Beantwoording 2024-10-17 SP vragen armoede en schulden

In de nota van toelichting 24n0062 van 2 september 2024 wordt door de ambtelijke top geadviseerd om 1,6 miljoen ‘die is overgebleven’ te alloceren voor Armoede en schulden en deze toe te voegen aan de post reserve reeds bestemde nog uit te geven middelen. 1. Waar of uit welke begrotingspost is er ‘1,6 miljoen overgebleven’? Begrotingspost 9630292.4438, Noodfonds Stille Ramp, deze post is gevormd voor de inkomsten en uitgaven in het kader van de energietoeslag vanaf 2022. 2.

Hoezo denkt U dat de raad hierover niet (actief) ingelicht hoeft te worden en is deze passage uit de nota van toelichting nr. 24TI048 van 2 september 2024 voor de raad gehaald?

De allocatie van de overgebleven gelden voor armoede en schulden is conform de bestendige gedragslijn. Uiteraard wordt uw raad in de toekomst actief ingelicht als het gaat om de besteding van het restant ten behoeve van nieuwe activiteiten. Verderop in de nota wordt de volgende toelichting gegeven onder het kopje financiën.

“Tijdens de energiecrisis van 2021 tot en met 2023 stelde het Rijk verschillende malen financiële middelen beschikbaar om lage inkomens te ondersteunen. Initieel was de verwachting dat de Rijksmiddelen mogelijk niet toereikend waren. In de eerste tranche werden deze middelen ambtshalve toegekend. In de daaropvolgende rondes werden er echter aanvullende voorwaarden gesteld vanuit het Rijk, waardoor de beschikbare middelen niet volledig zijn benut binnen KASSA gereserveerde middelen). “

3.

Wij begrijpen uit dezelfde nota van toelichting dat het college in 2022 besloten heeft om 1,3 miljoen extra te reserveren voor energiearmoede onder begrotingspost KASSA. Klopt dit? Waarom is dat besloten? Graag antwoord toelichten.

Zie hiertoe de informatiebrieven van 6 april 2022 (22it00636), 4 november 2022 (22u0065189) en 5 december 2023 (23it01729) die aan de gemeenteraad zijn verstuurd. Voor de volledigheid sturen we deze als bijlagen nog eens mee. 4.

Wat is KASSA? En welke posten vallen daar allemaal onder? Graag een overzicht op dit moment (het meest recente dus) van alle posten en de bestemmingen en de bedragen.

De KASSA-middelen zijn de extra middelen voor armoedebestrijding die het Rijk vanaf 2016 aan gemeenten heeft verstrekt. (vernoemd naar het gelijknamige televisieprogramma waarin het onderwerp meermaals aan de orde is gekomen). Vanuit de KASSA-middelen bekostigt de gemeente Kerkrade elk jaar een aantal armoede-organisaties waaronder bijvoorbeeld Stichting Leergeld, de Voedselbank, het Jeugd – sport en cultuurfonds en de Ruilwinkel. 5.

Welke extra voorwaarden werden er door het rijk gesteld, waardoor er gelden uit de energietoeslag overgebleven zijn? Graag het document met de voorwaarden toevoegen. Was dit 1,3 miljoen?

Het betreft de wet van 4 oktober 2023 tot wijziging van de Participatiewet in verband met het eenmalig categoriaal verstrekken van een energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen. Nee, de € 1.6 miljoen is het uiteindelijke resultaat van de ontvangen budgetten energietoeslag 2022 en 2023 voor in totaal € 10.6 miljoen, waar voorzichtigheidshalve vooraf € 1,3 miljoen aan gemeentelijke middelen aan het totaalbudget is toegevoegd.

6.

Uiteindelijk is dat geld dus niet uitgegeven aan energiearmoede en wordt er voorgesteld om nu 1,6 miljoen te reserveren voor Armoede en schulden? Opnieuw in de pot KASSA. Klopt dit? Graag antwoord toelichten.

Dit klopt, zie hiervoor ook de beantwoording op uw vraag 2 7.

In de antwoorden op onze vragen van 8 oktober stelt u dat er nog 1,5 miljoen in de pot energietoeslag zit. Hoe kan dan voorgesteld worden om hier 1,6 miljoen uit te halen en te bestemmen voor Armoede en Schulden de komende jaren?

Dit was op dat moment een inschatting, dit in verband met het feit dat de afhandeling van de aanvragen nog niet volledig was afgerond. 8.

Betekent dit, dat er opnieuw 300.000 euro extra in de pot energietoeslagen is overgebleven in 2024 (1,6 miljoen – 300.000 ) en worden deze overgeheveld naar KASSA?

