Agendabundel

3. Faciliteren van onderhoud openbare ruimte in centrum en wijken Relatie met taakveld(en): 2.1, 5.7 Bij een vitale stad hoort een vitale infrastructuur. In de komende jaren blijft de gemeente dan ook investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte. Hiervoor worden extra financiële middelen voorgesteld in de begroting 2026. Voorbeelden zijn extra investeringen in de kwaliteit van de Kerkraadse wegen, het onderhoud van het openbaar groen, voorzieningen voor honden en onkruidbestrijding en het schoonhouden van de openbare ruimte. Knelpunten in de infrastructuur zullen waar mogelijk worden aangepakt. Hiermee vervolgt het college de koers die in de vorige bestuursperiode is ingeslagen. De gevolgen van klimaatverandering en weersomstandigheden zijn, ook in de openbare ruimte, steeds meer merkbaar. Voorbeelden zijn wateroverlast, stormen, langdurige droogte en hoge temperaturen (hittestress). Ook om die redenen zijn de bomen in stad en wijken belangrijk. Als onderdeel van de groenstructuur zijn zij de longen van de stad. Daarnaast dragen bomen bij aan het tegengaan van hittestress. Het weghalen van (overbodige) verhardingen en vergroening van de stad wordt steeds belangrijker. De gemeente zal samen met bewoners de komende jaren hiermee aan de slag gaan. Voorbeelden hiervan zijn Steenbreek en meedoen aan het NK Tegelwippen.

Het college blijft dan ook investeren in de kwaliteit en de veiligheid om bestaande volwassen bomen te behouden en in het planten van nieuwe bomen (vergroening). Daarbij zal de vuistregel van “3-30-300” (aanwezigheid van groen) zoveel als mogelijk worden toegepast. Deze houdt in dat uiteindelijk vanuit iedere woning minimaal 3 volwassen bomen zijn te zien, minstens 30% van de buurt bestaat uit boomkronen die zorgen voor schaduw en op maximaal 300 meter een park of bos is voor natuurlijke verkoeling. De Kerkraadse Levensbomenbossen, die worden aangeplant in nauwe samenwerking met onze inwoners, zijn daarvan goede voorbeelden. Recent zijn wederom 260 bomen geadopteerd voor een volgende levensbomenbos nabij Rolduc. Het onderhoud van de openbare ruimte is mensenwerk dat voor een groot deel wordt uitgevoerd door onze eigen medewerkers. Dat gebeurt samen met de gedetacheerde collega’s van Wsp vanaf de gemeentewerf aan de Hammolenweg. Daarnaast worden externe aannemers ingezet. Het college

32

investeert in de komende periode extra in de personele capaciteit (waaronder ook in het compenseren van de terugloop van de Wsp-detachering), maar ook in de kwaliteit van de voertuigen en het materieel. Samen vormen zij het visitekaartje in de openbare ruimte. Ook zijn er extra middelen vrijgemaakt voor het onderhouden van de openbare ruimte.

4. Continuering parkeerbeleid Relatie met taakveld(en): 2.2 In oktober 2024 is een nieuwe nota parkeernormen vastgesteld. Hier opvolgend zijn in oktober 2025 de Parkeerverordening Kerkrade 2025 en de Verordening Mobiliteitsfonds Kerkrade 2025 vastgesteld. Aan de parkeerverordening gekoppeld zijn door het college de “Nadere Regels Parkeerverordening Kerkrade 2025”, de “POET-lijst Kerkrade 2025” en de “Beleidsregel Blauwe Zone Kerkrade 2025” vastgesteld. In 2025 zijn de parkeertarieven met € 0,10 per uur verhoogd en is de naheffing naar het landelijke maximum bedrag aangepast. De parkeertarieven worden in 2026 niet verhoogd. De naheffingstarieven zullen, daar waar een verhoging plaatsvindt, het landelijke parkeerbeleid volgen.

C. Wat mag het kosten? Exploitatie 2

REK.

Verkeer, vervoer en waterstaat

BEGR.

MJR.

Bijgesteld

Primair

2025

2026

2024

2027

2028

2029

LASTEN 2.1 Verkeer en vervoer

7.768

8.529

8.298

8.029

7.944

7.890

2.2 Parkeren

649

824

745

704

689

652

2.5 Openbaar vervoer

23

33

34

34

34

34

8.440

9.386

9.076

8.766

8.667

8.575

2.1 Verkeer en vervoer

411

380

234

234

234

234

2.2 Parkeren

67

68

69

69

69

69

478

448

302

302

302

302

2028

2029

2025 2029

TOTAAL LASTEN BATEN

TOTAAL BATEN

Investeringen bedragen * € 1.000 Pr.

Omschrijving

V/U¹ E/M²

2025

2026

2027

I Reguliere investeringen 2.1

Wegen, straten en pleinen

v

m

1.200

4.750

4.750

4.500

4.500

19.700

2.1

Civieltechnische kunstwerken

v

m

100

820

845

100

100

1.965

2.1

Openbare verlichting

v

m

300

300

300

300

300

1.500

2.1

Versnellingsagenda Rijk

u

m

1.550

3.470

1.000

1.000

1.000

8.020

2.1

Mobiliteitsplan

u

m

520

520

520

520

520

2.600

2.1

Bereikbaarheid Kerkrade-West

u

e/m

0

600

0

0

0

600

2.2

Parkeren

v

e

Totaal Programma 2

20

20

20

20

20

100

3.690

10.480

7.435

6.440

6.440

34.485

¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut

33

D. Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Gladheidsbestrijding (2.1) Voor gladheidbestrijding is in de begroting een vast bedrag van € 176.000 begroot. Vanwege de winterse omstandigheden in de eerste maanden van 2025 is dat bedrag thans met € 100.000 overschreden. Civieltechnische kunstwerken (2.1) Voor dagelijks onderhoud, inspecties, onderzoek en personeel is in 2026 en 2027 resp. € 170.000 en € 74.000 nodig. Hiervoor dient het aanwezig budget met resp. € 107.000 en € 11.000 verhoogd te worden.

Investeringen Besparingen gemeentebreed/Studiejaar (diverse taakvelden) Voorstel nummer 60 diverse faseringen investeringen heeft effect op de onderdelen Versnellingsagenda Rijk (2.1) en Bereikbaarheid Kerkrade - West (2.1) van het investeringsprogramma. Voorstel nummer 70 pilot investering wegen heeft effect op het onderdeel wegen van het investeringsprogramma (2.1). Met het betreffende raadsbesluit is in deze begroting rekening gehouden. Civieltechnisch kunstwerken Voor groot onderhoud aan civieltechnische kunstwerken zijn de volgende middelen in het investeringsprogramma opgenomen: 2026 * 2027 2028 2029

€ 820.000 € 845.000 € 100.000 € 100.000

*) In 2026 werd rekening gehouden met een investering aan het viaduct Toupsbergstraat; een akkoord hierover met Prorail is nog niet bereikt.

Voor 2026 zijn er onder meer investeringen in de keerwanden van de Haghenroderstraat en in de duiker met bijbehorende damwand in de Nievelsteenstraat gepland. en voor 2027 zijn investeringen aan duikers in de Hammolenweg, Kanariestraat alsmede de duikerbrug en trappen Carisborg gepland. Verder zullen enkele bruggen nabij kasteel Erenstein worden opgepakt. Door de overdrachten in het kader van de BPL en de aankoop van het terrein van het ziekenhuis voor Het Martin Buber is het areaal groter geworden. Tevens zijn er een aantal nieuwe kunstwerken in de planning. Daarnaast is geconstateerd dat de damwanden van de zogenaamde Hermanduiker in Eygelshoven ernstig verzwakt zijn. Deze moeten in 2026 worden versterkt.

