CConstaterende datKerkrade
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Integraal Veiligheidsplan Kerkrade 2027-2030 (1)

Commissie Algemene Zaken en Middelen 30 november 2026, gemeente KerkradeBij agendapunt: Ontwerpbesluit Integraal Veiligheidsplan 2027-20305.147 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Integraal Veiligheidsplan Kerkrade 2027 – 2030 Leeswijzer Het Integraal Veiligheidsplan Kerkrade start met een beschrijving van de reikwijdte, uitgangspunten en de hoofddoelstelling. Gevolgd door een korte terugblik op de afgelopen periode 2023-2026. Daarna volgen de randvoorwaarden en aandachtsthema's voor de komende periode 2027-2030. Per aandachtsthema worden de belangrijkste activiteiten op hoofdlijnen beschreven die samen bijdragen aan het bereiken van het doel van een veilig en leefbaar Kerkrade. Onze visie We staan voor een leefbaar Kerkrade waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen. We bereiken dat door wijkgericht, informatieondersteunend en integraal te werken. We zijn zacht waar mogelijk en hard waar nodig. Inhoudsopgave Inleiding 05 Doelstelling 06 Reikwijdte Strategische Kaders 06 Uitvoeringsprogramma’s 07 Verantwoording 07 Terugblik Integraal Veiligheidsplan 2023 - 2026 08 Randvoorwaarden en uitgangspunten 10 Aandachtsthema’s 2027 - 2030 13 Thema: Bestuurlijke Aanpak Georganiseerde (Ondermijnende) Criminaliteit 14 Thema: Leefbaarheid in wijken 16 Thema: Jeugd en veiligheid 18 Thema: Weerbare samenleving 18 Slotbeschouwing 19 5 Inleiding Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een aantrekkelijk, leefbaar en toekomstbestendig Kerkrade. Inwoners, ondernemers en bezoekers moeten zich veilig, welkom en vrij voelen.

Dat vraagt om een gezamenlijke inspanning. Veiligheid is niet uitsluitend een verantwoordelijkheid van de overheid, maar een opgave van ons allemaal: gemeente, veiligheidspartners, maatschappelijke organisaties, ondernemers én inwoners. Met elkaar en voor elkaar. Met het vierjaarlijkse Integraal Veiligheidsplan (IVP) stelt | Om deze ambities te verwezenlijken worden activiteiten en de gemeenteraad de strategische kaders voor het lokale | interventies gericht op het voorkomen van overlast, onveiligheid veiligheidsbeleid vast. De vierjarige beleidscyclus is verankerd | en criminaliteit en op het versterken van de leefbaarheid in in artikel 38b van de Politiewet. Het IVP herijkt periodiek de | buurten en wijken. De gemeente voert daarbij de regie, verbindt ingezette koers, benoemt ambities en uitgangspunten, markeert | partijen en faciliteert initiatieven die bijdragen aan een veiliger aandachtsthema’s en vormt de basis voor samenwerking, | Kerkrade. Daarbij wordt nauw samengewerkt met onder meer monitoring, bijsturing en verantwoording. Op basis van deze | de politie, het Openbaar Ministerie, het Regionaal Informatie- en kaders stelt het college tweejaarlijkse uitvoeringsprogramma’s | Expertisecentrum (RIEC) Limburg, het Zorg- en Veiligheidshuis vast. | Parkstad, Veiligheidsregio Zuid-Limburg, zorginstellingen, woningcorporaties, ondernemers en inwoners.

De samenleving verandert in hoog tempo. Technologische ontwikkelingen, digitalisering, maatschappelijke veranderingen | Het IVP 2027-2030 bouwt voort op de koers die met het en geopolitieke spanningen hebben steeds meer invloed op de | IVP 2023-2026 is ingezet. Het werken aan een veilig en leefbaarheid en veiligheid in onze wijken. Nieuwe vormen van | leefbaar Kerkrade vraagt om een consequente, veerkrachtige, criminaliteit dienen zich aan, bestaande problematiek verandert | daadkrachtige en volhardende aanpak. In de komende periode van karakter en maatschappelijke ontwikkelingen volgen elkaar | ligt de focus daarbij op vier hoofdthema’s: sneller op dan ooit. Dat vraagt om een veiligheidsbeleid dat niet alleen richting geeft, maar ook voldoende wendbaar is om in te | • | Bestuurlijke aanpak van georganiseerde en ondermijnende spelen op nieuwe ontwikkelingen en kansen. | criminaliteit • | Leefbaarheid in wijken Het Integraal Veiligheidsplan Kerkrade 2027-2030 sluit aan bij | • | Jeugd en veiligheid het Coalitieakkoord Kerkrade 2026-2030 Tsezame vuur ‘t jeluk va | • | Weerbare samenleving Kirchroa, waarin wordt ingezet op de verdere ontwikkeling van Kerkrade als gelukkige stad. Het versterken van de leefbaarheid in | Langs deze thema’s wordt gezamenlijk koers gehouden naar een de wijken vormt daarbij een belangrijke ambitie.

