Agendabundel

De vastgoedmarkt reageert merkbaar op de controleacties van het interventieteam door bijvoorbeeld hun activiteiten anders te benoemen. Deze signalen worden door het interventieteam en de beleidsafdelingen besproken omdat het soms noodzakelijk is om bestaande regels aan te passen of aanvullende maatregelen te treffen. Regionale aanpak Parkstad Vanaf het najaar van 2025 start, in navolging van gemeente Heerlen, de Aanpak Sociaal Veilig. Vanwege de grote inzet, is gekozen om 1 focusgebied aan te wijzen en dat is in eerste instantie de wijk Kerkrade-Oost (Centrum-Mücherveld, Erenstein, Rolduckerveld, Holz, Nulland, Bleijerheide). In verband hiermee werkt Kerkrade in Parkstad-verband aan een regionale huisvestingsverordening inclusief urgentiebepaling met de intentie om deze begin 2026 door de raden te laten vaststellen. Tegelijkertijd is Kerkrade vanwege de urgente woon- en leefbaarheidsopgave in grote delen van de gemeente ook bezig met het opstellen van een gemeentelijke huisvestingsverordening om via huisvestingsvergunningen, opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht te kunnen sturen op verbetering van de leefkwaliteit in wijken en buurten

[58]

Omgevingsvisie Kerkrade 2050 In de Omgevingsvisie Kerkrade 2050, ’t Sjunste op de Welt’, die op 4 november 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld, is aangegeven dat we Kerkrade de komende 25 jaar willen ontwikkelen rondom vier belangrijke thema’s: 1) Een leefbare stad waar je altijd voorzieningen in de buurt hebt en het goed toeven is; 2) Een werkende stad waar wonen en werken hand in hand gaan, waardoor de stad zowel economisch als sociaal groeit; 3) Een meergeneratiestad, die geschikt is voor zowel jongeren als ouderen, zodat iedereen zicht thuis voelt, ongeacht de leeftijd; 4) Een klimaatbestendige stad die zich harmonieus in het landschap voegt en die zijn natuur weet te behouden voor de toekomstige generaties. Specifiek voor wonen is aangegeven dat woningbouw een strategisch middel is voor stadsontwikkeling in Kerkrade. Het dient niet alleen om aan de woonbehoefte te voldoen, maar wordt ook gebruikt om buurten te verbeteren, te vergroenen, klimaatbestendiger te maken en voorzieningen toe te voegen. In Kerkrade ligt de nadruk op het verminderen van het hoge aandeel sociale huurwoningen (nu 46%) door o.a. het bouwen van woningen in duurdere segmenten. Dit zorgt voor meer diversiteit en sluit aan op de economische groei en stijgende werkgelegenheid in de regio.

Tot 2030 worden minstens 1300 nieuwe woningen gebouwd, met aandacht voor levensloopbestendige woningen en goede toegang tot zorg, hetgeen belangrijk is gezien de vergrijzing. Vooral de komende 10-15 jaar, wanneer de vergrijzingspiek in zicht komt is dit van belang. Door het bouwen van levensloopbestendige woningen wordt de doorstroming op gang gebracht en komen er woningen uit de bestaande voorraad vrij voor starters en gezinnen. De herstructurering van buurten als Heilust, Bleijerheide en Rolduckerveld is al gaande of in voorbereiding. Binnen een termijn van 5 tot 10 jaar komen ook de buurten Kaalheide, Kerkrade centrum-Mücherveld, Chevremont-Erenstein, Holz en Nulland aan bod. De focus ligt op investeren in gebieden met lage leefbaarheidscores, zoals delen van Kerkrade-West en Oost. Daar wordt ingezet op een integrale gebiedsaanpak samen met partners, inclusief het verbeteren van historische linten, tegengaan van leegstand en herinrichting van de openbare ruimte. Het doel is gemengde wijken met diverse woningtypen en bewonersgroepen, om zo een gezonde, evenwichtige, veerkrachtige en toekomstbestendige stad te creëren. Tijdens het omgevingsvisietraject is ook een uitvoerig participatietraject uitgevoerd.

Een van de onderdelen hiervan was een aan huis verstuurde postkaart, waarbij inwoners een enquête konden invullen en konden aangeven welk thema voor hen het belangrijkste is voor de toekomst van de stad. Het thema ‘Schone en veilige leefomgeving’ scoorde hierbij veruit het hoogst. Respondenten gaven aan dat de leefbaarheid in de buurten de afgelopen jaren is afgenomen. Het aspect veiligheid komt in de Omgevingsvisie op meerdere plekken naar voren. Bij een leefbare stad hoort ook sociale veiligheid en het aanpakken van criminaliteit; dit blijft een van de speerpunten van de gemeente. Diverse maatregelen, met name in het centrum en in woongebieden, zullen direct of indirect bijdragen aan een grotere veiligheid. Voorbeelden hiervan zijn: het omvormen van leegstaande winkels tot woningen, het compacter maken van centrumgebieden om leegstand tegen te gaan, het transformeren van achterterreinen tot parkeerplaatsen, groenvoorzieningen of kleinschalige woningen, geen nieuwe toevoeging van nieuwe garageboxen in woonwijken, en het multifunctioneel inzetten van pleinen voor sport, spel, beweging en ontmoeting. Verkameringsverbod en woningsplitsingsverbod in de omgevingsplannen Gemeente Kerkrade erkent de negatieve effecten die verkamering en woningsplitsing met zich mee kunnen brengen, zoals verstoring van het woon- en leefklimaat voor de bewoners zelf, maar ook voor omwonenden.

