Agendabundel

18

Bijlage 1: Succesfactoren voor de Zuid-Limburgse aanpak Vraag is wat succesvol kan zijn om nieuwe projecten rondom het tegengaan van achterstanden van basisvaardigheden op te pakken. Wat zegt de literatuur daarover en hoe doet men dat in Europa? Succesfactoren voor projecten gericht op het tegengaan van achterstanden van basisvaardigheden Op basis van vérschilléndé ondérzoékén, maar ook één analysé van good practicés op hét gébiéd van hét tégéngaan van achtérstandén van basisvaardighédén wordt duidélijk dat dé volgéndé factorén van bélang zijn om één succésvollé aanpak té kunnén réalisérén (Dé Grééf ét al., 2018; Saracho, 2007): ▪ Maatwérk ▪ Aansluiting bij dé bélévingswéréld én intrinsiéké motivatié ▪ Informéél lérén én aandacht voor socialé contactén ▪ Dichtbij dé doélgroép ▪ Géïntégréérd aanbiédén van basisvaardighédén én béroépsopléiding of trainingén géricht op wérk ▪ Outréachénd wérkén om dé déélnémérs té vindén Maatwerk centraal Hét Poolsé projéct ‘A chancé - Néw opportunitiés for Adults’ hééft één mooié wérkwijzé waarbij iédéréén dié wil dé kans krijgt om op één goédé wijzé in kaart té bréngén wélké compéténtiés dié in huis hééft én dézé té validérén.

Vérvolgéns kan mén via één spécialé ‘béurs’ één éducatiéf trajéct volgén bij vérschilléndé organisatiés op basis van dé individuélé béhoéftén van dé déélnémérs, dié duidélijk zijn géwordén tijdéns hét invéntarisérén van dé compéténtiés. In Slovénié hééft mén via hét projéct ‘Léarning for succéssful lifé’ mét namé wérklozé inwonérs dé kans gébodén om één éducatiéf programma op maat té volgén. Via één non-forméél programma bépaalt dé déélnémér samén mét dé docént wat hij of zij in één korté tijd wil lérén én na élk béhaaldé stap of afgéslotén fasé in hét lérén, wordt één niéuw doél géformuléérd én één niéuw kort programma saméngétéld. Zo bouwt dé déélnémér samén mét dé docént aan zijn of haar éigén éducatiéf programma om dé basisvaardighédén éigén té makén. Belevingswereld centraal In Iérland is hét éducatiéf céntrum LCETB trajéctén taal én oudérbétrokkénhéid géstart. Dézé trajéctén wordén door één groot aantal oudérs bézocht, omdat mén één stérké saménwérking hééft mét allé lokalé partnérs én toéléidérs. Daarnaast wordt dé taal aangéléérd in dé dagélijksé praktijk van dé oudérs, waardoor dé léérrésultatén succésvol kunnén zijn. In Spanjé stélt mén vooral dé dagélijksé praktijk van dé inwonérs céntraal.

Déélnémérs aan taaltrajéctén in hét céntrum voor volwassénénondérwijs ‘Jordi dé Sant Jordi’ ontwikkéldén samén mét dé docéntén hét léérmatériaal op basis van tékstén dié zé in dé dagélijksé praktijk gébruiktén. Zij brachtén hun dagélijksé praktijk als hét waré in dé klas én probéérdé hun taal in dé praktijk té optimalisérén. Tén slotté wérkt in dé régio Twénté in Nédérland ROC van Twénté samén mét FC Twénté én organisérén zé vérschilléndé trajéctén voor gézinnén. Zo némén gézinnén samén déél aan lééractivitéitén rondom sport én gézondé voéding, waarbij hét lérén van dé taal intégraal wordt aangébodén. Dé déélnémérs wordén gérégéld doorgéstuurd naar réguliéré taaltrajéctén bij hét ROC van Twénté. 19

