Agendabundel

Bundel - Gemeenteraad van 12 februari 2025 Agenda bijlagen 2025-02-12 transcript 1 Opening 2 Vaststellen agenda Op grond van artikel 20 Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad worden de volgende portefeuillehouders uitgenodigd de vergadering bij te wonen: agendapunt 6.1 Ontwerpbesluit initiatiefvoorstel referendumverordening: wethouder Roland agendapunt 6.2 Ontwerpbesluit Rekenkamerrapport burgerparticipatie: wethouder Roland agendapunt 6.3 Ontwerpbesluit grondexploitatie project Industriestraat-Koempelstraat: wethouder Geers agendapunt 6.4 Ontwerpbesluit "vitale ambtenaren in een vitale werkomgeving": wethouder Geers [25it00220] agenda raad 12 februari 2025 3 Goedkeuring besluitenlijst raad 11 december 2024 [25it00222] besluitenlijst raad 11 december 2024 4 Ingekomen stukken Raadsleden kunnen een wijzigingsvoorstel voor de procedurele afhandeling indienen bij de griffie. Stukken worden inhoudelijk niet besproken in de raadsvergadering.

[25it00221] ingekomen stukken raad 12 februari 2025 5 Akkoordstukken 5.1 Ontwerpbesluit vaststelling Toekomstvisie op Wonen, Welzijn en Zorg Parkstad Limburg [24it03768]: Toekomstvisie Wonen, Welzijn en Zorg Parkstad Limburg Aanbiedingsbrief [24Rb065] : Toekomstvisie Wonen, Welzijn en Zorg Parkstad Limburg Ontwerpbesluit 24Tl054 vaststelling Toekomstvisie op Wonen, Welzijn en Zorg Parkstad Limburg nota van toelichting Bijlage 1 Rapportage Companen regionale woonzorgvisie PSL Bijlage 2 Concept Analyse Veerkracht Parkstad 2024 Toekomstvisie wonen, welzijn en zorg Parkstad_16.12.2024 informatiebrief Addendum op toekomst wonen, welzijn en zorg Parkstad Reactie op vraag SP over Toekomstvisie WWZ agendapunt 5.1 5.2 Ontwerpbesluit tussentijdse wijziging van de Verordening jeugdhulp gemeente Kerkrade 2015 [24it03594] tussentijdse wijziging van de Verordening jeugdhulp gemeente Kerkrade 2015 aanbiedingsbrief [24Rb053] tussentijdse wijziging van de Verordening jeugdhulp gemeente Kerkrade 2015 ontwerpbesluit 24Tl046 tussentijdse wijziging van de Verordening jeugdhulp gemeente Kerkrade 2015 nota van toelichting Toelichting nieuw art 10 Verordening jeugdhulp Kerkrade Verordening Jeugdhulp Kerkrade 2015 incl tussentijdse wijziging 2024 eigen kracht2 25u0002507 reactie portefeuillehouder op amendement SP 6 Bespreekstukken 6.1 Ontwerpbesluit initiatiefvoorstel referendumverordening 24u0009406

initiatiefvoorstel referendumverordening aanbiedingsbrief [25Rb004] initiatiefvoorstel referendumverordening ontwerpbesluit initiatiefvoorstel referendumverordening nota van toelichting 24u0009838 college reactie initiatiefvoorstel HvV1 referendumverordening Kerkrade 2025 Bijlage 1 Referendumverordening bijlage-2_model-referendumverordening vng 6.2 Ontwerpbesluit Rekenkamerrapport burgerparticipatie [25Rb003] Rekenkamerrapport burgerparticipatie ontwerpbesluit Eindrapport rekenkameronderzoek burgerparticipatie Kerkrade [25it00287] motie ter versterking van burgerparticipatie bij ontwerpbesluiten 6.3 Ontwerpbesluit grondexploitatie project Industriestraat-Koempelstraat [24it03494] grondexploitatie project Industriestraat-Koempelstraat aanbiedingsbrief [24Rb052] grondexploitatie project Industriestraat-Koempelstraat ontwerpbesluit grondexploitatie project Industriestraat-Koempelstraat nota van toelichting Bijlage Stedenbouwkundig plan en impressies Aanvullende vragen VVD Grondexploitatie Industriestraat Koempelstraat Beantwoording aanvullende vragen VVD Grondexploitatie Industriestraat Koempelstraat Bijlage 1 bij beantwoording aanvullende vragen VVD

6.4

6.5 7

Ontwerpbesluit "vitale ambtenaren in een vitale werkomgeving" [24it03944] Vitale ambtenaren in een vitale werkomgeving aanbiedingsbrief [24Rb085] Vitale ambtenaren in een vitale werkomgeving ontwerpbesluit gewijzigd 24Tl063 Vitale ambtenaren in een vitale werkomgeving nota van toelichting Vragen OK inz. Vitale ambtenaren in een vitale werkomgeving Beantwoording vragen OK inz. Vitale ambtenaren in een vitale werkomgeving Vraag met beantwoording SP Kerkrade m.b.t. vitale ambtenaren in een vitale werkomgeving reactie griffie n.a.v. vragen SP inzake ontbrekende bijlage agendapunt 6.4 Projectplan Vitale ambtenaren in een vitale werkomgeving_20240312 Ontwerpbesluit wijziging bemensing commissies [25Rb008] ontwerpbesluit wijziging bemensing commissies Sluiting

1 Opening Petra voorzitter Dassen-Housen

Welkom, het is zeven uur precies vanavond op woensdag 12 februari. Aan het begin van deze vergadering, waarmee we samenkomen om de belangen van de gemeente Kerkrade en de inwoners te dienen, spreken wij de hoop uit dat onze inspanning vrucht zal dragen. Mogen wij kracht en inspiratie putten uit elkanders geloofs en levensovertuiging met de juiste waardering voor ieders mening. Ik heet u allemaal van harte welkom, ook onze bezoekers op de publieke tribune en thuis. We hebben geen afmeldingen, behalve dat u misschien naast mij deze broeders ziet omdat onze griffier vandaag vanavond verhinderd is. Welkom Daisy in deze rol. Wij zullen ons er kranig doorheen slaan. Het vaststellen van de agenda. Ik zal de agenda aan de orde met akkoord

2 Vaststellen agenda Petra voorzitter Dassen-Housen

en bespreek stukken. Heeft iemand een voorstel met betrekking tot de agenda? Mevrouw Wevers? Carin Wevers

We hebben er al over gemaild met de griffie, maar volgens ons moeten alle vragen die de politieke partijen hebben gesteld in de commissievergaderingen toegevoegd worden bij de agendastukken van vanavond bij de desbetreffende. Nu moet je de hele tijd heen en weer zoeken. Dat is heel vervelend. Ten tweede, soms worden vragen laat beantwoord omdat ze te laat worden ingediend. Dan heb je dat nog niet gelezen voor de commissievergadering, dus dan wil je dat voor de raadsvergadering doen. Dat is onhandig als het daar niet bij staat en je weer moet gaan zoeken. Het verzoek is om net als altijd de vraag en antwoorden die in de commissie zijn gesteld allemaal toe te voegen bij de onderwerpen op de raadsvergadering. Zo hebben we het altijd gedaan en ik vind dat dat correct is, omdat dat een compleet beeld geeft over wat er besproken is. -Het gaat over het vaststellen Petra voorzitter Dassen-Housen

van de agenda. De agenda kan afgehandeld worden zoals die er staat. Je hebt een verzoek aan de griffie en daar zal naar gekeken worden. Vanuit het college zijn aanwezig de heer Roland en de heer Geers en het loodje voor de volgorde is geworden nummer negen. De heer Itterbeek. Dan beginnen we bij Burgerbelangen. De goedkeuring van de besluitenlijst

3 Goedkeuring besluitenlijst raad 11 december 2024 Petra voorzitter Dassen-Housen

van 12 december. Is die akkoord? Ja, dan is die vastgesteld.