Overige vermeldenswaardige zaken Wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken (2.1) In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3) staat bij de onderdelen wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken beschreven wat het beleid, programma, budget en de activiteiten voor 2026 zijn. Versnellingsagenda Rijk diverse projecten In het kader van versnelling woningbouw in Kerkrade Centrum is in 2023 een Rijkssubsidie ad € 6,55 miljoen excl. btw ontvangen voor het verbeteren van de bereikbaarheid door het verbeteren van een aantal infrastructurele knooppunten. In 2025 heeft de voorbereiding van deze knooppunten grotendeels

34

plaatsgevonden, zodat dit jaar en 2027 tot realisatie kan worden overgegaan. Bij de Rijkssubsidie hoort een resultaatverplichting voor de realisatie van 290 woningen (zie paragraaf 8 Wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing) en het afronden van de betreffende infrastructurele knooppunten. Rotonde Voorterstraat/Stationsstraat De rotonde wordt uitgebreid met tweemaal een vrijliggende rechtsafverbinding vanaf de Buitenring Parkstad Limburg naar Bleijerheide en vanaf de Stationsstraat richting de BPL. Voor de fietser en wandelaar is een vrijliggende voorziening ontworpen. Een verdere uitwerking naar een definitief ontwerp en het doorlopen van de vergunningprocedure heeft in 2025 plaatsgevonden. De start van de realisatie is gepland voor de 2e helft van 2026, waarbij de oplevering in 2027 plaatsvindt. Kruising Domaniale Mijnstraat / Kruisstraat Bij de kruising Domaniale Mijnstraat wordt de wegindeling geoptimaliseerd door het toevoegen van extra rijstroken en is de verkeersregelinstallatie vervangen. Additioneel zal de oversteek van de Kipstraat worden verbeterd. De werkzaamheden aan de kruising vangen eind 2025 aan. Oplevering vindt plaats in Q2 van 2026. Ongelijkvloerse oversteek spoor voor voetgangers nabij de Kosterbeemden Een verdere uitwerking van de brug heeft in 2025 plaatsgevonden, waarbij is afgestemd met MeanderGroep en ProRail.

In verband met de voorbereiding van ProRail van de benodigde treinvrije periode voor de bouw van de brug, zal een uitvoering pas na 2027 gepland kunnen worden. Roderlandbaan / St. Pieterstraat In Q2 van 2025 zijn de werkzaamheden begonnen met de sloop van het viaduct en de aanleg van de rotonde. Het werk wordt in Q1 van 2026 opgeleverd. Fietsverbinding centrum Kerkrade – Station Herzogenrath In 2024 is tussen de gemeenten Herzogenrath en Kerkrade een Letter of Intent (LOI) getekend. In 2025 wordt de tracéstudie afgerond. De realisatie van de fietsverbinding vindt plaats na 2026. Rotonde kruispunt Niersprinkstraat / Koninginnestraat / Koningsweg In 2025 is het ontwerp uitgewerkt en is het bestek gereed gemaakt. De aanbesteding vindt in Q1 van 2026 plaats. De uitvoering vindt plaats voor het WMC in Q2 van 2026. De oplevering vindt plaats voor het WMC.

E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren N.v.t.

35

Overige indicatoren Omschrijving

Bron

Eenheid

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Geregistreerde ongevallen: - uitsl. materiële schade - met letsel - met dodelijke afloop Meldingen verkeersoverlast Tevredenheid met verkeersdrukte in eigen buurt Kwaliteit wegennet voldoende: - asfaltverharding - elementenverharding Klachten wegenonderhoud Tevredenheid over onderhoud wegen, straten en pleinen Waardering beheer en onderhoud

Viastat online

Aantal

266

222

233

283

229

252

231 33 2

200 21 1

200 32 1

245 37 1

195 34 0

230 22 0

249

247

242

202

116

Werkgroep Verkeer Burgeronderzoek

Aantal

251

%

41

Tweejaarlijkse schouw

%

34

34

79

79

78

77

78

79

84 363

83 537

83 304

82 310

82 364

Burgerplein

Aantal

83 505

Burgeronderzoek

%

52

39

42

Burgeronderzoek

Score (0 - 10)

6,3

6,0

6,0

36

3 Economie

A. Algemeen Omschrijving van het programma De gemeente Kerkrade wil ondernemers een sterk vestigingsklimaat bieden; bewoners voldoende werkgelegenheid en voorzieningen bieden en bezoekers de mogelijkheid bieden om van aantrekkelijke faciliteiten/toeristische voorzieningen te genieten.

Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de Onderhoud kapitaalgoederen (§3) en Grondbeleid (§7).

Taakvelden 3.1 3.2 3.3 3.4

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

B. Speerpunten van beleid 1. Stimuleren van de lokale economie en werkgelegenheid Relatie met taakveld(en): 3.1, 3.2, 3.3, 3.4 Algemeen Op diverse manieren wordt getracht de lokale economie en werkgelegenheid te stimuleren. Hiervoor zijn meerdere instrumenten ontwikkeld en zijn meerdere samenwerkingen aangegaan. De Stimuleringsregelingen Kerkrade Centrum en Wijkwinkelgebieden Kerkrade worden in combinatie met de inzet van de Stichting Streetwise en Starterscentrum Limburg gebruikt om nieuwe ondernemers in

37

het centrum en in de wijkwinkelgebieden te stimuleren om te starten met hun onderneming in één van de aangewezen clusters. Via de stadsmarketing “Beleef Kerkrade” blijft er continu aandacht voor alle economische én toeristische ontwikkelingen, waardoor ondernemers worden getriggerd om verbindingen te leggen om zo elkaar te versterken. Wij vervullen hierin een actieve rol. Verder wordt ingezet op het faciliteren van ondernemers bij onder andere huisvestigingsvraagstukken, bedrijfsopvolging, bedrijventerreinenmanagement, het opstarten van een bedrijf, het transformeren van verouderde winkel-, horeca-, kantoor- en dienstverleningspanden, etc. Dit zijn speerpunten van beleid om te komen tot een hoogwaardig ondernemingsklimaat en daarmee het creëren van een gunstig vestigingsklimaat in Kerkrade. De afgelopen jaren is de economie in Kerkrade hard gegroeid, zelfs zodanig dat Kerkrade de eerste plaats in Limburg innam. Tussen 2023 en 2024 is het aantal arbeidsplaatsen met 4,5% gestegen, goed voor 738 nieuwe banen. Dit is de grootste stijging in de geschiedenis van Kerkrade, waardoor het totaal aantal arbeidsplaatsen nu ca. 17.173 bedraagt. Inzet voor de komende jaren is om dit aantal minimaal te behouden en waar mogelijk verder te verhogen. Bedrijventerreinen Er is een ongekende belangstelling voor de bedrijventerreinen in Kerkrade.

Om gelijke tred te houden met deze grootschalige ontwikkelingen op de bedrijventerreinen zal de bereikbaarheid en het mobiliteitsprofiel van de bedrijventerreinen verbeterd dienen te worden. Op basis van een groeimodel zal in eerste instantie ingezet worden op de herinrichting van de P5 bij de Leisuredome op het stedelijk dienstenterrein van de Rodaboulevard en de verbetering van de bereikbaarheid van Dentgenbach. Deze maatregelen dienen de bereikbaarheid en de mobiliteit van deze terreinen te verbeteren, rekening houdende met de aankomende ontwikkelingen zodat de bedrijventerreinen tijdig aangepast worden en niet achteraf maatregelen getroffen moeten worden. Programma Medlands Medlands Parkstad is een samenwerking tussen bedrijven (Abbott, Boston Scientific, DocMorris, Medtronic), kennisinstellingen (Vista college, Zuyd Hogeschool, Universiteit Maastricht), en de overheid (gemeente Heerlen, gemeente Kerkrade en Stadsregio Parkstad). Voor de bedrijven (Abbott, Boston Scientific, DocMorris, Medtronic) is de internationale ligging van Parkstad van cruciaal belang. Een sterke regionale economie en een aantrekkelijk vestigingsklimaat zijn essentieel voor het behalen van deze doelstellingen.

De Medtech sector heeft zich in Parkstad bewezen als een stabiele economische pijler, die niet conjunctuurgevoelig is, weinig energie intensief is en een voortrekkersrol speelt in innovatie, digitalisering en de toepassing van AI. De grootste banengroei in de laatste jaren deed zich in Parkstad voor in de medische technologie. Om deze bedrijven verder te verankeren en de regio Parkstad te profileren wordt door de programmamanager “Medlands” ingezet op het uitvoeren van programmalijnen (i.c. “Medlands”) voor de Medtech als speerpuntensector. Arbeidsmarkt & opleiden, bereikbaarheid & infrastructuur, sector & regio branding etc. zijn hierbij belangrijke ingrediënten. Medlands Parkstad is opgenomen in de Regiodeal 2.0. Centrum Eind 2024 heeft gemeente Kerkrade de aanvraag Impulsaanpak Winkelgebieden van het Ministerie van Economische Zaken gehonoreerd gekregen. Hierdoor komen extra financiële middelen beschikbaar en kunnen we de komende jaren verder aan de slag om het centrum verder vorm te geven richting een familiecentrum. We transformeren de komende 10 jaar naar “A place te be” en werken verder aan leefbaarheid, aantrekkelijkheid en vergroening van het stadshart. Kerkrade verdient een centrum waar iedereen zich welkom en thuis voelt. Met de uitgangspunten vermeld in het Aanvalsplan en visie Kerkrade Centrum 2024 zetten we in op de 3 C’s - Comfort Compact & Compleet.

