Beantwoording schriftelijke vragen van de fractie Ons Kerkrade overallplan Taskforce 2.0 versie 210517.docx

Beantwoording schriftelijke vragen van de fractie Ons Kerkrade m.b.t. ontwerpbesluit Taskforce fase 2 jeugdhulp. Op 11 mei jl. heeft de fractie Ons Kerkrade in een aan de Griffie gerichte Email enkele vragen gesteld. Hartelijk dank voor het reeds voorafgaand aan de vergadering van de commissie B&S indienen van deze vragen. Niet alle vragen hebben direct te maken met het plan van de Taskforce Jeugdhulp 2.0 c.q. het voorliggend ontwerpbesluit. Niettemin wordt hieronder op alle vragen antwoord gegeven.

Vraag 1 Welke effecten (zowel positief als negatief) heeft de huidige Corona-periode (gehad) op de Jeugdhulp-ontwikkelingen c.q. financiën m.b.t. Taskforce 2 (TF2)? Antwoord In verband met de in acht te nemen veiligheidsmaatregelen hebben de jeugdhulpverleners (met name tijdens de 1e golf) hun hulp daarop moeten aanpassen. Bijvoorbeeld door hulp op afstand. Er is echter altijd contact gehouden en bij situaties waarbij de veiligheid in het geding kwam of dreigde te komen, zijn toch huisbezoeken afgelegd. Conform de landelijk gemaakte afspraken is de bekostiging van de jeugdhulpaanbieders in stand gehouden. Dit om de continuïteit van de jeugdhulp te blijven garanderen. In sommige gevallen krijgen jeugdhulpaanbieders te maken met meerkosten in verband met bijvoorbeeld te treffen extra veiligheidsmaatregelen. Deze kosten worden door de gemeenten vergoed. Gemeenten worden daar vervolgens ook voor gecompenseerd vanuit het rijk. In feite heeft de Corona-periode dan ook weinig tot geen invloed gehad op het plan van de Taskforce dat nu ter besluitvorming voorligt. Vraag 2 We doen veel samen/via de gemeente Maastricht (o.a. Inkoop) en omliggende gemeenten m.b.t. de Jeugdhulp: Hoe is de Jeugdhulp-situatie in deze gemeenten en is er op gebieden samenwerking (mogelijk)? Antwoord De situatie in deze gemeenten is vergelijkbaar. Er vindt inderdaad al veel samenwerking in Zuid-Limburg plaats.

Naast inkoop van jeugdhulp betreft dit ook de transformatie en samenwerkingsafspraken die gemeenten over de uitvoering moeten maken met bijvoorbeeld het onderwijs, de Raad voor de Kinderbescherming, gecertificeerde instellingen (bureau jeugdzorg, William Schrikker Groep en het Leger des Heils), Veilig Thuis. De komende 2 jaren vindt zelfs een intensivering van deze samenwerking plaats. Dat heeft 2 redenen:

1

1. Wijziging jeugdwet/norm van opdrachtgeverschap/regiovisie 2. Transformatieplan jeugdhulp Zuid-Limburg Naar aanleiding van landelijke evaluatie van de Jeugdwet zijn wijzigingen in het jeugdstelsel voorgesteld. Hiervoor is een wetsvoorstel ingediend die de beschikbaarheid van de zorg voor jeugdigen moet verbeteren. Daarbij staat een stevigere samenwerking van gemeenten in jeugdhulpregio’s centraal. Landelijk wordt gestuurd op het formaliseren en versterken van de regionale samenwerking. In een regiovisie zal moeten worden vastgelegd hoe de beschikbaarheid van tijdige en juiste jeugdhulp wordt gewaarborgd. De VNG heeft daarvoor een zogenaamde norm van opdrachtgeverschap met de gemeenten afgesproken die in de regiovisie moet worden uitgewerkt. Tegelijkertijd hebben de Zuid-Limburgse gemeenten al een transformatieplan met elkaar afgesproken. Dit als reactie op de ontwikkelingen, wijzigingen in wet- en regelgeving, nieuwe opgaven en oplopende kosten. En omdat de huidige contracten voor de regio aflopen waardoor er met ingang van 1 januari 2023 nieuwe, meerjarige contracten met aanbieders moeten zijn afgesloten. Het transformatieplan beschrijft de uitvoering van het proces hoe de 16 Zuid-Limburgse gemeenten invulling geven aan de doelen die ze samen willen bereiken. De huidige zorgcontracten in de regio lopen af..

