Agendabundel

Bundel - Commissie Burgers en Samenleving van 10 oktober 2023 Agenda bijlagen transcript B&S 10 oktober 2023 Commissieleden kunnen voorafgaand ook vragen stellen. Stuur uw vragen naar de griffie. Vragen en antwoorden worden ook opgenomen bij het betreffende agendapunt. 1 Opening door de voorzitter 2 Vragenuurtje 2023 10 Vragenuurtje BenS 10 oktober 2023 3 Spreektijd voor het publiek 4 Vaststelling van de agenda 07 Agenda_Commissie_Burgers_en_Samenleving_10_oktober_2023 07 oktober overzicht portefeuillehouders 5 Vaststelling van de besluitenlijst 19 september 2023 6 Besluitenlijst B&S 19 september 2023 6 Ontwerpbesluit evaluatie beleidsplan Armoede en Schulden Behandelbrief Aanbiedingsbrief 23it00538 Ontwerpbesluit Nota van toelichting Raad Benchmark-Armoede-en-Schulden-2021---module-armoedebeleid-Kerkrade-20230424111823 Evaluatie armoede- en schuldenaanpak Kerkrade 2022 - concept 10 Hand over Vroegsignalering en VEOA Tweetal technische vragen fractie PvdA agendapunt 6 Evaluatie Beleidsplan Armoede en Schulden aanvullende vraag fractie PvdA aanvraag.energietoeslag23 Vragen SP agendapunt 6 evaluatie beleidsplan Armoede en Schulden beantwoording Tweetal technische vragen fractie PvdA agendapunt 6 Evaluatie Beleidsplan Armoede en beantwoording aanvullende vraag fractie PvdA aanvraag.energietoeslag23 beantwoording vragen van de SP Def.

reactie clientenraad op Evaluatierapport Armoede en Schulden 2023-10-10 Motie SP energietoeslag 2023 2023 10 25 Motie SP opstellen breed jaarplan armoede en schuldenaanpak presentatie Evaluatie armoede- en schuldenaanpak Kerkrade 7 Voortgangsrapportage Vie Behandelbrief voortgangsrapportage Vie Deel A PMO oktober 2023 Deel B Tekstuele toelichting oktober 2023 Bijlage blz 4 Infographic 2022 Knooppunt Kansrijke Start KKS BIjlage blz. 21 Evaluatierapport Pleintje.App juli 2023 DEFINITIEF Bijlage blz. 23 Evaluatierapport ShuffleSports juli 2023 DEFINITIEF Bijlage blz. 42 Nieuwsflits Gelukkig ouder worden in Kerkrade Bijlage blz. 53 Flyer-ontmoetingsbus (1) 8 Ontwerpbesluit voorwaardelijke bijdrage aan herstelplan WMC Het presidium heeft besloten om het onderwerp WMC alsnog te agenderen voor de commissie B&S. Er is gelijktijdig een agendaverzoek van de fractie SP en een ontwerpbesluit van het college ontvangen. Ontwerpbesluit voorwaardelijke bijdrage aan herstelplan WMC NvT Voorwaardelijke bijdrage herstelplan WMC bijlage raadsvoorstel WMC 2023 10 Agendaverzoek SP inzake WMC voor BenS 10 okt 2023 Vragen SP inzake WMC 2023 10 25 motie SP Geen huurpenningen WMC voor gebruik PLS 2023 10 25 Motie SP geen vrijkaarten WMC voor raad en collegeleden 2023 10 25 Motie SP subsidievoorwaarden WMC

10 11

Lijst van toezeggingen: https://portal.ibabs.eu/ListReport/View/cadde85a-f243-4e34-92ab-2b12cc1629dd U kunt als burger inloggen aan de hand van de volgende gegevens: Site: Kerkrade Gebruikersnaam: burger Wachtwoord: burger Toezeggingen B&S Rondvraag Sluiting