Daarom geldt in Kerkrade al sinds 2018 een algeheel verbod op verkamering (kamerverhuur), het omzetten van zelfstandige woningen naar onzelfstandige wooneenheden (kamers) én op het exploiteren van kamerverhuurpanden. Dit is vastgelegd in het Parapluplan ‘Stedelijk gebied gemeente Kerkrade’ vastgesteld op 26 september 2018. Ook woningsplitsing (het opdelen van woningen in meerdere zelfstandige woningen) is sinds 2018 verboden. In Kerkrade bestaan in de bestemmingsplannen (thans omgevingsplannen) meerdere bestemmingen voor panden waarbij woonruimte met een andere functie gecombineerd zijn. Bijvoorbeeld een winkel met bovenwoning of een café met bovenwoning. Deze panden staan veelal in de oude historische linten en in de aanloopstraten naar het centrum. Er is een grote leegstand van de begane grond ruimen waar de voormalige commerciële ruimte aanwezig was. In onze omgevingsplannen is het niet toegestaan om deze ruimten op de begane grond te wijzigen naar wonen. Wij noemen dat ‘gebruikswijziging naar wonen'. In de volgende paragraaf wordt het volkshuisvestelijk spoor omschreven. Daarin staat ook een beleidsregel opgenomen waardoor het onder strikte voorwaarden in uitzonderingsgevallen mogelijk is om woningen te splitsen en commerciële ruimten in gebruik naar wonen te veranderen.

VTH-beleid Via het uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Omgevingswet maakt Kerkrade helder hoe de voorgenomen activiteiten zijn op het gebied van de fysieke leefomgeving. Zo heeft [59]

het uitbreiden van de woningvoorraad door splitsing, kamerverhuur en transformatie in strijd met het bestemmingsplan een hoge prioriteit. Volkshuisvestingsspoor Regionale woonvisie Parkstad Limburg en lokale Woonvisie Gemeente Kerkrade 2023-2028 De gemeenten in de Stadsregio Parkstad werken in het samenwerkingsverband samen om ervoor te zorgen dat iedereen goed kan wonen, nu én in de toekomst. Dit resulteert al een tijd in gezamenlijke beleidsdocumenten (met lokale uitwerking), waarvan de laatste dateert van 2023. De Woonvisie vormt de basis van het volkshuisvestelijk spoor. In de regio en lokaal zetten we samen in op 3 strategieën: 1) Kansrijk wonen 2) Kansrijke woonomgeving 3) Nu en in de toekomst. De doelen van de woonvisie zijn:  Vernieuwing en kwaliteit  Vitale veerkrachtige woonwijken  Gezonde mix aan woningaanbod: differentiatie bewoners en woningen  Betaalbaarheid belangrijk, maar vooral middeldure en dure woningen nodig (zie woonoffensief)  Aanpak particulier bezit  Kwaliteitseisen nieuwbouw  Wijkgerichte aanpak De visie geeft o.a. de relatie weer met leefbaarheid, sociale aanpak, duurzaamheid, klimaat en historische waarde. Dit zorgt voor een integrale aanpak om de doelen te bereiken. In Kerkrade ligt de nadruk vooral op het realiseren van een gedifferentieerd aanbod woningen, zowel qua prijs als qua typologie.

Om te zorgen dat de buurtopbouw evenwichtiger wordt en leefbaarheid verbeterd. Woonoffensief: werken aan uitvoering Het woonoffensief is een belangrijk onderdeel van de Kerkraadse woonvisie. Kerkrade heeft in 2023 bewust gekozen voor dit uitvoeringsprogramma bij de lokale woonvisie. Hierbij staat het bouwen van kwalitatief goede woningen in een fijne woonomgeving centraal. Binnen Kerkrade zijn er veel woningbouwprojecten, waar de gemeente samen met projectontwikkelaars en woningcorporaties werkt aan gebiedsontwikkeling en herstructurering van het woningaanbod. Kwaliteit en het vergroten van de leefbaarheid vormen de leidraad voor alle woningbouwplannen die de komende jaren worden ontwikkeld. Wij onderkennen de opgave om richting de landelijk gewenste 30% sociale huurvoorraad te groeien. Tegelijkertijd dragen wij een zware verantwoordelijkheid om voldoende betaalbare woningen beschikbaar te houden voor de inwoners van Kerkrade. Deze balans tussen afbouw van overaanbod en behoud van voldoende toegankelijkheid voor lagere inkomensgroepen staat centraal in onze aanpak. Door deze grote disbalans 46% ten opzichte van de gezonde en gewenste 30% zijn wij dringend aangewezen op extra sturingsinstrumenten. Woningbouwprogrammering: transformatie en differentiatie van het woningaanbod Onderdeel van het woonoffensief is de nieuwbouwprogrammering.

