CConstaterende datKerkrade
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2027 - definitief a aangepast (OUDE VERSIE)

Gemeenteraad 12 november 2026, gemeente KerkradeBij agendapunt: Ontwerpbesluit inzake vaststelling van de gemeentebegroting 2027 (inclusief meerjarenraming 2028-2030) en 1e formele bijstelling 202673.415 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 9

Hitteplan Kerkrade Sinds 2024 beschikt Kerkrade, als één van de weinige gemeenten in Limburg, over een lokaal hitteplan. Er wordt informatie verstrekt hoe om te gaan met hitte (zie ook www.kerkrade.nl/hitte). Het hitteplan heeft als doel inwoners, instellingen, zorgverleners en vrijwilligers voor te bereiden en op tijd te 91 informeren als er een hitteperiode aan komt. Zo kunnen inwoners en mantelzorgers maatregelen nemen om gezondheidsrisico’s door hitte bij zichzelf en bij elkaar te voorkomen of te beperken. Het accent lag op ouderen en chronisch zieken. De komende jaren wil de gemeente het hitteplan doorontwikkelen. In 2026 zijn ook zwangeren en jonge kinderen (0 -6 jaar) als kwetsbare doelgroep toegevoegd. Een speciale communicatiecampagne voor jonge ouders en verzorgers is toegepast waarbij ook aandacht is voor het tegengaan van huidverbranding en UV -straling. Hieraan geven we ook aandacht tijdens de “zonnetjesweek" (laatste week van mei) en Heat Action Day op 2 juni 2027. Stimuleringsregeling groene daken en gevels In 2024 is de stimuleringsregeling groendaken en groengevels gemeente Kerkrade 2025 -2027 vastgesteld. Eigenaren/bewoners van panden kunnen een subsidie aanvragen voor het aanleggen van een groendak of -gevel. In de afgelopen anderhalf jaar zijn bijna 50 aanmeldingen ontvangen en een tiental subsidies verleend. De regeling loopt tot en met 2027.

Halverwege 2027 zal de subsidieregeling worden geëvalueerd. Steenbreek en NK Tegelwippen In 2025 is het Actieprogramma Klimaatbestendig Kerkrade 2025 -2027 vastgesteld. Hierin is aangegeven welke acties, maatregelen en uitwerking van klimaatadaptatiebeleid de gemeente wil oppakken. Zoals het meedoen aan het Nationale Kampioenschap “Tegelwippen” en Steenbreek; het weghalen van overbodige verharding en aanplant van groen (zie ook www.kerkrade.nl/kerkrade-wipt- mee). Vanaf 2025 zijn in totaal ongeveer 230 geveltuinen aangelegd en versteende voortuinen vergroend. De komende jaren willen we dit blijve n doen; inzetten op ontstening en vergroening van de woonomgeving. Waarbij de gemeente de tegels ophaalt, geveltuinen laat aanleggen en samen met bewoners de geveltuinen en voortuinen beplant. Beleid Klimaatadaptatie is opgenomen in het nieuwe gemeentelijk strategisch omgevingsbeleid; in de vastgestelde Omgevingsvisie Kerkrade 2050 (verhaallijn de klimaatbestendige stad). De ambitie is om in 2050 een reductie van 20% aan totaal verhard oppervlak in onze gemeente te realiseren. Ontstening (het weghalen van overbodige verharding) en vergroening zijn hierbij belangrijke onderdelen die bijdragen aan de aanpak van wateroverlast, verdroging tegengaan en hittestress beperken.

Op regionaal niveau wordt gewerkt aan het opstellen van een programma “Water en Klimaatadaptatie” met een lokale uitwerking (o.a. als basis voor het watertakenplan en rioleringsplan). Het regionale programma zal begin 2027 worden afgerond en voor vaststell ing worden aangeboden aan de gemeentebesturen van de Parkstad -gemeenten. Het programma biedt de basis voor uitvoeringsmaatregelen in de komende bestuursperiode. Ook wordt een koppeling gemaakt met het gemeentelijke programma “Groen, natuur en landschap” dat medio 2027 wordt afgerond. Op 4 maart 2026 is het Convenant Voldoende Zoetwater Limburg 2026 -2050 ondertekend door de Limburgse overheden en partners. Het doel is om gezamenlijk te werken aan een klimaatrobuust watersysteem dat de beschikbaarheid van voldoende schoon zoetwater in Limburg vergroot. De beschikbaarheid van voldoende schoon zoetwater staat onder druk door klimaatverandering (langere periodes van droogte) en toenemende watervraag. Naar aanleiding van de overstromingen en wateroverlast in de zomer van 2021 zijn in samenwerking met Waterveiligheid en Ruimte Limburg en de Limburgse overheden stroomgebiedsverkenningen opgesteld om ons beter voor te bereiden en te beschermen tegen extreme buien en wateroverlast.

De gemeente Kerkrade ligt in het stroomgebied van de Roer (deelstroomgebied Worm) en zal de komende jaren onderdeel uitmaken van het werkgebied “Westelijke Mijnstreek en Parkstad”. De pré-verkenning is eind 2026 afgerond en biedt de basis voor het opstellen van een stroomgebiedsverkenning in 2027 92 en 2028 voor de aanpak van toekomstige wateroverlastknelpunten in onze gemeente en in de regio Parkstad. 3. Windmolens worden alleen geplaatst, als 95 tot 100% van de direct omwonenden instemt Relatie met taakveld(en): 7.4 N.v.t. 4. Bevorderen van een circulaire economie Relatie met taakveld(en): 7.4 Bevorderen van een circulaire economie houdt in dat het thema circulaire economie hoog op de agenda gezet wordt bij nieuwe ontwikkelingen of beleidsthema’s. Door efficiënt met grondstoffen om te gaan, zijn er weinig nieuwe materialen nodig en is er bijna geen afval. En de grondstoffen die wél nodig zijn, zijn hernieuwbaar. Het draait om een rondgaande kringloop van materialen waarbij een circulair gedrag hoort. Dit betekent zo min mogelijk nieuw kopen, zo lang mogelijk met dingen doen, repareren wat kapot is, producten delen en na gebruik de grondstoffen niet verloren te laten gaan door ze goed af te voeren.

Wat willen we bereiken • Circulair Ambachtscentrum moet een eigen entiteit worden; • Afronden handboek Circulaire Openbare Ruimte; • Circulariteit op de agenda zetten bij nieuwe projectontwikkelingen. Wat gaan we ervoor doen • Samenwerking regionale partners, stakeholders en kennisinstanties; • Opstellen van het handboek Circulaire Openbare Ruimte; • Uitvoering geven aan circulaire doelen uit het uitvoeringsprotocol inkoop en aanbesteding; • Adviseren over hoe circulariteit meegenomen kan worden bij nieuwe ontwikkelingen; • In kaart brengen van circulaire kansen bij bedrijventerreinen. 5. Leefstijlbeleid Relatie met taakveld(en): 7.1, 5.1, 5.3 Gezondheid is een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen in de samenleving en om prettig en zelfstandig te kunnen leven. In Kerkrade staan we voor specifieke gezondheidsuitdagingen, zoals vergrijzing, gezondheidsachterstanden en complexe sociaal -maatschappelijke problematiek. Vanuit het coalitieakkoord zetten we daarom in op een integrale benadering van gezondheid, waarbij preventie, een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving belangrijke fundamenten vormen voor een veerkrachtige samenleving. In 2026 hebben we hierin stappen gezet door knelpunten op het gebied van de huisvesting van onze verenigingen aan te pakken. Maar het stimuleren van een gezonde leefstijl gaat verder dan dat.

In 2027 werken we aan de ontwikkeling van een integraal leefstij lbeleid voor Kerkrade. Hierin brengen we verschillende beleidsterreinen en maatschappelijke partners samen rondom gezondheid en welzijn. Naast gezondheid is er nadrukkelijk aandacht voor veerkracht, meedoen en sociale verbondenheid, sport en bewegen, cultuur en een gezonde leefomgeving. Hierbij sluiten we aan bij de mogelijkheden en behoeften van onze inwoners en zetten we in op het creëren van omstandigheden waarin gezonde keuzes in iedere wijk zo vanzelfsprekend en toegankelijk mogelijk worden. Met de pijlers van Vie zetten 93 we ons als gemeente reeds meerdere jaren intensief in op het bevorderen van een gezonde jeugd, vitale wijken en vitaal ouder worden. In het te ontwikkelen integraal leefstijlbeleid zal daarom ook nadrukkelijk de verbinding met Vie worden gemaakt. Met het leefstijlbeleid willen we de inzet op preventie verder versterken en meer samenhang aanbrengen in bestaande en nieuwe initiatieven. Door al op jonge leeftijd te investeren in een gezonde leefstijl en tegelijkertijd in te zetten op gezond en vitaal ouder worden, dragen we bij aan het versterken van de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners. Ook zoeken we nadrukkelijk de verbinding met maatschappelijke organisaties, verenigingen, onderwijs, zorg - en welzijnspartners en inwoners.