4 Ingekomen stukken Petra voorzitter Dassen-Housen

De ingekomen stukken stel ik aan de orde. Het gaat om de wijze van afdoening, dus niet om de inhoud van de ingekomen stukken. Heeft iemand over de wijze van afdoening van de lijst met ingekomen stukken een opmerking? Mevrouw Wevers, aan u het woord. Carin Wevers

Naar aanleiding van drie stukken heb ik drie vragen aan de raad. De eerste is, de Stichting Het Vergeten Kind heeft een ingezonden brief gestuurd aan ons en mijn vraag is of we daar als raad een standpunt over willen nemen. De stichting stelt ons verschillende vragen. De SP vindt het een goed idee om contact te zoeken met

Het Vergeten Kind. Onze vraag is of iemand daaraan mee wil doen en dat op wil pakken met ons of dat iemand dat doen wij zelf? Dat vind ik ook prima. Het is fijn om te weten. Petra voorzitter Dassen-Housen

Dat kunnen ze u dan laten weten buiten de vergadering om. De tweede vraag. Dat kan ook. -Het gaat om de wijze van afdoening, dus ik ben een beetje strikt. -De tweede is het hetzelfde ding. We hebben een brief gekregen over de onveilige situatie in de Lupine Hof en naar aanleiding van het uitstel door deze raad vroegen wij ons af of wij daarmee als raad verantwoordelijk zijn als daar brand uitbreekt en of we dan gaan reageren naar de bewoners of het college dat wij als raad de verantwoordelijkheid voor het in stand houden van de illegale situatie niet willen? -Dat is een inhoudelijke vraag, mevrouw Wevers. Dat is niet de wijze van afdoening. Die stelt u aan de raad of aan het college of de veiligheid nu geborgd is. Daar kunnen de raadsleden op dit moment geen antwoord op geven. Dat lijkt me helder. Dan legt u die vraag voor aan het college of aan de raad. -Ik vroeg het aan de raad. De raad kan dat nu niet beantwoorden, mevrouw Wevers? Het was niet ons idee om de ingekomen stukken niet meer in de commissie te doen. -Die discussie ga ik nu niet met u aan. Dit gaat over de wijze van afdoening van deze brief. Dan moeten we toch reageren of niet? Nee, dan geeft u het college een opdracht om. Dat is de wijze van afdoening. Als uw raadsleden een mening wil over dat punt, dan zult u dat van tevoren moeten indienen en vragen. Dat van tevoren indienen aan het presidium? Ja.

-We moeten daarvoor toch geen agenda verzoek hebben. Het gaat hier gewoon om ingekomen post en hoe die afgehandeld wordt. Daar moeten we het met de raad over hebben. Het is onze post en het is onze vergadering. Deze raad kan volgens mij gewoon zeggen wij hoeven er niks over te zeggen, doet u het maar zelf. Ik stel het volgende voor, mevrouw Wevers wil weten of u een uitspraak wil doen over de veiligheid aan de Lupinehof? Dit is de wijze van afdoening. U kan het in het college laten en ik roep in herinnering dat we over een aantal weken dit agendapunt op de agenda hebben staan. Het verzoek van mevrouw Wevers aan de andere fracties is of u een standpunt wil innemen over de veiligheid van de Lupinehof? Dat vraag ik niet. -Dat vraagt u wel. Wat is uw vraag? Wilt u die in één zin zeggen aan de andere fracties. -Of de rest van de raad zich gerealiseerd heeft dat we mogelijk verantwoordelijk zijn voor die onveilige situatie omdat wij het hebben uitgesteld. Dat voelt voor mij niet goed, ook al hebben wij tegengestemd en ik wil. Dit is een inhoudelijke vraag en niet over de wijze waarop. Ja, maar wel een belangrijke. -Ik ga niet met mevrouw Wevers de eerste 10 minuten van de raad al een discussie aan, dus ik kijk u aan of u het verantwoordelijk vindt dat dit doorgeleid is naar de volgende vergadering. Ja. -Fractie van Burgerbelangen, Arie Gramsma

aan u het woord. -Ik vind dat we ons aan het reglement van orde moeten houden. U moet gewoon doorgaan met de vergadering. Petra voorzitter Dassen-Housen

Ik vraag nu even wat u vindt? -Ik vind er op dit moment niets van. Arie Gramsma

De Ouderenpartij, aan u het woord. -Wij kennen de Anne Marie Fischer-Otten

verzekeringsachtergrond niet precies en het is al maanden zo. Dan zal er in die ene maand hopelijk niks gebeuren. Petra voorzitter Dassen-Housen

Hart voor vrijheid. -Geen opmerkingen. VVD. -Geen opmerkingen. CDA. -Iedere dag is te lang in deze situatie, Mark Meijer

laten we dat voorop stellen. Wij kennen de casus niet. We zijn benieuwd naar de reactie van het college, hopelijk zo snel mogelijk, of wij daar inderdaad een verantwoordelijkheid in hebben of moeten dragen? Petra voorzitter Dassen-Housen

Dat is een correcte vraag die wij door leiden vanuit u aan het college. Dat is een vraag die inhoudelijk beantwoord kan worden. Ligt daar een verantwoordelijkheid en is er een risico? Die vraag wordt beantwoord. Ik kijk even naar Lokaal alternatief. Geen opmerkingen. -PvdA. Sander Gorissen

Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Meijer. Het is goed om ingelicht te worden over het college, over de exacte situatie. Op dit moment kunnen we daar geen standpunt over innemen, omdat we er niet genoeg over weten. Tegelijkertijd is het wel zo dat als er spoed is of als er anderszins iets van de raad gevraagd wordt en een fractie vindt dat, dan kan die fractie een agenda voorstel indienen. Dat is niet gebeurd. Ik vind het een flauwe manier om de raad voor blok te zetten. Petra voorzitter Dassen-Housen

Ons Kerkrade. -Geen opmerkingen. Dan stel ik voor dat de raad uw vraag niet positief beantwoord, maar dat er een inhoudelijke vraag uit voortkomt aan het college en die zal zo spoedig mogelijk worden beantwoord. Dan stel ik vast dat de lijst van ingekomen stukken hiermee vastgesteld is en ga ik naar de akkoordstukken van vanavond.

5 Akkoordstukken Petra voorzitter Dassen-Housen

Er zijn twee akkoordstukken. Ik kijk even van tevoren

5.1 Ontwerpbesluit vaststelling Toekomstvisie op Wonen, Welzijn en Zorg Parkstad Limburg Petra voorzitter Dassen-Housen

of er nog stemverklaringen over een van deze akkoord stukken zijn. Dat is niet het geval. 5.1 is het akkoordstuk van de toekomstvisie op wonen, welzijn en zorg Parkstad Limburg. De nieuwe wet versterking regie op de volkshuisvesting verplicht gemeenten om uiterlijk in 2026 volkshuisvesting programma vast te stellen. In dit programma moeten de gemeenten aandacht hebben voor verschillende specifieke doelgroepen, zoals bijvoorbeeld ouderen, studenten en arbeidsmigranten. De parkstad gemeenten hebben er voor gekozen om dit onderwerp gezamenlijk op te pakken. Ze hebben met partners als zorg en welzijnsinstellingen, woningcorporaties en huurdersverenigingen deze toekomstvisie opgesteld. De raad besluit vanavond om de toekomstvisie op wonen, welzijn en zorg parkstad Limburg vast te stellen. Dat is een akkoord stuk. Het voorstel is aangenomen. Er was geen stemverklaring. Agendapunt 5.2 is het ontwerpbesluit

5.2 Ontwerpbesluit tussentijdse wijziging van de Verordening jeugdhulp gemeente Kerkrade 2015 Petra voorzitter Dassen-Housen

inzake de tussentijdse wijziging verordening jeugdhulp gemeente Kerkrade. Dat is het akkoordstuk, maar er is een amendement ingediend door de fractie van de SP. Wij gaan een beraadslaging doen op het amendement. Het akkoordstuk is een recente uitspraak van de Centrale Raad van Beroep. De gemeenten moeten in een verordening regelingen afspreken over de manier van eigen kracht. Daarom wordt het artikel tien eigen kracht toegevoegd. Het ontwerpbesluit en de verordening zijn na de commissie behandeling aangepast. In de oorspronkelijke versies wordt verwezen naar de beleidsregels indicatiestelling wet langdurige zorg 2023, maar dat moet 2025 zijn. De gewijzigde voorstellen liggen voor. Zoals ik net aangaf, is er een amendement ingediend door de fractie van de SP. Daar hebben we duidelijk van tevoren afspraken met elkaar over gemaakt. Het amendement is niet aan de orde geweest in de commissie en het is aan de partijen in de raad zelf om te bepalen of ze nog wensen in te gaan op het amendement of niet. Ik start de eerste termijn bij de fractie van de SP als indiener van het amendement en dan ga ik vragen wie van u het woord wil voeren over het amendement. De fractie van de SP. Wilt u het amendement toelichten? -Ja, heel graag. Carin Wevers