Via de woningbouwprogrammering sturen wij actief op de verbetering van de leefbaarheid en veiligheid in buurten met een verhoogde problematiek. Een belangrijk onderdeel hiervan is het grootschalig slopen en vervangen van verouderde en slecht geïsoleerde woningen, met name binnen de sociale huursector. In totaal worden er binnen dit programma over een periode van tien jaar ca. 1.500 woningen gesloopt, waaronder een klein aantal slechte koopwoningen, maar voornamelijk verouderde sociale huurwoningen van matige bouwkundige kwaliteit. Hiervoor komen ca. 2.200 nieuwbouwwoningen terug. Momenteel ziet het programma als volgt uit:  ca. 1.400 sociale huurwoningen, van aanzienlijk betere kwaliteit dan de huidige voorraad;  ca. 800 woningen in het middenhuur- en koopsegment, om de differentiatie van het woningaanbod te bevorderen. Aanpak particulier bezit Middels een integrale wijkenaanpak werken we aan verbetering van onze buurten, zeker in de zes buurten binnen van deze aanvraag. De woningcorporaties werken nauw met ons samen om verouderde woningen te vervangen door nieuwe woningen met een goede kwaliteit en meer differentiatie in prijzen. In deze gebieden liggen vaak ook particuliere woningen die verouderd zijn en waar eveneens mensen wonen die niet (volledig) in staat zijn om de woning te verbeteren.

Of waar grote leefbaarheidsproblemen spelen soms in combinatie met illegale activiteiten. Om de buurt te verbeteren of om herstructurering te kunnen realiseren is het nodig om dit verouderd en slecht particulier bezit aan te pakken. Daarom wordt ingezet op verwerving van deze woningen. Kerkrade heeft hiervoor middelen van het rijk gekregen via het Volkshuisvestingsfonds en de Regio Deal. Een groot deel van de beoogde panden is reeds aangekocht. [60]

Samen met de woningcorporaties en ontwikkelaars zorgen we voor een goede nieuwe invulling van de buurt. Deze programmatische aanpak leidt tot een betere spreiding van woonproducten en inkomensgroepen binnen deze wijken. Hoewel er sprake is van sloop en nieuwbouw op grote schaal, daalt het aandeel sociale huurwoningen in Kerkrade als geheel slechts van 46% naar 44%. Aanpak historische linten Kerkrade bestond vroeger uit kleine buurten met daarom heen landelijk gebied. In de loop der tijd zijn deze buurten tegen elkaar aangegroeid. De buurten werden verbonden langs een aantal linten. Vroeger waren dit levendige straten met vele voorzieningen. Tegenwoordig is er veel leegstand in met name de voormalige winkels, horeca en andere voorzieningen. Deze leegstand is aantrekkelijk om achter de voordeur illegale activiteiten uit te voeren zoals illegale kamerverhuur en wietplantages. De leefbaarheid staat mede hierdoor onder druk. Deze historische linten liggen grotendeels in de zes buurten van deze aanvraag. Onder andere via ons woonoffensief en de aanpak particulier bezit, wordt gewerkt aan verbetering. Ook bieden we mogelijkheden om onder strikte voorwaarden invulling te geven aan de leegstaande commerciële ruimten.

Beleidsregel ‘Woningsplitsing & gebruikswijziging naar wonen gemeente Kerkrade’: Binnen de gemeente Kerkrade geldt sinds 2018 een algemeen verbod op het wijzigen van het gebruik naar wonen en woningsplitsing. In bepaalde uitzonderingssituaties is de gemeente echter bereid om (middels een omgevingsvergunning) toch medewerking te verlenen aan een gebruikswijziging naar wonen en/of woningsplitsing. Het gaat dan om situaties waarin een bijdrage wordt geleverd aan het realiseren van een veilige en leefbare woonomgeving, zodat er geen langdurige leegstand e/o verloedering plaats vindt. Toekomstvisie Wonen, Welzijn en Zorg Parkstad De regio Parkstad Limburg werkt sinds begin 2023 intensief samen om het thema wonen, welzijn en zorg toekomstbestendig aan te pakken, onder de titel ‘Iedereen een thuis’. De in 2025 vastgestelde visie is onderdeel van het landelijke programma ‘een thuis voor iedereen’ en vormt de basis voor concrete plannen. Binnen deze visie zijn er 3 kernprincipes: 1) Inclusiviteit: Wijken moeten voor iedereen toegankelijk zijn ongeacht achtergrond, gezondheid of inkomen – met nadruk op sociale verbondenheid. 2) Fair share: Kwetsbare groepen, zoals ouderen en arbeidsmigranten, worden evenwichtig over gemeenten en buurten verdeeld. Hyperconcentratie wordt vermeden door spreiding of waar nodig stapeling.

3) Regionale samenwerking: Gemeenten, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties werken gezamenlijk aan de visie. We gaan werken aan de volgende uitdagingen & activiteiten:  Leefbare en inclusieve buurten realiseren: De visie richt zich op integrale aanpakken voor sociale cohesie, zorg, welzijn en wonen op gebiedsniveau.  Levensloopbestendige woningen realiseren: Circa 28% van de woningen in Parkstad is nog niet geschikt voor ouderen maar kan dit worden. Verschillen bestaan per gemeente (18% in Heerlen tot 42% in Beekdaelen). Geschikt maken van woningen helpt doorstroming en zelfstandigheid op leeftijd.  Regionale prestatieafspraken wonen 2024–2028 uitvoeren: Op 31 mei 2025 zijn deze afspraken bekrachtigd: focus op 7.500 nieuwe woningen in 2022‑2032, herstructurering van kwetsbare wijken, sociale huur en gemengde wijken met middenhuur en betaalbare koop. Corporaties bouwen minimaal 1.350 sociale huurwoningen in deze periode (270 per jaar). Nieuwe methoden zoals gezamenlijke grondprijs en regionale kwaliteitskaders versnellen de bouw en verbeteren efficiëntie. Woonzorgvisie Kerkrade: Een bloeiende gemeenschap is de basis voor samen. Samenleven, samenwonen, samenwerken, en een leefomgeving waar we naar elkaar omzien, elkaar ondersteunen en voor elkaar zorgen. Een leefomgeving waar voorzieningen bereikbaar zijn voor haar inwoners en gericht op laagdrempelig ontmoeten.