Daarom krijgen | Kerkrade waarin inwoners niet alleen veilig zijn, maar zich ook de thema’s leefbaarheid en woonoverlast, jeugdoverlast en de | veilig voelen. Een stad waarin kansen worden benut, problemen aanpak van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit een | vroegtijdig worden aangepakt en iedereen kan bijdragen aan een prominente plaats binnen dit IVP. | leefbare, weerbare en veilige samenleving. 5 Doelstelling Uit het Burgeronderzoek 2025 blijkt dat 48% van de respondenten | In veiligheidsbeleid wordt onderscheid gemaakt in sociale veiligheid zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt. Dat betekent dat | en fysieke veiligheid. Ook is er een beperking als het gaat over de minder dan de helft van de inwoners zich alti jd veilig voelt. Kerkrade | inzet van politi e in het kader van opsporing. streeft daarom naar een substanti ële verbetering van het subjecti eve veiligheidsgevoel. | Sociale veiligheid Onder sociale veiligheid wordt verstaan de mate waarin mensen De ambiti e is dat in het Burgeronderzoek 2031 minimaal 70% van | beschermd zijn, of zich beschermd voelen, tegen gevaar dat de inwoners aangeeft zich veilig te voelen. Daarmee daalt het | voortkomt uit menselijk handelen. Het draait in essenti e om het aandeel inwoners dat zich wel eens onveilig voelt naar maximaal | ondersteunen van veilig samenleven. Daarvoor is een integrale 30%.

| aanpak nodig waarin veiligheid, zorg en leefb aarheid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Het voorkomen van criminaliteit en Om deze ambiti e te realiseren worden de volgende tussendoelen | overlast staat voorop. Waar nodig wordt stevig opgetreden. gehanteerd: Sociale cohesie, sterke buurten en een aantrekkelijke leefomgeving • | Burgeronderzoek 2027: maximaal 42% van de inwoners voelt | zijn hiervoor belangrijk en komen nadrukkelijk terug in het zich wel eens onveilig in de buurt (terug naar het niveau van | Coaliti eakkoord 2026-2030. Mensen die zich verbonden voelen met 2023); | hun omgeving en elkaar ontmoeten, dragen bij aan een wijk waarin • | Burgeronderzoek 2029: maximaal 35% van de inwoners voelt | veiligheid en leefb aarheid vanzelfsprekend samenkomen. zich wel eens onveilig in de buurt; • | Burgeronderzoek 2031: maximaal 30% van de inwoners voelt | Fysieke Veiligheid zich wel eens onveilig in de buurt. | Onder fysieke veiligheid wordt verstaan de mate waarin inwoners, bezoekers en organisati es beschermd zijn tegen Deze doelstelling vraagt om een gezamenlijke inspanning van | incidenten, ongevallen en andere vormen van leed die niet direct gemeente, veiligheidspartners, maatschappelijke organisati es, | voortkomen uit menselijk handelen. Hieronder vallen onder meer ondernemers en inwoners.

Alleen door samen te werken aan een | brandveiligheid, verkeersveiligheid, evenementenveiligheid, externe veilige en pretti ge leefomgeving kan het veiligheidsgevoel duurzaam | veiligheid, milieuveiligheid, rampenbestrijding en crisisbeheersing. worden versterkt. De wett elijke verantwoordelijkheid voor de voorbereiding op Omdat het Burgeronderzoek tweejaarlijks uitgevoerd wordt is een | en aanpak van rampen en crises, evenals de brandweerzorg, meti ng in 2030 niet mogelijk. Het resultaat van het Burgeronderzoek | ligt grotendeels bij de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL). 2031 wordt gezien als het resultaat van alle inzet in de periode 2027- | Vanuit deze verantwoordelijkheid stelt de VRZL diverse 2030. | beleids- en uitvoeringskaders vast, waaronder het regionaal meerjarenbeleidsplan, het regionaal risicoprofi el, het regionaal crisisplan en verschillende rampbestrijdingsplannen. Reikwijdte | De ambiti es, uitgangspunten en verantwoordelijkheden op het gebied van fysieke veiligheid zijn daarnaast reeds vastgelegd in Strategische Kaders | bestaande wet- en regelgeving en gemeentelijke beleidskaders, zoals de Omgevingswet, het evenementenbeleid en het externe veiligheidsbeleid. Om doublures te voorkomen worden deze Waar Integrale Veiligheidsplannen vroeger vaak draaiden om cijfers, | onderwerpen in dit IVP niet verder uitgewerkt.

analyses en concrete streefpercentages, kiest Kerkrade bewust voor een andere koers. Het IVP Kerkrade 2027-2030 geeft vooral | Inzet politi ecapaciteit kaders voor de manier waarop gewerkt wordt aan veiligheid en | Het IVP geeft richti ng aan de inzet van politi ecapaciteit ten behoeve leefb aarheid. Niet analyseren van het verleden of het voorspellen | van de handhaving van de openbare orde. De burgemeester is van de toekomst staat centraal. Wel het vermogen om samen | hiervoor het bevoegd gezag. De opsporing van strafb are feiten valt fl exibel, daadkrachti g en toekomstbestendig te handelen op alle | onder het gezag van het Openbaar Ministerie en valt daarom buiten soorten veiligheids- en leefb aarheidsproblemati ek. De samenleving | de reikwijdte van dit IVP. verandert immers snel en veiligheidsvraagstukken ontwikkelen zich voortdurend. Wat vandaag actueel is, kan morgen alweer zijn | Binnen de Lokale Driehoek Kerkrade stemmen de burgemeester, ingehaald door nieuwe ontwikkelingen. | de politi e en het Openbaar Ministerie de inzet van de beschikbare politi ecapaciteit af. Daarbij worden afspraken gemaakt over de Er wordt verder gebouwd aan een aanpak die bestand is tegen | verdeling van capaciteit tussen openbare orde, veiligheid en verandering en tegelijkerti jd ruimte biedt om kansen te benutt en | opsporing.