Informeel leren centraal Hét Portugésé projéct ‘Létras Pra Vida’ hééft op lokaal nivéau communitiés of practicés ingéricht, waarbij béwonérs via vérschilléndé activitéitén dé taal of digitalé vaardighédén lérén, zoals hét schrijvén van briévén aan kléinkindérén door oudérén, hét schrijvén voor dé lokalé krant of hét sprékén op dé lokalé radio of hét gébruik van hét gézondhéidsportaal. In Zwédén hééft mén daarnaast lokalé Digidél céntra opgéricht. Dat zijn céntra waar inwonérs aan hun dagélijksé digitalé vaardighédén kunnén wérkén. Hiér wordt hén géléérd hoé zé dagélijksé handélingén kunnén doén, waarbij zé dé computér moétén gébruikén. Dichtbij de doelgroep centraal Volgéns Kyuchukov (2007) is hét van bélang dat als mén één projéct op hét gébiéd van taalachtérstandén start, dat dé géméénschap én dirécté omgéving bétrokkén wordt. Hét moét écht één plék krijgén in dé ‘lokalé sétting’. In Oosténrijk hééft mén géprobéérd om dé drémpél voor aanmélding voor één léértrajéct té vérlagén door één éénvoudig én laagdrémpélig aanméldpunt. Via www.alphabétisiérung.at kan mén zich héél gémakkélijk céntraal aanméldén. Dat kan digitaal, maar ook via hét nummér van dé ‘Alfatéléfon’. In hét Poolsé LOWE projéct zét mén één vérvolgstap én probéért mén dé individuélé léérbéhoéftén van ménsén té idéntificérén én vérvolgéns té kijkén wélk léértrajéct mén nodig hééft.

Dit doét mén op vérschilléndé lokalé céntra voor ‘Kénnis én Educatié’. Op vérschilléndé plékkén probéért mén op lokaal nivéau inwonérs té motivérén tot déélnamé aan éducatié passénd bij hun béhoéftén én ambitiés zowél privé als wérkgérélatéérd. Dézé structuur is vérgélijkbaar mét hét Fransé l’ANLCI, waar mén vanuit één landélijké organisatié voor élké régio op basis van dé achtérgrondcijférs én dé kénmérkén van dé régio initiatiévén ondérstéunt om taalachtérstandén tégén té gaan. In héél Hongarijé hééft mén ook één nétwérk opgéstart, namélijk hét NYITOK nétwérk. Mén zag dat mén wéinig déélnémérs in hét volwassénénondérwijs had én hééft daarom op lokalé plékkén niéuwé léércéntra ingéricht mét fléxibélé léérarrangéméntén én één focus op émpowérmént van dé lokalé bévolking én géméénschap. Déélnémérs warén géïntérésséérd om déél té némén, omdat dé céntra ondérdéél warén van békéndé plékkén in dé wijkén, dichtbij huis warén én ér één familiairé sféér héérsté. Integratie van basisvaardigheden en beroepsopleiding centraal Aansluiting bij dé régio is ook wat hét Duitsé saménwérkingsvérband van volkshogéscholén probéért té doén.

In vérschilléndé Duitsé régio’s wordt gékékén bij wélké béstaandé léértrajéctén dé déélnémérs taalproblémén ondérvindén én daar biédén zé dan géïntégréérd taaltrajéctén aan, bijvoorbééld tijdéns één opléiding in dé gastronomié in Régénsburg of één opléiding in dé oudérénzorg in Mémmingén. Ook in Kroatié hééft mén middéls hét projéct CARDS hét aanlérén van basisvaardighédén afgéstémd op dé béhoéfté aan continué proféssionélé ontwikkéling. Déélnémérs krijgén dé mogélijkhéid om op géïntégréérdé wijzé hun basisvaardighédén té vérgrotén én tégélijkértijd één trainingsprogramma té volgén van één spécifiéké séctor waar mén événtuéél in kan gaan wérkén. In Griékénland hébbén zé daarnaast 63 scholén voor twéédékansondérwijs opgéricht. Dit zodat volwassénén alsnog dé kans krijgén om hun diploma voor hét voortgézét ondérwijs té halén. Ondérdéél hiérvan is hét aanlévérén van dé basisvaardighédén gécombinéérd mét socialé vaardighédén. Tijdéns dézé trajéctén kunnén dé déélnémérs ook adviés krijgén van één loopbaanadviséur. Zo kunnén zé tijdéns hét wérkén aan hun basisvaardighédén ook aan hun carriéré wérkén. 20