Hiermee creëren we een aangenaam, groen, levendig stadscentrum dat klaar is voor de toekomst. Aanvalsplan centrum Er is een aanvalsplan opgesteld om de versterking van het centrum vorm te geven, waarbij diverse

38

aspecten integraal worden opgepakt. Er zijn verschillende werkgroepen aan de slag met het samenbrengen en ophalen van de juiste informatie. Plannen worden opgesteld en het is de bedoeling dat in 2025 zichtbaar wordt dat de eerste stappen richting een aantrekkelijker familiecentrum gezet zijn. Denk onder andere leegstand verminderen, vergroenen van het centrum, versterken van de betrokkenheid van ondernemers, communicatie en marketing, parkeerbeleid, etc. Het overall doel is om het centrum, in een periode van 10 jaar, verder vorm te geven. Uitvoeringslijnen De in het visiedocument geformuleerde uitvoeringslijnen zullen in 2026 inhoudelijk verder worden uitgewerkt. Tevens zal per onderdeel inzichtelijk worden gemaakt welke financiële middelen noodzakelijk zijn om tot het gewenste resultaat te geraken. Het betreft de navolgende onderdelen: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7)

Het compact maken van het centrum Creëren van een complete functiemix Evalueren en herijken evenementen Aanleg voorzieningen gezonde leefstijl Kwaliteitsimpuls openbaar gebied Versterken samenwerking gebiedspartners Herijking positionering Kerkrade-Centrum

Klankbordgroep In het kader van uitvoeringslijn 6 – versterken samenwerking gebiedspartners – heeft in 2025 de organisatie en totstandkoming van de klankbordgroep aanvalsplan centrum plaatsgevonden. De klankbordgroep is een representatieve brede afvaardiging van sport, cultuur, wonen, ondernemers, horeca, winkeliers, dienstverlening, onderwijs, zorg en welzijn. De groep geeft feedback op de centrumplannen. Doel: We willen beter samenwerken met alle betrokken partijen. Door regelmatig samen te komen kunnen we plannen en ideeën met elkaar delen, elkaar beter begrijpen en versterken, en gezamenlijk werken aan een levendig en aantrekkelijk centrum. Voor 2026 staan wederom een tweetal meetings gepland. Centrummonitor Meten is weten. Daarom is in 2025 gestart met de eerste versie van de centrummonitor. De monitor omvat o.a. data omtrent wonen, economie, demografie, gebruik van centrumvoorzieningen, parkeren, OV etc. In 2026 zal de monitor weer worden geüpdatet met recente data. Zo verkrijgen we meerjarig inzicht in de diverse ontwikkelingen in het centrumgebied.

2. Afstemmen van behoefte aan arbeidskracht op het aanbod vanuit het onderwijs Relatie met taakveld(en): 4.2 Het is van belang dat de vraag naar arbeidskrachten en het aanbod vanuit het onderwijs goed op elkaar aansluiten. Om hierop in te spelen, heeft de gemeente al enkele jaren de Leerwerklijn Openbare Ruimte. De leerwerklijn is ondergebracht bij domein Burger, maar de vakinhoudelijke begeleiding van de deelnemers wordt verzorgd door de medewerkers van de afdeling Stedelijk Beheer. De focus bij deze leerwerklijn ligt op educatie, ontwikkeling, re-integratie en het bevorderen van de arbeidsparticipatie. De inzet is structureel geborgd binnen de organisatie. Door de samenwerking binnen de domeinen én de arbeidsmarkt levert de gemeente een concrete bijdrage aan de doelstellingen van dit programma. Werk én onderwijs komen hier op één plek samen.

3. Onder aandacht brengen bij bedrijfsleven van werkzoekenden uit alle leeftijdscategorieën Relatie met taakveld(en): De afdeling Werk en Inkomen biedt uitgebreide ondersteuning op het gebied van arbeidsbemiddeling. Het doel is om werkzoekenden uit alle leeftijdsgroepen te helpen bij het vinden van passend werk en hun positie op de arbeidsmarkt te versterken. Hierbij wordt er zorgvuldig gekeken naar zowel vraag als aanbod. Hierbij is een gerichte aanpak per persoon van groot belang. Deze dienstverlening wordt

39

uitgevoerd door het team ‘Direct aan de Slag’, in nauwe samenwerking met het beleidsveld Economische Zaken. Speeddates Regelmatig organiseren wij speeddates tussen werkzoekenden en werkgevers. Tijdens deze bijeenkomsten krijgen werkzoekenden de mogelijkheid om zich in korte gesprekken te presenteren aan meerdere bedrijven. Waar nodig worden werkzoekenden begeleid door onze consulenten. Werkgevers krijgen bij de speeddates ook de kans om op een laagdrempelige manier mensen kennis te laten maken met hun bedrijf of organisatie. Deze aanpak versnelt het kennismakingsproces, maakt het laagdrempelig en vergroot de kans op een succesvolle match. Bedrijfsbezoeken Om werkzoekenden een beter beeld te geven van de werkcultuur en dagelijkse activiteiten binnen verschillende bedrijven, worden bedrijfsbezoeken georganiseerd. Deze bezoeken bieden de gelegenheid om direct kennis te maken met potentiële werkgevers en een kijkje te nemen achter de schermen. De speeddates worden georganiseerd op het Flexiforum. Dit is vaak een vertrouwde omgeving voor de werkzoekenden. De bedrijfsbezoeken geven een beter beeld van de eventuele toekomstige werkomgeving. Ontwikkeltrajecten Wij bieden diverse ontwikkeltrajecten aan die gericht zijn op het versterken van vaardigheden en werknemerscompetenties.

Deze trajecten bestaan uit praktische werkzaamheden die bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling van de deelnemers. Ze worden op maat aangeboden binnen het ontwikkelcentrum Flexiforum, in samenwerking met partners zoals de Ruilwinkel Kerkrade, Woonzorgcentrum Elisabeth Stift en onze eigen afdeling Stedelijk Beheer. Het doel is om deelnemers beter voor te bereiden op de arbeidsmarkt en hun kansen op werk aanzienlijk te vergroten. De verschillende ontwikkeltrajecten geven deelnemers de kans om een richting te kiezen én vakgerichte werknemersvaardigheden te ontwikkelen. Bemiddeling bij lokale bedrijven Onze bemiddelingsinspanningen richten zich specifiek op bedrijven in de regio. Door nauw contact met lokale werkgevers kunnen we snel en gericht werkzoekenden koppelen aan beschikbare vacatures. Dit stimuleert niet alleen de lokale werkgelegenheid, maar helpt bedrijven ook om snel de juiste medewerkers te vinden.

4. Toevoegen van Sancta Maria gebouw aan Flexiforum Relatie met taakveld(en): 4.2 Op 1 juni 2025 is het voormalige onderwijsgebouw Sancta Maria officieel onderdeel geworden van het Flexiforum. Net als in het hoofdgebouw zijn ook hier bijna alle ruimtes verhuurd. Daarnaast voeren we in 2026 diverse verbeteringen uit aan het hoofdgebouw. Zo wordt de schuifpui bij de hoofdentree vervangen, worden de liften opgeknapt en krijgt de toiletgroep op de begane grond een upgrade. Ook gaan we verder met het doorvoeren van onze nieuwe huisstijl en bewegwijzering in het gebouw. Deze sluiten beter aan bij de veelzijdigheid van het Flexiforum als dynamische plek voor ondernemers, maatschappelijke organisaties, onderwijs en cultuur. Met het nieuwe energiemanagementsysteem willen we in het hoofdgebouw starten met het berekenen van energiekosten per etage en, waar mogelijk, per huurder. Tot slot onderzoeken we in 2026 nieuwe mogelijkheden, zoals de herinrichting van het buitenterrein met een Urban Sports Park en de haalbaarheid van een poppodium binnen het Flexiforum-complex.