Zo werken we gezamenlijk aan een gezonde, inclusieve en veerkrachtige gemeente, waarin inwoners zoveel mogelijk de kans krijgen om gezond op te groeien, mee te doen en gezond ouder te worden. 6. Mentale gezondheid Relatie met taakveld(en): 7.1 De gemeente Kerkrade versterkt de mentale gezondheid van inwoners door in te zetten op de bevordering van mentaal welbevinden en preventie, vroegsignalering en de samenwerking tussen het sociaal domein en de zorg. Dit sluit aan bij het coalitieakkoord en de regionale opgave in Zuid-Limburg, waar mentale druk, eenzaamheid en psychische klachten relatief vaak voorkomen. Bevordering van mentaal welbevinden via verschillende beleidsterreinen Voor jeugdigen (0–23 jaar) ligt de komende periode (2027-2030) de focus ook op mentaal welbevinden binnen de bestaande JOGG -aanpak en de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving. Landelijke initiatieven, zoals de Week van de Mentale Gezondheid, worden be nut om bewustwording te vergroten. Daarnaast draagt de gemeente via andere beleidsthema's, zoals eenzaamheid en een gezonde leefomgeving, indirect maar structureel bij aan de bevordering van mentaal welbevinden van haar inwoners. Uitrol verkennende gesprekken binnen het Uniform Instroom Model In de PlusWIJken wordt vanuit het IZA-Transformatieplan Mentale Gezondheid het Uniform Instroom Model uitgerold.

Door middel van verkennende gesprekken en nauwe samenwerking tussen het sociaal domein en de zorg ontvangen inwoners eerder passende ondersteun ing, waardoor onnodige instroom in de specialistische GGZ wordt voorkomen. De verkennende gesprekken worden in 2027 bekostigd met daarvoor beschikbare SPUK-middelen. Suïcidepreventie De gemeente voert haar wettelijke taak uit op het gebied van suïcidepreventie. In 2027 start de uitvoering van het regionale Actieplan Preventie Zelfdoding 2027 –2030. De rijksmiddelen worden ingezet voor training van sleutelfiguren, het vergroten van kenni s en het versterken van vroegsignalering en samenwerking met GGD Zuid -Limburg, 113 Zelfmoordpreventie, onderwijs en zorg- en welzijnsorganisaties. C. Wat mag het kosten? Exploitatie bedragen * € 1.000 7 | Volksgezondheid en milieu | REK. | BEGR. | MJR.

Bijgesteld | Primair 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN 7.1 Volksgezondheid | 3.404 | 3.279 | 3.171 | 3.319 | 3.469 | 3.576 7.2 Riolering | 3.481 | 3.483 | 3.524 | 3.625 | 3.729 | 3.737 7.3 Afval | 5.734 | 6.264 | 6.271 | 6.271 | 6.271 | 6.271 7.4 Milieubeheer | 4.483 | 7.712 | 5.466 | 3.286 | 2.263 | 2.126 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 201 | 193 | 168 | 169 | 169 | 169 TOTAAL LASTEN | 17.303 | 20.930 | 18.600 | 16.670 | 15.901 | 15.879 BATEN 7.1 Volksgezondheid | 550 | 513 | 0 | 0 | 0 | 0 7.2 Riolering | 5.657 | 5.808 | 5.962 | 6.065 | 6.173 | 6.181 7.3 Afval | 6.972 | 7.187 | 7.597 | 7.597 | 7.797 | 7.797 7.4 Milieubeheer | 3.082 | 5.799 | 2.805 | 1.361 | 546 | 461 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 49 | 49 | 45 | 46 | 47 | 48 TOTAAL BATEN | 16.309 | 19.357 | 16.409 | 15.069 | 14.563 | 14.487 Investeringen bedragen * € 1.000 TV | Omschrijving | V/U¹ | E/M² | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Totaal I Reguliere investeringen 7.4 | Klimaatadaptie | u | e | 210 | 350 | 350 | 350 | 350 | 1.610 II Overige investeringen 7.2 | Riolen | v | e | 2.900 | 3.000 | 3.000 | 2.600 | 2.600 | 14.100 Totaal Programma 7 | 3.110 | 3.350 | 3.350 | 2.950 | 2.950 | 15.710 ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut 94 D.

Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Gemeenschappelijke regelingen (diverse taakvelden) In de raadsvergadering van 1 juli 2026 zijn de ontwerpbegrotingen 2027 en meerjarenramingen (alsook in enkele gevallen begrotingswijzigingen 2026) van de gemeenschappelijke regelingen behandeld en is hierop een zienswijze afgegeven. Zie verder bij programma 0. Bij programma 7 gaat het om: • | GR GGD Zuid-Limburg • | GR Rd4 Milieubeheer Voorgesteld wordt om voortaan ook oninbare debiteuren | (vorderingen) afvalstoffenheffing en rioolheffing toe te rekenen aan de tarieven voor afval en riool. Die | ingecalculeerde opbrengsten ontvangen we | immers | uiteindelijk niet. | Op basis van voorgaande jaren kan van de oninbare debiteuren | € 94.000 | worden | toegerekend aan afval en € 81.000 aan riool. Dit leidt vanaf 2027 structureel tot een voordeel van € 175.000. De lastendruk voor afval stijgt daardoor met circa € 4 per jaar, de lastendruk voor riool stijgt met circa € 3,50 per jaar. De Stichting Calamiteitenfonds Mijn(water)schade is begin 2026 opgeheven. Een deel van de door Kerkrade aan de Stichting ter beschikking gestelde gelden is in de loop der tijd niet uitgegeven door de Stichting. Het bedrag van € 127.662 is door de Stichting nu teruggestort naar de gemeente.

Hiervan wordt via een reservering € 50.000 ingezet als dekking voor het begrotingssaldo 2027 (programma 0). Investeringen Klimaatadaptatie (7.4) Voor | klimaatadaptatie | is | voor | de | periode | 2027 | tot | en | met | 2030 | jaarlijks | € | 200.000 | aan investeringsbudget | opgenomen. | Van | deze | investeringskosten | wordt | 50% | toegerekend | aan | de riolering. | Hierdoor wordt er per saldo € 100.000 toegekend aan het investeringsbudget voor klimaatadaptatie. Riolen (7.2) Bij | de | jaarlijkse | evaluatie | van | het | Watertakenplan | is | rekening | gehouden | met | de | actuele kostenontwikkeling. Op basis hiervan is het investeringsprogramma aangepast. Voor 2027 en 2028 is € 3.000.000 per jaar opgenomen. Voor 2029 en 2030 bedraagt het invester | ingsbudget jaarlijks € | 2.600.000. | In | deze | bedragen | is | tevens | € | 100.000 | per | jaar | aan | investeringskosten | voor klimaatadaptatie toegerekend aan de riolering. Overige vermeldenswaardige zaken Schoon, Heel & Veilig: Zwerfafval (7.3) Kerkrade streeft naar een schone openbare ruimte met als motto: ‘Schoonmaken doet schoon houden’. We gaan ervan uit dat in een schone omgeving minder zwerfafval ontstaat dan in een reeds vervuilde omgeving. Onze aanpak van het zwerfafval voeren wij uit met | ondersteuning van het landelijk instituut Verpact (voorheen Nedvang). Ook werken wij samen met Nederland Schoon.

De aanpak is meerjarig. In 2027 | blijven de twee zwerfvuilteams van Werkgeversservicepunt (WSP) Parkstad en Relim actief. Daarnaast maken we gebruik van moderne machines en materiaal. We ondersteunen schoonmaakacties van onze inwoners, scholen en buurtverenigingen. Zoals elk jaar 95 96 blijven we het zwerfafval meten volgens landelijke kwaliteitsnormen. De aanpak van illegale afvalstortingen zetten wij samen met Rd4 voort. Begraafplaatsen (7.5) Begraafplaatsen zijn voor veel inwoners en bezoekers belangrijke plekken. In Kerkrade bevinden zich 6 gemeentelijke begraafplaatsen. Daarnaast zijn er meerdere begraafplaatsen in eigendom en beheer bij parochies of particulieren. De gemeente besteedt veel aandacht aan beheer en onderhoud van de gemeentelijke begraafplaatsen. Omdat de overheid geen chemische bestrijdingsmiddelen mag gebruiken, bestrijden we het onkruid met de hand (schoffelen), met hete lucht en met heet water. Op de gemeentelijke begraafplaatsen zijn in totaal 5 oorlogsgraven aanwezig. Het onderhoud en beheer van deze graven voeren wij uit in samenwerking met de nationale Oorlogsgravenstichting. Werken aan een betaalbaar en toekomstbestendig energiesysteem De energietransitie verandert de manier waarop we energie opwekken, opslaan en gebruiken. Tegelijkertijd nemen de druk op het elektriciteitsnet en de energiekosten toe.