Nee, dit is niet het geval. 9.

Waarom blijft dat geld niet gewoon in de pot ‘energiearmoede’ zodat voor iedereen duidelijk is hoeveel we daar nog in hebben zitten?

Zoals eerder beantwoord bij vraag 5 komen deze middelen in grote mate overeen met de eerder ingebrachte € 1,3 miljoen vanuit de eigen gemeentelijke middelen. Daarnaast resteert nog een bedrag dat het gevolg is van de lagere bedrijfvoeringkosten “energietoeslag” dan waar in de ontvangen Rijksmiddelen rekening mee is gehouden. Dit komt omdat de uitvoering efficiënt en door eigen personeel is opgepakt. 10.

Waarom is niet voorgesteld om de 1,3 miljoen toe te voegen aan de Reserve Sociaal Domein, aangezien energiearmoede toch een kwestie uit het sociaal domein is?

In de Begroting 2023 is het sociaal domein geïntegreerd met de totale begroting. Alle ‘plussen en minnen’ lopen inmiddels via de totale begroting. De genoemde integratie zal in de a.s. Begroting 2025/1e bijstelling 2024 formeel worden voltooid. Er is derhalve geen reserve sociaal domein meer waaruit geput kan worden. Vandaar dat een andere wijze van dekking wordt voorgesteld met effectief eenzelfde resultaat, namelijk het reserveren van middelen om het beleidsplan uit te voeren. Zie verder vraag 13 11.

Wat wordt hierboven, in het citaat, bedoeld met “De overige middelen zullen worden

ingezet ter dekking van knelpunten in het lopende begrotingsjaar.” ?Waar verwijst het woord ‘overige middelen’ naar en welke knelpunten worden er verwacht?

Het college heeft in de vergadering van 24 september besloten om de overgebleven middelen te alloceren voor bestrijding taakstelling armoede en schulden. Via de reguliere P&C cyclus wordt u hierover geïnformeerd. 12.

Ook wordt het college geadviseerd om “In te stemmen met de voorgestelde dekking van de met de uitvoering van het beleidsplan gepaard gaande lasten ter waarde van 400K uit de resterende middelen energietoeslag en deze toe te voegen aan de reserve reeds bestemde nog uit te geven middelen (8010030). “ Op pagina 3 in de nota van toelichting staat het volgende: Financiën

Het huidige beleid wordt voortgezet, waarbij de structurele kosten grotendeels onveranderd blijven. Stijgende salariskosten en een kleiner budget door afnemende middelen leiden echter wel tot toenemende druk op de beschikbare middelen. Desondanks leggen we in de nieuwe beleidsplannen extra nadruk op de speerpunten van het nieuwe kabinet zoals het schuldenvrij maken van jongeren en het versterken van vroeg signalering en preventie, wat hogere kosten met zich meebrengt. Waarom meent u dat u niet naar de raad hoeft om 400.000 euro beschikbaar te stellen voor deze nieuwe projecten voor het Armoede en Schuldenbeleid? Deze € 400.000 wordt gealloceerd ter voortzetting van bestaand beleid. Uiteraard wordt uw raad in de

toekomst actief geïnformeerd over de besteding van het overgebleven bedrag ten behoeve van nieuwe activiteiten / nieuw beleid. 13.

In antwoord op onze vragen van 8 oktober stelt u dat er geen Reserve Sociaal Domein meer is. Kunt u verklaren wat er dan met die bijna 9 miljoen euro is gebeurd die op 31-12-2023 nog in de reserve Sociaal Domein zat? Graag aangeven waar die 8,71 miljoen aan is uitgegeven en onder welke posten in de productrekening 2024 we dat terug gaan zien?

Uit de (voormalige) reserve sociaal domein wordt in de begroting 2025 via de reserve 'reeds bestemde nog uit te geven middelen' een bedrag van € 1,5 miljoen opzij gezet als transformatiefonds voor het sociaal domein. Een bedrag van € 1,5 miljoen wordt specifiek als buffer opzij gezet voor het opvangen van fluctuaties in de open-einde regelingen waarvan de definitieve jaarresultaten vaak pas per jaareinde blijken. Deze laatste houdt dus specifiek een egaliserende werking zoals dat voorheen het geval was bij de voormalige reserve sociaal domein. Daarnaast is eerder dit jaar door de gemeenteraad unaniem besloten om € 4 miljoen ter dekking van de afschrijvingslasten Martin Buber te dekken uit de reserve Sociaal Domein. Het restant van afgerond € 1,8 miljoen wordt toegevoegd aan de reserve exploitatie.