1 Opening door de voorzitter A. Gramsma voorzitter

Goedenavond, beste commissieleden, mensen op de publieke tribune en de kijkers thuis. Vandaag de commissievergadering B&S. Dinsdag 10 oktober 2023. Ik begin met de afmeldingen: de heer Jos Hanssen en mevrouw Zsalata van Lokaal Alternatief. Zij worden vervangen door de heer Charlier en de heer Noël. Verder zijn afgemeld de heer Caumon en de heer Ter Horst. De afmelding van Elvin ter Horst heeft een vreselijke reden. Ik schrok daar ook ontiegelijk van. Kleinkind Levy is helaas overleden. Hij heeft hier van de week nog gezeten, hartstikke trots op zijn kleinkind. Wij wensen in elk geval van deze kant uit de familie heel veel sterkte toe met dit drama. Uitgenodigd vanavond zijn de wethouders Van Drunen, de heer Roland en de heer Paas. Voorzitter, Iris Wiermans is ook afgemeld. Wordt genoteerd, dank u wel. Dan begin ik eerst met een lootje te trekken. Ik zie het al. Nummer één, dat is de heer Otten. U mag vandaag aftrappen. Ik geloof dat het de eerste keer is. Nee? Oké. Voordat ik verder ga naar agendapunt twee, wil ik benoemen dat we nieuwe commissieleden hebben. Die wil ik apart verwelkomen. Dat is de heer Ton van der Sleen bij Ouderenpartij Kerkrade; dat is David Douma, dat is een nieuwe oude of een oude nieuwe, hoe we dat kunnen benoemen; en we hebben Leo Christiani van BurgerBelangen. Hartelijk welkom en ik hoop dat jullie veel plezier beleven aan deze commissie.

Dan gaan we door naar agendapunt twee, het vragenuurtje.

2 Vragenuurtje A. Gramsma voorzitter

De fractie bij de SP wil graag gebruikmaken van het vragenuurtje. Ze hebben de vragen vooraf ingediend, dus we hebben ze allemaal kunnen lezen. Het is opgenomen in agenda. Een korte inleiding van de indieners, en dan gaan we snel over naar de wethouder voor de beantwoording. Na elke vraag zal de wethouder de beantwoording doen. Mevrouw Wevers, gaat uw gang. Dank u wel, voorzitter. We hebben als raad enige tijd geleden, op 14 juli om precies te zijn, unaniem een motie gesteund waarin we verzochten om een onderzoek naar de tweetalige kinderopvang. Onlangs hebben we in de krant moeten lezen dat de wethouder heeft besloten dat er geen tweetalige kinderopvang kan komen. Onze eerste vraag: wethouder, hoe kan het dat de krant eerder is ingelicht over uw besluit dan de raad, die nota bene in dit geval de opdrachtgever was om een en ander uit te zoeken? De wethouder. Allereerst wordt opgemerkt dat, zoals u heeft kunnen lezen, er geen besluit is genomen dat er geen tweetalige kinderopvang kan komen. Het besluit van het college luidt om akkoord te gaan met de aan u toegezonden raadsinformatiebrief.

Het college heeft net als u enkel kennis genomen van de uitkomsten van een door de gemeente Herzogenrath en Kerkrade ingesteld onderzoek naar de verschillen en overeenkomsten tussen het Duitse en Nederlandse kinderopvangstelsel en de juridische en overige praktische onmogelijkheden van tweetalige kinderopvang. Dit onderzoek maakt onderdeel uit van de raadsinformatiebrief. Uit dit onderzoek wordt duidelijk dat er momenteel te veel obstakels blijken te zijn die een tweetalig grensoverschreidende kinderopvang mogelijk maken. De reden dat uw raad niet direct is geinformeerd is gelegen in de afspraak die met de gemeente Herzogenrath was gemaakt om berichtgeving gelijktijdig naar de gemeenteraden te versturen, zo gauw hierover consensus was. Nu dit traject niet geheel parallel verliep, is na besluitvorm in het college gewacht op bericht van de gemeente Herzogenrath. Dit bericht is door omstandigheden pas ontvangen nadat de journalist de besluitenlijst van het college had ingezien. In dezelfde week in een raadsinformatiebrief aan u toegezonden, en zijn er reeds excuses aan uw raad gestuurd voor deze wijze van later berichtgeving. Dat was het eerste antwoord. Dank u wel voor het antwoord. Mevrouw Wevers. Voorzitter, ik heb geen bijlage gezien. Het kan mij ontgaan zijn, maar ik zie geen onderzoeksrapport of bijlage waarin dat staat.