Dit amendement is in de commissie niet aan de orde geweest omdat wij wilden testen of het mogelijk was om het hele artikel te schrappen. Daar was geen meerderheid voor. Toen zijn we gaan kijken naar wat we het meest belangrijke vinden dat uit dat artikel moeten gehaald worden? Daarop hebben we dit amendement

gemaakt. Wat ons het meest stoort, zijn de passages over de financiële draagkracht. Het lijkt geen inkomenstoets te zijn, maar dat is het in verkapte zin wel. Dat wordt ook toegegeven door de wethouder. Met dit artikel is het namelijk mogelijk van ouders die een zorgenkind hebben te vragen om minder te gaan werken. Geen enkel kind kiest zijn ouders en omgekeerd ook niet. We kunnen dit soort subjectieve criteria zolang het niet leidt tot financiële problemen, niet toelaten in de verordening. Wanneer is er sprake van financiële problemen? Als je naar de voedselbank moet? Laten we een alleenstaande moeder die een baan heeft minder werken om voor haar kind te zorgen? Wat zijn financiële problemen en wie bepaalt dat? Dat we opnieuw van vooral vrouwen gaan vragen om die extra zware zorgtaken onbetaald op zich te nemen, vinden wij geen goed idee. Ik heb zelf ooit nog gedemonstreerd voor het huisvrouwenloon. Dat vindt u misschien een idioot idee uit vervlogen tijden. Stelt u zich maar eens voor hoe de economie instort als alle huisvrouwen een paar dagen gaan staken. Waarom is het belangrijkste dat we hebben onze kinderen ons zo weinig waard? We geven miljoenen uit aan interim-directeuren die faillissementen in de jeugdzorg moeten voorkomen. Ik wilde aan de wethouder vragen, maar die is er niet of die weet hoeveel die vorige heeft ontvangen. Dat is drie ton voor een paar maanden werk.

De taak is niet eens gelukt met Sonar en Mutsaerts. We kunnen die bestuurders niet ontslaan, ook als ze hun eigen zakken vullen. Omdat we op de zogenaamde vrije markt die zorgcowboy slapend rijk laten worden, kunnen we daar niks aan doen en gaan we nu het vel over de oren trekken van de ouders. Daarom willen wij dat alle zinnen waarin er naar de financiële situatie wordt verwezen geschrapt worden. We benadrukken dat het artikel in de geest van de schrijvers ervan ongewijzigd blijft. Er wordt nog steeds gekeken naar de eigen kracht en de beslisboom verandert niet. De staat heeft een zorgplicht. We hebben voor onze kinderen te zorgen en hen de hulp te geven die ze nodig hebben. Als de ouders dat niet kunnen of niet willen, dan dienen wij er te zijn. Dan moet zo'n kind bij ons terecht kunnen. Zo simpel is het. Houdt u alstublieft het werk en de financiën van de ouders buiten deze verordening. Dat is onze oproep. Ik neem aan dat de tekst voor zich spreekt of wilt u dat ik die nog even voorlees? Petra voorzitter Dassen-Housen

Dat kan. -Besluit tot aan het moment van vaststelling van de nieuwe verordening jeugdhulp in het voorjaar 2025. Alle passages in de verordening jeugdhulp te schrappen waarin verwezen wordt of gerefereerd wordt aan de financiële situatie van ouders. Specifiek de volgende passages in het rood. Artikel tien, lid één B moet geschrapt worden, dat het bieden van de gebruikelijke hulp dat stukje van geen financiële problemen in het gezin mogen ontstaan. Dat haal je er helemaal uit. Artikel tien, lid zes moeten we helemaal schrappen waarin staat dat het inkomen uit arbeid meegewogen mag worden. Artikel zeven tien lid zeven, bij de financiële situatie van de ouders weghalen. Bij artikel tien lid zeven D, als de dreigende overbelasting kan worden verminderd door het herinrichten van werk of andere sociale maatschappelijke activiteiten hier weg te halen of te schrappen werk. Dat laatste is om te voorkomen dat mensen hun baan vooral vrouwen, want die zijn meestal niet de kostwinner, maar hebben een bijbaantje om te voorkomen dat dat gaat gebeuren. Als we met VI bezig zijn. Dat was ik nog vergeten. Als we aan de ene kant de mensen proberen gezonder te maken en die achterstanden weg te werken, dan zijn we aan de ene kant aan het helen en aan de andere kant aan het kapot maken. Omdat we kinderen in dit geval de juiste hulp ontzeggen omdat ouders niet meewerken.

Dat is de reden van dit amendement. Ik hoop dat iedereen zich goed realiseert wat hier gebeurt. Dank u wel, Voorzitter. Dank u wel voor deze toelichting. Dan ga ik naar de fractie van Burgerbelangen. Nog één ding de wethouder is er niet omdat hij niet is uitgenodigd omdat het een akkoordstuk is. Burgerbelangen, aan u het woord. -De wethouder heeft schriftelijk Nettie Paul-Ubachs

gereageerd. Dat hebben we tot ons genomen. Wij blijven bij onze mening dat de huidige tekst zo compleet is. Jeugdhulp moet er zijn voor wie het echt nodig heeft. Ouders die financieel de ruimte hebben om zelf zorg te dragen, kunnen hier een eigen afweging in maken. Door dit criterium te schrappen, ontstaat het risico dat publieke middelen onnodig worden ingezet, terwijl wachtlijsten en druk op de jeugdhulp toenemen. De gemeente moet maatwerk bieden en de middelen daar inzetten waar ze het meest noodzakelijk zijn. Wat ons betreft is in dit stuk geen enkele verkapte inkomenstoets herkenbaar. Wij steunen het amendement niet. Dank u wel. Petra voorzitter Dassen-Housen

Ik ga verder naar de Ouderenpartij. -Dank u wel, voorzitter. Leon Schlenter

Zoals wij al hebben aangegeven in de commissievergadering is er een noodzakelijke aanpassing op grond van uitspraken van de Centrale Raad van Beroep. Ik heb toen ook betoogd dat die uitspraken van de Centrale Raad er zijn in het voordeel van de ouders en van de jeugdigen. Het is alleen maar positief. Die positiviteit is

ook nu in dit ontwerpbesluit uitgewerkt en daar staan wij achter, inclusief de opmerkingen die er door de wethouder nog zijn gemaakt. Het behoeft ons inziens verder geen betoog. Wij steunen het amendement niet. Petra voorzitter Dassen-Housen

Dank u wel. -Een interruptie op de Ouderenpartij? Carin Wevers

Ja. U zegt dat u van mening bent dat dit artikel heel goed is voor de ouders. Ik heb u net uitgelegd dat van de ouders en dat schrijft de wethouder ook expliciet en geeft hij ons gelijk in. Dat is geen kwestie van vrije interpretatie. Hij zegt, je mag van de ouders vragen om te stoppen of minder te gaan werken, zolang dat niet leidt tot financiële problemen. Wat is daar in godsnaam positief aan voor alleenstaande moeders die minder moeten gaan werken? -Dat is een heldere vraag. Petra voorzitter Dassen-Housen

Een interruptie is een korte vraag. De heer Schlenter? Leon Schlenter

Wat hier gebeurt, is allemaal op basis van jurisprudentie van de hoogste rechter en dergelijke zaken en daar wil ik het bij laten. Iedere individuele interpretatie die daaraan is gerelateerd vind ik niet relevant. -Nog een vraag aan meneer Schlenter? Petra voorzitter Dassen-Housen

Ik wil hierbij wel geconstateerd hebben dat hij geen antwoord geeft op mijn vraag. Leon Schlenter

De heer Schlenter, aan u het woord. -Als de hoogste rechter in dergelijke zaken vindt dat je mag kijken naar wat de bijdrage kan zijn van ouders, dan is dat het speelveld en dan sluit ik mij daar bij aan. -Dan is dat het antwoord. Carin Wevers

Ik ga naar Hart voor Vrijheid. -Dank u wel, voorzitter. Arnold Otten

Wij steunen ook het amendement niet. Daar hebben we het in de commissievergadering al over gehad. -Dank u wel. De VVD, aan u het woord. Roger Creusen

Ook wij steunen dit amendement niet omdat wij al een commissievergadering hebben aangegeven dat we de lijn volgen zoals verwoord door de Ouderenpartij. Daar blijven we bij. -De CDA, aan u het woord. Mark Meijer