Dit vraagstuk vraagt een goed partnerschap en een wanneer die zich voordoen. Onze sti p op de horizon is een voor | gezamenlijk afwegen in verband met de beperkte capaciteit, iedereen veilig en leefb aar Kerkrade. Daarbij staat voorop dat in | landelijke invloed op inzet van politi e en lokale prioriteiten. mogelijkheden wordt gedacht en acti ef gezocht naar kansen om die ambiti e dichterbij te brengen. 6 | 7 76 Uitvoeringsprogramma’s Het IVP bevat de strategische kaders voor het veiligheidsbeleid. Samen met actuele veiligheidsanalyses vormen deze kaders de basis voor de Uitvoeringsprogramma’s Leefb aarheid en Veiligheid (UVP). Het college stelt deze tweejaarlijks vast, in 2027 en 2029. In de UVP’s wordt de strategische koers van het IVP vertaald naar concrete acti elijnen en projecten die aansluiten bij actuele veiligheids- en leefb aarheidsvraagstukken. Zo kan op basis van veiligheidsanalyses binnen het thema ondermijnende criminaliteit worden gekozen voor een projectmati ge controle van garageboxencomplexen wanneer signalen erop wijzen dat deze worden gebruikt voor de opslag van gestolen goederen, verdovende middelen of andere illegale acti viteiten. De UVP’s bieden daarmee de fl exibiliteit om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en lokale behoeft en, terwijl de strategische koers van het IVP ongewijzigd blijft .

De uitvoeringsprogramma’s worden jaarlijks geëvalueerd en waar nodig op onderdelen bijgesteld. Verantwoording Via de Bestuurlijke Rapportage (Burap), de Jaarrekening en de Begroti ng informeert het college de gemeenteraad periodiek over de uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan 2027-2030 en de voortgang van de bijbehorende Uitvoeringsprogramma’s Leefb aarheid en Veiligheid. De resultaten van de Burgeronderzoeken 2027, 2029 en 2031 vormen daarbij een belangrijke graadmeter voor de ontwikkeling van de leefb aarheid en het veiligheidsgevoel van inwoners en voor de eff ecti viteit van de ingezett e koers. Daarnaast kan op verzoek van het presidium voor raads- en commissieleden een themabijeenkomst worden georganiseerd, waarin een of meerdere aandachtsthema’s uit dit IVP centraal staan. Op deze manier blijft de gemeenteraad acti ef betrokken bij de uitvoering, ontwikkelingen en resultaten van het veiligheidsbeleid. 98 9 Terugblik Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 De afgelopen beleidsperiode heeft in het teken gestaan van het versterken van de lokale veiligheidsaanpak, het intensiveren van samenwerking en het vergroten van de slagkracht binnen zowel het veiligheids- als het sociaal domein. Op alle zes prioriteiten uit het IVP 2023-2026 zijn belangrijke stappen gezet.

Bij de aanpak van drugsoverlast en ondermijnende criminaliteit is stevig ingezet op bestuursrechtelijk optreden, integrale controles, bewustwording en het versterken van de informatiepositie. Tegelijkertijd blijft de grensligging van Kerkrade een factor die blijvende druk legt op de aanpak van drugscriminaliteit en drugsoverlast. Op het gebied van woonoverlast, zorg en veiligheid en jeugdcriminaliteit is de nadruk steeds meer komen te liggen op vroegsignalering, preventie en een integrale aanpak. Door verbeterde samenwerking tussen gemeenten, zorgpartners, politie, onderwijs, woningcorporaties en jongerenwerk worden signalen eerder opgepakt en kunnen problemen vaker worden voorkomen of in een vroeg stadium worden aangepakt. Ook de fysieke veiligheidsopgave is veranderd. Internationale ontwikkelingen, klimaatverandering, digitalisering en dreigingen richting vitale voorzieningen vragen om een bredere kijk op veiligheid en een grotere maatschappelijke weerbaarheid. Het gemeentelijke Weerbaarheidsprogramma vormt hiervoor een belangrijke basis. Daarnaast is de uitvoeringskracht van de gemeente versterkt.