Een omgeving waar de inwoners zich veilig en thuis voelen. De acht thema's voor een vitale en inclusieve wijk zijn: Voorzieningen, sociale samenhang, economische veerkracht, proces van samenwerken, veiligheid, duurzaamheid, wonen en zorg en welzijn. De gemeente werkt met de uitvoering van het woonoffensief aan genoeg betaalbare en passende woningen voor een breed scala aan bewoners van verschillende leeftijden, gezinssamenstelling en achtergronden. Er is aandacht voor goede zorg, hulp en veiligheid. Ook is duurzaamheid in brede zin belangrijk, zodat Kerkrade in de toekomst een fijne stad blijft om te leven, wonen en werken. Momenteel wordt gewerkt aan een uitvoeringsplan van de visie op de vitale en inclusieve wijk en is de uitvoering gestart. In Kerkrade Oost en West (waartoe ook de 7 buurten behoren, zijn een tweetal ‘doe-coalities’ gevormd bestaande uit alle relevante betrokken partijen op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Deze coalities verbinden de in de [61]

wijken lopende en vorm te geven initiatieven aan de acht genoemde thema’s. Onderzoeken en pilots zijn gestart op de onderwerpen doorstroom, passend wonen en kleinschalige inclusieve woonvormen. Sturingsinstrumenten woningmarkt en leefbaarheid: In 2022 heeft adviesbureau RIGO in opdracht van de Parkstadgemeenten een eerste verkennend onderzoek uitgevoerd naar inzetbaarheid van sturingsinstrumenten voor de woningmarkt in Parkstad. Als vervolg hierop heeft adviesbureau RIGO voor Kerkrade in 2023 een verdiepend onderzoek naar sturingsinstrumenten woningmarkt uitgevoerd. De resultaten zijn vastgelegd in een uitgebreid verslag "Advies opgaven in de woningvoorraad en leefbaarheid gemeente Kerkrade”. Conform dit advies heeft de gemeenteraad vervolgens besloten om eerst intensief te gaan handhaven op bestaand beleid en instrumenten. En om indien noodzakelijk, op termijn aanvullende instrumenten in te voeren. Deze tijd is nu aangebroken. Daarop is de gemeente begin 2024 aan de slag gegaan met het gemeentelijke Interventieteam Kerkrade (zie ook paragraaf 3.6). Na anderhalf jaar zijn de resultaten hiervan zodanig dat nadere sturingsinstrumenten middels een huisvestingsverordening nodig worden geacht. Vanaf het najaar van 2025 start, in navolging van gemeente Heerlen, de Aanpak Sociaal Veilig in de focuswijken Kerkrade-Oost.

Beleidsregels Minimale Eisen Woonkwaliteit In de woonvisie zijn regels opgenomen waaraan nieuwe woningen minimaal aan moeten voldoen. Hiermee sturen we op kwaliteit en zorgen we ervoor dat er nieuwe woningtypen en daardoor nieuwe doelgroepen in Kerkrade komen wonen. Deze regels staan ook opgenomen in de beleidsregel woningsplitsing & gebruikswijziging naar wonen. De woningen moeten minimaal voldoen aan onder andere de volgende eisen: Iedere woning heeft functionele en praktische indeling van alle voorzieningen en ruimten;  Iedere woning betreft een zelfstandige woonruimte met noodzakelijke voorzieningen;  Iedere woning heeft een eigen buitenruimte zoals een balkon, terras of tuin;  Iedere woning heeft een eigen (buiten)berging voor o.a. huisvuil, fietsen etc.;  Richtlijn dat iedere woning minimaal 75m² g.b.o. woonoppervlakte heeft;  Iedere woning heeft in beginsel een levensloopbestendig woonprogramma op begane grond;  Iedere woning is naar de openbare weg gericht (wonen achter wonen niet toegestaan). Deze toetsing vindt plaats bij principeaanvragen als ook bij de aanvraag omgevingsvergunning. Overige sporen / programma’s Naast hiervoor genoemde sporen, werkt Kerkrade ook via andere, meer programma ingerichte sporen aan de verbetering van de stad. Vie Kerkrade – Programma Vie Kerkrade staat voor de gezondheid binnen de regio.

Een vloeiende beweging die vitaliteit stimuleert en hiermee investeert in de toekomst. De ambitie is om vanuit een innovatieve aanpak in de wijken en met een centraal gelegen locatie in de stad als ‘motor’ een nieuwe impuls te geven aan de regionale gezondheid en vitaliteit in gemeente Kerkrade. Vie, een leven in beweging. Programmalijnen Vie Er zijn in de stad en regio al verschillende initiatieven opgestart. Initiatieven die bijdragen aan een gezonde leefstijl en onderdeel uitmaken van de programmalijnen van Vie. Deze programmalijnen moeten ervoor zorgen dat de bewoners, van jong tot oud, in beweging komen. Zorg, educatie, onderzoek en kennis over voeding en beweging staan hierbij centraal. De verschillende programma’s vormen een breed aanbod aan diverse vitale activiteiten en bieden inwoners van Kerkrade en de regio Parkstad ondersteuning en begeleiding bij een gezond en vitaal leven. Kerkrade als plek waar men voor elkaar zorgt, samen beweegt, van elkaar leert en samenwerkt. Een beweging voor de regio waar onderstaande programmalijnen een belangrijk onderdeel van uitmaken. De programmalijnen omvatten diverse activiteiten in de hoofdthema's gezonde jeugd, vitale wijken en vitaal ouder worden. Programmalijnen | Vie Kerkrade.