Dank u wel, Voorzitter. Wij hebben in de commissie hier het debat over gevoerd. We hebben beantwoording gekregen op onze vragen die wij hebben ingediend. Daar waren we heel dankbaar voor en dat geeft ons het vertrouwen dat hier op een goede manier met dit belangrijke onderwerp wordt omgegaan. Wij kunnen het amendement niet steunen. -Dan vraag ik aan het CDA Carin Wevers

of u gehoord heeft wat ik net heb gezegd, namelijk dat dit voor ouders heel slecht kan zijn. Dat is één en twee als ouders niet willen, want u kan het wel van ouders vragen en wij kunnen vaststellen u heeft eigen kracht. Maar als ouders zeggen, daar heb ik geen zin in, dan is dat kind de dupe. Petra voorzitter Dassen-Housen

Wat is uw vraag aan het CDA? -Of het CDA dat een fijne situatie vindt dat wij die kinderen dus laten barsten? -Het CDA, aan u het woord. Mark Meijer

Wij als CDA zijn van mening dat we het kind niet laten barsten. De vragen die wij hebben gesteld, die zijn beantwoord en geeft ons het vertrouwen dat dat juist niet het geval is en dat niemand tussen wal en schip gaat. Dat is ook letterlijk wat beantwoord wordt. Niemand valt tussen wal en schip en dat vinden wij heel belangrijk. Voor de raad verwijs ik anders naar de beantwoording van de Ouderenpartij. Dan hoeven we geen herhaling te doen. -Lokaal Alternatief?

Caroline Szalata-Thomas

Wij hebben in de commissie al aangegeven dat dit voor ons een heel technisch agendapunt is. Zo hebben wij het ook besproken in de commissie. We hebben aangegeven dat bij de behandeling of bij de komst van de nieuwe verordening, dat wij dat dan graag inhoudelijk willen behandelen. Dank u wel. Petra voorzitter Dassen-Housen

Dank u wel. Partij van de Arbeid. -Ik had me voorgenomen Sander Gorissen

als we in de commissie het allemaal met elkaar eens zijn over het feit dat het amendement overbodig is niet te reageren. Ik voel mij toch genoodzaakt om hier een punt te maken. Ik vind het buiten alle proporties dat er wordt gezegd dat als ouders niet willen dat de raad en de gemeente kinderen laat barsten. Ik vind dat die ouders hun kinderen laten barsten als zij wel kunnen, maar hun kinderen niet willen helpen. Daar gaat deze wijziging op in. Wat is jouw eigen kracht? Wanneer ben jij in staat om je eigen kinderen te helpen en wanneer moet je terugvallen op het vangnet van de overheid? Als de Financiën van de gemeente onder druk staan en dat is door de jeugdzorg het geval. Dan moeten we daar zeker extra naar kijken. Als een ouder of ouders zelf hun kinderen kunnen helpen, zou het buiten alle proporties zijn dat de gemeentelijke financiën vervolgens belast worden. De gemeente is er niet om kinderen op te voeden of te helpen. De gemeente is er om een vangnet te bieden als ouders dat niet kunnen. -Interruptie van mevrouw Wevers. Carin Wevers

Mogen we geen debat voeren hierover? -Interrupties zijn vragen Petra voorzitter Dassen-Housen

aan de persoon. -Oke. Mijn vraag is of de heer Gorissen zich bewust is van het feit dat de staat een zorgplicht heeft tegen kinderen. Dat is ook de reden als ouders hun kinderen mishandelen, we die kinderen uit huis plaatsen en de staat die zorgplicht overneemt. Die zorgplicht heeft de staat nu bij de gemeentes neergelegd. Dat betekent dat wij een zorgplicht hebben, niet alleen als kinderen mishandeld worden, maar we hebben de zorg dat alle kinderen goed opgroeien. Als ouders dat niet doen om of om welke reden dat laten liggen, dan moeten wij dat overnemen. Dit artikel zet de deur open dat wij achterover kunnen leunen. De ouders doen het niet, dan kunnen wij ook niks doen. Dat is letterlijk wat u zegt en dat is waar wij ons verschrikkelijke zorgen over maken in Kerkrade. De vraag aan meneer Gorissen. Realiseert u zich dat? Sander Gorissen

Fijn dat u de vraag invult. Dan weet ik wat ik kan antwoorden. Ik vraag me af of de SP vindt dat ouders nog wel een zorgplicht hebben? Die vraag zou ik beantwoord willen krijgen om te reageren op datgene wat mevrouw Wevers zegt. Wij leunen niet achterover, wij zorgen er alleen voor dat ouders, wanneer ze het niet hoeven te doen, zelf niet achterover gaan leunen. Dat is het enige wat hier staat. Ouders, neem je verantwoordelijkheid als je het kunt en als je het niet kunt, dan helpen wij. Dat is het enige wat er staat. Draai de zaken niet om. -De laatste interruptie, mevrouw Wevers. Petra voorzitter Dassen-Housen

Het is een rare voorstelling van zaken. We hebben die discussie al eerder gehad met de Partij van de Arbeid. Ouders gaan niet lopen shoppen voor hulp, alsof ze op zoek zijn naar een nieuwe stofzuiger. Ouders die gaan naar de hulpverlening omdat het ze tot hier zit en het niet aankunnen. Dat betekent al dat ze onvoldoende eigen kracht hebben. Tijdens dat gesprek, wordt met de ouders samen bepaald wat de juiste hulp is voor dat kind en dat kind wordt geïndiceerd. Dat gaat normaal gesproken heel goed. Het gaat hier over de gevallen waarin het niet goed gaat. Daarom hebben we een verordening. Die verordening is er alleen omdat mensen daarmee naar de rechter kunnen en ze dat af kunnen dwingen. Dat is wat wij problematisch vinden. Dat is helder. Wat is uw reactie op meneer Gorissen? Dat de heer Gorissen doet alsof er ouders zijn die achterover leunen en zeggen los dat maar op. Zulke ouders, die zijn er misschien. Juist bij die ouders moeten wij er wel zijn, want die kinderen hebben het dan niet getroffen met hun ouders. -Tot slot meneer Gorissen. Sander Gorissen

Dat laatste is een terechte conclusie. Helaas is dat bij sommige kinderen het geval. Ik constateer alleen maar dat de SP prima vindt wanneer ouders achteroverleunen terwijl ze niet hun verantwoordelijkheid nemen. Daar houd ik het bij. -Ik ga verder naar Ons Kerkrade. Noud Krasovec

Ja, al veel gezegd. -Wij steunen het amendement ook niet.

Petra voorzitter Dassen-Housen

Dan stel ik vast dat er geen meerderheid is voor het amendement. Ik vraag u of er nog behoefte is aan een tweede termijn. Het lijkt mij niet, gezien de beraadslaging van de eerste termijn. Dan stel ik vast dat het amendement, ingediend door de SP, gesteund wordt door de SP, maar dat alle andere partijen tegen het amendement stemmen en dat de raad vanavond besluit om de Verordening Jeugdhulp gemeente Kerkrade 2015 te wijzigen door na artikel negen. Ik heb van tevoren gevraagd bij het behandelen van de akkoordstukken of iemand een stemverklaring had. Daar hebt u uw hand niet opgestoken. Ik vind het niet zo prettig als u ertussen praat als ik voor aan het lezen ben als wij besluiten. Ik heb echt netjes iedereen de gelegenheid gegeven om een stemverklaring af te geven. Ik herhaal nogmaals dat de Verordening Jeugdhulp Gemeente Kerkrade 2015 gewijzigd wordt door artikel negen, een nieuw artikel tien over eigen kracht toe te voegen en de daaropvolgende artikelen te nummeren. Dat voorstel is aangenomen en ik geef u de gelegenheid om nog twee zinnen uit te spreken als stemverklaring. Zie dat als coulance naar u toe. Carin Wevers

Mijn stemverklaring is ietsjes langer. Het duurt 35 seconden, heb ik thuis geteld. -Als u nu gewoon begint. Petra voorzitter Dassen-Housen

De wet op de jeugdzorg is wat de SP betreft een rampwet. Ons artikel tien, waarin gepoogd wordt het begrip eigen kracht te definiëren maakt van die wet een nog grotere ramp. Definities zijn er om dingen uit te sluiten en in te sluiten. Met artikel tien denken we ten onrechte gedefinieerd te hebben wat eigen kracht is en wat niet. De tekst rammelt wat ons betreft aan alle kanten en het is tevens een stiekeme bezuiniging waar de meest kwetsbaren de dupe van worden, onze kinderen. Met dit artikel in de hand zeggen we tegen ouders, zoek het lekker zelf uit. Wij vinden u krachtig genoeg! Als je dan vindt dat je ten onrechte geen hulp krijgt, dan moet je wel krachtig genoeg zijn om de rechter te overtuigen dat je geen eigen kracht hebt. Kan het nog idioter? De SP is faliekant tegen de toevoeging van artikel tien en we hopen dat de rest van de raad ook voor juni, als we weer met een nieuwe verordening komen, tot het inzicht komt dat we hiermee met de ene hand kapot maken wat we met de andere hand proberen te helen. Dank u wel, Voorzitter voor deze coulance. Dank u wel. Dan ben ik bij de bespreking stukken voor vanavond.