Misschien kan de griffie daarnaar kijken? Ik val even in. De griffie zegt dat het online moet staan. Het staat er toch niet. Ik heb alleen de raadsinformatiebrief gezien en geen bijgesloten... Er wordt wel gewag gemaakt van het bijgesloten onderzoek, maar het zit niet erbij. Dan nog, dat klopt. Bent u het met ons eens dat als de raad om een dergelijk onderzoek vraagt, u de raad als eerste van de resultaten op de hoogte brengt? Wethouder. Daar bent u het mee eens. Fijn. De raad heeft u via een unanieme motie op 14 juli opdracht gegeven de mogelijkheidsvoorwaarden te onderzoeken tot het realiseren van de tweetalige grensoverschrijdende kinderopvang. Dat betekent toch dat u vervolgens de raad op de hoogte stelt van de resultaten van dat onderzoek? De resultaten hebben we niet ontvangen. Ik kan ze niet vinden. Ik weet niet of de rest van de collega's die resultaten hebben gezien en gelezen, of alleen de

raadsinformatiebrief? Die staat er wel op. Het onderzoek zelf ontbreekt. Ik geef het woord aan de griffier, die gaat helderheid geven. D.G.M.G. Franssen griffier

Via de zoekfunctie even proberen na te kijken. In de e-mail zit alleen de raadsinformatiebrief, dat klopt. In iBabs staat de raadsinformatiebrief met bijlage. Nee. Ik heb vanmiddag nog gekeken om het te controleren, omdat ik dacht: ik kijk niet goed. Ik heb hem hier voor me. Er staat wel 'met bijlage', maar als je hem opent... Ik heb de bijlage geopend, een Pdf-bestand. Dan moeten we na de vergadering even kijken. A. Gramsma voorzitter

Bent u het met ons eens dat het vervolgens aan de raad is - dat heeft u net al gezegd - en niet aan het college om te besluiten wat ze met de conclusies van het onderzoek gaan doen? Ik had eerlijk gezegd van u verwacht dat u dan naar de raad komt, dat er een agendaverzoek is, en dat we dan met elkaar hierover praten. Ook al zijn er resultaten, dan nog moeten ze geïnterpreteerd worden en moeten we praten over wat we met die resultaten gaan doen. Dat is aan de raad en niet aan het college. Bent u dat met ons eens? Ja. Waarom is dat niet gebeurd? Dat is het antwoord op vraag één. Er is een collegebesluit geweest over het onderzoek. We zouden het eerst met Herzogenrath gaan kortsluiten en dan de resultaten van het onderzoek aan uw raad kenbaar maken. Alleen daar tussenin heeft de pers de collegebesluit ingezien, want we laten altijd zien wat de collegebesluiten zijn. Er is informatie verstrekt over het onderzoek. Dat had niet moeten gebeuren. Dat is u ook medegedeeld en daarvoor hebben we ook onze excuses aangeboden. Dat is niet de vraag. De vraag is: u had het toch nog steeds kunnen agenderen daarna? Het feit dat we dat via de pers als eerste lezen, dat is een slippertje van de tong, dat kan gebeuren. Daar ga ik u niet over lastigvallen.