Daarom werkt Kerkrade aan een energiesysteem dat betrouwbaar, betaalbaar en toekomstbes tendig is. Daarbij staan betaalbaarheid, energiezekerheid en een eerlijke energietransitie centraal. Het verlagen van de energiebehoefte is op korte termijn de belangrijkste opgave. Daarnaast zetten we in op duurzame energie, warmteoplossingen en energieopslag. Ook onderzoeken we slimme manieren om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen. Samenwerki ng met inwoners, bedrijven en regionale partners, maar ook internationale partners blijft daarbij essentieel. Wat willen we bereiken? • Vaststelling van het Warmteprogramma; • Vaststelling van het Programma Energiezekerheid; • Inzicht in de haalbaarheid van lokale energiehubs en energieopslag; • Versterking van grensoverschrijdende energiesamenwerking; • Verdere verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Wat gaan we ervoor doen? • Opstellen van energiegerichte omgevingsprogramma's; • Ondersteunen van collectieve warmteoplossingen; • Onderzoeken van buurtbatterijen, energiehubs en smart-grid toepassingen; • Samenwerken met regionale en Duitse partners; • Uitvoeren van projecten uit het uitvoeringsprogramma duurzaamheid. Ruimte creëren op het elektriciteitsnet voor woningbouw- en verduurzaming Netcongestie vormt een steeds grotere uitdaging. Daardoor komen woningbouw, verduurzaming en economische ontwikkeling onder druk te staan.

De gemeente wil deze ontwikkelingen mogelijk blijven maken. Daarom zetten we in op een efficiënter gebruik van het elektriciteitsnet en op oplossingen die de beschikbare capaciteit vergroten. Samen met Enexis, woningcorporaties, bedrijven en andere overheden werken we aan praktische oplossingen. Denk aan energieopslag, energiehubs en slimme netwerken. We geven daarbij prioriteit aan projecten met een groot maatschappelijk belang, zoals woningbo uw en verduurzaming van bestaande woningen. Zo creëren we ruimte voor de ontwikkeling van Kerkrade. 97 Wat willen we bereiken? • Inzicht in knelpunten voor woningbouw- en verduurzamingsprojecten; • Realisatie van pilotprojecten gericht op netcongestie; • Meer beschikbare netcapaciteit voor woningbouw en verduurzaming; • Toepassing van slimme energieoplossingen bij nieuwe projecten. Wat gaan we ervoor doen? • Regelmatig afstemmen met Enexis over netcapaciteit; • Uitwerken van energiehubs, buurtbatterijen en smart-grid toepassingen; • Ondersteunen van projecten die netcongestie verminderen; • Verkennen van mogelijkheden voor lokale energieopslag; • Energievraagstukken vroegtijdig meenemen in gebiedsontwikkelingen; • Samenwerken met regionale partners aan oplossingen voor netcongestie; • Benutten van mogelijkheden binnen het landelijke prioriteringskader. E.

Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving Bron Eenheid Periode Kerkrade Nederland Limburg Omvang huishoudelijk restafval CBS Kg/inwoner 2024 142 148 111 Hernieuwbare elektriciteit RWS % 2024 24,4 42,8 nb Overige indicatoren Omschrijving | Bron | Eenheid | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 kosten kwijtschelding in | BsGW/ Milieu en | % | 7,5 | 6,9 | 6,5 | 6,0 | 5,9 relatie tot kosten | Bouwen afvalverwerking kosten kwijtschelding in | BsGW/ Stedelijk | % | 9,2 | 9,2 | 8,8 | 7,7 | 7,6 relatie tot kosten | Beheer riolering aangeboden restafval | Rd4-monitor | tonnage | 6.646 | 6.134 | 6.139 | 6.413 | 6.631 aangeboden GFT | Rd4-monitor | tonnage | 5.754 | 4.764 | 5.230 | 5.073 | 4.758 ervaren goede | GGD Zuid Limburg | % ≥ 18 jaar | 61,7 | 62,8 gezondheid volwassenen tevredenheid met het | GGD Zuid Limburg | % ≥ 18 jaar | 59,4 | 52,3 leven, volwassenen tevredenheid met het | GGD Zuid Limburg | % 16 - 25 jaar | n.b.

| 80,6 leven, jongvolwassenen eenzaamheid, | GGD Zuid Limburg | % ≥ 18 jaar | 51,8 | 53,9 volwassenen eenzaamheid, ouderen | GGD Zuid Limburg | % ≥ 65 jaar | 48,2 | 54,0 zelfredzaamheid | burgeronderzoek | score (0 - 10) | 8,3 | 8,5 | 8,4 rokers | GGD Zuid Limburg | % | ≥ 65 jaar | 22,0 | 20,4 middelengebruik* jeugd | GGD Zuid Limburg | % 2e en 4e- | 4,3 | 5,6 jaars * gebruik van hasj of wiet in de periode van 4 weken voor afname van de gezondheidsmonitor Jeugd 98 99 8 Wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing A. Algemeen Omschrijving van het programma Het scheppen van optimale condities voor het woningaanbod en de woon- en leefomgeving alsook een wervend vestigingsklimaat. Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen (§3) en Grondbeleid (§7). Taakvelden 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen 8.4 Implementatie Omgevingswet

100 B. Speerpunten van beleid 1. Inzetten op een verantwoorde mix van woningaanbod Relatie met taakveld(en): 8.1 en 8.3 In deze paragraaf worden kort de actuele ontwikkelingen genoemd. In ‘§7. Grondbeleid’ zijn de activiteiten beschreven. Vigerende (beleids)documenten in volgorde van tijd (nieuw-oud): a) Huisvestingsverordening gemeente Kerkrade Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp/Parkstadwet) (2026) b) Aanvraag en toekenning Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp/Parkstadwet) (2026) c) ‘Iédereen een thuis’, Regionale Toekomstvisie Wonen, Welzijn & Zorg, (2025) d) Woonbehoefteonderzoek regio Parkstad Limburg (2025) e) ‘Kansrijk wonen in vitaal leefbaar Kerkrade’, Kader meerjarige prestatieafspraken 2024-2028 (2024) f) Prestatieafspraken gemeente Kerkrade, jaarschijf 2025 (2024) g) Advies opgaven in de woningvoorraad en leefbaarheid Rigo (2023) h) Regionale woonvisie Parkstad Limburg en lokale woonvisie gemeente Kerkrade 2023-2028 (2023); i) Beleidsregel ‘Woningsplitsing & gebruikswijziging naar wonen gemeente Kerkrade’ (2023); j) Woondeal Limburg – wonen in Limburg bereikbaar voor iedereen (2023).

k) Beleidsregel ‘Ruim baan voor goede woningbouwplannen’ (2021); l) Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg (2016); De belangrijkste algemene ontwikkelingen van de afgelopen tijd: • De koopwoningmarkt in Kerkrade volgt de landelijke trends: de verkoopprijzen zijn weer wat gestegen en het aantal woningtransacties is de eerste helft van 2026 toegenomen. De woningmarkt blijft krap. • De gemiddelde verkoopprijs is wederom gestegen naar €366.882 (€277.817 in 2025). • Ook het aantal woningtransacties is gestegen en zijn er meer vergunningen afgegeven voor nieuwbouwwoningen. • De hypotheekrente is ten opzichte van de piek in 2023 gedaald en de leencapaciteit is verruimd, waardoor de betaalbaarheid voor een deel van de huishoudens is verbeterd. Tegelijkertijd blijven hoge woningprijzen, beperkte beschikbaarheid en stijgende bouwkosten met name voor starters een uitdaging vormen. • Ook de vraag naar nieuwbouwwoningen is opnieuw toegenomen. Ondanks de hogere koopprijzen ten opzichte van bestaande woningen, blijft de belangstelling voor kwalitatieve en energiezuinige nieuwbouw groot. Daarbij spelen duurzaamheid, woonkwaliteit en lagere energielasten een steeds belangrijkere rol. • Het aantal woningmutaties binnen de sociale huursector blijft onder druk staan. Door een beperkte doorstroming komen minder sociale huurwoningen beschikbaar voor nieuwe woningzoekenden.

