Algemene beschouwingen SP 2025

Algemene beschouwingen SP 2025 Beste collega raadsleden, college en alle mensen die deze vergadering volgen, dit is de bijdrage van de SP voor de algemene beschouwingen 2025. Voorzitter, Als we dit college horen praten, dan lijkt het alsof alles in Kerkrade geweldig gaat. Alsof de stad bloeit als nooit tevoren. Maar wie eerlijk terugkijkt op de afgelopen vier jaar, ziet iets heel anders. Achter de mooie woorden schuilt een reeks mislukte projecten, verspild geld en verkeerde keuzes. En de SP vindt dat dat benoemd moet worden. 2022 - een slecht begin. Het begon al op de laatste werkdag van de vorige wethouder van armoedebeleid. Er werd een contract van bijna 1,5 miljoen euro getekend met de stichting Reha. Zonder raadsbesluit. Zonder collegebesluit. Gewoon een handtekening onder een e-mail van Nico Wolter. Het project mislukte volledig. Het geld is weg. En de betrokken wethouder kreeg daarna óók nog een betaalde adviesfunctie bij diezelfde stichting Reha. Voorzitter, dat is niet zorgvuldig, dat is onbehoorlijk bestuur. En het is de burger van Kerkrade die ervoor opdraait. WMC – tonnen zonder verantwoording. Een paar maanden later verdween nóg eens vier ton naar het buitenfestival van het WMC. Geen raadsbesluit, geen verantwoording. Tot op de dag van vandaag weet niemand waar dat geld precies aan uitgegeven is.

Tussen 2022 en nu heeft het WMC de gemeente meer dan 1 miljoen euro gekost. Voor dat geld hadden we kinderen uit de armoede kunnen halen, of een zorgbuurthuis kunnen bouwen, iets wat de SP al jaren bepleit. Maar prestigeprojecten kregen de prioriteit. 2023 – het fiasco van Kaalheide Bruist. Een mooi burgerinitiatief voor zorgwoningen werd misbruikt om Roda JC te redden. De KNVB dreigde met intrekking van de licentie vanwege een huurschuld van bijna 3 miljoen aan de Stadion BV. Roda hoefde die schuld niet te betalen, in ruil voor wat tegenprestaties, zoals gezondheidslessen op scholen of een voetbalclass met kinderen. En de gemeente ging vervolgens opnieuw garant staan: dit keer voor een nieuw onderkomen van Roda op Kaalheide. Voorzitter, Kerkrade staat nu niet alleen garant voor het stadion, waar nauwelijks iets op wordt afgelost, maar ook nog voor het nieuwe complex voor Roda op Kaalheide dat nog gebouwd moet worden. In 2026 zou Roda verhuizen — maar er is nog geen kantoor, geen zorgwoning, en na 2,5 jaar ook nog steeds geen ondertekende samenwerkingsovereenkomst. Resultaat: ongeveer vijf miljoen euro gemeenschapsgeld weg, nul resultaat. Zo ga je niet met publiek geld om. De SP was de enige fractie, die tegen dit plan stemde. Niet omdat wij tegen Roda zijn, maar omdat wij wél tegen financieel roekeloos bestuur zijn.

Als een plan voor zorgwoningen wordt misbruikt om een voetbalclub te redden, dan zegt de SP: daar doen wij niet aan mee! En de SP vindt dat amateursportverenigingen ook financiële hulp verdienen. SPK/betoog AB/11- 2025

1

Daarom dient de SP een motie in; 1) motie kunstgrasvelden voetbalverenigingen Kerkrade. Bezuinigen op mensen, niet op missers. Na al die verspilling zou je denken dat dit college zuiniger zou worden. Maar nee, in plaats van kritisch te kijken naar de eigen keuzes, wordt er bezuinigd in het sociaal domein. En dat in een stad waar het gemiddeld jaar inkomen, zo’n 27.700 euro bruto per inwoner volgens de openbare datasets, al jaren onder het landelijk gemiddelde ligt . Duizenden mensen hebben moeite om de maand door te komen. Dat is de realiteit buiten dit huis! Daarom dient de SP vandaag opnieuw de motie in voor het teruggeven van de tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten. U weet wel, dat geld dat het college in 2018 m.b.v. de coalitiepartijen, heeft AFGEPAKT van de meest kwetsbare mensen in Kerkrade. Daarnaast vindt de SP dat de stadspas veel te traag verloopt, dus ook daar dienen we een motie voor in. 2) Motie tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. 3) Motie invoering stadspas. Voorzitter, de SP wil het anders. Wij willen een gemeente die eerlijk is over haar financiën. Die investeert in mensen, niet in prestigeprojecten. En die haar fouten durft toe te geven.