Het feit dat wij de resultaten gepresenteerd moeten krijgen met de vraag: wat willen jullie hiermee gaan doen? Dat kan u niet afdoen in een raadsinformatiebrief en dan maar denken: dat was het dan, klaar is Kees. Het is een motie die breed door alle partijen is aangenomen. Dan verwacht ik eerlijk gezegd dat u op die manier naar ons toe komt. Wethouder. Wat ik ook heb gezegd: wij zouden dat eerst met Herzogenrath kortsluiten. Dat is er niet geweest. Daarom deze omstandigheden waarin we ons nu bevinden. Het gesprek met Herzogenrath vindt in november plaats, en daarna ga ik het agenderen voor deze commissievergadering. Logisch. Dan was het fijn geweest als u had gezegd: we gaan nog een keer met Herzogenrath over de resultaten praten. Dan kom ik daarna met de resultaten van dat gesprek en de uiteindelijke resultaten naar u terug. Dat heb ik ook niet gelezen. Dat staat in raadsinformatiebrief. Dat u eerst met Herzogenrath erover gaat praten en dan naar de raad komt? Ik dacht het niet. Ga nu verder met de volgende vraag. Bent u bereid alsnog een rapport op te stellen met uw bevindingen en deze aan de raad aan te bieden ter bespreking, zodat de raad alsnog een besluit kan nemen op basis van uw bevindingen? Wethouder. Dat is er, en dat lag als bijlage erbij. Maar goed, u hebt het niet kunnen inzien. Nee.

Dat staat in de bijlage, bedoelt u dat? In de bijlage heeft u geschreven dat u met de onderzoeksresultaten naar de raad gaat komen? Nogmaals, we hebben afgesproken dat een onderzoek gaat plaatsvinden samen met Herzogenrath. Met Herzogenrath wordt kortgesloten wat de resultaten van het onderzoek zijn. Die resultaten komen in deze raad terug. Alleen is het eerder bekend geworden, omdat in het collegebesluit al opgenomen was van tweetalig onderwijsonderzoek. Daar heeft een journalist over gevraagd, hebben wij geantwoord. Dat ging te snel, het moest eerst nog met Herzogenrath besproken worden en vervolgens de raad in. Dit is het hele probleem, en niks meer of niks minder. Voorzitter, voor de duidelijkheid. Dat betekent dus dat er een voorstel komt van u waarom we dit gaan bespreken en waarin de raad wordt verzocht om een besluit te nemen over wat we hiermee gaan doen. Klopt dat, heb ik dat nu goed begrepen? Als ik mag invallen, denk ik dat het eerst in de commissie gaat komen. Uiteraard. U heeft het over de raad, dat kan verwarrend werken. Ik herken het probleem, en ik merk aan de wethouder dat eraan gewerkt wordt. Vindt u het nog nodig om de andere vragen te stellen, of zegt u: er wordt op teruggekomen. Ik wil de laatste vraag nog stellen, maar we zijn het erover eens dat u komt met een voorstel.

Ik neem aan dat u ook kunt toezeggen dat u in het vervolg eerst nagaat of het hele proces, of u dan bij de raad moet zijn en de juiste routing volgt hierin. Volgens mij is dat de wettelijke regel. Ja, dat klopt. Dank u wel. U ook, dank u wel. Dan gaan wij verder naar agendapunt drie, de spreektijd

3 Spreektijd voor het publiek A. Gramsma voorzitter

voor publiek. Daar heeft zich niemand gemeld.

4 Vaststelling van de agenda A. Gramsma voorzitter

Dan gaan wij door naar agendapunt vier, de vaststelling van de agenda. Kan iedereen instemmen met de agenda zoals die nu voorligt? Dan is die bij deze vastgesteld. Dan gaan wij naar agendapunt vijf, de vaststelling van de besluitenlijst

5 Vaststelling van de besluitenlijst 19 september 2023 A. Gramsma voorzitter

van de commissievergadering van 19 september jongstleden. We hebben geen opmerkingen of weet ik wat ontvangen over die vergadering. Is hier nog iemand die iets... Mevrouw Wevers. Sorry, ik heb er toch nog één. In de stukken staat dat ik zou hebben gevraagd om het WMC-rapport. Dat hebben we al via de collegestukken ontvangen. Ik vroeg aan de heer Paas wanneer dat besproken zou worden. Wethouder Paas bleek dat rapport niet te kennen, zei hij. Het zat bij de stukken van 18 juli, heb ik hem na de vergadering verteld. Ik heb niet meer een antwoord gehoord van onze vraag waarom dat toen niet geagendeerd is. We hebben inmiddels zelf een agendaverzoek ingediend ter bespreking van dat rapport. Dat willen we toch opgemerkt hebben. Dank u wel. Oké. Verder niemand? Nee. Dan gaan wij naar agendapunt zes, ontwerpbesluit evaluatie