Tegelijkertijd zorgen herstructureringsopgaven, de huisvesting van urgente doelgroepen en de taakstelling voor statushouders voor extra druk op de beschikbare sociale huurvoorraad. Hierdoor blijven de wachttijden voor woningzoekenden hoog, met name voor regulier woningzoekenden. • De kosten voor dagelijks levensonderhoud blijven stijgen. Dit heeft o.a. effect op investeringsmogelijkheden om woningen te verbeteren en te verduurzamen. Woningprijzen 101 worden daardoor navenant hoger. Het kan ertoe leiden dat deze investeringen niet, minder of later worden uitgevoerd. • In 2025 was er wederom sprake van een lichte bevolkingsgroei in Kerkrade door een positief migratiesaldo op regionaal niveau: hierdoor daalde de bevolking minder hard dan eerder berekend en voorspeld was. • De woonbehoefte is al een aantal jaren hetzelfde. De vraag naar levensloopbestendig wonen en naar kwalitatief hoogwaardige duurzame woningen blijft aanwezig net als onze opgave om de woningmarkt te vernieuwen zodat deze aansluit bij de kwalitatieve vraag. Daarnaast is er een trend zichtbaar dat er meer jonge gezinnen vanuit elders in het land zich vestigen in deze regio. • De Wet versterking regie Volkshuisvesting (Wvrv) is in juli 2026 in werking getreden.

• In de eerste helft van 2026 zijn meerdere nieuwbouwplannen in aanbouw: o De Componist 40 o Industriestraat/Koempelstraat 20 o Schovetweg 10 o Rolduckerveld III D Noord Oost: 41 o Rolduckerveld IV Hertogenlaan West 1A: 45 o Rolduckerveld IV Van Gilsstraat Oost: 62 o Stationsstraat 2-2a-2b: 3 o Heistraat 74a zorgwoningen: 44 (zomer 2026 opgeleverd) o St. Bernadettestraat / Grachterstraat: 6 • Verder is de verwachting dat in 2e helft van 2026 wordt gestart met de plannen: o Hof van Rode (Hoofdstraat): 29 o Superlocal gemeentelijk deel locatie A Wiel Coerverstraat: 7 o Superlocal gemeentelijk deel locatie B Nico Ploumstraat: 6 • Voor 2027 staan volgende plannen geprogrammeerd: o Vlinderheide / Kloostervleugel Pannesheide: 20 o Rolduckerveld IV Hertogenlaan West 1B: 48 o D’r Pool: 60 o Henk Badingstraat-Kruisstraat: 16 o Vie locatie F: 12 o De Schatkist (Truytstraat): 14 • Daarnaast zijn er doorlopend nieuwe eenpitter initiatieven, veelal verbouwen van winkels naar wonen. De belangrijkste beleidsontwikkelingen: • Sinds 1 juli 2026 voeren we de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) uit, die we in deze regio de Parkstadwet noemen. De Parkstadwet helpt om wijken met veel problemen veiliger en prettiger te maken. Door de Parkstadwet kunnen we als gemeente beter sturen op wie in deze buurten een woning kan huren.

Dit doen we om meer rust te brengen in een wijk en ervoor te zorgen dat mensen er prettig kunnen wonen. De regels van de Parkstadwet gelden voor het huren en verhuren van woningen. Ze gelden niet als je een woning koopt en er zelf in gaat wonen. • Er wordt onderzoek gedaan naar aanvullende instrumenten, zoals de Opkoopbescherming en regionale binding. Indien deze juridisch mogelijk zijn en uitvoerbaar zijn voor de organisatie, zal dit verwerkt worden in de huisvestingsverordening. • De Wet versterking regio volkshuisvesting (Wvrv) is op 1 juli 2026 in werking getreden. Hierdoor geeft het rijk meer sturing op de woningmarkt. De wet geeft de gemeente een aantal verplichte taken en verantwoordelijkheden die verwerkt moeten worden in een (regionaal) woonprogramma, een huisvestingsverordening met daarin een verplichte urgentieregeling en 102 beleid voor aandachtsgroepen. Hiermee is reeds in 2026 gestart en zullen in de loop van 2027 verder uitgewerkt worden. • Met de uitgangspunten in de woonvisie streven we naar het creëren van een meer evenwichtige woonstructuur in Kerkrade. In de uitvoering ligt de nadruk steeds meer op het versterken van de sociaaleconomische balans in wijken.

Dit betekent dat bij toevoegingen aan de woningvoorraad gericht wordt ingezet op differentiatie, bijvoorbeeld door het toevoegen van middenhuur- en koopwoningen in gebieden met een relatief groot aandeel sociale huur. Hiermee wordt gewerkt aan een betere verhouding tussen draagkracht en ondersteuningsbehoefte. Hierbij zetten we in op het aantrekken van nieuwe bewoners in het midden- en hogere koop - en huursegment. Dit sluit aan bij de “plus” -ambitie binnen de Parkstadregio. Onderdeel van de woonvisie en de beleidsregels woningsplitsing zijn tevens de geformuleerde kwaliteitseisen voor nieuwe woningen, waarop bij nieuwe initiatieven actief wordt gestuurd. • De uitvoering van het Woonoffensief (realisatie van voldoende, passende en kwalitatief goede woningen) wordt gecontinueerd. • De vernieuwing van woongebieden wordt in Kerkrade nadrukkelijk integraal benaderd en loopt gelijk op met investeringen vanuit verschillende beleidsterreinen. Vanuit de volkshuisvesting ligt de focus op een passende mix van aantallen woningen, typologieën e n doelgroepen. Tegelijkertijd staat niet alleen het bouwen centraal, maar vooral ook het realiseren van goed, gezond en veilig wonen voor iedereen.

Daarbij wordt samengewerkt met andere domeinen, zoals bij de aanpak van ondermijning, het tegengaan van illegale bewoning en het ondersteunen van inwoners bij financiële vraagstukken en verduurzaming van woningen. Nieuwe woningbouwinitiatieven worden daarnaast beoordeeld op toekomstbestendigheid, met aandacht voor onder andere klimaatadaptatie en natuurinclusief bouwen. • De Woondealafspraken zijn in 2023 vastgelegd. In 2026 is de provincie gestart met een tussentijdse herijking. De verwachting is dan ook dat deze herijking einde 2026/begin 2027 wordt verwerkt in vernieuwde woondeal of in een addendum. • In het 3e kwartaal van 2026 wordt het nieuwe woonbehoefteonderzoek opgeleverd. Deze zal sturing geven aan de nieuwbouwopgave van het woonoffensief. 2. Goede inbedding van de Omgevingswet en Omgevingsvisie Relatie met taakveld(en): 8.4 Verdere implementatie Omgevingswet Voor het behandelen van initiatieven, meldingen envergunningen, en voor toezicht en handhaving zijn werkprocessen ontwikkeld op basis van de Omgevingswet. Hierdoor werken we op een andere manier (samen). Het doel is om binnen de keten van de fysieke le efomgeving nog beter te werken volgens de “ja, mits” -gedachte. Inmiddels hebben we ook voor interne projecten een manier van samenwerken ontwikkeld. Daardoor is al vroeg bekend welke procedures nodig zijn en welke documenten en onderzoeken daarbij horen.

We merken dat de meeste initiatiefnemers eerst principeverzoek indienen en daarna pas een formele aanvraag. Daardoor is aan het begin al duidelijk welke ontwikkeling gewenst is en wat de initiatiefnemer daarvoor moet doen. De formele fase kan dan efficiënter worden behandeld, voor initiatiefnemers en voor de gemeentelijke organisatie. De organisatie blijft bij het behandelen van initiatieven, meldingen, vergunningen en plannen goed oog houden voor de participatieverordening en de participatieleidraad voor initiatieven. Burgerparticipatie speelt een belangrijke rol bij de implementatie van de Omgevingswet en heeft een rol bij alle kerninstrumenten: omgevingsvisie, programma’s, omgevingsplan en omgevingsvergunning. 103 De komende jaren wordt vooral gewerkt aan het opstellen van programma’s en het omgevingsplan. We zitten in een periode van transitie en uitwerking van de omgevingsvisie. Deze periode loopt zeker tot 1 januari 2032. Omgevingsvisie – Doorwerking en uitvoering in programma’s en omgevingsplan Op 4 november 2025 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie Kerkrade 2050: Verrassend Kerkrade, ’t sjunste óp de welt vastgesteld, samen met de bijbehorende Omgevingseffectrapportage (OER) en het participatieverslag vastgesteld. De Commissie voor de milieue ffectrapportage (Commissie mer) heeft positief advies geadviseerd over de ontwerp -omgevingsvisie.