De verdere professionalisering van het cluster Handhaving, de invoering van de Aanpak Sociaal Veilig en de ontwikkeling van het Interventieteam Kerkrade hebben geleid tot een betere informatiepositie, meer zichtbaarheid in de wijken en een grotere mogelijkheid om snel en integraal op te treden. De belangrijkste les uit de afgelopen periode is dat complexe veiligheids- en leefbaarheidsvraagstukken niet vanuit één organisatie of beleidsveld kunnen worden opgelost. Juist de verbinding tussen preventie, zorg, leefbaarheid, handhaving en strafrecht blijkt bepalend voor een succesvolle aanpak. Deze werkwijze vormt daarom ook de basis voor het Integraal Veiligheidsplan 2027-2030. Veel uitdagingen zijn echter niet verdwenen. Ondermijnende criminaliteit, woonoverlast, jeugdoverlast, digitale criminaliteit, maatschappelijke onrust en vraagstukken op het snijvlak van zorg en veiligheid vragen ook de komende jaren om blijvende aandacht. De veiligheidsopgave blijft complex en hardnekkig. Tegelijkertijd heeft de afgelopen periode laten zien dat Kerkrade beschikt over sterke samenwerkingsverbanden, betrokken professionals en een stevig organisatorisch fundament om deze uitdagingen gezamenlijk aan te pakken. Er is de afgelopen jaren intensief geïnvesteerd in samenwerking, preventie, handhaving en een integrale aanpak van veiligheidsvraagstukken.

Deze inspanningen hebben geleid tot een versterking van de lokale veiligheidsaanpak. Uit het Burgeronderzoek 2025 blijkt echter dat deze ontwikkeling zich nog niet vertaalt in een verbetering van het veiligheidsgevoel van inwoners. Integendeel, het aandeel inwoners dat aangeeft zich wel eens onveilig te voelen in de eigen buurt is ten opzichte van eerdere metingen toegenomen. Juist daarom blijft het versterken van het veiligheidsgevoel, naast het verbeteren van de feitelijke veiligheid en leefbaarheid, een centrale opgave binnen het Integraal Veiligheidsplan 2027-2030.

98 9

1110 Randvoorwaarden en uitgangpunten Voortzett en ingezett e koers Het verbeteren van de leefb aarheid en veiligheid vraagt om een lange adem. Daarom bouwt Kerkrade voort op de koers die in het IVP 2023-2026 is ingezet. Gekozen wordt voor conti nuïteit, volharding en een stabiele aanpak, in plaats van steeds nieuwe projecten of wisselende prioriteiten. Integraliteit van beleid Leefb aarheid en veiligheid worden niet alleen bepaald door veiligheidsbeleid, maar ook door ontwikkelingen op terreinen als wonen, jeugd, onderwijs, gezondheid, economie en de inrichti ng van de openbare ruimte. Resultaten op deze beleidsterreinen hebben direct invloed op hoe inwoners en ondernemers hun leefomgeving ervaren. Veiligheid is daarom een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Een eff ecti eve aanpak vraagt om samenwerking over beleids- en organisati egrenzen heen, waarbij partners acti ef kennis delen, meedenken en elkaar versterken. Zij worden ook betrokken bij het opstellen van de UVP’s. Wijkgericht werken Kerkrade is één stad, maar bestaat uit buurten en wijken met ieder een eigen karakter en eigen uitdagingen. Wat werkt in de ene wijk, hoeft niet eff ecti ef te zijn in een andere. Daarom wordt wijkgericht gewerkt en sluiten we aan bij wat een buurt of wijk nodig heeft om de leefb aarheid en veiligheid te versterken. De Aanpak Sociaal Veilig vormt hierin het leidende werkprincipe.

Monitoring en sturing door informati eondersteunend te werken Een goede informati epositi e is essenti eel om eff ecti ef te kunnen sturen op leefb aarheid en veiligheid. De informati epositi e wordt versterkt, met inachtneming van de geldende privacywetgeving, door het verzamelen, combineren en analyseren van gegevens en signalen van inwoners, partners en overheidsparti jen binnen het Dashboard OOV/Lokale Driehoek. Zo kunnen ontwikkelingen eerder worden gesignaleerd, worden gerichtere interventi es mogelijk en wordt beschikbare capaciteit nog eff ecti ever ingezet. Balans tussen preventi e en repressie Een veilige leefomgeving vraagt om een goede balans tussen voorkomen en optreden. Waar mogelijk wordt overlast en criminaliteit voorkomen door vroegti jdige signalering, ondersteuning en acti egerichte interventi es. Waar nodig wordt zichtbaar en daadkrachti g opgetreden. Het uitgangspunt is: zacht waar mogelijk, hard waar nodig. Persoonsgerichte aanpak Een eff ecti eve aanpak vraagt niet alleen om handhaving, maar ook om zorg, ondersteuning en maatwerk. Daarbij is het van belang inzicht te hebben in de achterliggende oorzaken van gedrag. Overlast, criminaliteit en onbegrepen gedrag hangen vaak samen met problemati ek zoals schulden, verslaving, psychische kwetsbaarheid of andere sociale omstandigheden.