6 Ontwerpbesluit evaluatie beleidsplan Armoede en Schulden A. Gramsma voorzitter

beleidsplan armoede en schulden. Voor dit agendapunt is wethouder Roland uitgenodigd. Hij wordt terzijde gestaan door mevrouw Van Trigt en de heer Schut. Er ligt een ontwerpbesluit voor waaraan een evaluatie ten grondslag ligt. Ook zijn er moties ingediend door de fracties SP die ze voor de start van de eerste termijn kunnen toelichten. Ik geef eerst het woord aan de wethouder en de andere aanwezigen eventueel voor een toelichting. Dan gaan we verder. Ik kijk naar de wethouder. Voorzitter, dank u wel. Het evaluatierapport is een terugblik naar 2022 en evalueert de doelstellingen uit het uitvoeringsplan op basis van het beleidsplan armoede en schulden, en of die behaald zijn. De heer Schut zal u daar zo meteen meer over vertellen. U weet dat we hebben ingezet op preventie, vroegsignalering, het versterken van de redzaamheid van onze burgers, de inkomensondersteuning, de schuldhulpverlening, en de aanpak van kinderarmoede. Dat was de toelichting die ik wilde geven. Zo meteen krijgt u een presentatie. Ik hoor graag de moties en ik wil wel een advies daarop geven. Dan kijk ik naar de SP. Wie kan ik het woord geven? Mevrouw Wevers. Is het goed als ik de motie in mijn eerste termijn toelicht, of wilt u dat ik dat nu doe? Het is een beetje uit de context gelicht, dat vind ik vervelend. We kunnen ook eerst de presentatie doen.

Dan gaan we met de eerste termijn beginnen en we doen het dan. Ja, is goed. Is iedereen akkoord? Wat mij betreft wel. Goed zo, dan gaan we dat doen. Dan vraag ik de heer Schut naar voren te komen voor de presentatie. Mag ik daar ook nog iets over zeggen? Voor deze keer. Ik heb de moties gelezen. De motie om één keer per jaar, in het vierde kwartaal, het aanbevolen nog op te stellen beleidsplan armoede- en schuldenaanpak in de commissie te agenderen is in principe een overbodige motie. Wij nemen dat advies natuurlijk graag mee, maar binnen het beleid armoede- en schuldenaanpak wordt al gewerkt met een actieve jaarplanopstelling. We komen sowieso ieder jaar bij u terug in het vierde kwartaal. Eigenlijk is die motie mijns inziens overbodig. Een korte toelichting dan. Het gaat erom, en dat wilde ik vast hebben, omdat het een advies is uit het rapport Schut, dat er een breed jaarplan komt waarin alle ketenpartners zijn. Dat is er nu niet. In alle aanbevelingen gaan vaak dingen verloren. Ik vind dit zo'n belangrijk onderwerp dat ik het daarom apart in de motie heb willen vastleggen, dat we het jaarlijks bespreken als dat kan. Wethouder. Voorzitter, een punt van orde. We gaan nu echt door elkaar. Het spijt me, we hebben net afgesproken dat we het daarna gaan doen. Nee, dat is mijn besluit. We vullen dit op deze wijze aan. Er is een heldere toelichting geweest van de SP.