Dit advies en de ingediende zienswijzen zijn meegenomen bij de vaststelling van de omgevingsvisie. Met de vaststelling van de omgevingsvisie beschikt de gemeente over nieuw strategisch omgevingsbeleid met vier verhaallijnen: meergeneratie stad, leefbare stad, klimaatbestendige stad en werkende stad. Deze vier verhaallijnen hebben betrekking op alle them a’s van de fysieke leefomgeving. De visie vormt de basis voor het ruimtelijke beleid en het strategisch kader waaraan nieuwe initiatieven worden getoetst. Daarnaast vormt de omgevingsvisie de basis voor de verdere uitwerking van het omgevingsplan en divers e thematische en gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s. Tot en met 1 januari 2032 wordt gewerkt aan de ontwikkeling en vaststelling van deze instrumenten. Programma’s De vier verhaallijnen uit de Omgevingsvisie Kerkrade 2050 vormen de basis voor de verdere uitwerking van de gemeentelijke ambities en beleidsdoelen. Deze ambities worden de komende jaren vertaald naar thematische en gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s, wa arin de gewenste ontwikkelingen, maatregelen en uitvoeringsagenda’s concreet worden uitgewerkt. In 2027 geven we voorrang aan de programma’s waarvoor de urgentie het grootst is. Die keuze is gebaseerd op de omvang van de maatschappelijke en ruimtelijke opgaven in een gebied en op onderwerpen waarvoor de organisatie nog onvoldoende beleid heeft .

Daarom beginnen we met de thematische programma’s ‘Groen, Natuur en Landschap’, ‘Cultuurhistorisch Erfgoed en Ruimtelijke Kwaliteit ‘en ‘Water en Klimaatadaptatie’. Daarnaast wordt in 2027 het gebiedsgerichte omgevingsprogramma voor Kerkrade -Oost opgesteld. Dit programma vormt een integrale ruimtelijke uitwerking van de ambities uit de omgevingsvisie en het ambitieplan BOOST. In dit gebied komen verschillende ruimtelijke, sociale, economische en fysieke opgaven samen in een gebiedsprogramma. De ervaringen die met dit eerste gebiedsprogramma worden opgedaan, dienen als basis voor de ontwikkeling van toekomstige gebiedsgerichte programma’s in Kerkrade-Noord en Kerkrade-West. Omgevingsplan Het omgevingsplan bevat alle gemeentelijke regels voor de fysieke leefomgeving en vormt daarmee één van de belangrijkste instrumenten van de Omgevingswet. Het opstellen van een integraal omgevingsplan is een omvangrijke en complexe opgave die een gefaseerde aanpak vereist. Uiterlijk op 1 januari 2032 moeten gemeenten beschikken over één integraal omgevingsplan. Sinds 2026 kunnen gemeenten geen gebruik meer maken van de zogenoemde TAM-IMRO-plannen, de tijdelijke standaard waarmee urgente gebiedsontwikkelingen konden worden gerealiseerd tijdens de overgang naar de Omgevingswet.

Nieuwe wijzigingen van het omgevingsp lan moeten sindsdien worden opgesteld volgens de landelijke standaard STOP -TPOD (Standaard Officiële Publicaties en Toepassingsprofielen Omgevingsdocumenten). Deze nieuwe werkwijze vraagt om nieuwe processen, kennis en een andere wijze van opstellen en publiceren van omgevingsplanregels. De | gemeente | heeft | een | startnotitie | opgesteld | voor | de | gefaseerde | ontwikkeling | van | het omgevingsplan. In 2027 worden de eerste wijzigingen volgens de STOP-TPOD-standaard voorbereid en vastgesteld. Dit gaat om gebiedsontwikkelingen maar ook nieuwe algemene regels. C. Wat mag het kosten? Exploitatie bedragen * € 1.000 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke | REK. | BEGR. | MJR. ordening en stedelijke vernieuwing Bijgesteld | Primair 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN 8.1 Ruimte en leefomgeving | 880 | 516 | 511 | 511 | 511 | 511 8.2 Grondexpl. (niet-bedr.terreinen) | 1.096 | 3.973 | 173 | 23 | 23 | 23 8.3 Wonen en bouwen | 5.405 | 6.025 | 5.297 | 5.049 | 4.872 | 4.610 TOTAAL LASTEN | 7.380 | 10.513 | 5.981 | 5.583 | 5.406 | 5.144 BATEN 8.1 Ruimte en leefomgeving | 58 | 29 | 29 | 29 | 0 | 0 8.2 Grondexpl.

(niet-bedr.terreinen) | 937 | 4.086 | 323 | 193 | 213 | 213 8.3 Wonen en bouwen | 4.775 | 2.597 | 2.077 | 1.401 | 1.268 | 1.097 TOTAAL BATEN | 5.770 | 6.711 | 2.428 | 1.622 | 1.480 | 1.310 Investeringen bedragen * € 1.000 TV | Omschrijving | V/U¹ | E/M² | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Totaal I Reguliere investeringen 8.1 | Proj. Volkshuisvestingsfonds 1.0 | u | m | 140 | 140 | 280 | 280 | 280 | 1.120 8.1 | Proj. Volkshuisvestingsfonds 2.0 | u | m | 830 | 345 | 337 | 0 | 0 | 1.512 8.1 | Proj. Volkshuisvestingsfonds 4.0 | u | m | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 750 8.3 | Herinrichten woonwagenplaatsen | u | e | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 750 8.3 | Gbe Rolduckerveld | u | e | 450 | 450 | 450 | 450 | 450 | 2.250 Totaal Programma 8 | 1.720 | 1.235 | 1.367 | 1.030 | 1.030 | 6.382 ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut 104 105 D. Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Stedelijke ontwikkeling Indexeren gemeentelijk vastgoed, wegen, groen, verkeer en economie stad breed Door het niet standaard indexeren van de budgetten voor beheer en onderhoud, groeien deze niet mee met de jaarlijkse kostenstijgingen. Hierdoor neemt de ruimte voor het uitvoeren van beheer en onderhoud af.

Dit geldt onder andere voor gemeentelijk vastgoed , wegen, groen, verkeer en economie. Om de budgetten beter aan te laten sluiten op de kostenontwikkeling, worden deze vanaf 2026 geïndexeerd. Dit leidt tot een extra budget van € 80.000 in 2026, oplopend naar € 290.000 in 2030. Herstel werkzaamheden mijnmuren Her en der in Kerkrade staan nog stukken muur die vroeger deel hebben uitgemaakt van verschillende “mijnmuren” die de toenmalige mijnterreinen omsloten. De overgebleven stukken van deze muren zijn nu in beeld gebracht. Gebleken is dat deze restanten veelal gemeentelijk eigendom zijn en deels technisch in mindere staat beginnen te verkeren. Omdat de muren nog wel functies hebben, is herstel op sommige plaatsen nodig. Hiertoe is het nodig om gelden te reserveren. Vooralsnog is een bedrag van € 20.000 geraamd. Budget wonen verlagen In 2025 zijn extra financiële middelen beschikbaar gesteld voor de invoering van de Parkstadwet. Van deze middelen is in 2026 € 100.000 niet benodigd gebleken. Dit bedrag kan daarom worden doorgeschoven en ingezet in het begrotingsjaar 2027. Klimaatadaptatie/Klimaatadaptatie te dekken uit rioolheffing Voor klimaatadaptatie wordt vanaf 2027 structureel € 50.000 per jaar aan exploitatiebudget opgenomen. Van de exploitatiekosten wordt 50% toegerekend aan de riolering en gedekt vanuit de rioolheffing.

Met deze middelen wordt ingezet op het ontstenen van het stedelijk gebied, wat bijdraagt aan het beperken van wateroverlast, droogte en hittestress. Bouwleges De verwachting is dat de bouwleges op basis van de ingediende aanvragen in 2026, de nog verwachte aanvragen in 2026 en een schatting van de aanvragen in 2027 in beide jaren € 600.000 aan meeropbrengsten ten opzichte van de ramingen zullen bedragen. Woonwagenbeleid Voor het actualiseren van het woonwagenbeleid en daarmee samenhangende zaken is in 2026 en 2027 jaarlijks € 75.000 in de begroting opgenomen, in totaal € 150.000. De kosten voor het voeren van adequaat beheer en onderhoud op de woonwagenstandplaatsen nemen de komende jaren fors toe. Dit betreft niet alleen de personele inzet voor technisch en sociaal beheer en onderhoud, maar ook de uitbreiding van het aantal standplaatsen en het uitvoeren van een behoefteonderzoek, het opstellen van toewijzingsbeleid en het woonwagenbeleid. Voor 2026 is € 40.000 opgenomen en vanaf 2027 structureel € 90.000 per jaar. Omgevingsvisie De omgevingsvisie vormt de basis voor de verdere uitwerking van het omgevingsplan en diverse thematische en gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s. Tot en met 1 januari 2032 wordt gewerkt aan de ontwikkeling en vaststelling van deze instrumenten. De hiermee | gemoeide structurele uitvoeringskosten vragen om een aanvullend budget van € 750.000.