Met het vaststellen van het geactualiseerde Lokaal Uitvoeringsprogramma Vie op 26 maart 2025 heeft de raad de focus gelegd voor Vie voor de periode 2025 – 2027. Bij het bepalen van deze focuspunten is rekening gehouden met de diverse bestaande beleidslijnen op landelijk (GALA/IZA), provinciaal (Samenleven en bestaanszekerheid) en regionaal niveau (Regionaal gezondheidsbeleid/ Trendbreuk). Waar interventies al anders dan lokaal worden opgepakt, heeft het immers minder toegevoegde waarde om daar ook vanuit Vie nog eens speciaal aandacht aan te besteden.

[62]

Ook is gekeken op welke gebieden het grootste verschil gemaakt kan worden als het gaat om het inhalen van gezondheidsachterstanden. Dit is gedaan door de belangrijkste oorzaken van gezondheidsverschillen bij deze keuzes te betrekken en aan te sluiten bij waar het hoogste rendement van interventies. Een en ander heeft geresulteerd in de volgende focuspunten:  Onverminderd inzetten op jeugd  Kennis en vaardigheden (en zelfregie)  Schulden en armoede  Bewegen als universele preventie  Integrale (wijk)aanpak (fysiek en niet fysiek én samenwerking tussen partijen)  Sociale cohesie/burgerparticipatie (samen redzaam) Met punt 5 (integrale wijkaanpak) en 6 (sociale cohesie) wordt invulling gegeven de wijkgerichte aanpak volgens het leidend principe: van zorg naar welzijn/voorliggend veld. De ontwikkelagenda Sociale basis geeft mee antwoord op de ‘wat’ en ‘hoe’ vraag. De rol van Vie ligt hierbij op de items verbinden, ondersteunen en experimenteren.

Ambitieplan (B)OOST (B)OOST is een beweging die verbindt en inspireert. Ontstaan uit gesprekken met bewoners en partners, werken we samen aan een veilige, gezonde en levendige wijk in Kerkrade-Oost waarin iedereen zich thuis voelt. Na het ambitieplan Kerkrade-Oost uit 2024 is in het voorjaar van 2025 (B)OOST als verbinder van al die mooie (circa 150) initiatieven en organisaties. Geen makkelijk klusje, met zoveel partijen en bewoners die zich inzetten voor de wijk. Maar wel hard nodig. (B)OOST is nog in ontwikkeling, het plan ligt nu ter besluitvorming, maar de eerste reacties zijn positief en er is veel interesse. We merkten dat de betrokkenheid van organisaties en bewoners groot is. De focus ligt op betrokken blijven en blijven meedenken. Samen maken we Kerkrade Oost sterker! Handhaving en toezicht Handhavingsstrategie In paragraaf 3.2 is beschreven dat naar aanleiding van het rapport over mogelijke sturingsinstrumenten in 2023, de gemeenteraad heeft besloten tot intensieve handhaving van het vigerend beleid. Daarbij ligt de nadruk op illegale verkamering, kamerverhuur en woningsplitsingen. Gemeentelijk interventieteam Het gemeentelijke Interventieteam Kerkrade heeft momenteel als hoofdtaak op dit verbod te controleren.

Deze bestuursrechtelijke controles vinden volgens een jaarplanning plaats maar ook met een zeer flexibele inzet om op overlastmeldingen snel te kunnen ingrijpen. Het team bestaat naast een vaste coördinator uit [63]

een flexibele schil aan toezichthouders en handhavers. Bij de controles sluiten vrijwel in alle gevallen een Brp-controleur, handhavingsjurist, bouwinspecteur, milieu-inspecteur en een (wijk)boa aan. De controles vinden veelal in de focuswijken plaats. In het jaar 2024 zijn er 27 controles geweest in panden waarvan het vermoeden bestond dat er sprake was van illegale kamerverhuur en/of illegale woningsplitsing. Hierbij zijn in totaal 209 adressen gecontroleerd. Hierbij werd geconstateerd:  49 keer illegale kamerverhuur (inclusief hercontroles);  11 keer illegale woningsplitsing;  Daarbij werden totaal 265 arbeidsmigranten aangetroffen. In het eerste halfjaar van 2025 zijn er 21 bestuurlijke controles geweest. In totaal werden 114 adressen bezocht. Daarbij werd geconstateerd:  10 keer illegale kamerverhuur;  10 keer illegale woningsplitsing;  Daarbij werden in totaal 158 arbeidsmigranten aangetroffen. Tegen de geconstateerde overtredingen wordt direct een bestuursrechtelijk handhavingstraject gestart. In deze trajecten wordt wel ruimschoots de tijd gegeven om overtredingen op te heffen. Naast een goede procesorde is die tijd ook nodig om bewoners in de gelegenheid te stellen op een goede manier elders onderdak te vinden. In de periode tussen 1 januari 2024 tot 1 juli 2025 zijn er 10 overtredingen beëindigd en lopen er momenteel nog 34 handhavingsprocedures.