6 Bespreekstukken Petra voorzitter Dassen-Housen

6.1 is het initiatiefvoorstel van de referendumverordening.

6.1 Ontwerpbesluit initiatiefvoorstel referendumverordening Petra voorzitter Dassen-Housen

Het is een voorstel van de fractie Hart voor Vrijheid. Op dinsdag 7 januari heeft er een informatiebijeenkomst burgerparticipatie plaatsgevonden over onder andere dit initiatiefvoorstel. Er is door Hart voor Vrijheid gekozen om aan te sluiten bij de VNG-modelverordening, aangevuld met eigen keuzes. Vervolgens is er een amendement ingediend door de fractie van Lokaal Alternatief. Dat is ook in de commissie besproken. Het amendement heeft als doel om ook voor de ondersteuningsverklaringen aan te sluiten bij de VNGmodelverordening. Dan gaat het er over hoeveel inwoners mogelijk een referendum steunen. Is er nog behoefte bij Lokaal Alternatief Voor een korte toelichting? -Nee, voorzitter, Caroline Szalata-Thomas

ik denk dat dat voldoende aan de orde is geweest in de commissie. Ik kijk nog even naar links naar de college tafel of er nog nieuwe informatie is, dus geen herhaling. Daar ben ik ook naar u toe streng in. Nieuwe informatie John Roland

die u de raad voorafgaand aan de beraadslaging mee wil geven. Nee, voorzitter. Ik kan heel kort zijn. Onze rol is hier heel klein in. We hebben ons zegje gedaan in de commissie en we leggen ons neer bij wat er vanavond uit het beraad komt.

Petra voorzitter Dassen-Housen

Dank u wel. Ik open de beraadslaging openen en begin bij de fractie van Burgerbelangen. Nettie Paul-Ubachs

Dank u wel, voorzitter. Allereerst nogmaals dank richting Hart voor Vrijheid, met name meneer Otten, voor dit initiatiefvoorstel. Wij gaan akkoord en wij steunen ook het amendement van Lokaal Alternatief. Dit is een voorstel, ook de twee regels vanuit het VNG. Dit willen we graag zo opnemen. Petra voorzitter Dassen-Housen

Dus twee keer akkoord. De heer Schlenter van de Ouderenpartij. Leon Schlenter

Dank u wel, Voorzitter. Zoals we hebben betoogd in de commissievergadering is een woord van dank en een kleine buiging richting de heer Otten is op zijn plaats en dat willen we bij deze nog een keer doen. We gaan akkoord met het voorstel en we kunnen ook instemmen met het amendement zoals het is ingediend door Lokaal Alternatief. Petra voorzitter Dassen-Housen

Dank u wel. De heer Otten, ze gaan voor u buigen. Arnold Otten

Tot nu toe hebben we alles besproken in de commissie en in de voorlichtingsavond. Wij hebben zelf ook toegegeven dat het amendement aanvult wat de VNG voorgeeft en dat we dat helemaal willen volgen. Vandaar dat wij geen verdere opmerking hebben. -U steunt het amendement. Roger Creusen

Dank u wel. De VVD, aan u het woord. -Dank u wel, Voorzitter. Vandaag spreken we over de voorgestelde referendum verordening. Een verordening die op het eerste gezicht lijkt te gaan over het versterken van de democratie en het vergroten van de betrokkenheid van onze inwoners. Als u iets verder kijken, zien we de serieuze risico's die dit met zich mee kan brengen. Wij onderschrijven de waarde van democratische betrokkenheid. Een referendum is niet altijd het juiste middel. In de vorm zoals nu voorgesteld brengt deze referendum verordening aanzienlijke gevaren met zich mee. Ik zal een zestal kernpunten benoemen die laat zien waarom wij uiterst kritisch zijn. Het eerste betreft risico populisme en simplificatie. Onze samenleving wordt geconfronteerd met complexe beleidskeuzes. Lokale vraagstukken zoals ruimtelijke ordening, duurzaamheid of vragen om de nuance en afweging. Een referendum reduceert deze complexe zaken echter tot een simpele ja of nee. Dit kan leiden tot ondoordachte beleidskeuzes, gedreven door emotie en kortetermijndenken in plaats van een rationele besluitvorming. Populistische campagnes kunnen de overhand krijgen, waarbij feitelijke argumenten worden overschaduwd door slogans en sentimenten. Een tweede punt is lage opkomst en legitimiteit problemen. Referenda op lokaal niveau kennen vaak een zeer lage opkomst.

Dit ondermijnt de representativiteit van de uitkomst. Als slechts een klein percentage van de inwoners stemt, kan een minderheid een beslissing afdwingen die niet breed wordt gedragen. Dit kan juist de legitimiteit van gemeentelijk beleid ondermijnen in plaats van het draagvlak te vergroten. Een derde punt, beïnvloeding door belangengroepen. Niet iedereen heeft gelijke toegang tot middelen om de publieke opinie te beïnvloeden. Financieel sterke en goed georganiseerde belangengroepen kunnen disproportioneel veel invloed uitoefenen op de uitkomst van een referendum. Dit creëert [onhoorbaar] democratische wegen, waarbij de stem in goed gefinancierde campagnes luider klinkt dan die van de gemiddelde burger. Het vierde punt, kosten, democratische en bureaucratische lasten. Het organiseren van referenda brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Dit geld zou gebruikt kunnen worden voor cultuur, sport, zorg of veiligheid. Bovendien leidt een referendum tot extra administratieve procedures wat vertraging in de besluitvorming kan veroorzaken. Terwijl wij in deze raad vaak spreken over efficiënt bestuur en financiële verantwoordelijkheid, zou deze referendum verordening juist het tegenovergestelde bereiken. Het risico op het zogenaamde NIMBY gedrag. Wij zien vaak dat referenda op lokaal niveau wordt gedomineerd door not in my backyard sentimenten.

Dit betekent dat inwoners tegen veranderingen stemmen die een algemeen belang zijn, maar hen persoonlijk raken. Denk aan de bouw van bijvoorbeeld windmolens, subsidies voor zorgvoorzieningen of infrastructuurprojecten. Terwijl een breed gedragen visie nodig is voor de lange termijn kunnen referenda deze noodzakelijke ontwikkeling juist blokkeren. Gebrek aan expertise bij burgers. Beleid maken is een vak. Gemeenteraadsleden hebben toegang tot deskundige ambtelijke ondersteuning en gedetailleerde beleidsstukken. Wij ervaren dagdagelijks hoe lastig het vaak is om al die materie te interpreteren en te analyseren. Burgers hebben deze middelen niet en moeten zich in korte termijn een mening vormen over complexe vraagstukken. Dit verhoogt de kans op keuzes die niet goed onderbouwd zijn en die de gemeente

op lange termijn kan schaden. Conclusie, wij geloven in democratie, maar democratie is meer dan enkel stemmen. Democratie betekent ook verantwoordelijkheid nemen voor moeilijke beslissingen, ook als die niet altijd populair zijn. Democratie betekent zorgen voor een breed draagvlak. Niet enkel luisteren naar de luidste stem. Een referendum kan een waardevol instrument zijn in bepaalde gevallen, maar niet als het leidt tot simplificatie, populisme, besluiteloosheid en financiële verspilling. In de huidige vorm brengt deze referendum verordening meer problemen dan oplossingen, ook als de ultieme beslissing bij de raad blijft. Daarom kunnen wij dit voorstel niet steunen. Dit was het namens de VVD fractie. -Dat geldt dus voor de referendum Petra voorzitter Dassen-Housen

verordening en het amendement als ik het goed heb. Dank u wel. Fractie van CDA, aan u het woord. Mark Meijer

