Bijlage 1 Gedragscode brochure Raads-Commissieleden

Voorbeeld 6 De raadsleden van de fractie van partij X krijgen een werkruimte ter beschikking gesteld door een ondernemer van meerdere vergaderlocaties in de gemeente. De ondernemer wil de fractieleden van partij X – in voorbereiding op de komende gemeenteraadsverkiezingen – hiermee een helpende hand uitreiken omdat hij weet dat de financiële middelen van de fractie gering zijn. Bovendien vergadert de fractie in de avonduren, een tijdstip waarop het betreffende vergadercentrum normaal gesproken al gesloten is. Is dit volgens deze code toegestaan?

Antwoord Nee, het aannemen van het systeem, is een overtreding van artikel 3.5 van de gedragscode. Artikel 3.5 aanhef en onder a van de gedragscode is niet van toepassing; er is budget om de raad te faciliteren. Mocht het noodzakelijk zijn een dergelijk systeem aan te schaffen dan kan dat vanuit gemeentelijke middelen worden betaald. Voorbeeld 5 De raad krijgt van de directie van een lokale toeristische attractie een uitnodiging om de presentatie bij te wonen van hun nieuwe plannen. Daarbij zal ook een diner plaatsvinden met ondernemers uit de gemeente. Mag de raad de uitnodiging accepteren?

Antwoord Nee dit is niet toegestaan. Het accepteren van faciliteiten of diensten van anderen kan leiden tot een afhankelijkheid, of dankbaarheid creëren die de zuiverheid van het besluitvormingsproces kan aantasten. Ook met het aannemen van faciliteiten en diensten kan een raadslid gecorrumpeerd raken. Het kan daarnaast ook de schijn van corruptie of belangenverstrengeling opwekken. Hoofdstuk 4 Regels over het omgaan met informatie Voorbeeld 1: De raad heeft het voornemen om de bestemming van een gebied te wijzigen zodat het mogelijk wordt om in dat gebied huizen te bouwen. Verschillende commerciële partijen en andere belanghebbenden hebben hier een stevige lobby voor gevoerd en zijn verheugd dat de raad het serieus in overweging neemt. Het college heeft besloten het dossier geheim te verklaren. Er wordt in de pers echter regelmatig over het dossier geschreven. Vaak zit men er maar weinig naast, wat er op duidt dat er wellicht door één of meerdere raadsleden gepraat wordt met journalisten. Een raadslid is van mening dat het geheim behandelen van deze kwestie niet langer opportuun is. ‘Alles ligt toch al op straat’. Mag het raadslid ingaan op het verzoek van een journalist om over het dossier te spreken? Antwoord: Nee, het spreken met anderen over

19

deze kwestie is een overtreding van artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht (lekken van geheime informatie) en van artikel 4.2 van de gedragscode. Alleen het bestuursorgaan dat de geheimhouding heeft opgelegd (in dit geval het college), kan het geheime karakter van de stukken opheffen. Zolang dat niet is gebeurd, ook al is de meeste informatie in de krant verschenen, is het spreken over de kwestie een schending van de geheimhoudingsplicht, wat zelfs strafbaar kan zijn.

Antwoord Nee, het waarschuwen van de zus is een overtreding van artikel 4.4 van de gedragscode. De inschatting over de inschrijving kan alleen worden gemaakt door een persoon met veel voorkennis. Dit raadslid beschikt over informatie die andere burgers niet hebben. Deze informatievoorsprong gebruiken in het voordeel van een familielid is een overtreding van artikel 4.4 van de gedragscode en mogelijk een verstrengeling van belangen.

Voorbeeld 2 Een raadslid stuurt het volgende bericht op X: ‘@toneelgroepdeblauwemaandag Ik zit hier in een besloten vergadering over de toekenning subsidies. Het is spannend. #bezuinigenaltijdmoeilijk…’ Mag het raadslid dit doen?