Wat de SP betreft: - worden grote uitgaven voortaan altijd aan de raad voorgelegd; - stoppen we met schimmige leningen aan commerciële partijen; - investeren we in buurten, armoedebestrijding en betaalbare woningen; - betrekken we inwoners écht bij plannen, die hen raken. - wordt burgerparticipatie ingezet zoals het hoort en niet zoals het uitkomt! Bestuurders zijn pas geloofwaardig als ze doen wat ze zeggen, niet als ze zeggen wat goed klinkt. Kerkrade verdient beter dan zelfgenoegzaamheid en geldverspilling. Daarom dient de SP vandaag een motie in: 4) Motie bestedingsvoorwaarden ontwikkelfonds. Bovendien vindt de SP dat het in deze tijd niet meer zo kan zijn, dat het college en de raadsleden vrijkaarten krijgen voor maatschappelijke en culturele evenementen. 5) De SP dient daarom een motie in, om het aannemen van vrijkaarten te beëindigen. En voordat er bezuinigd wordt in het SD, kan het college zelf een financiële bijdrage leveren door het inleveren van 0,1 FTE per wethouder. Ook daar voor dient de SP een motie in vandaag. 6) Motie bezuiniging wethouders. Positieve punten. Voorzitter, er zijn gelukkig ook dingen om trots op te zijn. De SP heeft sinds 2014 gepleit voor hoger onderwijs in Kerkrade. Toen werd gezegd door de wethouder: “Dat komt er nooit meer.” Maar dankzij een later unaniem aangenomen motie van de VVD is het tóch gelukt. Daar mogen we trots op zijn.

Ook Rolduckerveld is een vooruitgang. SPK/betoog AB/11- 2025

2

Onze gedeputeerde van de SP Marc van Caldenberg heeft zich ingezet in de provincie voor een forse financiële injectie in Rolduckerveld. Daarnaast is er goede samenwerking met Heerlen, waar onze collega van de SP Ron Meijer, het Nationaal Project Heerlen-Noord coördineert. Dat project richt zich op gezondheid, armoedebestrijding en leefbaarheid op lange termijn. Kerkrade heeft delen van dit project overgenomen en zo hoort het ook: samenwerken om mensen vooruit te helpen. Maar voorzitter, naast het geld en het beleid is er nog iets wat de SP grote zorgen baart — en dat is misschien wel het belangrijkste: de staat van onze lokale democratie. De democratie zelf staat onder druk. Wat de SP ziet, is een ontmanteling van het democratisch proces. Niet alleen voor de oppositie, maar voor de hele raad, en dus voor alle inwoners. Wat hier afbrokkelt, is méér dan een procedure — het is de ziel van ons politiek bestel. Enkele voorbeelden: - Een agendacommissie van slechts drie partijen, waarvan één met een dubbele stem. - Een rondvraag die is afgeschaft. - Een vragenuurtje dat praktisch onmogelijk is gemaakt. - Moties die zonder bespreking van tafel gaan. - Coalitiepartijen die vooraf afspreken hoe ze stemmen. Voorzitter, dat is geen bestuur. Dat is macht vasthouden. Een gemeenteraad hoort er te zijn voor de mensen, niet voor het college.

Om macht te controleren, niet om macht te beschermen. Zoals deze burgemeester zelf ooit zei: “Een wethouder moet met knikkende knieën naar de raad komen.” Een raad die de democratie op deze manier zelf uitholt, verraadt het vertrouwen van de kiezer. Daarom zeggen we tegen onze collega-raadsleden: Herstel de openheid. Herstel uw verantwoordelijkheid. Een zwijgende raad is geen sterke raad. Wij doen dit werk niet voor onszelf, maar voor de mensen buiten deze muren. Die mensen hebben recht op een bestuur dat hun stem hoort, hun geld zuiver beheert en hun vertrouwen waard is. Voorzitter, tot slot nog een heel belangrijk punt, ik kom daarmee tot een afronding. In Kerkrade is een gedragscode vastgesteld om integriteit te bewaken — terecht. Maar een gedragscode mag nooit een middel worden om kritiek te smoren of ongemakkelijke geluiden weg te zetten. Die gedragscode staat niet boven artikel 7 van de Grondwet, die onze vrijheid van meningsuiting beschermt. De SP zal zich daarom blijven uitspreken — kritisch, eerlijk en zonder angst. Want wie de democratie niet verdedigt, verliest uiteindelijk de mensen die haar dragen. Dank u wel, voorzitter.

SPK/betoog AB/11- 2025

3