Betoog mw. Bartels namens Heemwonen

Geachte voorzitter, leden van de commissie, portefeuillehouders en andere aanwezigen, Wij spreken deze avond in omdat wij als HEEMwonen vraagtekens hebben bij het proces rondom de BOPA procedure en de argumentatie rondom de gemeentelijke zorgvisie en omdat we het belang van uw stem als commissie en raad in deze kwestie, waar het gaat om een thuis van Kerkraadse burgers, willen belichten. Proces Wij nemen u graag mee in de geschiedenis van het complex de Lupinehof. Sinds 2003 wonen er in dit complex al bewoners die zorg en ondersteuning ontvangen vanuit SGL. Sinds 2013 is dit aantal gelijk gebleven met het aantal dat ook in de BOPA procedure staat benoemd. Vanaf 2023 zijn enkele bewoners zich bij ons gaan melden met nadrukkelijke klachten. Deze hebben wij als HEEMwonen altijd serieus genomen en hiervoor maatregelen en/of voorzieningen getroffen. Wij streven naar een prettig woonmilieu voor iedereen. HEEMwonen werd in maart dit jaar onaangenaam verrast, toen er middels een brief van de gemeente werd aangegeven dat er een strijdigheid is geconstateerd met het vigerende omgevingsplan. Er waren voor HEEMwonen nooit indicaties dat dit het geval was. Zelfs na de artikel 38 vragen die in februari 2023 zijn gesteld, was dit er niet. Na het ontvangen van de handhavingsbrief was er voor ons naast een leefbaarheidskwestie ook een juridische kwestie ontstaan.

Die juridische kwestie wilden wij zo goed als mogelijk behandelen, zodat wij ons konden focussen op dat wat voor ons telt; namelijk een fijn thuis voor al onze bewoners. Vanaf maart 2024 hebben wij meermaals contact gehad met de gemeente om te bekijken hoe wij deze juridische kwestie konden oplossen. Het wijzigen van het omgevingsplan naar een dubbele bestemming (van alleen wonen, naar wonen en maatschappelijk) werd vanaf het eerste moment door de gemeente als kansarm betiteld. Het scheiden van wonen en zorg in het gebouw door middel van een BOPA procedure, werd door gemeente gezien als een mogelijke oplossing. Het fysiek scheiden van wonen en zorg zou namelijk tegemoet komen aan de overlast die er wordt ervaren door enkele bewoners. Naast de fysieke scheiding staan er in de onderbouwing van de BOPA, die aan uw stukken is toegevoegd, ook tal van maatregelen in de fysieke én organisatorische sfeer om iedereen binnen de Lupinehof op een prettige manier te laten (samen)wonen. We dienden met alle vertrouwen de BOPA in. We hebben immers aan alle aspecten op het gebied van RO, die door de gemeente van ons gevraagd werd, voldaan. Totdat een week voor de collegevergadering van 29 oktober, waarin de BOPA werd besproken, ons het signaal bereikte dat er door het college waarschijnlijk een negatief standpunt wordt aangenomen ten aanzien van de ingediende aanvraag.

In de tijd tussen het signaal vanuit de gemeente en de collegevergadering is er zelfs nog gevraagd om additionele gegevens om de BOPA aanvraag compleet te maken. Ons inziens onbegrijpelijk. We constateren dat er op Wonen, Verkeer, Stedenbouw, RO en milieu geen bezwaar naar voren is gekomen. De visie op zorg van de gemeente Kerkrade is de reden dat de aanvraag is afgewezen. Wij vragen ons af of de afgelopen maanden die wij hebben geïnvesteerd in het opstellen van de onderbouwing bij de BOPA een farce waren. Het argument van de gemeentelijke zorgvisie is nooit eerder door de gemeente benoemd. Waarom is ons dit niet direct aan het begin van de procedure verteld? Dan hadden wij allen onze tijd op een andere manier kunnen inzetten, bijvoorbeeld aan de slag te gaan met de herhuisvesting van de bewoners van SGL. Daarnaast kregen wij het gevoel dat het college sec van het oogpunt van zorg een standpunt heeft genomen, in plaats van een integrale afweging waarbij eerder genoemde domeinen ons inziens ook een belangrijke rol spelen.