Dank je wel, Voorzitter. Namens het CDA dank aan de initiatiefnemer, de heer Otten. Je zou zeggen een makkelijk bespreek stuk. Als je de verhalen hoort van de andere fracties en de VVD zie je dat dit niet makkelijk of vanzelfsprekend is. Waarom zou je tegen het invoeren van een referenda zijn? Bewoners meer betrekken en proberen de kloof tussen politiek en burger te dichten vinden wij belangrijk. Een referenda kan hier een rol in spelen. De keerzijde is dat het ook een negatief effect kan hebben en de financiële impact die het op het ambtelijk apparaat zou kunnen hebben. Inzake het referenda vinden wij het belangrijk dat er volgens het medium wordt ingezet. De aanvragers worden meegenomen om af te tasten wat hun drijfveren zijn en of andere middelen meer geschikt zijn. Zodoende dat als over wordt gegaan tot een officiële aanvraag, dit weloverwogen is gebeurd. We hebben beter twee of drie goede aanvragen dan tien aanvragen waar we ons afvragen of dit het geschikte medium was. Wij wijzen nogmaals op het duidelijk communiceren welke impact een referenda kan hebben. Dat het raadgevend en niet bindend is en dat de verwachting aan de voorkant bij alle betrokken partijen duidelijk zijn. Hopelijk draagt dit dan bij om politiek en bestuur dichter bij de burger te brengen.

Wij kunnen het amendement steunen van Lokaal Alternatief en wij kunnen ook instemmen met de verordening in combinatie met het amendement. Dank je wel. Petra voorzitter Dassen-Housen

Dank u wel. Fractie van de SP, aan u het woord. Marianne Laumann

Dank u wel, Voorzitter. Ik wil het volgende uit de Nota van Toelichting citeren. In 2023 heeft de raad een participatie verordening vastgesteld. De participatie verordening regelt de betrokkenheid van inwoners, lokale ondernemers en maatschappelijke organisaties bij de ontwikkeling van gemeentelijk beleid. Democratie komt immers tot bloei wanneer inwoners actief betrokken zijn bij deze processen. De SP heeft extra overleg gehad met de fractie en steunfractie over dit agendapunt. Over het belang en het nut van een referendum. Ten eerste is het belangrijkste doel van het referendum de directe inspraak voor burgers. Dit is eveneens het belangrijkste doel van burgerparticipatie. Het verschil is dat een referendum altijd over slechts één vraag gaat. Er zijn meer, en volgens de SP betere manieren om inspraak te organiseren, zoals het organiseren van burgerraden, dialoogtafels, debatmiddagen etcetera. Helaas zijn we daar in Kerkrade nog maar nauwelijks mee begonnen. Ten tweede is een referendum duur. Het moet een heel essentiële kwestie zijn die je burgers wil voorleggen. Je kan een euro maar eenmaal uitgeven en wat naar het referendum gaat, kan niet gaan naar andere manieren waarop je burger inspraak kan organiseren. Als we kijken naar het argument met betrekking tot windmolens zoals verwoord in de nota van toelichting, dan vinden we dit geen onderwerp voor een referendum.

Een referendum is immers voor alle burgers en het plaatsen van windmolens in een buurt van een woonwijk, moeten de mensen die in die wijk wonen over gaan en niet heel Kerkrade. Dan valt een referendum weg voor de SP. Ten derde zitten we met een bevolking die als we naar de opkomst en de stemwijzer van de verkiezingen kijken het vertrouwen in de politiek hebben verloren. Velen van hen lokaal en landelijk op een partij stemmen vanuit woede en onderbuikgevoelens. Ten vierde, het gaat hier niet om een bindend referendum. In de nota van toelichting staat. Het is een instrument dat inwoners een democratisch slot op de deur biedt en hen in de gelegenheid stelt hun stem te laten horen in geval van uitzonderlijke besluiten met een grote maatschappelijke impact. Aangezien het een niet bindend referendum betreft is de term democratisch slot, volstrekt misplaatst, omdat dit de suggestie wekt van het hebben van een beslissende stem. We lopen als de opkomst laag zou zijn een groot risico dat burgers vanuit een onrealistisch democratisch slot verwachting teleurgesteld zullen worden en gaan afhaken. We herinneren ons allemaal nog wel het referendum over de Europese Grondwet in 2005 en het cynisme dat die teleurstelling over de gang van zaken onder de bevolking teweeg heeft gebracht.

De SP heeft in de commissie aangegeven dat de tekst wel erg optimistisch is, want het betreft een niet bindend referendum. Het gevaar in

combinatie met ons derde punt is dat burgers nog bozer worden als we het oordeel van de burgers naast ons neerleggen. Dat moet als slechts een minderheid is komen stemmen. Al deze punten hebben we zorgvuldig overwogen. Iedereen weet dat de SP-burgers graag wil betrekken bij het beleid. In Kerkrade vinden we de invoering van een referendum nog te vroeg, omdat we burgers zover moeten zien te krijgen dat ze zich weer betrokken voelen bij de politiek en dat ze erop kunnen vertrouwen dat hun stem gehoord wordt en dat we hun inbreng voor onze plannen noodzakelijk vinden. In Kerkrade hebben we als het om inspraak gaat echt nog een weg te gaan. Participatie, inspraak en mee beslissen zijn democratische principes waarmee het college en ook een aantal fracties in de raad het nog steeds moeilijk hebben. Om te beginnen deze raad, die met de laatste verordeningen niet alleen haar eigen mogelijkheden, maar ook de mogelijkheden van burgers om kwesties te bespreken ernstig heeft beperkt. De raad is de volksvertegenwoordiging, de stem van de burgers. Tegen de raadsleden van met name de coalitie zegt de SP voor de zoveelste keer, doe uw dualistische taak. Geef het goede voorbeeld. Met een referendum geven we veel geld uit aan één item waarover de burger waarover de inwoners van Kerkrade een stem mogen uitbrengen, maar dat geenszins betekent dat de mening van de inwoners ook opgevolgd wordt.

De SP gebruikt het geld liever voor daadwerkelijke burgerparticipatie over het totale beleid in de gemeente. Dus wij, evenals de VVD zijn tegen dit referendum. Dank u wel. -Dank u wel. Petra voorzitter Dassen-Housen

Dan ga ik naar Lokaal Alternatief. -Op de eerste plaats Caroline Szalata-Thomas

nogmaals de complimenten aan de heer Otten voor dit initiatiefvoorstel. Wij kunnen aansluiten bij de SP. Als je aan de voorkant burgerparticipatie goed organiseert en mensen betrekt dat een referendum het laatste middel is. Dat wil niet zeggen dat het er niet moet zijn. Wij vinden het belangrijk dat het er wel is en dat het voor de burgers ter beschikking staat. Wij nemen burgers daar ook serieus in. Wij denken dat burgers in staat zijn om goed na te denken over dingen, nuances aan te brengen en een oordeel te vellen. Wat dat betreft zijn wij akkoord met dit ontwerpbesluit. -Mag ik hierop Roger Creusen

reageren? -U mag eerst mevrouw laten uitspreken Caroline Szalata-Thomas

en dan mag u een interruptie plaatsen. -Wij zijn akkoord. Dank u wel. De heer Creusen voor een interruptie. Roger Creusen

Hoor ik hier mevrouw Szalata dat wij de democratische kracht van de veranda niet onderstrepen? -Dat moet u nog eens vragen. U impliceert dat wij het niet zo hebben met dit soort democratische vormen. participatieve democratievorm als het referenda. Caroline Szalata-Thomas

Wie bedoelt u met wij? -De VVD? Dat had u op uzelf betrokken. Dat idee krijg ik er wel van. Roger Creusen

Dan heeft u toch niet goed geluisterd? Ik zeg dat het referendum wel een nuttig instrument kan zijn, maar niet zoals het nu gebracht wordt. Laten we eerlijk zijn, ook wij zijn voor dat burgers betrokken worden bij beleid. Maar er zijn veel betere bewezen effectieve vormen zoals bijvoorbeeld het burgerberaad, waarbij raadsleden samen met burgers complexe thema's bespreken en gelijktijdig worden geïnformeerd. Petra voorzitter Dassen-Housen