Gelet op het hoge aantal langdurige en ingewikkelde procedures is vanaf 1 februari 2025 hiervoor een extra handhavingsjurist aangesteld. Panden waarvan de illegale kamerbewoning of splitsing is beëindigd, kunnen weer op de markt komen voor regulier/toegestane bewoning. De ervaring leert dat het voor de pandeigenaar, niet bij uitzondering een huisjesmelker, financieel niet meer aantrekkelijk is het pand aan te houden en verkoopt. In sommige gevallen heeft de gemeente inmiddels op deze wijze meerdere panden verworven ten behoeve van stedelijke herontwikkeling met middelen uit het Volkshuisvestingsfonds of Regio Deal (aanpak particulier bezit) met name in de buurten Bleijerheide, Nulland, Spekholzerheide, Kerkrade-Centrum en Rolduckerveld. Bij de bestuurlijke controles worden overigens ook regelmatig andere overtredingen aangetroffen zoals overtredingen van de Opiumwet, bouwregelgeving, brandveiligheid en personen zonder geldige verblijfstitel in Nederland. Aanpak Sociaal Veilig met daarbij o.a. aanpak woonoverlast en goed verhuurderschap De mogelijkheden uit Wet aanpak woonoverlast zijn in de afgelopen jaren door omstandigheden minder intensief benut. Vanaf september 2025 treedt er een nieuwe beleidsregel voor de Aanpak van ernstige (woon)overlast in werking waarmee snel en daadkrachtig tegen ernstige en aanhoudende woonoverlast opgetreden gaat worden.

Dit beleid is vrijwel identiek aan dat van gemeente Heerlen om zoveel mogelijk het waterbedeffect te voorkomen. Om de uitvoering van de handhavingsprocedures te versnellen is een extra handhavingsjurist aangetrokken. Deze medewerker gaat eveneens de zaken behandelen die voortkomen uit de Wet goed verhuurderschap. Vanaf het najaar van 2025 start, in navolging van gemeente Heerlen, de Aanpak Sociaal Veilig in de wijk Kerkrade-Oost (Centrum, Erenstein, Rolduckerveld, Holz, Nulland, Bleijerheide) waar met name de focus op ligt. Deze aanpak wordt gedurende in 2025 en 2026 gefinancierd uit gelden van de Regio Deal II Parkstad, thema Veiligheid en reguliere gemeentelijke middelen. Het gaat hierbij om het dedicated inzetten van personeel en inspanningen die gericht zijn op het als eerste beheersbaar maken van de leefbaarheids- en veiligheidsproblematiek in het focusgebied. Met deze extra capaciteit wordt een planmatige aanpak gerealiseerd, waardoor de problematiek gestructureerd kan worden aangepakt. De kern van de aanpak is samenwerken en samen werken aan de leefbaarheid en veiligheid in de wijken. Dit gebeurt door wijkregisseurs die een sterke rol nemen in het regie nemen en houden op problematiek en op tactisch/strategisch niveau bijdragen aan het aanpakken van onderliggende oorzaken.

Zij verbinden alle relevante partijen (waaronder zorgpartijen en woningcorporaties) structureel aan elkaar om te komen tot duurzame oplossingen. De aanwijzing Wbmgp is een belangrijk instrument om de instroom van (potentiële) overlastveroorzakers aan de voorkant tegen te kunnen houden. Zo wordt de spreekwoordelijke kraan dichtgedraaid en kunnen de wijkregisseurs zich werkelijk focussen aan het oplossen van de, vaak langslepende, overlastproblematiek in de toch al kwetsbare wijken. Dit heeft een directe positieve invloed op de (subjectieve) veiligheidsgevoelens van bewoners en ondernemers. De Aanpak Sociaal Veilig is een (voorlopig tijdelijke) opschaling van de inspanningen die de gemeente de afgelopen jaren heeft gedaan om op het gebied van leefbaarheid en veiligheid meer proactief in de wijken aanwezig te zijn. Van veelal melding gestuurd werken naar meer preventief. Spreekwoordelijk is een bermbrandje immers sneller en met minder inzet te blussen dan een bosbrand. Ofwel als je meer aan de [64]

voorkant van (potentiële) problematiek werkt, kost het minder inspanning om de leefbaarheid en veiligheid te borgen en voelen de inwoners zich veiliger en prettiger in hun eigen buurt. De inspanningen bestaan er onder meer uit door het versterken kwantitatief en kwalitatief van het boa-bestand en het introduceren van een overlastcoördinator evenals wijkcoördinatoren. Deze coördinatoren pakken de meer complexe overlastproblematiek op, adopteren vooral hun wijk om daar zichtbaar en aanspreekbaar te zijn voor bewoners en ondernemers. Zij kennen de wijk door en door, hebben een groot netwerk en als ze (potentiële) problematiek niet zelf al vroegtijdig constateren dan worden ze wel vanuit hun netwerk daarop geattendeerd. Daarmee staat het samenspel met bewoners en ondernemers voorop. Het gevoel om samen verantwoordelijk te zijn voor de leefbaarheid en veiligheid in de wijk. Dat is de basis zodat er ook structurele verbeteringen zijn en het niet blijft bij het steeds weer blussen van de brandjes. Daartoe is vereist dat de instroom van potentiële overlastveroorzakers stevig wordt ingedamd.