Hiervoor wordt in 2026 € 750.000 gestort in de reeds bestemde reserve voor de omgevingsvisie. Vanuit deze reserve wordt vanaf 2027 tot en met 2031 jaarlijks € 150.000 ingezet ter dekking van de uitvoeringskosten. Investeringen Voorfinanciering VHF i.v.m. aankopen vooraf VHF heeft een projectduur van 10 jaar, gestart in 2024. Om de aankoop van panden de komende jaren op het gewenste moment te kunnen realiseren, worden de beschikbare financiële middelen naar voren gehaald. Dit betreft een herfasering van de middelen en heeft over de volledige projectduur geen financiële impact. Overige vermeldenswaardige zaken Startersleningen De gemeente Kerkrade biedt startersleningen aan om starters te ondersteunen bij de aankoop van hun eerste woning. Het beschikbare gemeentelijke budget voor de startersleningen raakt uitgeput. Daarnaast is de provinciale bijdrage per lening per 1 januari 2026 verlaagd van 75% naar 50%, waardoor een groter aandeel van de financiering voor rekening van de gemeente komt. Om de startersregeling te kunnen voortzetten, wordt de gemeenteraad in december 2026 een voorstel voorgelegd om € 2.5 mln. aanvullend budget beschikbaar te stellen. De bijbehorende trekkingsrechten bij de Provincie zullen eveneens worden aangevraagd.

Het aanvullend beschikbaar stellen van het gemeentelijke budget is budgettair neutraal, omdat de verstrekte leningen gedurende de looptijd met rente en aflossingen aan de gemeente terugvloeien. De ontvangen rente en aflossingen worden ingezet ter dekking van de gemeentelijke rentelasten. Daarnaast loopt de gemeente geen financieel risico op de verstrekte leningen, omdat deze onder Nationale | Hypotheek | Garantie | (NHG)-voorwaarden | worden | afgesloten. | Bij | een | eventuele verliesdeclaratie bij verkoop van een woning wordt het verlies voor 90% gedragen door de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen en voor 10% door SVn. E.

Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving | Bron | Eenheid | Periode | Kerkrade | Nederland | Limburg Gemiddelde WOZ-waarde | CBS | € 1.000 | 2026 | 241 | 439 | 348 Nieuw gebouwde | Aantal per woningen | BAG | 1.000 | 2024 | 5,8 | 8,4 | 4,7 woningen Demografische druk | CBS | % | 2026 | 79,6 | 71,3 | 78,0 Gemeenschappelijke woonlasten | COELO | € | 2026 | 990 | 993 | 996 éénpersoonshuishouden Gemeenschappelijke woonlasten | COELO | € | 2026 | 1.069 | 1.089 | 1.075 meerpersoonshuishouden 106 Overige indicatoren Omschrijving | Bron | Eenheid | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 algemene kwaliteit van de | burgeronderzoek | score | 6,9 | 7,2 | 7,1 woonomgeving | (0 - 10) gesloopte woningen | BAG | aantal | 2 | 1 | 205 | 65 | 4 toegevoegde woningen : | BAG | aantal - nieuwbouw - verbouwing | 71 | 159 | 5 | 119 | 214 9 | 11 | 6 | 79 | 12 leegstand woningen in | BsGW Limburg | % | 4,2 | 6,3 | 5,8 | 4,0 | 3,9 relatie tot | (woz-registratie) woningvoorraad (1 jan.) leegstand niet-woningen | BsGW Limburg | % | 22,4 | 19,7 | 17,4 | 16,7 | 18,4 in relatie tot voorraad | (woz-registratie) niet-woningen (1 jan.) 107 108 109 Paragrafen 110 111 §1. Lokale heffingen Algemeen In deze paragraaf staan het beleid van en de opbrengsten over de gemeentelijke heffingen en leges. In de jaarlijkse Tarievennota staan de tarieven, uitgangspunten en ontwikkelingen. a.

Beleid lokale heffingen en kwijtschelding Tarieven De tarieven 2027 moeten nog worden vastgesteld voor de diverse belastingen en leges. Bij de behandeling van de Tarievennota 2027 (raad december 2026) zal de raad hierover een besluit nemen. Vanaf 2027 is gerekend met een aanvullende verhoging van 3%, naast de verhoging van 1,5% waartoe al eerder is besloten. De ozb-druk wordt daarmee € 21 hoger t.o.v. 2026. Zie ook de toelichting bij programma 0. Bij afval en riool bedragen de verhogingen circa € 38 resp. € 5 per jaar, als gevolg van de gestegen kosten. In totaal stijgt daarmee de gemiddelde lastendruk naar huidige inzichten met circa € 64 in 2026 (hetgeen neerkomt op € 5 per maand). Wat dit betekent voor onze plaats op de lijst met

112 gemeentelijke woonlasten is op dit moment nog niet te zeggen. De tarieven 202 7 moeten nog definitief worden vastgesteld voor de diverse belastingen en leges. Bij de behandeling van de Tarievennota 2027 (raad december 2026) zal de raad hierover een besluit nemen. Kwijtschelding Het kwijtscheldingsbeleid wordt uitgevoerd door BsGW. Bij het kwijtscheldingsbeleid wordt de maximale toegestane norm gehanteerd . Dat is 100% van de bijstandsnorm . De landelijke minimale norm is 90%. De kwijtscheldingsregeling beperkt zich tot de onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing (vast tarief) en het rioolrecht. Voor het beoordelen van een verzoek om kwijtschelding worden de criteria van de Invorderingswet 1990 gehanteerd. Vanwege het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid, worden de kosten van kwijtschelding voor riool en afval doorbelast. Kostendekkendheid Voor zowel heffingen als rechten geldt dat deze maximaal kostendekkend mogen zijn. Het gaat hier om de Rioolheffing, Afvalstoffenheffing, Markt - en marktpromotiegelden, Leges en Lijkbezorgingsrechten. Bij de berekening van de kostendekkendheid wordt rekening gehouden met directe kosten, salariskosten en kosten van overhead. De kosten van overhead zijn gebaseerd op de naar de producten toegerekende uren.

Rioolheffing en Afvalstoffenheffing In onderstaande tabellen is een indicatief overzicht opgenomen op basis van de stand van zaken per september 2026. De cijfers zijn gebaseerd op de huidige inzichten. De geraamde mutaties van de voorzieningen en reserves kunnen bij de verdere uitwerking en de definitieve vaststelling van de tarieven 2027 nog wijzigen. Kostendekkendheid riool 2027 Directe kosten* 1.964.700 Kapitaallasten 1.834.500 Doorbelastingen vanuit andere taken** Mutatie in voorziening 2.135.400 32.400 Totaal kosten 5.967.000 Rioolheffing 5.964.800 Overige opbrengsten 2.200 Totaal opbrengsten 5.9367.000 Kostendekkendheid percentage 100% * Dit betreft kosten van inspecties en onderhoud (€ 677.000), BSGW (€ 175.000), salarissen en sociale lasten (€ 507.700, Waterschapslasten (€ 75.000), kolkenzuigen (€ 115.000), ongediertebestrijding (€ 61.000), onderhoud ZL-bassins (€ 210.000), recognities (€ 36.000) en overige kosten (€ 108.000) ** Dit betreft overhead (€ 477.800), straatreiniging (€ 419.200), rente oude investeringen (€ 715.000), kwijtschelding (€ 440.000), en toerekening compensabele btw (€ 83.400) Kostendekkendheid afval | 2027 Directe kosten* | 6.691.186 Doorbelastingen vanuit andere taken** | 1.449.200 Totaal kosten | 8.140.386 Afvalstoffenheffing– vastrecht variabele opbrengst | 8.046.886 Dividend RD 4 NV | 50.000 Overige opbrengsten | 43.500 Egalisatie reserve | 0