Uw interruptie is een vraag aan mevrouw Szalata. Roger Creusen

Bent u op de hoogte van het burgerberaad? -Daar ben ik van op de hoogte. Caroline Szalata-Thomas

Ik heb net gezegd dat voorafgaand aan een referendum, als je heel goed werkt aan burgerparticipatie, dat referendum het laatste is in de rij wat er aankomt, maar dat het er wel moet zijn. Dat is wat ik zeg. Misschien zijn we het niet helemaal oneens met elkaar. Voorzitter? -U heeft nog een vraag? U neemt bewust het risico dat er bepaalde beïnvloedingen kunnen plaatsvinden? -U noemt dat beïnvloeding. Petra voorzitter Dassen-Housen

Ik noem dat meedenken. -Mevrouw Lauwmann heeft ook een interruptie. -Dank u wel, Voorzitter. Marianne Laumann

Wij vinden wel dat de burgers zo'n besluit te kunnen nemen. Ik heb niet gezegd dat de burgers die besluiten niet kunnen. Caroline Szalata-Thomas

Ik had het niet over u. -De vraag is Petra voorzitter Dassen-Housen

beantwoord. -Ik heb nog een vraag. Er zijn maar twee partijen die hebben gezegd we willen geen referendum. Dat wil niet zeggen dat we de burgers niet serieus nemen of dat we niet vinden dat de burgers besluiten kunnen nemen. -Ik heb net gezegd Caroline Szalata-Thomas

ik had het niet over u, dus dat was duidelijk. Petra voorzitter Dassen-Housen

Dat is helder. De Partij van de Arbeid, aan u het woord. Sander Gorissen

Een referendum is voor de burger de ideale manier om directe invloed uit te oefenen op gemeentelijk beleid. Tof altijd doen, zou je denken. Toch vreest de Partij van de Arbeid dat de kloof tussen burger en politiek juist groter wordt met het gebruik van een referendum. De PvdA heeft met name problemen met enkele risico's. Ik noem die problemen en een aantal vragen som ik op. De gemiddelde opkomst ligt bij lokale referenda gemiddeld onder die van de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen en die zijn maar bar laag. Cijfers tonen aan dat een gemeenteraad geneigd is de uitslag van het referendum en het advies van de uitgebrachte stemmen te volgen en respecteren als de opkomst wel hoger is. Als we dus nu al moeite hebben om de kiezer naar de stembus te krijgen, hoe waardevol is dan het advies dat uit zo'n referendum volgt? Zeker als de raad vervolgens dat advies niet zou volgen. Het gevolg daarvan is dat de kloof tussen burger en politiek groeit en lang niet over alles kun je een referendum organiseren. De begroting, tarieven en belastingen zijn uitgesloten. Verder kan de raad ook nog eens zelf bepalen dat een onderwerp misschien toch niet zo geschikt is, ook als een groep burgers daar wel om vraagt. Stel een burger is het niet eens met de OZB of met een bezuiniging in een begroting. Stel de raad ziet grote risico's in een verzoek en schrijft alsnog geen referendum uit.

Teleurstelling en frustratie zijn het gevolg en de kloof tussen burger en politiek groeit weer een beetje meer. Dit zien we ook in Den Haag. Een verzoek voor een referendum over betaald parkeren werd niet in zijn geheel ingewilligd. Een deel van de tarieven nota kon namelijk geen onderwerp zijn van een referendum. De politiek zou de politiek niet zijn als daar een mooie oplossing voor werd gevonden. In een referendum wordt mogelijk de vraag gesteld of parkeerdruk en draagvlak mogen meewegen bij het uitbreiden van betaald parkeren. Kortom, of in een bepaalde wijk wel of geen betaald parkeren mag worden ingevoerd. Morgenavond wordt daar in de raad verder over gediscussieerd, dus wie weet worden we wat wijzer. Het gevolg is ook hier een teleurgestelde initiatiefnemer en een burger in volkomen verwarring. De kloof tussen burger en politiek groeit weer een beetje meer. Als we breder kijken en ook landelijk kijken, zien we misbruik van referenda. Laten we kijken naar het Oekraïnereferendum [onhoorbaar 00:55:53] lobby van met name oprichters van het Forum voor Democratie. Hiervoor werkten ze samen met een Rus die nauwe banden had met het Kremlin. Het referendum werd misbruikt voor eigen schimmige, verborgen agenda's en de kiezer werd gewoon een loer gedraaid. De kloof tussen burger en politiek groeide ook hier meer.

Dat wil niet zeggen dat we alleen negatief zijn over het voorstel, want een referendum is in theorie bij uitstek democratisch en burgerparticipatie bij uitstek. Het idee om te werken met meer dan twee keuzes biedt ruimte voor nuance. Al blijft het de vraag of in een campagne rondom een referendum plek is voor nuance. Toch denkt onze fractie dat andere vormen van burgerparticipatie zinvoller zijn. We zullen in gesprek moeten blijven met de burger. Elke dag online of offline een luisterend oor zijn, maar tegelijkertijd ook uitleggen wat we doen. Dat vergt een inspanning van iedereen die hier zit, maar ook een inspanning van de burger. Alleen samen verkleinen we dan de kloof tussen burger en politiek. Tot slot: het moge duidelijk zijn dat onze fractie tegen een referendum verordening is. De nadelen wegen volgens ons niet op tegen de voordelen. Maar laat wel het volgende benadrukken: als er een referendum in Kerkrade zou worden gehouden, zal de PvdA ook hier een rol in spelen. We snappen dat one liners makkelijk zijn, maar we blijven ook dan het hele verhaal vertellen. Nu in de campagne bij verkiezingen, maar ook in een campagne rondom referenda. Adviezen die volgen uit een referendum zal onze fractie altijd meewegen als we standpunten moeten gaan innemen. Ook

dan willen we helpen de kloof tussen burger en politiek te verkleinen. Tot zover. -Dank u wel. Dan ga ik naar ons Kerkrade. Marlon Struver

Dank u wel, voorzitter. We hebben omdat we als laatste zijn, al veel van de argumenten mogen horen in deze beraadslaging. Wat we zien is dat er meerdere risico's genoemd worden tegen referenda. Tot op zekere hoogte kunnen wij die snappen, maar als ik ze er even bij pak niet. Die risico's liggen er nu ook al. Als we kijken bij het risico voor populisme en het gebrek aan expertise bij burgers. Het is een beetje een overlap van een risico die er is. Het is waarschijnlijk een stuk makkelijker als men een beetje positief is over hun eigen burgerij om een weloverwogen beslissing te nemen over één specifiek onderwerp. Terwijl als we eens in de vier jaar naar de stembus gaan, wordt verwacht van burgers dat we over een tijdspan van vier jaar een toekomstvisie kunnen instellen en een afweging kunnen maken tussen dertig verschillende onderwerpen. We hebben het over financiën, economie, gezondheidszorg en geopolitiek. Dat moet allemaal met elkaar verbonden worden. Het is een veel complexere keuze om te maken dan als ik daadwerkelijk één specifiek onderwerp heb. Dan komt het neer op een liberale visie. Een democratie die zichzelf niet kan verdedigen is uiteindelijk geen democratie waardig. We moeten geloven dat onze burgers die democratie in stand kunnen houden. Dat mag een zeer positieve toekomstvisie zijn of een geloof, maar zo staat onze fractie daar wel in.

Als het gaat over de belangengroepen die mogelijkerwijs invloed kunnen uitoefenen bij zo'n referendum, is dat een risico. Dat risico is er ook bij landelijke verkiezingen. We zien ook dat bij landelijke verkiezingen er toch helaas veel belangengroepen meespelen. Als het gaat om donateurs en andere zaken die meespelen. Dat zijn belangengroepen die in onze democratie zetten. We zeggen niet dat we niet mogen stemmen eens in de vier jaar. Voor onze mening is een referendum een goeie extra stap om die democratie te versterken. Wij geloven, als we kijken naar landen die wel een referendum hebben, zoals Zwitserland. Dat hebben we ook in de commissie behandeld. Dan zien we dat het vertrouwen in de overheid een stuk hoger is dan in andere landen. Dan heb je het over 60% in Zwitserland, tegenover 39% in de OECD. Ideologisch kunnen wij dus helemaal vinden met de voorstellen die gedaan zijn. Bedankt aan de heer Otten van Het Hart voor Vrijheid. Wij kunnen instemmen met zowel de verordening zoals die voorligt van de VNG mits het amendement van Lokaal Alternatief wordt meegenomen. Want wij zagen ook veel meer in de toevoeging van die percentages. Wij onderstrepen dat het heel belangrijk is dat de adviezen die uit zo'n referendum voortvloeien, serieus genomen worden. Anders heb je dadelijk een averechts effect.