Dit transformatieplan betreft een periode van 2 jaren waarin intensiever wordt samengewerkt en toegewerkt naar een andere (getransformeerde) invulling van de jeugdhulp en bijbehorende andere inkoop van de jeugdhulp. In het overallplan Taskforce Jeugdhulp 2.0 is rekening gehouden met deze regionale ontwikkelingen. Het overallplan is een lokaal plan, met lokale verbetermaatregelen en proeftuinen. Deze worden in Kerkrade uitgevoerd. Dit neemt niet weg dat hiervoor toch ook op onderdelen wordt samengewerkt in de regio. Zo wordt voor de verbetermaatregel “data gedreven werken” ook gebruik gemaakt van data die we krijgen van centrumgemeente Maastricht. De samenwerking met het onderwijs is voor een belangrijk deel gebaseerd op daarvoor in Zuid-Limburgs verband gemaakte afspraken (voor bijvoorbeeld doelgroep arrangementen onderwijs-jeugdhulp en afstemming van onderwijsondersteuning en jeugdhulp in zogenaamde knooppunten). Vraag 3 Doelstellingen zijn ‘Geen kind tussen wal en schip’ en ‘Uitvoering binnen de budgettaire kaders’: Welke doelstelling heeft hierbij voorrang als er keuzes moeten worden gemaakt: het kind of de financiële kant en waarom? Antwoord Geen kind tussen wal en schip. Dat is en blijft de opdracht die de wetgever aan de gemeente heeft gegeven en is ook wat de inwoners van de gemeente mogen verwachten.

2

Vraag 4 Wat zijn concreet de gevolgen voor de jeugd o.g.v. onderliggende (nieuwe) maatregels/bezuinigingen, zowel positief alsook negatieve gevolgen? Antwoord Voor de jeugd heeft dit geen negatieve maar juist positieve gevolgen. Dit lichten wij toe door in te gaan op de verschillende verbetermaatregelen en proeftuinen. Verdere professionalisering gemeente toegangsfunctie jeugdhulp: Geen negatieve gevolgen voor de jeugd. Integendeel, daarmee wordt een juist bevorderd dat jeugdigen en ouders met hulpvragen snel en passend worden geholpen. Volwassen worden binnen jeugdzorg: Geen negatieve gevolgen, jongeren worden daar juist mee ondersteund om vanuit jeugdhulp de stap te zetten naar zelfstandigheid. Lokale uitvoering contractmanagement: Naast de kwartaalgesprekken die door bureau inkoop van de centrumgemeente Maastricht met de gecontracteerde jeugdhulpaanbieders plaats vinden, hebben wij als gemeente Kerkrade ook zelf periodiek overleg met die aanbieders die voor Kerkrade in belangrijke mate de jeugdhulp verlenen. Daar komen signalen, problemen en ontwikkelingen ter sprake die zich in de praktijk bij een bepaalde aanbieder voordoen. Die kunnen dan worden verhelderd, geanalyseerd en opgelost. Data gedreven werken: Meten = weten.

Actuele informatie met betrekking aantallen en kosten van de verschillende vormen van jeugdhulp brengen ontwikkelingen in beeld en maken het mogelijk na een goede analyse daarop te anticiperen. WIJ.K, samenwerken in de wijk: Dit is een ontwikkeling die de jeugdhulp zo laagdrempelig, licht en thuisnabij als mogelijk maakt. Daarmee wordt voorkomen dat jeugdigen onnodig terecht komen in gespecialiseerde jeugdhulp en daardoor niet of minder in hun eigen wijk met leeftijdgenootjes kunnen opgroeien. Een samenwerking tussen maatschappelijk werk, jeugd- en jongerenwerk, gemeentelijke toegang, praktijkondersteuners huisartsen, gemeentelijk team jeugdhulp en gespecialiseerde jeugdhulpaanbieders in de wijk maakt dit mogelijk en draagt bij aan de beoogde transformatie. Preventie: Voorkomen is beter dan “genezen”. Het spreekt voor zich dat dit positief is voor de jeugdigen. Samenwerking toegang en onderwijs: Dit bevordert de samenhang tussen het onderwijs en de jeugdhulp in de klas en in de thuissituatie. Het een kan niet los worden gezien van het ander. Onderwijs, gemeentelijke toegang en andere relevante professionals stellen samen de jeugdige en ouders vast wat de hulpvraag is en hoe hier gezamenlijk antwoord op wordt gegeven. Zowel voor wat betreft extra onderwijsondersteuning als jeugdhulp. Aanpassen uitvoeringsbeleid: 3

Is gericht op verbetering indien ervaringen vragen om een verbetering in de uitvoering. Vraag 5 Er wordt nog een nieuwe regionale visie dit jaar vastgesteld: Lopen we nu dan niet op de troepen vooruit met deze TF2 of juist niet en waarom niet? Antwoord Nee, zie ook het antwoord op vraag 2. Bij het opstellen van het overallplan Taskforce 2.0 hebben we steeds de ontwikkelingen nauwgezet gevolgd. Voor zover we het nu kunnen overzien is het overallplan Taskforce 2.0 goed uit te voeren binnen de samenwerkingsafspraken die in de Regiovisie terecht zullen komen. Naast de regionale samenwerking blijft de lokale uitvoering bestaan. Vraag 6 Welke ‘activiteiten’ m.b.t. de Jeugdhulp hebben we de afgelopen jaren laten vallen of hebben we moeten laten vallen o.g.v. bezuinigingen en/of niet rendabel? Antwoord Er is geen jeugdhulp vervallen als gevolg van bezuinigingen. Elke hulpvraag wordt op inhoud beoordeeld. Vervolgens wordt daar passende hulp en ondersteuning bij gezocht. Daarbij wordt rekening gehouden met de eigen kracht en mogelijkheden van het sociaal netwerk. Indien die onvoldoende zijn, wordt hulp geboden op basis van de insteek “zo licht als mogelijk en zwaar als nodig is”. Dit is telkens maatwerk. Uiteraard spelen ervaringen met bepaalde aanbieders cq hulpverleningstrajecten een rol. Indien deze niet positief zijn wordt naar een beter alternatief gezocht. Vraag 7 M.b.t.