5. Stimuleren van toeristische en recreatieve ontwikkelingen en stevige positionering van bestaande voorzieningen met behulp van de voorhanden zijnde communicatiemix Relatie met taakveld(en): 3.3, 3.4

40

In 2025 zijn zowel de Parkstadroute als het Knopen Lopen wandelnetwerk opgeleverd. De officiële opening van het Knopen Lopen wandelnetwerk zal plaatsvinden in het voorjaar van 2026. In 2026 zetten wij in op het verder vermarkten van deze routestructuren. Daarnaast wordt in (eu)regionaal verband onderzocht hoe deze routes ingebed kunnen worden in (Eu)regionale routestructuren. Denk hierbij aan grensoverschrijdende fietsverbindingen, maar ook aan fiets- en wandellussen die aangehaakt zijn aan de Parkstadroute. Het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” is volop in uitvoering en werpt duidelijk zijn vruchten af. In de afgelopen jaren heeft dit plan zich verder ontwikkeld en ligt de nadruk steeds vaker op de eigen inwoners. De content die via de kanalen van Beleef Kerkrade wordt gedeeld, sluit daardoor niet altijd aan bij de behoeften van toeristen. In 2026 gaan we daarom, samen met de afdeling Communicatie en Marketing en in samenwerking met Visit Zuid-Limburg, actief werken aan het beter bereiken van toeristen. Dit gebeurt onder meer via VisitKerkrade.nl. Het vermarkten van de stad met Beleef Kerkrade blijft een succesformule. De aanpak wordt niet alleen in de regio, maar ook landelijk opgemerkt. Zo leverde het zelfs een nominatie op voor de Nationale City- en Regiomarketing Trofee 2024.

We blijven ons inzetten om Kerkrade te positioneren als een stad waar het goed wonen, werken, ondernemen en recreëren is. De toenemende resultaten en het groeiende bereik van de kanalen van Beleef Kerkrade leiden tot een steeds bredere vraag vanuit de samenleving om hierbij aan te sluiten. Op die manier ontwikkelt Beleef Kerkrade zich verder tot een aanpak die breed gedragen wordt door en voor de inwoners van de stad. Evenementen De evenementensector staat onder druk door stijgende kosten, strengere veiligheids- en milieueisen en veranderingen in consumentengedrag. Toch blijft deze sector van grote waarde voor de branding van de stad en voor het creëren van een aantrekkelijk woon- en bezoekersklimaat, waarin ontmoeting centraal staat. Daarnaast hebben evenementen een belangrijke economische waarde, vooral door de spin-off richting horeca en retail. Het behoud van een passend en gevarieerd evenementenaanbod is daarom van groot belang. Momenteel wordt de economische impact van het grootschalige theaterspektakel “Het Geluk van Limburg” in kaart gebracht. Doorontwikkeling: Programma van de Stad Om met meer focus en kwaliteit te sturen op het totale aanbod van evenementen, sport en cultuur, onderzoeken we de mogelijkheden om verschillende beleidsvelden, zoals evenementenbeleid, sportbeleid en cultuurbeleid, samen te brengen onder het “Programma van de Stad”.

Dit biedt kansen voor samenhangend beleid en een effectiever gebruik van middelen. In de praktijk gebeurt dit nu al, maar de volgende stap is het ontwikkelen van een domeinoverstijgend beleidskader. Dit kader zal richting geven aan de programmering en ondersteuning van evenementen in Kerkrade, inclusief sport en cultuur. Daarbij staat integraal werken centraal en worden maatschappelijke opgaven als uitgangspunt genomen. Dit sluit naadloos aan bij de nieuwe visie op dienstverlening en versterkt de positie van Kerkrade als een stad die inwoners, ondernemers en bezoekers inspireert en verbindt.

6. Onderzoeken of verbindingen tussen toeristische attracties en centrum geoptimaliseerd kunnen worden Relatie met taakveld(en):3.2, 3.4 Dit is ingebed in het uitvoeringsprogramma van het Aanvalsplan Centrum. In 2026 wordt o.a. ingezet op het vernieuwen van de toeristische bewegwijzering in en rond het centrum. Daarnaast wordt onderzocht of het VVV informatiepunt dat zich in de HuB bevindt een upgrade kan krijgen, zodat er meer beleving is en bezoekers gestimuleerd worden om meer van Kerkrade te ontdekken.

7. Realisatie Knopen lopen en Parkstadroute Relatie met taakveld(en): 3.4 In 2025 zijn zowel de Parkstadroute als het Knopen Lopen wandelnetwerk opgeleverd.

41

C. Wat mag het kosten? Exploitatie 3

REK.

Economie

BEGR.

MJR.

Bijgesteld

Primair

2025

2026

2024

2027

2028

2029

LASTEN 3.1 Economische ontwikkeling

1

1

1

1

1

1

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

2.603

3.049

2.595

2.579

2.600

2.592

3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen

284

326

333

324

324

324

3.4 Economische promotie

470

594

538

520

512

512

3.358

3.970

3.467

3.425

3.436

3.429

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

934

931

945

946

954

954

3.3 Bedr.loket en bedr.regelingen

102

109

109

109

109

109

3.4 Economische promotie

404

2.190

440

441

441

441

1.440

3.231

1.495

1.496

1.504

1.504

2027

2028

2029

2025 2029

TOTAAL LASTEN BATEN

TOTAAL BATEN

Investeringen bedragen * € 1.000 TV

Omschrijving

V/U¹

E/M²

2025

2026

I Reguliere investeringen 3.2

Bereikbaarheid bedrijventerreinen

v

m

0

1.450

0

0

0

1.450

3.2

Impuls winkelgebieden

u

e

250

250

250

250

250

1.250

3.3

Markt Eygelshoven

u

e

0

170

0

0

0

170

250

1.870

250

250

250

2.870

Totaal Programma 3

¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut

D. Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Besparingen gemeentebreed/Studiejaar (diverse taakvelden) Op 2 juli 2025 is het studiejaar-project afgerond en is een keuze gemaakt uit de onderzochte besparingsmogelijkheden (25Rb050). Voor programma 3 ging het om: • stad 68 verhogen toeristenbelasting

Investeringen Besparingen gemeentebreed/Studiejaar (diverse taakvelden) Voorstel nummer 60 diverse faseringen investeringen heeft effect op het onderdeel Bereikbaarheid bedrijventerreinen (3.2). Met het betreffende raadsbesluit is in deze begroting rekening gehouden

42

Markten Het oorspronkelijk geraamde investeringsbedrag van € 170.000 voor de elektriciteitskasten op de markt in Eygelshoven schuift door van 2025 naar 2026.

Overige vermeldenswaardige zaken Centrum Impulsaanpak winkelgebieden In het kader van de uitvoering van het aanvalsplan centrum is bij het Ministerie van Economische Zaken een subsidie Impuls Winkelgebieden aangevraagd. Deze is in december 2024 toegekend voor de drie deelprojecten Einderstraat – Vie Boulevard Het Martin Buber – Klimaatadaptief vergroenen van het centrum. De totale verkregen subsidie behelst ca. €4,3 miljoen. Vanaf 2025 is jaarlijks € 250.000 t.b.v. investeringen in relatie tot het aanvalsplan centrum opgenomen. Programma van de Stad Dit staat voor een programmatische aanpak van alles wat in Kerkrade te doen is. Door de verschillende domeinen en beleidsterreinen én expertises van personen te verbinden verbeteren en versterken wij elkaar. Zo ontstaat een krachtig team dat één visie met één gezamenlijk doel voor ogen heeft: een bruisend Kerkrade, waar we trots op zijn en waar eenieder zich thuis voelt. Het Programma van de Stad staat zowel voor een programmatische aanpak op inhoud als voor een manier van werken. Bij de inhoud ligt de nadruk op kwaliteit, beleving en marketing. Plannen worden slim en efficiënt met elkaar verbonden, en via het label Beleef Kerkrade nadrukkelijker bekend gemaakt. Er is een aantal grote maatschappelijke opgaves. Hiervoor hebben wij aandacht bij het inrichten van het Programma van de Stad.

Denk hierbij aan gezondheid, vitaliteit, veiligheid, energie, armoede, eenzaamheid en duurzaamheid. Met de verschillende evenementen, activiteiten en acties besteden we hier aandacht aan en leveren wij een bijdrage aan de oplossingen voor deze opgaves. Uitvoeringsprogramma Toerisme In 2026 wordt gewerkt aan het opstellen van een nieuwe Visie Toerisme Kerkrade, waarmee wij aansluiten bij de recente ontwikkelingen in de vrijetijdseconomie, duurzaamheid, digitalisering en de wensen van bewoners en bezoekers. Het doel is om een gedragen, toekomstbestendige toeristische visie op te stellen, die zowel de belangen van ondernemers, inwoners, bezoekers als natuur en cultuur respecteert. Daarbij bevorderen wij kwalitatief toerisme dat past bij de identiteit van de gemeente, met daarbij altijd aandacht voor de balans tussen toeristische ontwikkeling en leefbaarheid voor inwoners. GaiaZOO In 2025 heeft de Gemeente Kerkrade alle aandelen van GaiaZOO verkocht en is 100% van de aandelen in handen gekomen van Burgers’ Zoo. Daarnaast heeft GaiaZOO in 2025 haar gronden in blooteigendom gekregen en daarmee is een einde gekomen aan de erfpachtovereenkomst. Aan deze erfpachtovereenkomst was ook een samenwerkingsovereenkomst gekoppeld, waarin vastgelegd was dat GaiaZOO jaarlijks retributiegelden aan de Gemeente Kerkrade betaalde.