Juist dit inzicht is nodig om te komen tot duurzame oplossingen via een persoonsgerichte aanpak. De wijkgerichte werkwijze ondersteunt deze aanpak. Professionals beschikken hierdoor over meer kennis van de wijk, haar bewoners en de sociale dynamiek. Signalen van overlast, criminaliteit en onbegrepen gedrag worden eerder herkend en geduid, waardoor sneller een passende aanpak kan worden georganiseerd. Ook ontstaat beter zicht op de personen en omstandigheden die een rol spelen, zodat interventi es doelgerichter en eff ecti ever kunnen worden ingezet. Flexibiliteit Veiligheids- en leefb aarheidsvraagstukken veranderen voortdurend. Daarom kiest Kerkrade niet voor een stati sche lijst van prioriteiten, maar voor een aanpak met aandachtsthema’s die ruimte biedt om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en actuele maatschappelijke vraagstukken. De strategische koers blijft stabiel, terwijl de uitvoering fl exibel kan worden aangepast. Samenwerking binnen Parkstad Veiligheids- en leefb aarheidsvraagstukken stoppen niet bij gemeentegrenzen. Zeker niet in een regio als Parkstad waarbij deze grenzen fysiek soms nauwelijks herkenbaar zijn en kan worden beschouwd als een aangesloten stedelijk gebied met ruim 250.000 inwoners. Daarom werkt Kerkrade intensief samen met de Parkstadgemeenten Simpelveld, Voerendaal, Beekdaelen, Brunssum, Landgraaf en Heerlen.

Door kennis, informati e en capaciteit op bestuurlijk en ambtelijk niveau te bundelen ontstaat een sterke regionale aanpak van gezamenlijke uitdagingen, zoals jeugdoverlast, ondermijnende criminaliteit en de inzet van politi ecapaciteit. Gezamenlijk wordt gewerkt aan: • gezamenlijke belangen beharti gen richti ng provincie en Rijk; • veiligheids- en leefb aarheidsbeelden regionaal verbinden; • de bestuurlijke en ambtelijke samenwerking binnen Parkstad verder versterken; • kennis, experti se en capaciteit waar mogelijk met elkaar delen. 1110 Burgerparti cipati e Voor het IVP Kerkrade 2027-2030 zijn als uitgangspunten genomen de verschillende onderzoeken en gesprekken met inwoners, professionals en maatschappelijke partners. Een belangrijke basis vormde het Burgeronderzoek 2025. Daarnaast is via Gemeentepeiler een peiling uitgevoerd over het Integraal Veiligheidsplan, waaraan 455 van de 1.500 panelleden deelnamen. Aanvullend zijn inzichten opgehaald ti jdens een Themabijeenkomst Leefb aarheid en Veiligheid voor raads- en commissieleden, een bijeenkomst met vertegenwoordigers van de wijkpreventi eteams en de dagelijkse contacten van professionals met inwoners en ondernemers in de wijken. Deze input heeft waardevolle inzichten opgeleverd voor de koers, uitgangspunten en aandachtsthema’s van dit IVP. Uit de gesprekken en onderzoeken komt een helder beeld naar voren.

Inwoners geven aan vooral behoeft e te hebben aan een zichtbare aanwezigheid van politi e en handhaving, een stevige aanpak van drugscriminaliteit en drugsoverlast, verbetering van de verkeersveiligheid, aandacht voor jeugd in combinati e met duidelijke grenzen, een schone en goed verlichte openbare ruimte en bescherming tegen nieuwe vormen van criminaliteit, zoals cybercriminaliteit. 12 13 Aandachts- thema’s 2027-2030 Kerkrade kiest ervoor de beschikbare aandacht en capaciteit gericht in te zett en op de thema’s die het grootste eff ect hebben op de leefb aarheid en het veiligheidsgevoel van inwoners. Voor de periode 2027-2030 staan daarom vier aandachtsthema’s centraal: de bestuurlijke aanpak van georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit, leefb aarheid in wijken, jeugd en veiligheid, weerbare samenleving. Deze aandachtsthema’s vormen de strategische focus van dit IVP en worden nader uitgewerkt in de tweejaarlijkse Uitvoeringsprogramma’s Leefb aarheid en Veiligheid. 12 13 14 Thema: Bestuurlijke aanpak georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit Het recente Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland laat zien dat georganiseerde criminaliteit een bedreiging vormt voor de samenleving wanneer overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties onvoldoende weerbaar zijn.

De combinatie van grote criminele vermogens en de beschikking over zware geweldsmiddelen stelt criminelen in staat invloed uit te oefenen op maatschappelijke structuren en het gezag van de overheid. Hierdoor kunnen normen vervagen, bonafide partijen onder druk komen te staan en worden veiligheid, leefbaarheid, economie en de democratische rechtsorde aangetast. Landelijk verschuift de aanpak daarom steeds meer van het bestrijden van afzonderlijke strafbare feiten naar het verstoren van criminele verdienmodellen en het versterken van de weerbaarheid van de samenleving. Niet alleen de handel in drugs of andere illegale activiteiten staat centraal, maar juist ook de financiële opbrengsten en onderliggende structuren die deze criminaliteit mogelijk maken. Als gemeente vervullen we een belangrijke rol bij het voorkomen en tegengaan van ondermijnende criminaliteit. Door bestuursrechtelijke instrumenten in te zetten en de weerbaarheid van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de eigen organisatie te vergroten, dragen wij bij aan het wegnemen van voedingsbodems en gelegenheidsstructuren voor criminaliteit.