Totaal opbrengsten | 8.140.386 Kostendekkendheid percentage | 100% * Directe uren (€ 287.700), kosten Rd4 (€ 6.068.186), kosten BSGW (€ 334.000) en overige kosten (€ 1.300) ** Overhead (€ 144.600), straatreiniging (€ 117.800), kwijtschelding (€ 450.000), (toerekening) oninbare debiteuren (€ 94.000) en (toerekening) compensabele Btw (€ 642.800) • | Overige rechten en heffingen Kostendekkendheid Marktgelden/ -promotie | 2027 Directe kosten | 111.400 Loonkosten en overhead | 348.300 Totaal kosten | 459.700 Opbrengsten | 112.200 Totaal opbrengsten | 112.200 Kostendekkendheid percentage | 24% Kostendekkendheid Lijkbezorgingsrechten | 2027 Directe kosten | 108.100 Loonkosten en overhead | 139.800 Totaal kosten | 249.900 Opbrengsten | 45.300 Totaal opbrengsten | 45.300 Kostendekkendheid percentage | 18 % Kostendekkendheid Leges | 2027 Titel 1* | Titel 2* | Titel 3* | Totaal Directe kosten | 418.200 | 208.200 0 | 626.400 Loonkosten en overhead | 902.770 | 475.408 | 173.801 | 1.551.980 Totaal kosten | 1.320.970 | 683.608 | 173.801 | 2.178.380 Opbrengsten | 593.000 | 1.543.200 | 13.800 | 2.150.000 Totaal opbrengsten | 593.000 | 1.543.200 | 13.800 | 2.150.000 Kostendekkendheid percentage | 45% | 226% | 8% | 99% * Titel 1 Algemene dienstverlening, Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/ omgevingsvergunning, Titel 3 Dienstverlening vallend onder de Europese

dienstenrichtlijn. 113 b. Raming opbrengsten uit heffingen (overzicht op hoofdlijnen) bedragen * € 1.000 Taakveld | Opm. | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0.2 | 3 | Leges persoonsdoc., burg.stand, | 523 | 533 | 543 | 553 rij/reisdocumenten 0.61/0.62 | 1 | Onroerendezaakbelastingen | 17.287 | 18.033 | 18.824 | 19.640 0.63/2.2 | 1, 4 | Parkeergelden/boetes | 714 | 714 | 714 | 714 0.64 | 1 | Hondenbelasting | 91 | 93 | 95 | 97 0.64 | 1 | Reclamebelasting | 56 | 58 | 60 | 62 0.64 | 1 | Precariorechten | 85 | 87 | 89 | 91 1.2 | Diverse leges uitvoering | 22 | 23 | 24 | 25 bijzondere wetten 3.3 | Marktgelden | 98 | 101 | 104 | 107 3.4 | 1 | Toeristenbelasting en | 303 | 312 | 346 | 380 Marketingbijdrage GaiaZoo 3.4 | Kermissen | 17 | 18 | 19 | 20 7.2 | 2 | Rioolheffing | 5.959 | 6.063 | 6.171 | 6.179 7.3 | 2 | Afvalstoffenheffing | 7.566 | 7.566 | 7.766 | 7.766 7.5 | Lijkbezorgingsrechten | 45 | 46 | 47 | 48 8.3 | Leges omgevingsvergunning | 1.543 | 867 | 891 | 915 Div. | Diverse leges | 33 | 33 | 33 | 33 Totaal | 34.342 | 34.547 | 35.726 | 36.630 1. Niet bestedingsgebonden en geen eisen m.b.t. kostendekkendheid. 2. Verloopt budgettair neutraal via de voorziening riolen resp. egalisatiereserve afvalverwerking. 3. Onder aftrek van de af te dragen rijksleges. 4. Inclusief opbrengsten parkeergarages welke privaatrechtelijk worden geïnd.

Voor een toelichting op de diverse belastingen en heffingen wordt verwezen naar de jaarlijkse Tarievennota. c. Lokale lastendruk De lokale lastendruk 2026 | is door COELO (bronhouder) gemiddeld becijferd op € 1.069 | voor een Kerkraads gezin (woonlasten eigenaar-bewoner, meerpersoonshuishouden). | Volgens COELO is dit landelijk gemiddeld € 1.109 en in Limburg gemiddeld € 1. | 106. Kerkrade zit ondanks de verhoging van 2026 onder deze gemiddelden. De mediaan is het middelste getal in een (oplopende) getallenreeks. De mediaan is € 1.075, dat wil dus zeggen dat het gemiddelde beïnvloed wordt door uitschieters aan de onderkant en bovenkant. | Volgens COELO liggen in | 70% van de Nederlandse gemeenten de gemiddelde woonlasten tussen de € 900 | en € | 1.200. | COELO gebruikt bij de berekening van de gemiddelde OZB aanslag de gemiddelde waarde van koopwoningen. Gemeenten moeten uiteraard bij hun tariefstelling wel rekening houden met de waarde van de huurwoningen. 114 Een overzicht van de lokale woonlasten 2026 in de Parkstadgemeenten is opgenomen in onderstaande tabel. bedragen in € voor meerpersoonshuishoudens Jaar 2026 | Woonlast | Rioolheffing | Afval/ - | Gem.

| Gemiddelde en | reinigingsheffing | OZB woningen | waarde woning (voorlopig) Beekdaelen | 1.227 | 375 | 386 | 467 | 415 Brunssum | 1.066 | 288 | 372 | 405 | 308 Heerlen | 1.096 | 209 | 432 | 454 | 310 Landgraaf | 1.069 | 267 | 380 | 422 | 344 Kerkrade | 1.069 | 243 | 359 | 467 | 298 Simpelveld | 1.280 | 410 | 343 | 527 | 372 Voerendaal | 1.346 | 406 | 374 | 566 | 449 Via de 'lokale lastencalculator' van het COELO (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) kunnen de inwoners hun woonlasten berekenen op basis van hun eigen specifieke situatie. De link naar de lokale lastencalculator is https://coelo.nl/lokale-lasten-calculator/ Middels de jaarlijkse Tarievennota stelt de raad steeds in december de tarieven vast. In het najaar wordt een inschatting gemaakt van de gegevens die nodig zijn om de tarieven te bepalen. Er is sprake van een doorlopende ontwikkeling, o.a. als gevolg van definitieve afronding taxatieprocessen voor de wet WOZ en bezwaar en beroep. Tenslotte wordt opgemerkt dat in de landelijke cijfers van de basisset (COELO) op onderdelen standaard uitgangspunten worden gehanteerd voor de berekeningen, o.a. bij het hanteren van DIFTAR. De uiteindelijke lastendruk kan achteraf anders uitvallen. In Kerkrade zijn er bijvoorbeeld, in verband met het ledigingsschema van de Rd4, minder ledigingen mogelijk dan waar COELO standaard van uitgaat. 115 116 §2.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Deze paragraaf geeft informatie over de weerstandscapaciteit, de risico's, het beleid, diverse kengetallen en een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken en alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Anders geformuleerd laat het weerstandsvermogen zien of de gemeente genoeg financiële ruimte heeft om tegenvallers op te vangen. Het is de verhouding tussen twee dingen. Het eers te is de weerstandscapaciteit : de middelen en mogelijkheden waarmee de gemeente niet-begrote kosten kan dekken. Het tweede zijn alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van belang kunnen zijn voor de financiële positie. De weerstandscapaciteit wordt onderscheiden in een incidentele en structurele component. Onder de incidentele component wordt verstaan de algemene reserve, de post onvoorzien incidenteel, de stille reserves en de incidentele begrotingsruimte. Uitgangspunt is dat de bestemmingsreserves niet worden gekwalificeerd als incidentele weerstandscapaciteit.

Onder de structurele component wordt verstaan de onbenutte belastingcapaciteit, de post onvoorzien structureel en de structurele begrotingsruimte.

a. Weerstandsvermogen De ratio voor het weerstandsvermogen is voor het begrotingsjaar 2027 | en de meerjarenraming weergegeven in onderstaande tabel. De ratio is het resultaat van de verhouding tussen de (in onderdeel b. Weerstandscapaciteit) berekende weerstandscapaciteit en de (in onderdeel c. Risico’s) gekwantificeerde restrisico’s. 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ratio weerstandsvermogen | 2,1 | 2,1 | 2,3 | 2,6 De norm die de gemeente Kerkrade | gebruikt, | is gebaseerd op de risicomatrix van de Universiteit Twente. Er is geen landelijke “norm” waaraan voldaan moet worden. De | tabel | geeft alleen een relatieve indicatie waarbij waarderingsscore A het hoogst haalbare is en waarderingsscore F de slechtste score is. Waarderings-score | Ratio | Betekenis A | >= 2.0 | Uitstekend B | 1.4 < 2.0 | Ruim voldoende C | 1.0 < 1.4 | Voldoende D | 0.8 < 1.0 | Matig E | 0.6 < 0.8 | Onvoldoende F | <0.6 | Ruim onvoldoende De gemeente Kerkrade neemt op die schaal als (gewenst) risicoprofiel een middenpositie in: risico’s worden voor zover mogelijk vermeden of afgedekt. Anderzijds moet een ondernemende gemeente risico’s durven te nemen en kan het vormen van reserves geen doel | op zich zijn. Volgende | bovenstaande tabel is het weerstandsvermogen van de gemeente Kerkrade in 202 | 7 uitstekend. b.