Voorbeeld 4 Een raadslid stelt in de raad keer op keer vragen over het opheffen van parkeerplaatsen in de gemeente. Hiertoe vraagt het raadslid meermaals onderliggende stukken, iedere keer van andere aard. De stukken zijn verstuurd en de andere raadsleden menen dat zij voldoende geïnformeerd zijn. Maar daar neemt dit raadslid geen genoegen mee en hij geeft de wethouder geërgerd mee zich er te makkelijk van af te maken, waarna het raadslid opnieuw aanvullende verzoeken doet voor het verkrijgen van achterliggende informatie omtrent de opheffing van de parkeerplaatsen.

Antwoord Nee, dit mag het raadslid niet doen. Op hetgeen besproken wordt in de besloten vergadering rust geheimhouding. Een bericht op X als dit is dus een overtreding van artikel 4.2 van de gedragscode. Voorbeeld 3 Het is nog niet bekend gemaakt wanneer de inschrijving voor de nieuwe huizen in een net ontwikkeld gebied van start zal gaan. Een raadslid schat in dat met een beetje goede wil van politiek en ambtenarij de inschrijving waarschijnlijk midden in de zomer zal plaatsvinden. De zus van het raadslid wil graag wonen in dat gebied. Mag het raadslid haar waarschuwen niet in die periode op zomervakantie te gaan, zodat zij zich als eerste kan inschrijven?

geïnformeerd vragen te blijven stellen. Daarbij komt dat de ambtelijke organisatie beperkt capaciteit heeft en dat van raadsleden niet wordt verwacht dat zij het werk van ambtenaren en college opnieuw doen. Hoofdstuk 5: Regels over het gebruik van bedrijfsmiddelen Voorbeeld 1 Het is campagnetijd. Een raadslid staat op het punt om met fractiegenoten de markt op te gaan om in gesprek te gaan met potentiële kiezers. Op een kopieermachine in het gemeentehuis vermenigvuldigt het raadslid duizend flyers en tweehonderd exemplaren van het verkiezingsprogramma om uit te delen. Mag dit? Antwoord Nee. Dit is een overtreding van artikel 5.3 van de gedragscode. In dit geval beschermt deze regelgeving het ‘eerlijke speelveld’ voor alle partijen en kandidaten die meedingen naar een zetel in de raad. Als zittende partijen hun campagnemateriaal gratis verkrijgen, hebben zij een voorsprong ten opzichte van nieuwkomers.

Antwoord Het uitgangspunt is dat raadsleden informatie mogen vragen en dat het college deze dient te verstrekken. Daar zit een grens aan. De wet stelt als grens dat het gaat om inlichtingen die de raad voor zijn taak nodig heeft. Er geldt zogezegd een moreel appel op raadsleden om alleen vanuit de oprecht gevoelde behoefte verder te worden

Voorbeeld 2 Een raadslid gaat met de trein naar een partijbijeenkomst van zijn politieke partij. Mag het treinkaartje vergoed worden uit het fractiebudget? Antwoord Nee, het declareren bij de fractie is in overtreding met artikel 5.2 van de ge-

20

dragscode. Hoewel het van belang is voor het raadswerk dat een raadslid op de hoogte is van de standpunten van zijn partij, wordt het bijwonen van partijbijeenkomsten niet gezien als raadswerk voor de gemeente. Het fractiebudget is bedoeld voor het tegemoetkomen in de kosten die nauw verbonden zijn met het raadswerk voor de gemeente. Hoofdstuk 6: Regels over het volgen van de gedragscode Voorbeeld Tijdens een privé-etentje verneemt een raadslid van de grootste coalitiepartij dat een lid van de oppositie nauwe banden heeft met een lokale ondernemer. Niet toevallig, zo lijkt het, dat precies dit raadslid een amendement indiende op een voorstel tot een verkeersaanpassing in het centrum waarmee deze ondernemer bevoordeeld zou worden. Bij de eerstvolgende fractievergadering legt het raadslid de kwestie voor. Is dit verstandig? Antwoord Nee. De keuze van het raadslid om het vermoeden in de fractievergadering in te brengen gaat in tegen het tweede principe: terughoudendheid met publiciteit. Het belang van zorgvuldige procesafspraken ligt mede daarin dat vermeende schenders niet in de publiciteit komen vooraleer vastgesteld is dat er ook werkelijk een schending plaats heeft gevonden. Er is niets gewonnen bij het delen van het vermoeden in de fractie terwijl er tegelijkertijd een veel hoger risico ontstaat dat het vermoeden in de publiciteit komt.