Met het vervallen van deze overeenkomst, vervielen ook de retributiegelden. Gemeente Kerkrade heeft de afgelopen jaren promotiewerkzaamheden verricht voor GaiaZOO, middels haar website en campagnes om Kerkrade te promoten als familiestad en GaiaZOO daarin nadrukkelijk naar voren gebracht als grote publiekstrekker. GAIAZoo wenst deze promotiewerkzaamheden graag te behouden. Daarom is per 1 januari 2025 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst gesloten, waarin vastgelegd is dat GaiaZOO jaarlijks aan de gemeente Kerkrade € 50.000 betaalt voor het verlenen van Reclame -en Communicatiediensten, zoals deze de afgelopen jaren verricht werden in het kader van de samenwerkingsovereenkomst, hieronder valt in elk geval tweemaal per jaar een campagne via de online kanalen van de Gemeente rondom de abonnementen acties. Deze overeenkomst heeft een looptijd van 10 jaar met de intentie om deze daarna voor 10 jaar te verlengen. Centrummanagement Via Centrummanagement worden de ondernemers in het centrum van Kerkrade ondersteund en worden acties ontplooid om het ondernemersklimaat verder te verbeteren, meer bezoekers en meer omzet te krijgen en in afstemming met Beleef Kerkrade activiteiten, evenementen en koopmomenten zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Centrummanagement speelt daarbij onder andere de volgende rollen:

43

• • • • • • • • • •

verbinding tussen centrumondernemers onderling en gemeente; communicatie naar de centrumondernemers over zaken die voor hen belangrijk zijn en vice versa; mee uitvoering geven aan de stimuleringsregeling, het aanvalsplan Kerkrade Centrum en het terrassenbeleid; afstemmen van evenementen en ontwikkelingen (plus de marketing daarvan) op momenten dat veel mensen komen winkelen in het centrum binnen Hart voor Kerkrade en Beleef Kerkrade; zoeken naar organisatoren voor kwalitatief passende evenementen in het centrum; organiseren van overleg tussen en met ondernemers/bewoners/vastgoed en gebruikers van het centrum; zorgen voor saamhorigheid en een gezamenlijk belang, samen voor een sterker Kerkrade centrum; beheren en monitoren van de Beleef Kerkrade Kadokaart; ondersteunen van startende ondernemers en nieuwe initiatieven (naast en samen met Streetwise); communicatie met bewoners van Kerkrade centrum en eigenaren van gebouwen (vastgoed); de klankbordgroep centrum krijgt een vaste plek op de agenda actief inzetten op leegstaande panden voor bestaande en nieuwe ondernemers maar ook bij langdurige leegstand voor pop-up activiteiten, zoals het Fietspunt; ontwikkelen en ondersteunen van nieuwe publiekstrekkende evenementen, zoals de mode- en lifestyle-activiteit Rode loper Kerkrade, Mercato Kerkrade die gericht zijn op een brede doelgroep, de zogenaamde meergeneratiestad.

Er is in 2023 het ‘Aanvalsplan Kerkrade centrum’ opgesteld om deze versterking vorm te geven waarbij diverse aspecten integraal worden opgepakt. Dit betreft onder andere leegstand verminderen, versterken van de betrokkenheid van ondernemers, communicatie en marketing, parkeerbeleid, etc. Uitvoering geven aan de 3 c’s: Compleet, compact en comfort. De uitvoering van het aanvalsplan is in 2024 gestart en is in 2025 verder zichtbaar geworden; we zijn gestart met vergroening binnen het centrum. In 2026 ligt de nadruk op verdere vergroening en de uitwerking van de midden langetermijnvisie en borging van structurele samenwerking, zodat de ingezette ontwikkelingen duurzaam verankerd worden. Daarnaast wordt in 2026 gewerkt aan het verder verbeteren van de voortgangsbewaking en rapportage, zodat ondernemers, gemeente en partners helder inzicht hebben in resultaten, kansen en uitdagingen.

E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving

Bron

Eenheid

Periode

Kerkrade

Nederland

Limburg

Functiemenging Vestigingen

CBS/BAG/LISA LISA

% Aantal per 1.000 inwoners 15 - 64 jaar

2023 2023

39,9 128,7

54,2 181,8

51,1 161,0

44

Overige indicatoren Omschrijving

Bron

Eenheid

2020

2021

2022

2023

2024

Bedrijfsvestigingen (per 1 januari) Werkzame personen (per 1 januari) Werkgelegenheidsindex (arbeidsplaatsen vs. beroepsbevolking *) Vestigingen detailhandel (per 1 januari) Werkzame personen detailhandel (per 1 januari) Bezoekers GaiaZOO

Vestigingenregister Limburg Vestigingenregister Limburg Vestigingenregister Limburg / Etil

Aantal

3.098

3.218

3.428

3.578

3.741

Aantal

15.745

15.837

16.175

16.023

17.173

%

75

72

74

70

75

Vestigingenregister Limburg

Aantal

327

323

335

340

346

Vestigingenregister Limburg

Aantal

2.250

2.000

2.013

1.986

2.078

GaiaZOO Kerkrade Discovery Museum Roda JC Kerkrade

Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Aantal * 1.000 Bedrag * € 1.000

310

300

465

470

470

53

31

57

100

102

23

36

124

178

179

24

4

41

36

22

4

19

32

36

35

171

142

233

Bezoekers Discovery Museum Bezoekers Roda JC wedstrijden competitie Bezoekers Rodahal

*

Rodahal

Bezoekers ZLSM

ZLSM

Opbrengst toeristenbelasting (op rekeningbasis)

BsGW

Beroepsbevolking omvat alle personen van 15 tot 75 jaar excl. institutionele bevolking met (voornemen tot) betaald werk van minstens één uur.

45

187

235

46

4 Onderwijs

A. Algemeen Omschrijving van het programma Het uitvoeren van gemeentelijke taken op het gebied van primair en voortgezet (speciaal)onderwijs. Naast de huisvesting van het onderwijs behoren daartoe ook het tegengaan van onderwijsachterstanden, het stimuleren van onderwijsdeelname om maatschappelijke uitval te voorkomen en het zo optimaal en breed mogelijk benutten en ontwikkelen van talenten van jongeren.

Relatie met paragrafen N.v.t.

Taakvelden 4.1 Onderwijshuisvesting 4.2 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

B. Speerpunten van beleid 1. Verlenen van alle mogelijke steun aan volwaardig middelbaar onderwijs (Het Martin Buber) Relatie met taakveld(en): 4.2 Het Martin Buber opende op 1 augustus 2024 haar deuren voor de eerste instroom. Inmiddels zitten we in het tweede schooljaar en bedraagt de instroom voor schooljaar 2026-2027 100 leerlingen. Hierdoor komt het totaal aantal leerlingen op 258. In 2026 wordt verder gewerkt aan het toekomstbestendig maken van het Martin Buber. Naast de inspanningen die samenhangen met de groei van de school, door de komst van een derde lichting scholieren in schooljaar 2026-2027, worden de voorbereidingen voor de nieuwbouw gecontinueerd.

47

Omdat de oplevering van het nieuwe gebouw pas in het voorjaar van 2027 is gepland en de locatie aan de Marktstraat onvoldoende ruimte biedt voor alle leerlingen, wordt gewerkt aan de realisatie van een tijdelijke huisvestingslocatie voor één leerjaar in het stadskantoor. De overige leerjaren blijven gedurende deze periode ook gehuisvest op de Marktstraat.