[65]

Bijlage 2 – Lijst met adressen en postcodes  nog controleren grensstraten van de buurten met de focuskaart Buurt Heilust: betreft alle adressen behorende bij postcode Postcode

Straat

Nummers

6466 HC

Akerstraat

65 - 91

6466 HD

Akerstraat

93 - 149

6466 HE

Akerstraat

129 - 157

6466 HG

Akerstraat

159 - 193

6466 HK

Akerstraat

68

6466 HM

Akerstraat

92 - 118

6466 HP

Akerstraat

162 - 174

6466 SV

Anemonenstraat

1 - 23

6466 SZ

Anemonenstraat

16 - 18

6466 VT

Aster

3 – 14

6466 TL

Chrysantstraat

1 - 39

6466 EP

Coumansstraat

1 - 24

6466 TH

Crocusstraat

1 - 32

6466 TJ

Geraniumstraat

1-3

6466 TK

Geraniumstraat

2 - 42

6466 TM

Gladiolenstraat

1-1

6466 TR

Gladiolenstraat

143 - 149

6466 TS

Gladiolenstraat

151 - 179

6466 TT

Gladiolenstraat

40 - 52

6466 TZ

Gladiolenstraat

2 - 216

6466 CE

Heiluststraat

1 - 77

6466 CG

Heiluststraat

51 - 75

6466 CH

Heiluststraat

2 - 48

6466 CJ

Heiluststraat

50 - 108

6466 EM

Holzbroekstraat

1 - 25

6466 RW

Hyacintstraat

7 - 55

6466 RX

Hyacintstraat

4 - 30

6466 RZ

Hyacintstraat

32 - 60

6466 ST

Jasmijnstraat

1-8

6466 AE

Kaalheidersteenweg

193 - 349

6466 AE

Kaalheidersteenweg

134 – 172

6466 BP

Kampstraat

3 - 33

6466 BR

Kampstraat

35 - 81

6466 BS

Kampstraat

83 - 103

6466 BT

Kampstraat

137 - 177

6466 BV

Kampstraat

6 - 38

6466 BW

Kampstraat

48 - 114

6466 BX

Kampstraat

124 - 176

6466 BE

Kasperenstraat

45 - 79

6466 BG

Kasperenstraat

81 - 107

6466 BH

Kasperenstraat

121 - 181

6466 BM

Kasperenstraat

78 - 128

6466 EA

Kleingraverstraat

7 - 57

6466 EB

Kleingraverstraat

63 - 123

6466 EG

Kleingraverstraat

36 - 62

6466 EH

Kleingraverstraat

64 - 98

6466 EJ

Kleingraverstraat

100 - 124 [66]

Postcode

Straat

Nummers

6466 VP

Lavendel

6 – 17

6466 SB

Lupinestraat

1 - 37

6466 SC

Lupinestraat

83 - 103

6466 SE

Lupinestraat

109 - 131

6466 SG

Lupinestraat

133 - 177

6466 SH

Lupinestraat

2 - 34

6466 SK

Lupinestraat

78 - 124

6466 SL

Lupinestraat

126 - 156

6466 SM

Lupinestraat

140 - 198

6466 RT

Narcisstraat

1 - 45

6466 RV

Narcisstraat

2 - 38

6466 CA

Ons Limburgstraat

5 - 61

6466 CB

Ons Limburgstraat

67 - 85

6466 CC

Ons Limburgstraat

2 - 60

6466 CD

Ons Limburgstraat

62 - 86

6466 ER

Oude Heilust

2 - 40

6466 ES

Oude Heilust

1 - 17

6466 VN

Papaverplein

110 - 121

6466 CW

Pastoor Vaessenstraat

1 - 47

6466 CK

Romeinenstraat

1 - 27

6466 CL

Romeinenstraat

41 - 85

6466 CM

Romeinenstraat

2 - 28

6466 CN

Romeinenstraat

30 - 90

6466 VM

Salviaplein

105 - 109

6466 RR

Salviastraat

1 - 23

6466 RS

Salviastraat

2 - 32

6466 EN

Schifferheidestraat

1 - 170

6466 CR

Sophiastraat

3 - 27

6466 CS

Sophiastraat

2 - 28

6466 SN

Spireastraat

7 - 49

6466 SP

Spireastraat

51 - 59

6466 SR

Spireastraat

10 - 126

6466 EL

Uilstraat

1 - 18

6466 CT

Van de Weijerstraat

9 - 28

6466 CP

Willem-Sophiaplein

1 - 12

Buurt Kaalheide: betreft alle adressen behorende bij postcode Postcode

Straat

Nummers

6466 VX

Anjelierstraat

1 - 47

6466 VR

Begoniastraat

2 - 32

6467 AV

Berthradisstraat

5 - 57

6467 AW

Berthradisstraat

4 - 36

6467 AX

Berthradisstraat

38 - 62

6467 AK

Burg.Franssenstraat

1 - 47

6467 AL

Burg.Franssenstraat

2 - 38

6467 AM

Burg.Franssenstraat

40 - 66

6467 AT

Conventuelenstraat

1 - 16

6466 XA

Dahliastraat

1 - 29

6466 XB

Dahliastraat

37 - 53

6466 XD

Dahliastraat

2 - 40

6466 XE

Dahliastraat

42 - 58 [67]