-eg tein hciz nedelsdaar leweoh ,eeN -eg sflez smos ne neleov nennuk drooh teh tad tbma teh tiu tglov ,dreergined ed ne treov tabed erabnepo teh dilsdaar -rev tein epicnirp ni gniredagrevsdaar reennaw laveg redei ni tdleg tiD .taal ne gnimmets tot naageg tdrow revo re .nemmets et tfeeh thcilp ed dilsdaar teh naagneget teh revo slegeR 2 kutsdfooH gnilegnertsrevnegnaleb nav

tfeeh ejt2-1 nee po teh reduohtew ed tad edreeidisbuseg latnaa nee tem dioogeg .naa teh trooh dilsdaar teH !negnilletsni -lov teh dilsdaar teh tleed tsmoksiuht jiB -aicos ednellihcsrev aiv thcireb edneg niemoD laaicoS reduohteW‘ :aidem el oz an po sejkrewten negie njiz re tduoh -isbuS .norb erabwuorteb nee jim tdlem -draavnaa tid sI ’?gnikjirrev)flez( ret seid ?gardeg raab

-elsdaar eewt koo nettiz laaz ed nI ’!tein -agrevsdaar edneglovtsree ed snedjiT .ned ne droow teh neh nav néé tmeen gnired -eg ruetcerid ed tad dgidraawtnorev tgez taD .srenoweb neget negeil et taz noow tein rekez hcot neranetbma troos tid ew -uohtew ed fo ne etneemeg ed ni nelliw -egsgniledrooeb nee deops tem O&P red tid sI .nereov liw nam ezed tem ejkerps ?gardeg raabdraavnaa

droowtnA .gardeg raabdraavnaa neeg si tid ,eeN :1 dleebrooV tad nedelsdaar nav tgaarv 4.1 lekitrA -labteov nee nav rettizroov si dilsdaar neE nav tietirgetni ed flez neella tein jiz -sdaar njiz dilsdaar teh gaM .gniginerev nekkert lefjiwt ni tein reduohtew nee -roov tid tem nerenibmoc pahcstaamdil ed nav tietirgetni ed jiz tad koo raam ?pahcsrettiz .raabnepo teh ni negidedrev reduohtew tein tdaahcs nelednah nav reinam ezeD :droowtnA reduohtew ed nav noosrep ed neella -rev tewetneemeG ed nav 31 lekitrA elakol ed ni newuortrev teh koo raam -cnuf ezed nav eitanibmoc ed tdeib kjilekrew dilsdaar teh thcoM .keitilop -sgardeg ed nav 3.3 lekitrA .tein seit -tew ed nav tietirgetni ed naa nelefjiwt rood nedertrevo tein sud tdrow edoc ed dilsdaar teh tlednaweb nad reduoh eD .seitcnuf ezed nav nerenibmoc teh et gnidlem nee mo etuor nekorpsegfa eiz( dlemeg nedrow lew teom eitcnuf .nedeomrev njiz nav neod ed ne )edocsgardeg ed nav 5.1 lekitra GEDRAGSCODE 4 dleebrooV ekeisyf nee po ne enilno teom refifirg tot teh tmok tab2025 ed tihrev nee snedjiT gnikamdnekeb roov negardgroRaadsz eitacolen Commissieleden nee n2025 av dilsdaar nee nessut gnistob nee nav 5.3 lekitra( tietivitcaneven © ezeUitgave d nav maart teH .reduohtew nee ne jitrapeitisoppo .)edocsgardeg ed nemoneg sueires tein hciz tleov dilsdaar nav nedelsdaar ed ne reduohtew ed rood -neven njiz la teom dilsdaar nee :po teL -prewgew nee