Dat is een taak die wij allemaal als raadsfracties op ons hebben om die uitslagen serieus te nemen. Dat was het Voorzitter. Dank u wel. -Dank u wel. Petra voorzitter Dassen-Housen

Ik denk dat daar nu vurige interrupties op komen. De ideologische liberalen. Nee? Dan ga ik geen tweede termijn doen. -Geen tweede termijn, Arnold Otten

maar ik heb wel in de gaten dat de verkiezingen er aankomen en dat de landelijke partijen de plaatselijke bevolking op een tweede plan wil zetten. -Voorzitter, daar wil ik wel op reageren. Marianne Laumann

De heer Otten, dat is een hartenkreet. Die doet tekort aan het debat dat er is geweest. Nu hebben we een ideologische uitwisseling over een politiek standpunt. Volgens mij heeft iedereen zijn stinkende best gedaan om dat netjes onder woorden te brengen. Mevrouw Laumann wil er nog op reageren. -Ja natuurlijk, want de heer Otten zegt zelf altijd dat hij apolitiek is. Ik neem het hem niet kwalijk. -Wij nemen nooit iemand iets kwalijk Carin Wevers

in een politiek debat. Dat hebben we met elkaar afgesproken. Mevrouw Wevers, aan u het woord. -Dat kan wel grappig zijn. Ik vind het ook wel grappig wat mijn collega zegt, maar ik vind het heel ernstig wat meneer Otten zegt. Dat is toch een soort denigrerend doen naar partijen die het niet met zijn standpunt eens zijn en dan de burgers gebruiken. Petra voorzitter Dassen-Housen

Dat is nu niet nodig, want ik heb de heer Otten daar al op aangesproken. -Ik doe het ook nog een keer. Prima. Dank u wel. De heer Gorissen, aan u het woord. Sander Gorissen

De heer Otten spreekt de landelijke partijen aan die burgers op een tweede plan zouden willen zetten. Ik vond de bijdrage van het CDA inorde. -Het CDA wordt

Petra voorzitter Dassen-Housen

toch nog gezien als een landelijke partij. Dat is de winst van dit debat vanavond. U bent het allemaal met me eens dat we deze beraadslaging kunnen afsluiten? Dan komt er geen tweede termijn en heb ik vastgesteld dat er drie partijen zowel tegen het amendement als tegen de verordening zijn. Dat is de Partij van de Arbeid, de VVD en de SP. Dat zijn zes stemmen. Dan stel ik vast dat er 23 raadsleden zowel voor het amendement als voor het initiatiefvoorstel zijn. Daarmee zijn deze aangenomen. Het amendement van Lokaal Alternatief is aangenomen. Dat betekent dat vijf lid één gewijzigd wordt. Het inleidend verzoek om een referendum te houden wordt ondersteund door een aantal ondersteuningsverklaringen, bedoeld in het vierde lid van de persoon die kiesgerechtigde zijn dat uitkomt minimaal 1% van het actuele aantal kiesgerechtigden ten tijde van de laatst gehouden gemeenteraadsverkiezingen. Artikel zes één wordt gewijzigd in het definitief verzoek om een referendum te houden wordt ondersteund door een aantal ondersteuningsverklaringen, bedoeld in het vierde lid van personen die kiesgerechtigd zijn, dat uitkomt op minimaal 5% van het actuele aantal kiesgerechtigden ten tijde van de laatst gehouden gemeenteraadsverkiezingen. Dat amendement is aangenomen met zes tegen en 23 voor.

Het initiatiefvoorstel zoals ingediend door Hart voor Vrijheid raadslid Otten is aangenomen en de raad besluit dat een referendum verordening gemeente Kerkrade 2025 vastgesteld wordt en tegen waren zes raadsleden en voor 23. Dat is aangenomen. Dat is toch een felicitatie waard aan de partij van de heer Otten. U hebt mooi gebruik gemaakt van uw instrumenten. Ik ben bij agendapunt 5.2. we kunnen nog even door.

6.2 Ontwerpbesluit Rekenkamerrapport burgerparticipatie Petra voorzitter Dassen-Housen

We zijn pas drie kwartier onderweg, Dan gaan we vrolijk verder met agendapunt 5.2. Het ontwerpbesluit rekenkamer rapport burgerparticipatie. Hiervoor is wethouder Roland uitgenodigd tijdens de informatieavond op 7 januari is er gesproken over dit rapport. De Rekenkamer heeft dat aangeboden tijdens de informatieavond aan de Raads en commissieleden. U hebt de gelegenheid om er vragen over te stellen en van gedachten te wisselen. Daar heeft toen al een debat plaatsgevonden om al dan niet de conclusies en aanbevelingen uit het rapport over te nemen. Door de fractie van Lokaal Alternatief is een amendement ingediend om inzicht te krijgen in participatietrajecten. Ik kijk even naar Lokaal Alternatief of daar nog een toelichting op nodig is. Ik wil dat graag Marc Charlier

toelichten. In deze raad zetten we breed in op burgerparticipatie. In het rekenkameronderzoek komt naar voren dat er een achttal projecten zijn waar het onderzoek over plaatsvindt, burgerparticipatie heeft plaatsgevonden. Wat ook duidelijk werd, was dat het aantal respondenten waarop dat onderzoek gebaseerd is enorm klein is. Burgerparticipatie levert mooie projecten op. Neem als voorbeeld het buurtfeest [onhoorbaar 01:05:12], maar burgerparticipatie is volgens ons breder. Wat de burgers echt interesseert, is wat in hun achtertuin of straat gebeurt. Denk aan de bouw van twee distributiecentra tegenover een woonwijk, de realisatie van andere verkeersstromen in de straat of een vergunningsaanvraag voor een massage salon bij de buren. Wij zien een probleem. In die zaken hebben wij als raad vaak geen doorkijk. Burgers die ons benaderen kunnen we niet te woord staan op dit onderdeel omdat we gewoon de informatie niet kunnen vinden in welke mate de burgerparticipatie geweest is In het ontwerpbesluit Industrie en Koepelstraat als voorbeeld, is een conclusie van de bezoekers aan de infoavond gegeven zonder dat er een verslag aan ten grondslag ligt. Daarom dit amendement. We horen graag van de andere fracties hoe zij ons amendement met de voorgestelde kennis in het burgerparticipatiedossier staan.

Als het amendement vandaag geen meerderheid zou halen, dan zouden we het zeer interessant vinden om van hen te horen hoe we dan invulling geven aan burgerparticipatie. Moeten we onze doelen bijstellen? -Ik wil niet vooruitlopen Petra voorzitter Dassen-Housen

op besluitvorming. Eerst eens kijken wat er uitkomt vanavond. Dank voor de toelichting. De fracties van SP, CDA, VVD en Lokaal Alternatief hebben nog een motie op dit agendapunt ingebracht ter versterking van de burgerparticipatie bij ontwerp besluiten. Ik meen me te herinneren dat de SP en het CDA tijdens de informatiebijeenkomst het punt hebben ingebracht. Ik kijk even één van jullie aan. Maak het maar onderling uit wie het dictum mag voorlezen.

Marianne Laumann

Mevrouw Laumann, aan u het zoord. -Ik lees het dictum zo voor. Dit is een beetje in de lijn, maar toch anders.Daarom hebben we deze motie gemaakt. Tot nu toe staat er op elk ontwerpbesluit niet van toepassing of burgerparticipatie ja of nee. We vinden dat het uitgebreider moet en daarom dragen we het college op met ingang van maart 2025 bij alle ontwerpbesluiten indien burgerparticipatie niet van toepassing is naar inzicht van het college, een schriftelijke onderbouwing te geven waarom dit item niet van toepassing is. Deze schriftelijke onderbouwing te laten bestaan uit de redenen waarom burgerparticipatie niet relevant is. Welke alternatieven zijn overwogen en hoe inwoners anderszins worden betrokken en deze nieuwe werkwijze te evalueren in maart 2026 en optioneel in opvolgende jaren. Dank u wel, Voorzitter. Petra voorzitter Dassen-Housen