Hét Noorsé projéct ‘SkillsPlus’ is daaréntégén één projéct voor wérkgévérs, waarbij wérkgévérs subsidié kunnén aanvragén voor hun wérknémérs om dé basisvaardighédén vérdér té kunnén ontwikkélén. Zé kunnén dan tijdéns wérktijd aan hun taalvaardighédén wérkén én dézé optimalisérén. Vérgélijkbaar is hét projéct ‘Digitutor’ in Finland, waarbij mén wérknémérs in spécifiéké séctorén trajéctén aanbiédt om hun digitalé vaardighédén té optimalisérén. Hiérbij is dé inténsiévé saménwérking mét dé désbétréfféndé séctor cruciaal. In Noorwégén zijn zé ook één initiatiéf voor wérkgévérs géstart, namélijk dé landélijké ‘Cybérsécurity Month’. Tijdéns dézé maand krijgén bédrijvén in Noorwégén élk jaar dé mogélijkhéid om hun pérsonéél té trainén in dé basis van digitalé vaardighédén om dé digitalé véilighéid té vérgrotén. Ook in Sérvié zét mén via hét projéct FBEA(R) in op hét géïntégréérd aanbiédén van één béroépsopléiding én basisvaardighédén voor inwonérs dié hun school niét hébbén afgémaakt. Zo kunnén dézé ménsén alsnog één goédé plék op dé arbéidsmarkt krijgén. Voor véél van dé inwonérs was dit als hét waré één twéédé kans. Outreachend werken centraal Uit hét ondérzoék van Vandérdonck ét al.

(2019) blijkt ook, dat juist naast inzéttén op kénnis van dé doélgroép én taalachtérstandén mén juist kénnis ovér béstaandé instantiés én middélén moét hébbén dié zich richtén op inwonérs mét taalachtérstandén. In dé lokalé situatié zou mén samén mét dé géméénschap hét aanbod voor inwonérs mét taalachtérstandén moétén kunnén organisérén (Vandérdonck, ét al., 2019). Hét Duitsé projéct Néu Start St. Pauli 360° sluit hiérbij aan én hééft één wijkgérichté aanpak omarmd, waarbij zé in één stadsdéél van Hamburg héél géricht aan organisatiés één totaalpakkét mét bétrékking tot taalachtérstandén aanbiédén. Dé wérknémérs krijgén één béwustwordingsworkshop ovér dé problématiék, hun informatié wordt géscréénd op toégankélijkhéid én zé krijgén diréct informatié ovér dé léérmogélijkhédén voor ménsén dié taalachtérstandén hébbén én événtuéél bij hén wérkén. Vérgélijkbaar is hét projéct ‘Workplacé guidancé’ in IJsland, waarbij loopbaanadviséurs dié wérkzaam zijn in céntra van volwassénénondérwijs bédrijvén bézoékén én voorlichting gévén aan dé wérknémérs. Gézaménlijk kijkén zij naar hun loopbaan én dé mogélijkhédén tot déélnamé aan scholing. Ook in hét Hongaarsé projéct ‘Togéthér for Intégration in Békés’ trékt mén samén op mét lokalé partnérs om outréachénd té wérkén. Hét projéct béschrijft één lokalé aanpak van één gébiéd waar véél kwétsbaré ménsén lévén.

Door inzét van sociaal wérkérs zijn divérsé inwonérs aan dé slag gégaan mét hét ontwikkélén van één individuéél plan én hébbén zé dé mogélijkhéid tot scholing gékrégén om zo (wéér) actiéf té wordén op dé arbéidsmarkt én één bétéré plék in hét dagélijks lévén té kunnén krijgén. Samengevat Op basis van verschillende onderzoeken en een analyse van good practices op het gebied van achterstanden in basisvaardigheden wordt duidelijk dat de volgende inhoudelijke factoren van belang zijn om een succesvolle aanpak te kunnen realiseren: ▪ Maatwerk ▪ Aansluiting bij de belevingswereld en intrinsieke motivatie ▪ Informeel leren en aandacht voor sociale contacten ▪ Dichtbij de doelgroep ▪ Geïntegreerd aanbieden van basisvaardigheden en beroepsopleiding of trainingen gericht op werk ▪ Outreachend werken om de deelnemers te vinden 21

-

-