tkaam jiH .seitcarf eredna nav nemennaa teh jiB .nedlem seitcnuf -tizroov ed ne reduohtew ed raan raabeg gnimeoneb nee fo eitcnuf ewuein nee reem tein jih tad tpeor ne daar ed nav ret .refifirg ed jib tcerid tid jih tdlem seodraP ’.lepsneppop tid‘ naa teodeem teh sI .tiu laazsdaar ed dilsdaar teh tpool :1 tnairaV tiu laazsdaar ed mo dilsdaar teh roov KO ed ni dlednaheb tdrow atontropS eD ?nepol et ?nemmetseem dilsdaar tid gaM .daar :droowtnA

droowtnA -eg raabdraavnaa neeg si tid ,eeN ni tad gnileodeb ed tein si teH .gard -noosrep neranetbma raabnepo teh si gardeg tiD .nellavegnaa nedrow kjil nav 3.1 lekitra tem gnidertrevo ni sud teom diehnetolseb nI .edocsgardeg ed tfeeh slefjiwt ekrets tad dilsdaar nee -anetbma eleudividni nav neiznaa net .nekerpseb nennuk kjilruutan tid ner etseb teh hciz dilsdaar teh nak eotraaD -ercesetneemeg/refifirg ed tot nednew nak daar ed nI .reduohtew ed fo sirat tad nedlem lew snegirevo dilsdaar teh revo reduohtew ed jib tiueg njiz negroz -korteb egimmos nav nerenoitcnuf teh .neranetbma nek

3 dleebrooV -orpsegnaa dilsdaar nee tdrow éfac teh nI tad naa tfeeg ezeD .regrub nee rood nek tfeeh keitilop ed ni newuortrev ella jih ed ni tein :jih tlets oz ,aj uoN .nerolrev -na ed ni lew raam dilsdaar teh nav jitrap -oD laaicoS reduohtew ed larooV .nered ed neella eid leenimirc toorg nee si niem -rub eD .nelluv et treeborp nekkaz negie nennorb edreemrofnïeg deog tiu teew reg

droowtnA

21

1 kutsdfooH raakle tem naagmo teh revo slegeR 1 dleebrooV -sdaar eewt njiz lerrobsraajwueiN ed pO trednarev kerpseg teH .kerpseg ni nedel ,tpool eiD .eissucsid nee ni gewednaag njiw ed ne tredrov dnova ed etamraan -om dlaapeb nee pO .dnah ed tiu ,tieolv teh negizewnaa eredna ed neroh tnem -ueerhcs eredna teh neget dilsdaar ene tein laatot tpool eissimmoc eiD‘ :new -thcels ed tneb eJ !dluhcs wuoj si tad ne dnekeg tioo daar ezno eid rettizroov ets sella re laz kI .neeredei tdniv tad ,tfeeh tein ej tad negroz et roovre mo neod naa -eg raabdraavnaa tid sI ’!tdrow nezokreh ?gard droowtnA raabdraavnaa tein si gardeg tid ,eeN nav 4.1 lekitra nav gnidertrevo nee ne dilsdaar-agelloc neE .edocsgardeg ed ed tot raabnepo teh ni reinam ezed po tad tief teH .tcerroc tein si nepeor edro dilsdaar teh taw neroh neredna koo .gnaleb nav edem jibreih si ,tgez 2 dleebrooV -cerid nee tgel dnovasrenoweb nee pO neiznaa net njiz nennalp ed taw tiu ruet .taartslekniw nee nav nethcirnireh teh nav laz taarts ed ,srof njiz negnirednarev eD sreilekniw ed ne ,neggilnepo raaj flah nee laameleh tpolk tgez u taW‘ .soob njiz laz raaj flah nee teh tad sno tgez U .tein neranetbma nav nebbeh jiw raam ,nerud -itsimitpo rééz nee lew tid tad drooheg lew taarts ed tad ne si gnittahcsni ehcs .neggil nevjilb nak nepo regnal leev snee teh nekkip eW .netnalk ezno sno tsok taD