de ‘Proeftuinen’ Jeugdhulp: In hoeverre kan (of moet!) de Vie-Innovatie-Hub hier een rol in spelen? Antwoord De Vie-Innovatie-Hub is een belangrijke rol toegekend als kennis- en ontwikkelcentrum. Onder andere voor een gezondere jeugd. Uiteraard draagt een gezonde jeugd bij aan het verminderen van de vraag naar jeugdhulp. En een goede jeugdhulp verbetert de gezondheid van de jeugd. Bijna alles hangt met elkaar samen. Voor de proeftuinen die in het plan van de Taskforce staan, is geen directe verbinding gemaakt met de Vie-Innovatie-Hub. Niet alles wat met de ontwikkeling van de jeugd te maken heeft kan tot de reikwijdte van het programma gezonde jeugd van “Vie, leven in beweging” worden gerekend. Dat zou te ver gaan en geen recht doen aan vele facetten op dit gebied. Gezien de raakvlakken en overeenkomsten is het wel zinvol de samenhang te bewaken.

4

Vraag 8 Bij de ‘Verbetermaatregelen’ staat o.a. “4 - Data gedreven werken”: Maakt men hierbij (ook) gebruik van de data die voorhanden is van of via de Vie-InnovatieHub? En zo nee, waarom niet? Antwoord Aan de hand van de hoofddoelstellingen van het gemeentelijk jeugdhulpbeleid (geen kind tussen wel en schip en uitvoering binnen de budgettaire kaders) en de in het uitvoeringsplan van de Taskforce 2.0 opgenomen verbetermaatregelen en proeftuinen wordt binnenkort nagegaan welke data voor een goede uitvoering en monitoring daarvan nodig of wenselijk zijn. Of en in hoeverre daarvoor ook gebruik gemaakt gaat worden van data van de Vie-Innovatie-Hub valt op dit moment nog niet te zeggen. Het is zeer wel mogelijk. Indien die data van meerwaarde zijn voor de ontwikkeling van de jeugdhulp, wordt er zeker gebruik van gemaakt. Vraag 9 Hoe zijn de resultaatmetingen m.b.t. de doelstellingen van de TF2-Jeugdzorg SMART gemaakt? Antwoord In het overallplan staan de verbetermaatregelen en proeftuinen of hoofdlijnen genoemd. Elke verbetermaatregel en proeftuin is nader uitgewerkt in een apart uitvoeringsplan. Hierin worden de achtergrond, opdrachtomschrijving, het plan, de uitgangspunten en randvoorwaarden, benodigde capaciteit, projectstructuur, planning en mijlpalen dus uitgebreider beschreven. Planning en mijlpalen zijn gekoppeld aan te behalen (tussen)resultaten.

Deloitte heeft op dit punt een specifieke rol vervult door kritisch mee te kijken en denken over het zo SMART-mogelijk beschrijven van de maatregelen. Dat is en blijft overigens een uitdaging omdat de meetbaarheid in het Sociaal Domein soms heel lastig is. Vraag 10 Het plan is ook met de AMO besproken en zij hebben hiermee ingestemd: Wat waren hun open/of aanmerkingen m.b.t. dit voorliggende stuk en mogen wij deze ook ontvangen s.v.p.? Antwoord De AMO Kerkrade verzoekt in het verlengde van het uitgangspunt van “co-creatie” om een nadere afstemming m.b.t. de rol en positie van AMO Kerkrade in de governance met projectstructuur van het overallplan taskforce jeugdhulp 2.O. De afspraak is dat AMO een passende positie en rol krijgt in de governance, die uitgaat van “co-creatie” en aansluit op de inhoudelijke verantwoordelijkheid van de AMO. Met inachtneming van bovengenoemde afspraak en toezegging heeft AMO Kerkrade ingestemd met het overallplan taskforce jeugdhulp 2.0.

5

Vraag 11 Nemen wij geen onomkeerbare besluiten als wij instemmen met het voorliggende stuk en zo nee, waar blijkt dit uit? Antwoord Nee, alle verbetermaatregelen kunnen indien nodig of wenselijk ook weer worden teruggedraaid. Voor de proeftuinen geldt juist specifiek dat ze niet onomkeerbaar zijn. Omdat het niet zeker is of deze ook werken proberen we ze uit. Blijken ze niet te werken dan is dat reden om er mee te stoppen. Vraag 12 Stromen er ook Vie-gelden in of naar de projecten/maatregelen/proeftuinen van de Jeugdhulp/TF2 en zo ja, welke zijn dit? Antwoord Nee

6