In de komende beleidsperiode richten wij ons daarbij op de volgende speerpunten: Vergroten interne en externe bewustwording Criminelen maken regelmatig misbruik van publieke voorzieningen, subsidies, vergunningen en overheidsinformatie om hun activiteiten te faciliteren. Een weerbare overheid is daarom een belangrijke voorwaarde voor een effectieve aanpak van ondermijnende criminaliteit. De komende periode wordt de bewustwording en weerbaarheid van de ambtelijke organisatie versterkt. Het doel is dat medewerkers signalen van ondermijning herkennen, weten hoe zij hiermee moeten omgaan en deze op de juiste wijze kunnen melden. Hiermee sluit Kerkrade aan bij de landelijke ontwikkeling waarbij niet alleen de bestrijding van criminelen centraal staat, maar ook het vergroten van de weerbaarheid van inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden. Tegengaan van zorgfraude Zorgfraude vormt een risico voor de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg en kan leiden tot ondermijning van het vertrouwen in publieke voorzieningen. De komende periode wordt de gemeentelijke aanpak van zorgfraude verder geprofessionaliseerd. Daarbij worden signalering, samenwerking en bewustwording verder versterkt zodat mogelijke fraude eerder kan worden herkend en aangepakt.

Daarnaast blijven wij in samenwerking met het RIEC Limburg inzetten op het vergroten van bewustwording rondom zorgfraude, zowel onder interne medewerkers als inwoners. Bestuurlijk afpakken criminele gelden Het verstoren van criminele verdienmodellen vormt een belangrijk onderdeel van de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Daarom wordt crimineel verkregen voordeel bestuursrechtelijk afgepakt waar mogelijk door het actief en consequent innen van openstaande vorderingen, verbeurde dwangsommen en terug te vorderen subsidies. Aanpakken drugsoverlast- en criminaliteit Drugscriminaliteit vormt een belangrijke voedingsbron voor andere vormen van criminaliteit, zoals witwassen, vastgoedfraude en geweld. Hoewel de opsporing van drugscriminelen en dealers primair een taak is van politie en justitie, draagt de gemeente vanuit haar bestuurlijke rol bij aan het verstoren van criminele activiteiten en het beperken van de gevolgen daarvan voor inwoners en wijken. Daarbij zetten we bestuursrechtelijke instrumenten in, versterken we onze informatiepositie en signaleren we vanuit het wijkgericht werken ontwikkelingen die relevant zijn voor de veiligheidsaanpak. Schaarse politie- en opsporingscapaciteit moet immers zo gericht mogelijk kunnen worden ingezet. Bij de aanpak staat de impact op de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel van inwoners centraal.

Daarom gaat de aandacht in de eerste plaats uit naar situaties waarin drugscriminaliteit zichtbaar leidt tot overlast, onveiligheid of aantasting van de leefbaarheid in buurten en wijken. 15 14 Maximale inzet bestuursrechtelijke maatregelen Alle beschikbare bestuursrechtelijke instrumenten worden actief ingezet om (ondermijnende) criminaliteit te voorkomen, te verstoren en waar mogelijk te beëindigen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het voorkomen dat criminelen vergunningen verkrijgen of gemeentelijke voorzieningen misbruiken, het sluiten van panden waar drugs worden verhandeld of geproduceerd, het opleggen van gebiedsverboden bij ernstige verstoringen van de openbare orde en het aanpakken van situaties die de leefbaarheid en veiligheid in wijken aantasten. Instrumenten zoals de Wet Bibob, het Damoclesbeleid, gebiedsverboden en de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) blijven daarbij onmisbaar. Door de inzet van deze bevoegdheden wordt het voor criminelen moeilijker om in Kerkrade actief te zijn. Uitbouwen informatiepositie Kennis is cruciaal voor een gezamenlijke effectieve aanpak van georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit. Daarom wordt de informatiepositie versterkt waarbij optimaal gebruik wordt gemaakt van technologische ontwikkelingen en analysemethodes.