Weerstandscapaciteit De | weerstandscapaciteit is voor het Begrotingsjaar 202 | 6 en de meerjarenraming weergegeven in onderstaande tabel. Algemene Reserve Bedrag * € 1.000 per | 1 januari | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Algemene Reserve | 9.465 | 9.965 | 10.465 | 10.965 Algemene Reserve OBK | 1.250 | 1.250 | 1.250 | 1.250 Reserve exploitatie (vrije ruimte) | 7.540 | 7.540 | 8.134 | 10.428 Totaal | 18.255 | 18.755 | 19.849 | 22.643 Voor wat betreft de algemene reserve geldt dat | altijd een bepaalde omvang | noodzakelijk is, bijvoorbeeld om | risico's of een (onverwacht) | negatief jaarrekeningresultaat op te kunnen vangen | . Stille reserves Van stille reserves is sprake indien de reële marktwaarde van de activa (bezittingen) de boekwaarde daarvan overstijgt. Daarvan is bijvoorbeeld sprake als het bezit al geheel of gedeeltelijk afgeschreven is, maar nog wel bruikbaar voor een geïnteresseerde | koper. Vaak worden als stille reserves genoemd gronden, gebouwen en aandelen. Praktisch gezien moeten deze bezittingen ook verkoopbaar zijn, willen zij dienen als weerstandsvermogen. Als dat zo is, doet zich tot slot nog het probleem voor van waardebepaling. 117 118 De gemeente Kerkrade heeft nog diverse gronden, gebouwen en aandelen in bezit waarvan de marktwaarde de boekwaarde zou kunnen overstijgen.

De meeste daarvan zijn echter niet verkoopbaar, bijvoorbeeld de gronden in een aangewezen groengebied, het raadhuis o f het stadskantoor. In het verleden zijn verkoopbare stukken groen en gebouwen die als niet -strategisch werden beschouwd reeds gedeeltelijk afgestoten. Deze beleidslijn wordt doorlopend voortgezet. Er is geen sprake van een bedrag uit stille reserves dat bij de weerstandscapaciteit wordt betrokken. Begrotingssaldo Een begrotingsoverschot mag tot de weerstandscapaciteit worden gerekend. Van structurele begrotingsruimte is sprake als de begroting en de meerjarenraming structureel sluit met een positief saldo. Overige ruimte wordt aangemerkt als incidentele ruimte. Voo r een overzicht van het begrotingssaldo wordt verwezen naar Financiële begroting, 1. Overzicht van lasten en baten, a. Totaaloverzicht begrotingssaldo. Voor de berekening van het weerstandsvermogen laten wij deze post vooralsnog buiten beschouwing. Onvoorzien en onvermijdbaar In de begroting is in de exploitatie opgenomen de jaarlijkse post “onvoorzien”. Dit betreft een structurele post van in totaliteit € 228.000. Daarnaast is in het investeringsprogramma een jaarlijkse post “onvermijdbaar” opgenomen van € 58.000. Dit vergroot de beschikbare middelen voor onvoorziene omstandigheden.

Deze posten kunnen worden ingezet ten behoeve van de dekking van de in de loop van het jaar opkomende incidentele niet voorziene uitgaven resp. investeringen. In de bijlage 'Overige risico's' van di t document is een tabel opgenomen waaruit blijkt dat deze bedragen separaat worden meegenomen ter afdekking van de risico’s van de bedrijfsvoering c.q. het dagelijks handelen. Ze worden daarom niet nog eens betrokken bij de weerstandscapaciteit. Onbenutte belastingcapaciteit Indien er ruimte bestaat om belastingen en heffingen te verhogen, betekent dit een mogelijkheid om tegenvallers op te vangen. In de praktijk wordt hiervoor ook vaak gekeken naar de lastendruk ten opzichte van andere gemeenten. Meer informatie over de laste ndruk is jaarlijks opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen van de begroting en rekening. Deze mogelijke extra ruimte wordt vooralsnog buiten beschouwing gelaten voor de berekening van het weerstandsvermogen. Overig Daarnaast zijn er nog twee posten die niet tot de weerstandscapaciteit gerekend mogen worden, maar wel op hun eigen wijze risico's afdekken, te weten: bestemmingsreserves en voorzieningen. Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves zijn reserves waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven (artikel 43 BBV). Bestemmingsreserves worden niet gekwalificeerd als weerstandscapaciteit.

Deze worden dus niet meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit. Een andere aanwending van deze reserves kan beleidsmatige of financiële gevolgen hebben omdat er sprake is van verplichtingen of omdat zij een egaliserende werking hebben. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor verplichtingen, verliezen en risico’s die redelijkerwijs te schatten zijn en die hun oorsprong vinden in het huidige of eerdere begrotingsjaren. Een voorziening moet groot genoeg zijn om het risico of de verplichting te dekken, dus niet te laag, maar ook niet te hoog. Daarom worden voorzieningen niet gerekend tot de weerstandscapaciteit. 119 c. Risico's Een risico is een gebeurtenis die een (negatief) gevolg voor de gemeente met zich mee kan brengen. Per risico wordt aangegeven of sprake is van een bestaande dekking. Indien de schatting is dat de bestaande dekking voldoende is, vindt geen kwantificering plaats. Het eventuele (rest)risico word gekwantificeerd. De gekwantificeerde risico's, die van belang zijn voor de berekening van het weerstandsvermogen, zijn weergegeven in onderstaande tabel. Enkele bedragen zijn verhoogd omdat de onderliggende posten in de loop der tijd in omvang gegroeid zijn.

bedragen * € 1.000 Risico's Algemene uitkering 2.800 Sociaal domein 1.200 Ontwikkelingsbedrijf Kerkrade (OBK) 0 Parkstad Limburg Stadion (PLS) / Roda JC Kerkrade 1.600 Beheer kapitaalgoederen 1.500 Algemeen 1.900 Totaal 9.000 Enkele overige risico’s onder andere van de bedrijfsvoering (het dagelijks handelen) zijn opgenomen in de bijlage §2. Weerstandsvermogen: 'Overige risico's' van de begroting. Hieronder volgen de risico's. Algemene uitkering Toelichting Het Rijk brengt jaarlijks voor het gemeentefonds drie circulaires uit: in mei, september en december. Soms zijn er ook berichten tussendoor. De circulaires hebben gevolgen voor de gemeentefinanciën. Deze gevolgen worden berekend en opgenomen in de meerjarenbegroting. Een circulaire kan leiden tot tegenvallers of meevallers. De verschillen zijn soms groot. De nieuwe financieringssystematiek vanaf 2025 moet zorgen voor meer stabiliteit, maar lijkt door de huidige relatief hoge inflatiecijfers wel nadelig te zijn voor gemeenten. Bestaande dekking Bij de berekeningen van de AU wordt uitgegaan van actuele basisgegevens. De omvang van de algemene uitkering loopt gelijk met de ontwikkeling van de uitgaven van de verschillende ministeries. Als sprake is van financiële tegenvallers op de korte termijn, is het voor de gemeente moeilijker om nog met oplossingen te komen.

Bij financiële tegenvallers op de lange termijn is dit beter mogelijk. Daarom houden wij in het weerstandsvermogen rekening met een bedrag om dit risico (voor de korte termijn) af te dekken. Kwantificeren (rest)risico Wij gaan uit van een bedrag van afgerond € 2,8 mln. Dit is ongeveer 2% van de recente algemene uitkering. 120 Sociaal Domein (SD) / Open-einde regelingen Toelichting Participatiewet (BUIG) De BUIG-raming gaat uit van een voortzetting van de dalende trend in het bijstandsbestand van de afgelopen jaren en van het meest recente aandeel van Kerkrade in het macrobudget. Zoals bij elke raming is het onzeker of deze ontwikkelingen zich in de prakti jk doorzetten. Daarnaast rekent de begroting met lagere BUIG-lasten door de Parkstadwet (Wbmgp). Omdat er nog geen praktijkervaring is met de wet, kan deze besparing anders uitvallen. Wmo (Hulp bij Huishouden) Voor Hulp bij Huishouden is tot en met 2028 enkel rekening gehouden met het voorlopige indexeringspercentage voor 2027 van 3,59%. Verder wordt er wat betreft Hulp bij Huishouden gerekend met een volumedaling van 1,5% per jaar. Dit is een prognose, gebaseer d op de resultaten van voorgaande jaren. Het is onzeker of deze daling zich in de praktijk in dezelfde mate voortzet. Het mogelijke effect van het voornemen van het Rijk om Hulp bij Huishouden vanaf 2029 uit de Wmo te halen compenseert de indexeringen vanaf 2029.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://kerkrade.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9b43b9cf-23b7-4985-b0d7-29d49671eb65?agendaItemId=9a81fd0a-8869-4d90-9d68-53590ba66285