2. Stimuleren van bewegen en cultuur in het onderwijs Relatie met taakveld(en): 4.2 Het college zet zich actief in om kinderen en jongeren te stimuleren deel te nemen aan een breed aanbod van sport- en cultuuractiviteiten, zowel binnen-, tussen- als ook buitenschools. Dit gebeurt onder andere via het programma Gezonde Basisschool van de Toekomst, de Gezonde School-aanpak en de inzet van sport- en cultuurcoaches vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties. Deze coaches adviseren en ondersteunen onderwijsinstellingen bij het vormgeven van programma’s waarin leerlingen kennismaken met diverse sportieve en culturele activiteiten. De coaches vervullen een verbindende rol tussen onderwijs en het lokale sport- en cultuuraanbod, waarbij zij samenwerken met zowel professionele organisaties als vrijwilligersinitiatieven. Ook in 2026 wordt deze aanpak voortgezet. Daarbij worden onder andere de volgende programma’s gecontinueerd: Meer Harmonie in de Samenleving, Cultuurbox, Pauzesport, Topweken VMBO Holz en de Cultuurcarrousel van het Martin Buber.

C. Wat mag het kosten? Exploitatie 4

REK.

Onderwijs

BEGR.

MJR.

Bijgesteld

Primair

2025

2026

2024

2027

2028

2029

LASTEN 4.2 Onderwijshuisvesting

5.003

2.912

2.647

2.542

2.410

2.155

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

3.369

5.827

2.792

2.831

2.653

2.653

TOTAAL LASTEN

8.372

8.739

5.439

5.373

5.063

4.807

4.2 Onderwijshuisvesting

1.434

164

129

129

129

129

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

2.186

2.485

566

542

316

316

TOTAAL BATEN

3.619

2.649

695

671

444

444

2027

2028

2029

2025 2029

BATEN

Investeringen bedragen * € 1.000 TV

Omschrijving

V/U¹ E/M²

2025

2026

I Reguliere investeringen 4.2 het Martin Buber

u

e

1.300

4.500

4.500

1.000

0

11.300

v

e

1.114

200

200

200

200

1.914

-

-

700

0

0

0

0

700

3.114

4.700

4.700

1.200

200

13.914

II Overige investeringen 4.2 Onderwijsvoorzieningen III Leningen 4.2 HMB lening Totaal Programma 4 ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut

48

D. Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Besparingen gemeentebreed/Studiejaar (diverse taakvelden) Op 2 juli 2025 is het studiejaar-project afgerond en is een keuze gemaakt uit de onderzochte besparingsmogelijkheden (25Rb050). Voor programma 4 ging het om: • bestuur 15 afschrijving onderwijs 40jr ipv 25 jaar (kapitaallasten) • burger 26 budgetaanpassing

Investeringen N.v.t.

Overige vermeldenswaardige zaken Onderwijshuisvesting (4.2) Na de goedkeuring door de raad van de update van het Integraal Huisvestingsplan voor het primair onderwijs in Kerkrade-Oost, is een haalbaarheidsonderzoek gestart naar een gezamenlijke huisvesting voor basisschool St. Ursula en basisschool De Diabolo. Dit onderzoek richt zich in eerste instantie op het bepalen van een geschikte locatie. HEVO begeleidt de gemeente en Onderwijsstichting MOVARE in dit proces. Tegelijkertijd voert Onderwijsstichting MOVARE, samen met de twee scholen, een onderzoek uit naar de mogelijke mate en vorm van samenwerking, mocht deze in de toekomst onder één dak plaatsvinden. In lijn met het Integraal Huisvestingsplan is daarnaast een verkenning gestart naar de mogelijkheden voor een nieuwe onderwijslocatie in Bleijerheide, ter vervanging van de huidige locaties van openbare basisschool De Schatkist en basisschool Bleijerheide. BLD bureau leren & doorstromen Parkstad leerplicht Gemeenten zijn wettelijk verplicht uitvoering te geven aan de Leerplichtwet. Gemeente Kerkrade heeft deze taak, evenals de overige Parkstadgemeenten, ondergebracht bij Bureau Leren & Doorstromen (BLD) Parkstad. In de afgelopen jaren zijn aan BLD, op basis van regionale afspraken, meerdere aanvullende taken toebedeeld. Daarbij is de formatie echter niet meegegroeid.

Volgens de formatietool van de landelijke beroepsvereniging Ingrado, die normeringen hanteert voor leerplicht en doorstroompunten, zou een uitbreiding van 6,35 fte op de huidige formatie van 10,95 fte noodzakelijk zijn om het huidige takenpakket adequaat uit te voeren. Als realistische tussenstap is voorgesteld om de formatie in de komende twee jaar met 3,5 fte uit te breiden (3 fte consulenten en 0,5 fte ondersteunend personeel) in plaats van de volledige 6,35 fte. Met deze uitbreiding kan BLD zich richten op het waarborgen van de wettelijke taken én het voortzetten van de preventieve en outreachende werkzaamheden zoals opgedragen door de Parkstadgemeenten. Na afloop van deze twee jaar vindt een evaluatie plaats, waarin wordt beoordeeld of de extra formatie toereikend is om de taken structureel en duurzaam uit te voeren.

E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving

Bron

Eenheid

Periode

Kerkrade

Nederland

Limburg

Absoluut verzuim

DUO/Ingrado

2024

22,9

6,7

9,4

Relatief verzuim

DUO/Ingrado

2024

39

28

25

Vsv-ers *

DUO/Ingrado

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen %

2024

3,9

2,3

2,6

*Vroegtijdig schoolverlater zonder startkwalificatie

49

Overige indicatoren Omschrijving

Bron

Eenheid

2020

2021

2022

2023

2024

Trajecten RMC: schoolverlaters zonder startkwalificatie* (schooljaar eindigend in): - oude - nieuwe Vrijstellingen wv. schoolbezoek buitenland (schooljaar eindigend in) schoolverzuim: - meldingen - leerlingen (schooljaar eindigend in) *** Onderzoeken absoluut schoolverzuim (schooljaar eindigend in) **** Maatregelen (schooljaar eindigend in) Thuiszitters (per 1 augustus) Deelname peuterspeelzaal Indicatie doelgroeppeuter t.b.v. VVE door JGZ (bij 14 maanden consult)

Bureau VSV

Aantal

294

327

464

538

514

Aantal

206 74 152

192 77 154

208 89 155

226 100 163

290 nnb 165

130

132

133

142

132

355 109

664 126

665 178

819 185

868 183

*

** *** ****

Bureau VSV

Bureau VSV

Aantal

Bureau VSV

Aantal

8

6

7

10

112

Bureau VSV

Aantal

3

-

1

4

10

Bureau VSV

Aantal

9

10

4

13

12

Kinderopvang Parkstad (KOP) Meander JGZ

% van 2 en 3-jarigen Aantal

45,3

53,1

51,4

46,8

45,1

74

110

96

103

159

Door de overstap naar een nieuw systeem zijn vanaf 2017 alle jongeren tussen 18 en 23 jaar die niet op school zitten en geen startkwalificatie hebben, geregistreerd incl. de groep kwetsbare jongeren (o.m. uit Praktijkonderwijs of VSO met uitstroomprofiel onderwijs of arbeid) die voorheen niet tot de doelgroep van het bureau VSV behoorden. voorlopig cijfer Het aantal meldingen en betrokken leerlingen met verzuim van minimaal 16 uren binnen 4 weken onder leerlingen tot 18 jaar. Het aantal leerplichtige jongeren dat bij geen enkele school staat ingeschreven.

50

5 Sport, cultuur en recreatie

A. Algemeen Omschrijving van het programma Het programma is gericht op het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Daartoe behoort onder meer het ondersteunen en het stimuleren van vrijwilligersinitiatieven. De voorzieningenstructuur dient vraag-gestuurd en toegankelijk te zijn voor alle burgers. Daarnaast gaat het programma in op het bieden van gelegenheid aan, en stimuleren van, de bevolking om de vrije tijd te besteden door middel van bewegen, ontmoeten en culturele/educatieve activiteiten. Als laatste ziet dit programma op het beheer en onderhoud van openbaar groen, en op recreatie.

Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3).

Taakvelden 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht)recreatie

B. Speerpunten van beleid 1. Waar mogelijk stimuleren van onze verenigingen Relatie met taakveld(en): 5.2, 5.3

51

Kerkrade kent een rijk verenigingsleven dat van grote waarde is voor de sociale samenhang, leefbaarheid en het welzijn van onze inwoners. In 2026 blijven we verenigingen actief ondersteunen, onder meer via combinatiefunctionarissen, cultuurcoaches, JOGG/Teamfit en de sportverenigingsondersteuner. Zij bieden hulp bij thema’s als een gezonde (sport)omgeving, toekomstbestendigheid, vrijwilligersmanagement en sociale veiligheid, en zij stimuleren samenwerking tussen verenigingen en maatschappelijke partners. Ook blijven we inzetten op het activeren en actief houden van onze minder actieve inwoners. Waar mogelijk proberen we hen door te verwijzen naar het reguliere aanbod, waar onze verenigingen natuurlijk een belangrijk deel van uitmaken. Via programma’s als Meer Harmonie in de Samenleving wordt de verbinding tussen onderwijs en culturele verenigingen versterkt, met als resultaat dat meer kinderen lid worden van lokale muziekverenigingen. Ook organiseren we sportbijeenkomsten en verenigingstrajecten vanuit het Sportakkoord Kerkrade, gericht op kennisdeling en versterking van het lokale netwerk. Het faciliteren van verenigingen op basis van hun behoeften blijft daarmee een belangrijk uitgangspunt.