Binnen de wettelijke mogelijkheden delen en verbinden wij informatie van zorg- en veiligheidspartners, signalen uit de Aanpak Sociaal Veilig, controles van het Interventieteam Kerkrade en meldingen van inwoners en ondernemers, waaronder meldingen via Meld Misdaad Anoniem. Hierdoor kunnen signalen eerder worden herkend en kunnen interventies sneller en gerichter worden ingezet. Aanpak gedigitaliseerde criminaliteit De digitalisering van de samenleving biedt veel kansen, maar brengt ook nieuwe veiligheidsrisico’s met zich mee. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden steeds vaker geconfronteerd met online criminaliteit, zoals fraude, oplichting, identiteitsmisbruik en digitale bedreigingen. De gevolgen hiervan kunnen groot zijn, zowel financieel als maatschappelijk. Kerkrade vergroot de digitale weerbaarheid van inwoners en ondernemers door bewustwording, voorlichting en het stimuleren van de meldingsbereidheid. Signalen van digitale criminaliteit komen daardoor sneller in beeld en daardoor gerichter aangepakt. Extra aandacht gaat uit naar groepen die kwetsbaar zijn voor digitale criminaliteit. Daarnaast wordt onderzocht hoe publiek-private samenwerking kan worden uitgebouwd. Samenwerking via de Lokale Ondermijningstafel De lokale ondermijningstafel vormt een belangrijk instrument voor de integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Door signalen, informatie en casuïstiek gezamenlijk te beoordelen, kunnen partners sneller en effectiever optreden. Deze aanpak wordt de komende periode geborgd en verder doorontwikkeld, met blijvende aandacht voor voldoende capaciteit en slagkracht bij alle betrokken veiligheidspartners. 15 1716 17 Thema: Leefbaarheid in wijken Leefbaarheid heeft een directe invloed op hoe veilig inwoners hun buurt ervaren. Een schone, goed onderhouden en aantrekkelijke leefomgeving draagt bij aan het veiligheidsgevoel en de sociale samenhang in wijken. Factoren zoals de kwaliteit van woningen, de inrichting van de openbare ruimte, verkeersveiligheid, netheid, groenvoorzieningen en het voorkomen van overlast spelen daarbij een belangrijke rol. Leefbaarheid wordt echter niet alleen bepaald door de fysieke omgeving. Ook de betrokkenheid van inwoners, de onderlinge omgang tussen buurtbewoners en de bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen leefomgeving zijn van grote invloed op de kwaliteit van samenleven. Door wijkgericht te werken ontstaat steeds beter inzicht in de factoren die de leefbaarheid versterken of juist onder druk zetten. Hierdoor kunnen maatregelen beter worden afgestemd op de behoeften van buurten en wijken. De volgende aandachtsgebieden krijgen daarbij de komende periode bijzondere aandacht.

Aanpak woonoverlast In deze aanpak ligt de nadruk op het vroegtijdig signaleren en aanpakken van overlastsituaties, zodat escalatie kan worden voorkomen en inwoners zich veilig en prettig kunnen voelen in hun woonomgeving. Wijkcoördinatoren, regisseurs en juridisch adviseur Sociaal Veilig alsmede buurtbemiddeling vervullen hierbij een belangrijke rol. Door problemen in een vroeg stadium op te pakken, kan worden voorkomen dat relatief kleine conflicten uitgroeien tot langdurige en ingrijpende overlastsituaties voor bewoners en buurten. Een effectieve aanpak van woonoverlast draagt niet alleen bij aan de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel van inwoners, maar vermindert tevens de druk op politie en vooral wijkagenten. Versterken verbinding van zorg en veiligheid Zorg en veiligheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Problematiek op het gebied van gezondheid, bestaanszekerheid, verslaving of psychische kwetsbaarheid kan leiden tot overlast, veiligheidsrisico’s en gevoelens van onveiligheid. Omgekeerd kunnen onveilige situaties het welzijn van inwoners verder onder druk zetten. Een effectieve aanpak vraagt daarom om nauwe samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders, politie, justitiële partners en maatschappelijke organisaties.

Door signalen vroegtijdig te herkennen en gezamenlijk op te pakken, kunnen inwoners sneller passende ondersteuning krijgen en kan escalatie zoveel mogelijk worden voorkomen. De komende periode blijft de aanpak van personen met onbegrepen gedrag een belangrijk speerpunt. Door vroegsignalering, passende ondersteuning en een goede samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners vergroten we de leefbaarheid en veiligheid in wijken, beperken we overlast en verminderen we de druk op politie en hulpdiensten. 1716 17 Aandacht voor leefbare en veilige inrichting openbare ruimte De inrichting van de openbare ruimte heeft directe invloed op het veiligheidsgevoel van inwoners. Een goed ontworpen openbare ruimte kan ontmoeting, sociale controle en prettig gebruik stimuleren. Tegelijkertijd kunnen bepaalde locaties onbedoeld aantrekkelijk worden voor overlast, drugshandel of andere ongewenste activiteiten. Daarom worden veiligheids- en leefbaarheidsaspecten vroegtijdig betrokken bij de (her)inrichting van de openbare ruimte. Door deze belangen vanaf de planvorming integraal mee te wegen wordt stapsgewijs de openbare ruimte zo ingericht dat die zowel aantrekkelijk als veilig is voor inwoners en bezoekers. Aanpak parkeer- en verkeersoverlast Parkeer- en verkeersoverlast behoren al jaren tot de meest gemelde vormen van overlast in Kerkrade.

Onveilig verkeersgedrag, fout parkeren en toenemende parkeerdruk hebben directe invloed op de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel van inwoners. Daarom blijft aandacht voor verkeersveiligheid en parkeeroverlast een belangrijk onderdeel van de wijkgerichte aanpak. Daarbij ligt de focus op situaties die leiden tot gevaar, ernstige hinder of aantasting van de leefbaarheid in buurten en wijken. Door signalen van inwoners en ontwikkelingen in de wijken actief te monitoren, kunnen maatregelen en handhaving gericht worden ingezet waar de grootste impact kan worden bereikt. Verminderen afvaldumpingen Illegale afvaldumpingen en het bijplaatsen van afval bij inzamelpunten hebben een negatieve invloed op de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel van inwoners. Een schone en verzorgde openbare ruimte draagt juist bij aan een prettige en veilige woonomgeving. Ingezet wordt op een combinatie van snelle verwijdering, toezicht en handhaving. Overtreders worden waar mogelijk opgespoord en aangesproken op hun gedrag, waarbij de gemaakte opruimkosten op hen worden verhaald. 18 Thema: Jeugd en veiligheid Centraal staat het voorkomen dat jongeren afglijden naar overlastgevend of crimineel gedrag en het zo vroeg mogelijk herkennen van jongeren die verhoogde risico’s lopen. Problemen ontstaan zelden vanuit één oorzaak.