De wethouder geeft daar nu een antwoord op en dan gaan we door met de presentatie. Het is als volgt: wij willen eerst een volledig kalenderjaar

volmaken. Dan hebben we ook alle gegevens, hebben we gegevens van Divosa, enzovoort. Wij gaan u zeker meenemen volgend jaar in dit brede overleg. Nogmaals, voor mij is de motie overbodig omdat wij aan uw verzoek zonder meer tegemoet komen ten aanzien van deze motie. Daar kunt u mij op vertrouwen, en daar kom ik zeker op terug. Dank u wel, dan gaan wij door naar de presentatie. We hebben twee moties, voorzitter. Sorry, er is ook een motie over de energiearmoede. Die hoort hier niet thuis, maar ik zeg u nu toe dat in december uitbetaald wordt. We halen november niet, dus einde. De heer Schut, gaat uw gang. Goedenavond allemaal. Ik heb de armoede- en schuldenaanpak van de gemeente Kerkrade geëvalueerd. M. Schut

De meesten van u kennen mij waarschijnlijk nog van de evaluatie van vorig jaar. Ik denk dat ik ongeveer tien minuten de highlights van het rapport met u doorneem. Eerst even terug naar de planning. In 2019 heeft uw raad het beleidsplan vastgesteld en een jaar daarna is er een uitvoeringsplan vastgesteld. In het uitvoeringsplan zijn een aantal indicatoren vastgesteld. Die indicatoren zijn de leidraad voor mij geweest om de evaluatie uit te voeren. De eerste evaluatie vond plaats in 2021 en de tweede evaluatie - dat is de evaluatie die nu voorligt - gaat over de jaren tot en met 2022. Dan hebben we aan het eind van de beleidsperiode de derde evaluatie, en dat is meteen de eindevaluatie. In het uitvoeringsplan stonden 38 indicatoren, en ik neem u even mee in de achtergronden. We hebben daar geprobeerd een goede verdeling te maken van indicatoren die iets zeggen over de input, throughput, output, en outcome. De input, dan moet u denken aan de tijd en middelen en de energie die we erin steken. De throughput moet u denken aan de doorlooptijden bijvoorbeeld. De output, dat is relatief makkelijk meetbaar, dan moet u denken aan aantal mensen op trajecten in schuldhulpverlening, aantal uitkeringen van de bijzondere bijstand, enzovoort. Dan de outcome, dat is voor u als raad het meest interessant, dat zijn de effecten van het beleid.

We hebben daar een beetje een verdeling van proberen te maken. Daarbij hebben we ook gekeken: kunnen wij cijfers ook benchmarken, vergelijken met andere gemeenten? Absolute cijfers zeggen an sich vaak niet zo veel. Daarom hebben we ook gekeken: zijn er landelijke cijfers beschikbaar, zodat we de Kerkraadse cijfers daaraan kunnen afmeten? De cijfers zijn bij voorkeur actueel. Als het gaat over de landelijke statistieken, dan geldt helaas vaak dat die soms twee jaar verouderd zijn. Bijvoorbeeld armoedecijfers, we weten nu alleen de cijfers tot en met 2021 over de armoede in Kerkrade. We gaan zoveel mogelijk uit van bestaande registraties, was toen het plan. In het rapport zijn alle indicatoren en de uitkomsten daarbij gerubriceerd rond de vijf pijlers die toen in het beleidsplan zijn vastgesteld. Daar hebben we twee thema's aan toegevoegd: communicatie en anders werken. Ik ga in de komende sheets de pijlers en de thema's langslopen. Ik ga er behoorlijk snel doorheen, het zijn alleen de highlights. Ik ga er vanuit dat u het rapport heeft gelezen. Eerst ten aanzien van de Geldwijzerwinkel. Hij is geopend en in het eerste jaar waren er meer klanten dan we hadden beoogd. Meer adviesgesprekken ook, en ook meer activiteiten dan beoogd. De wens is nog wel - het kwam net al aan de orde - om in het activiteitenplan de activiteiten van ketenpartners op te nemen.