Postcode

Straat

Nummers

6467 BK

de Lingestraat

1 - 34

6466 XG

Eglantierstraat

1 - 35

6466 BB

Ericastraat

1 - 23

6466 BC

Ericastraat

2 - 28

6466 WD

Fresiaplein

1 - 19

6467 AZ

Grasweide

1 - 44

6466 AJ

Heihof

1 - 18

6466 AX

Heiveldplein

1 - 25

6466 AZ

Heiveldplein

26 - 51

6466 AG

Heiveldstraat

11 - 61

6466 AH

Heiveldstraat

67 - 97

6466 AJ

Heiveldstraat

101 - 147

6466 AK

Heiveldstraat

2 - 44

6466 AL

Heiveldstraat

56 - 82

6466 AM

Heiveldstraat

90 - 136

6466 XM

Irisstraat

1 - 12

6466 MA

John Erkensstraat

1 - 40

6466 AA

Kaalheidersteenweg

1 - 59

6466 AB

Kaalheidersteenweg

79 - 131

6466 AC

Kaalheidersteenweg

133 - 161

6466 AD

Kaalheidersteenweg

163 - 183

6467 AA

Kaalheidersteenweg

6 - 28

6467 AB

Kaalheidersteenweg

30 - 88

6467 AC

Kaalheidersteenweg

90 - 102

6467 AD

Kaalheidersteenweg

106 - 132

6466 AT

Kapelweg

5 - 33

6466 AV

Kapelweg

2 - 58

6466 BD

Kasperenstraat

9 - 41

6466 BJ

Kasperenstraat

8 - 38

6466 BK

Kasperenstraat

40 - 60

6466 BL

Kasperenstraat

62 - 76

6466 BN

Kasperenstraat

7 - 176

6466 EA

Kleingraverstraat

7 - 57

6466 EE

Kleingraverstraat

2 - 32

6466 AN

Krichelbergsweg

15 - 39

6466 AP

Krichelbergsweg

2 - 38

6466 AR

Krichelstraat

1 - 37

6466 AS

Krichelstraat

2 - 42

6466 XN

Leliestraat

31 - 51

6466 XP

Leliestraat

2 - 50

6466 VS

Meidoornstraat

1 - 17

6466 BA

Parkstraat

1 - 19

6466 AV

Pater Kolbeweg

5-5

6467 BD

Renierstraat

1 - 16

6466 VV

Rozenstraat

15 - 35

6466 VW

Rozenstraat

20 - 32

6467 BE

Seghemanstraat

1 - 15

6467 BG

Seghemanstraat

17 - 53

6467 BH

Seghemanstraat

2 - 30

6467 BJ

Seghemanstraat

34 - 64

6466 XL

Seringenstraat

1 - 27

6466 AW

Sportstraat

4 - 30 [68]

Postcode

Straat

Nummers

6467 AN

St.Jozefstraat

1 - 39

6467 AP

St.Jozefstraat

41 - 71

6467 AR

St.Jozefstraat

2 - 40

6467 AS

St.Jozefstraat

42 - 72

6467 BR

Strijthagenweg

123 - 159

6467 BA

Struverstraat

5 - 17

6467 BB

Struverstraat

2 - 24

6467 BC

Struverstraat

26 - 72

6466 XH

Tulpenstraat

1 - 39

6466 XJ

Tulpenstraat

21 - 55

6466 XK

Tulpenstraat

2 - 40

6467 BL

van Dietrichsteinstraat

1 - 14

6466 EZ

Vauputsweg

171 - 173

6467 BM

Winricusstraat

5 - 45

6467 BN

Winricusstraat

10 - 30

6467 BP

Winricusstraat

32 - 74

Buurt Erenstein: betreft alle adressen behorende bij postcode Postcode

Straat

Nummers

6463 CH

Chevremontstraat

1 - 43

6463 CJ

Chevremontstraat

51 - 75

6463 CK

Chevremontstraat

2-52

6463 CC

Chevremontstraat

54-88

6463 XJ

Clausstraat

1 - 22

6463 BV

Colenstraat

1 - 30

6463 XL

Emmastraat

1 - 26

6463 XM

Erensteinerstraat

1 - 35

6463 XN

Erensteinerstraat

41 - 115

6463 XP

Erensteinerstraat

6 - 44

6463 XR

Erensteinerstraat

46 - 108

6463 CM

Heiligenhuisstraat

4 - 29

6463 PA

Hertenweide

1 - 28

6463 XX

Hoog Anstel

1 - 13

6463 XZ

Hoog Anstel

14 - 41

6463 CG

Huynstraat

2 - 11

6463 XS

Kerkvoetpad

2-8

6463 XK

Koestraat

3 - 72

6463 AR

Nassaustraat

9 - 27

6463 AS

Nassaustraat

29 - 125

6463 AT

Nassaustraat

2 - 42

6463 AV

Nassaustraat

44 - 64

6463 AW

Nassaustraat

66 - 130

6463 KA

Pastoor de Grootstraat

2 - 36

6463 KB

Pastoor de Grootstraat

1 - 27

6463 BC

Poyckstraat

19 - 25

6463 BE

Poyckstraat

81 - 119

6463 BG

Poyckstraat

121 - 159

6463 BH

Poyckstraat

6 - 40

6463 AP

Prinses Beatrixstraat

1 - 21

6463 BN

Prinses Irenestraat

3 - 51 [69]