Vaak is het een gevolg van een samenspel van factoren zoals de thuissituatie, school, sociale contacten, middelengebruik, schulden en ontwikkelingen in de online leefwereld. Een effectieve aanpak vraagt daarom om een nauwe samenwerking tussen het veiligheidsdomein, sociaal domein, onderwijs en zorg. De komende periode wordt de reeds ingezette koers voortgezet om preventie en repressie hand in hand te laten gaan. Jongeren krijgen kansen en perspectief waar dat mogelijk is, maar er worden ook duidelijke grenzen gesteld wanneer gedrag de leefbaarheid en veiligheid van anderen aantast. De komende periode zijn de speerpunten in de aanpak: • Vroegsignalering en preventie: jongeren die risico lopen eerder herkennen en bereiken en voorkomen dat zij verder afglijden; • Integrale samenwerking: de verbinding tussen gemeente, jongerenwerk, onderwijs, politie, zorg, handhaving en andere partners verder versterken, onder meer via Integrale Jeugdaanpak Parkstad (IJAP) en het Team Preventie met Gezag (PmG); • Gerichte persoons- en groepsaanpak: maatwerk bieden vanuit preventie en zorg, gecombineerd met duidelijke grenzen en repressief optreden wanneer dat noodzakelijk is; • Lokale én regionale aanpak: ontwikkelingen en jeugdproblematiek lokaal volgen en aanpakken, maar tegelijkertijd intensief samenwerken binnen Parkstad wanneer problematiek gemeentegrensoverschrijdend is.

Omdat jongeren zich niet aan gemeentegrenzen houden, blijft regionale samenwerking essentieel. Met deze aanpak willen we voorkomen dat jongeren in de criminaliteit terechtkomen en dragen we bij aan de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel in buurten en wijken. Thema: Weerbare samenleving De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat uitval van essentiële voorzieningen, geopolitieke ontwikkelingen, cyberdreigingen en extreme weersomstandigheden een steeds grotere impact kunnen hebben op de samenleving. Daarom blijft Kerkrade investeren in de weerbaarheid en veerkracht van inwoners, organisaties en overheid. Veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid Kerkrade blijft zich samen met de Veiligheidsregio Zuid- Limburg en andere betrokken partners inzetten voor een veilige fysieke leefomgeving. Daarbij staan het vergroten van het veiligheidsbewustzijn, de zelfredzaamheid van inwoners en de voorbereiding op fysieke risico’s centraal. De komende periode wordt, op basis van een lokaal brandweer-risicoprofiel, bijzondere aandacht besteed aan risico’s zoals extreem weer, brandveiligheid van kwetsbare objecten, evenementenveiligheid en de gevolgen van de energietransitie. Op basis van deze risicoanalyse worden waar nodig aanvullende maatregelen en acties ontwikkeld om de fysieke veiligheid en weerbaarheid van Kerkrade verder te versterken.

Strategisch Weerbaarheidsprogramma De ambities en aanpak zijn reeds vastgelegd in het Strategisch Weerbaarheidsprogramma die de komende periode tot verdere verdieping en uitvoering komt. Hierbij ligt de nadruk op: • het verder versterken van de samenwerking met de Veiligheidsregio Zuid-Limburg en andere crisispartners; • het doorontwikkelen van een robuuste gemeentelijke crisisorganisatie; • het vergroten van de continuïteit en weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie, waaronder de digitale veiligheid; • het versterken van de zelf- en samenredzaamheid van inwoners, maatschappelijke organisaties en vitale instellingen, met bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen. Met deze inzet werkt Kerkrade aan een samenleving die beter voorbereid is op crises, verstoringen en langdurige uitval van essentiële voorzieningen. 19 18 Slotbeschouwing Veiligheid is niet de afwezigheid van gevaar, maar de aanwezigheid van verbinding. Een veilig en leefbaar Kerkrade ontstaat niet alleen door regels, handhaving of toezicht. Het ontstaat door betrokken inwoners, sterke buurten, goede samenwerking tussen partners en een overheid die zichtbaar aanwezig is en handelt wanneer dat nodig is. Met dit Integraal Veiligheidsplan kiest Kerkrade voor een koersvaste en toekomstbestendige aanpak.

Een aanpak die ruimte biedt om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen, zonder het doel uit het oog te verliezen: een stad waarin inwoners niet alleen veilig zijn, maar zich ook veilig voelen. Vier zunt Kirchroa, met elkaar en voor elkaar. Veiligheid maken we samen. 19 20

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://kerkrade.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/27e2564b-8ba2-4fa6-ba60-9ca337686d25?agendaItemId=f84bf5e2-4913-4497-9872-acd8e2770967