2. Stimuleren van sporten door kinderen ('Ieder kind in beweging') Relatie met taakveld(en): 5.1 Kerkrade blijft zich in 2026 inzetten voor een actieve en gezonde jeugd. Onder andere via onze inzet op het programma Gezonde Basisschool voor de Toekomst, de Gezonde School-aanpak, de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen en het Sportakkoord Kerkrade stimuleren we bewegen en sportdeelname onder kinderen, zowel binnen-, tussen- als buitenschools. Onze combinatiefunctionarissen organiseren naschoolse en vakantiesportactiviteiten in de wijken en werken samen met het onderwijs en sportverenigingen aan een geïntegreerd beweegaanbod. De werkgroep ‘Vakantie Sjpass’ biedt tijdens schoolvakanties een breed programma met sportieve en culturele activiteiten. In het sportbeleid wordt tevens nadrukkelijk ingezet op de koppeling met het Vie-programma. In 2026 zetten we deze lijn voort, met extra aandacht voor samenwerking met scholen en lokale partners. Uiteraard blijven we voor de minima ook inzetten op Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport & Cultuur, zodat ook deze kinderen kunnen meedoen.

3. 3. Verankeren van het gedachtegoed van VIE in de wijken Relatie met taakveld(en): 5.1 In 2021 is het eerste Lokaal Uitvoeringsprogramma (LUP) Vie vastgesteld. De noodzaak van een gezamenlijke inzet op vitaliteit en gezondheid is sinds 2021 niet gewijzigd. We zouden kunnen zeggen ‘helaas’, maar ook in 2021 wisten we al dat het inhalen van de achterstand in vitaliteit en gezondheid een aanpak van de lange adem zou zijn. De aanleiding van Vie is daarmee dan ook niet veranderd. Onveranderd is ook dat gezondheid meer is dan een levensverwachting en de afwezigheid van ziekte. Gezondheid gaat over kwaliteit van leven, kansen in het leven, betekenisvol meedoen in de samenleving, de omgeving waarin je leeft, met betekenisvol werk of een andere bijdrage. Gezondheid vraagt om een stabiele en gezonde leefomgeving, bestaanszekerheid een veilige buurt en een sociaal netwerk. Of het nu gaat over armoede, arbeidsmarkt, onderwijs, gezonde voeding, openbare ruimte, sport en cultuur, alles raakt gezondheid. Het gedachtegoed van Vie is in 2021 opgebouwd rond de drie pijlers Gezonde jeugd, Vitaal ouder worden en Vitale wijken. Vanuit de gedachte ‘de jeugd heeft de toekomst’, de levenscyclus met een leven lang leren, wonen, werken en leven en daarnaast het belang van een omgeving waarin dit allemaal mogelijk is, zijn deze pijlers die nog steeds toereikend en actueel.

Er zijn wel verschuivingen in focusgebieden te zien. Met het geactualiseerde uitvoeringsprogramma Vie dat door de raad in maart 2025 is vastgesteld wordt het accent gelegd op de onderdelen waar de meeste ‘winst’ te behalen is in het terugdringen van de gezondheidsachterstanden. Naast het onverminderd inzetten op de jeugd, zijn kennis en vaardigheden, schulden en armoede en bewegen onderwerpen waarop extra wordt ingezet. Nu, 4 jaar later, zijn echter ook steeds meer de gevolgen zichtbaar van de toename van de zorgvraag. Waar welzijn en de sociale cohesie de sleutel tot een zelfredzame samenleving vormen, zijn ze tegelijkertijd ook nog te veel buiten beeld om de toekomstige opgaven het hoofd te kunnen bieden. Nog nadrukkelijker zal voor de komende periode in de pijler Vitale wijken dan ook de ombuiging te zien zijn van zorg naar welzijn/voorliggend veld.

52

4. Intensiveren van de stimulerende en aanjagende rol van de gezamenlijke huisvesting en programmering HuB Relatie met taakveld(en): 5.3 In de afgelopen jaren is door de HuB. partners, mede door de inzet van een combinatiefunctionaris cultuur, voortvarend ingezet op het intensiveren van de samenwerking binnen de gezamenlijke huisvesting en de doorontwikkeling van de HuB. programmering. Er is een sterke verbinding gelegd tussen de HuB partners onderling en met het culturele veld van Kerkrade en omgeving met een brede culturele programmaring en activiteiten voor diverse doelgroepen, waarbij plezier, talentontwikkeling en ontmoeten centraal staan. In 2026 zal deze lijn worden voorgezet, afgestemd op actuele ontwikkelingen zoals het ‘Aanvalsplan Kerkrade Centrum, behoeften van inwoners en financiële mogelijkheden.

5. Oog voor het materiële en immateriële erfgoedor het mater Relatie met taakveld(en): 5.5 Archeologie Archeologie biedt ons de gelegenheid om inzicht te krijgen in het menselijk verleden. Hoe leefden de mensen in een bepaalde periode? Door archeologische resten te bestuderen kan die levenswijze gereconstrueerd worden. Het belang van archeologie wordt dan ook algemeen onderkend en is wettelijk vastgelegd. Binnen het proces van ruimtelijke besluitvorming vormt archeologie een verplicht onderdeel. Het archeologische onderzoek dat in dat kader wordt uitgevoerd om archeologische vindplaatsen te lokaliseren, draagt niet alleen bij aan de verplichte bescherming maar levert ook inzicht in het (lokale) bodemarchief. Een recent voorbeeld hiervan is de vondst van een Romeinse villa (in Kerkrade alweer de derde) bij archeologisch onderzoek in het kader van het te volgen vergunning traject voor de aanleg van een levensbomenbos bij Rolduc. Algemeen uitgangspunt is dat de vondsten in situ (op de oorspronkelijke plaats blijven ). Op deze wijze wordt informatieverlies voorkomen en wordt de mogelijkheid geboden om toekomstig nader onderzoek toe doen. Om het archeologisch verhaal voor het publiek zichtbaar en beleefbaar te maken worden in de openbare ruimte herkenningspunten (speerpunten en doorkijkvensters) geplaatst; worden fiets- en wandelroutes uitgezet.

In het samenwerkingsproject Via Belgica wordt onder meer aan de opzet van deze wandelroutes gewerkt. In het voorjaar van 2026 worden deze wandelroutes gelanceerd. Aan de publieksinformatie bij het Levensbomenbos wordt in de loop van 2026 nader vorm gegeven. De bedoeling is om hier een Archeoroute speerpunt te plaatsen. Immaterieel erfgoed Het bewust zijn en blijven van de eigen identiteit wordt met name door de instandhouding van de eigen taal, het bekend zijn met de historie van de eigen streek en de beleving van de traditionele volkscultuur bevorderd. In het najaar van 2025 is de beleidsnotitie ‘Kirchroa hei weëd plat jekald’ aan de raad voorgelegd. In deze notitie wordt aangegeven op welke wijze wij nadrukkelijke aandacht aan ons immaterieel erfgoed blijven en gaan schenken. Net als in voorgaande jaren blijven wij ook in 2026 de inzet die op dit terrein wordt verzet ondersteunen.

6. Zorgen voor levendigheid in de stad mede door voorzieningen gericht op het vertier van jeugd en jongeren Relatie met taakveld(en): 5.1 Met de ingebruikname van het jongerenhome in de Einderstraat eind 2024 is tegemoetgekomen aan de nadrukkelijke behoefte van de doelgroep. Er is hiermee een goed verspreid aanbod van jongerenvoorzieningen in Kerkrade. De in 2025 gestarte overlegstructuur waarbij jongeren, buurtbewoners, de gemeente, Impuls, Het Martin Buber en Handhaving betrokken zijn, zal worden voortgezet. Afgesproken verbeteringen zullen worden doorgevoerd. Eind 2025 wordt gestart met een programmatische aanpak voor de doelgroep 12 tot en met 15-jarigen tijdens de eerste uren van de dagelijkse openstelling. Na 17.00 uur is het jongerenhome geopend voor de hele doelgroep (12 – 18 jaar). Deze aanpak wordt in 2026 verder ontwikkeld.