Op dinsdag 29 oktober heeft het college er voor gekozen om uw commissie en raad een negatief advies te presenteren voor wat betreft de instemming van de BOPA. Wat ons hieraan diep heeft geschokt is de manier van communicatie. De gemeente was voornemens om direct op 30 oktober iedereen in het complex, dus ook de mensen in een kwetsbare positie, alleen via een brief te informeren. Een brief waar min of meer in staat dat de mensen die zorg en ondersteuning van SGL ontvangen, mogelijk hun veilige thuis moeten opgeven. Kunt u zich voorstellen wat dat met een mens doet? Gemeentelijk zorgbeleid- visie wonen, welzijn en zorg Daarnaast willen wij graag refereren aan het gemeentelijke zorgbeleid, ofwel de visie op een vitale en inclusieve wijk. Vanuit de gezamenlijke visie spreken we naar elkaar uit dat gemeente, woon-, zorg- en welzijnsorganisaties gelijkwaardig en integraal samenwerken, waarbij we een coalitie vormen en elkaar informeren en onze bewoners betrekken. Naar onze mening verhoudt het handelen van de gemeente Kerkrade op dit dossier zich niet tot deze visie. Daarbij wordt in de lokale visie op wonen, zorg en welzijn niet gerept over de WLZ-zorg en wat een toename hiervan betekent. In de visie is er namelijk voor gekozen om de ‘aandachtsgroepen’ niet te benoemen, omdat onze visie op wonen, zorg en welzijn een visie moet zijn voor iedereen.

Het gaat over een bloeiende gemeenschap als de basis voor samen. Door inclusieve zorg en ondersteuning te bieden, geven we kwetsbare groepen de mogelijkheid om volwaardig deel te nemen aan de samenleving en hun potentieel te benutten. De stelling van de gemeente dat er geen balans is in de aanvraag als er wordt gekeken naar de vitale en inclusieve wijk, mist elke onderbouwing. Heeft de gemeente gekeken naar de faciliteiten en de samenstelling die naar hun mening zou moeten zorgen voor balans in de wijk? Of is er sec gekeken naar het complex de Lupinehof? Veel ‘’reguliere bewoners’’ wonen in de Lupinehof naar volle tevredenheid. Dat bewoners die soms wat extra aandacht of ondersteuning nodig hebben met veel liefde worden ondersteund door SGL, horen we niet terug. Dat bewoners hun sleutel hebben afgegeven bij SGL voor het geval er een calamiteit is, horen we niet terug. Dat HEEMwonen langs de deuren is gegaan, bewoners heeft bevraagd en hierbij het overgrote deel aangeeft de zorg in de nabijheid als prettig te ervaren in plaats van een last, horen wij niet terug. Dat al deze facetten, als we kijken naar het complex, toch juist aangeven dat dit aansluit bij de visie? Hoe verder? Voorzitter, wij ronden af.

Ondanks het negatieve standpunt van het college ten aanzien van de BOPA, zijn HEEMwonen, SGL en de bewoners die overlast ervaren met elkaar in gesprek en zijn wij inmiddels tot een passende oplossing gekomen waar eenieder zich senang bij voelt. Ons inziens zijn we de afgelopen tijd, niet wetende welke weg de besluitvorming rond de BOPA uit zou gaan, blijven investeren in de leefbaarheid van het complex. En wat ons betreft ook met succes. Concluderend willen wij stellen dat wij allemaal mogelijk een keer in een kwetsbare situatie kunnen komen of hiermee te maken kunnen krijgen. En dat u als commissie, maar uiteindelijk de gemeenteraad gaat beslissen over het al dan niet kunnen behouden van een veilig thuis en een prettige woonomgeving voor Kerkraadse burgers. Wij roepen u op om met een integrale blik naar dit dossier te kijken en onze woorden mee te nemen in uw beraadslaging. De situatie die bij u voorligt is niet alleen een juridische kwestie, het raakt onze bewoners. 24 mensen die mogelijk hun thuis kwijtraken. Hun veilige plek. Dank voor uw aandacht.