53

In het kader van de samenwerking met Het Martin Buber en het jongerenhome wordt in 2026 ook gekeken naar een inhoudelijk programma en randvoorwaarden als voorbereiding op de nieuwe gezamenlijke locatie.

C. Wat mag het kosten? Exploitatie 5

REK.

Sport, cultuur en recreatie

BEGR.

MJR.

Bijgesteld

Primair

2025

2026

2024

2027

2028

2029

LASTEN 5.1 Sportbeleid en activering

928

1.462

697

449

449

449

5.2 Sportaccommodaties

3.395

3.268

3.225

3.223

3.178

3.183

5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.

6.049

6.267

6.032

6.149

5.890

5.933

279

384

171

163

234

237

5.6 Media

1.565

1.425

1.421

1.421

1.419

1.419

5.7 Openbaar groen en recreatie

4.395

5.726

5.238

5.164

5.157

5.124

16.611

18.531

16.784

16.568

16.327

16.344

446

467

384

142

142

142

1.045

940

918

913

908

908

363

415

358

360

360

360

3

1

0

0

0

0

5.6 Media

399

146

99

99

99

99

5.7 Openbaar groen en recreatie

159

342

67

67

67

67

2.415

2.311

1.827

1.582

1.577

1.577

5.5 Cultureel erfgoed

TOTAAL LASTEN BATEN 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. 5.5 Cultureel erfgoed

TOTAAL BATEN

Investeringen bedragen * € 1.000 TV

Omschrijving

V/U¹ E/M²

2025

2026

2027

2028

2025 2029

2029

I Reguliere investeringen 5.2

Sportaccommodaties

v

e

150

1.400

320

600

500

2.970

5.5

Rolduc "kanjermonument"

u

m

0

1.000

0

0

0

1.000

5.7

Openbaar groen Leefbomenbos/ Kloosterp.Pannesh. Speeltuinen en -toestellen

v

m

750

625

625

625

625

3.250

u

m

500

0

0

0

0

500

v

m

20

40

40

40

40

180

-

-

5.7 5.7

III Leningen 5.2 TCK'54 Totaal Programma 5

37

0

0

0

0

37

1.457

3.065

985

1.265

1.165

7.937

¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut

54

D. Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Besparingen gemeentebreed/Studiejaar (diverse taakvelden) Op 2 juli 2025 is het studiejaar-project afgerond en is een keuze gemaakt uit de onderzochte besparingsmogelijkheden (25Rb050). Voor programma 5 ging het om: • burger 30 aanbestedingsvoordeel gymzalen • burger 40 Guido Dieteren Sport (5.1, 5.2) Op dit moment ontvangt Optisport een zogeheten exploitatiebijdrage voor de exploitatie van een aantal van onze binnensportaccommodaties. In de onderliggende overeenkomsten is vastgelegd dat de exploitatiebijdrage jaarlijks geïndexeerd wordt. Hierdoor is hier jaarlijks extra budget genodigd. De exploitatie van de binnensportaccommodaties die onder Sportfondsen viel is opnieuw aanbesteed. Optisport is de nieuwe exploitant geworden, de benodigde exploitatiebijdrage is lager uitgevallen en de financiële vertaling daarvan is meegenomen in de nu voorliggende begroting. Muziekschool (5.3) De grote kostenstijgingen in 2022 en 2023 hebben een zware last gelegd op de begroting en de financiële mogelijkheden van SMK muziek en dans. Het college acht cultuur, en daarmee ook muziek, van groot belang in de Kerkraadse samenleving.

Daarom verhoogt het college de jaarlijkse gemeentelijke financiële bijdrage aan SMK muziek en dans, om deze kostenstijgingen op te vangen en de gevolgen voor Kerkraadse inwoners zoveel mogelijk te beperken. Bibliotheek Gemeenten moeten volgens de gewijzigde Wsob vanaf 2026 zorgen voor voldoende en volwaardige bibliotheken. In de gemeente Kerkrade betreft dit de vestigingen in het centrum, Eygelshoven en West. Het college maakt de benodigde financiële middelen vrij om in deze drie vestigingen een volwaardig bibliotheekaanbod mogelijk te maken. PLT (5.3) De bezuiniging van 2025 is grotendeels teruggedraaid. Beheer openbare ruimte (5.7) Voor het WMC jaar 2026 is er voor 2025 een voorbereidingsbudget van € 40.000 en een beheer budget van € 100.000 begroot voor het jaar 2026. Afhankelijk van de verder nog vast te stellen definitieve opzet van het WMC zal e.e.a. onderverdeeld worden in het aankleden van de stad en de extra inzet voor reiniging. Sinds 2015 is een groep van 93 WSP collega’s voor onbepaalde tijd gedetacheerd bij gemeente Kerkrade. Anno 2025 zijn in verband met natuurlijke uitstroom nog 40 medewerkers werkzaam. Om de verdere uitstroom van WSP – medewerkers i.v.m.

leeftijdspensioen op te vangen is het noodzakelijk dat er vanaf 2027 middelen beschikbaar zijn (€ 120.000 voor 2027 oplopend naar € 150.000 in 2029) voor de werving van nieuwe medewerkers De gemeente Kerkrade heeft een zorgplicht voor het in stand houden van buitengebieden. Met betrekking tot de uitvoering hiervan werken wij samen met de bosgroep Zuid Nederland die hierin expertise hebben. De Bosgroep stelt jaarlijks een beheerplan op. Bij het beheren en onderhouden van deze buitengebieden lopen we tegen hogere uitvoeringskosten aan die aannemers doorberekenen met name voor het specialistisch werk of het werken op steile hellingen. Het is echter noodzakelijk om deze werkzaamheden uit te voeren. Hiermee houden we de buitengebieden veilig voor recreatief gebruik. Voor de jaarschijf 2025 is hiervoor € 25.000 extra begroot en vanaf 2026 structureel € 50.000.

55

Investeringen Speeltoestellen (5.2) De veiligheid van attracties en speeltoestellen in Nederland is vastgelegd in het Warenwetbesluit attractieen speeltoestellen 2023 (WAS 2023). Deze regels gelden voor toestellen op openbare locaties zoals speeltuinen, maar ook op semi-openbare plekken zoals schoolpleinen en in attractieparken. In 2025 is er opnieuw een verplichte inspectieronde uitgevoerd voor alle speeltoestellen in de openbare ruimte en speeltuinen. Op basis van deze controle moeten een aantal toestellen vervangen worden danwel gerepareerd, zodat kinderen veilig kunnen blijven spelen. Hiervoor is in 2025 € 20.000 nodig en vanaf 2026 structureel € 40.000. Een mooi voorbeeld van hoe veiligheid én inclusiviteit samenkomen is de speeltuin in Bleijerheide waar 2 inclusieve toestellen staan. Hier kunnen zowel gewone kinderen als ook kinderen met een beperking samen spelen. Op korte termijn zal ook in Kerkrade west een soortgelijk toestel geplaatst worden. Met deze stap laat de gemeente Kerkrade zien dat zij actief werkt aan een samenleving waarin iedereen mee kan doen. Sportaccommodaties (5.2) Jaarlijks wordt het investeringsprogramma van de buitensportaccommodaties geactualiseerd. Voor 2025 zijn de voorbereidingen van de vervanging van de kunstgrasvelden van HAC en KVC Oranje en de voorbereidingen van de renovatie van de tennisbanen bij TCLE en TCK gepland.

Verder is er onderhoud gepland bij LHC (aanpassing stroomvoorziening en sloop oud pomphuis) en de renovatie van de doelgebieden op het kunstgrasveld van Kerkrade-West. De uitbreiding met een baansegment (2 banen) bij TCK zal in 2025 verkend worden. In 2026 worden de kunstgrasvelden bij HAC en KVC Oranje en de tennisbanen bij TCLE en TCK (eerste fase) vervangen. De uitbreiding van een baansegment bij TCK en de vervanging van het Cruyffcourt zijn voor 2026 gepland. Voor 2027 is de 2e fase van de renovatie van de overige banen bij TCLE en TCK voorzien. In 2028 zal ket kunstgrasveld van FC Kerkrade-West worden vervangen. In 2029 is groot onderhoud aan de grasvelden en entourage en de vervanging van het tweede Cruyffcourt voorzien. Actualisatie investeringsprogramma 2025 t/m 2029: Jaar 2025 2026 2027 2028 2029 Totaal