Dat was een wens van diezelfde ketenpartners. Dan hebben we de Voorzieningenwijzer, een online tool die professionals en vrijwilligers kunnen gebruiken om inwoners te adviseren. Er hebben in dat jaar 100 adviesgesprekken plaatsgevonden, en dat was zoals beoogd in het eerste jaar. Dat is op zich een heel goed resultaat voor een eerste jaar, denk ik. De opbrengst per huishouden was 606 euro, dus een opbrengst in de zin van aanvragen van minimaregelingen, enzovoort. De vroegsignalering is opgestart. Dat was een wettelijke taak. Er zijn meer meldingen binnengekomen bij de gemeente, en ook meer meldingen opgepakt. Ik geloof dat bijna de helft van de meldingen is opgepakt met een huisbezoek en ongeveer een derde met een telefoontje. Alles bij elkaar is ongeveer een derde van de huishoudens die benaderd zijn, daadwerkelijk ook bereikt. Helaas, dat was eigenlijk ook het streven, zien we dat de gemiddelde schuld waarmee mensen zich melden bij de schuldhulpverlening niet gedaald is. Het is ongeveer stabiel gebleven. Dan de andere pijler, dat gaat over het versterken van de financiële redzaamheid van de inwoners. Er zijn allerlei activiteiten, ik doe ze eigenlijk tekort om ze hier bij één bullet te noemen. Die hebben een bijdrage geleverd aan het versterken van de redzaamheid.

Wat we zien is - dat is een opvallende - dat de algemene armoede, maar ook de kinderarmoede, in Kerkrade in 2020 toenam. In zowel Kerkrade als landelijk zagen we de jaren daarvoor een daling, en landelijk stabiliseerde zich dat een beetje. Maar in Kerkrade zien we toch weer een stijging van de armoede. Daar wil ik wel graag bij zeggen dat als je als gemeente veel bijzondere bijstand verstrekt, heel ruimhartig bent in je minimabeleid, dan zie je dat niet terug in de armoedecijfers. Het CBS registreert dat inkomen niet, de bijzondere bijstand. Een mooi resultaat... Uiteraard nog de vraag of dat het resultaat is van het beleid. Wat we in ieder geval zien is dat het aantal problematische schulden in Kerkrade daalt. Dat is een mooie trendbreuk als je het afzet tegen de landelijke trend. Het aantal wanbetalers, dan hebben we het over de wanbetalers van de zorgverzekering. Als je nu je zorgverzekering niet of te laat betaalt, dan kom je in een wanbetalersregeling en dan krijg je naar boete, enzovoort. Dat aantal daalt in Kerkrade, en het daalt zelfs sterker dan landelijk het beeld is. We zien ook minder huisuitzettingen. Daar heb ik de landelijke cijfers niet van paraat. Dat heeft waarschijnlijk ook te

maken met de coronatijd en de landelijke oproep om mensen niet op straat te zetten in coronatijd. Dan de pijler inkomensondersteuning. Een belangrijk streven was om het gebruik van de minimaregelingen te vergroten in de komende beleidsperiode. We zien dat dat het geval is bij de SCA, de sociaal-culturele activiteiten, bij Leergeld en het Jeugdfonds Sport en de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Maar we zien ook dat er bij een aantal regelingen juist minder gebruik is. Overall zien we het iets toenemen, maar wat mij betreft zou het een aandachtspunt zijn om vol te blijven inzetten op het tegengaan van niet-gebruik van voorzieningen, van regelingen. We zien ook, als we kijken naar de benchmark, dat Kerkrade relatief hoge bedragen verstrekt per inwoner. We zagen ook - dat is eigenlijk geen onderdeel van deze evaluatie, maar we hebben er natuurlijk toch even naar gekeken - dat er zeer goed gebruik gemaakt is van de energietoeslag vorig jaar, die binnenkort in december ambtshalve uitgekeerd gaat worden. Dan de volgende pijler, de schuldhulpverlening. De instroom volgt min of meer de landelijke trend. Die trend is dat we in coronatijd echt een flinke dip zagen. Ondanks voorspellingen van verschillende onderzoekers dat er een enorme tsunami zou aankomen, is die achtergebleven. We zien wel dat het sinds corona weer wat aantrekt.

Ik liet mij vanavond vertellen dat op dit moment de instroom weer flink aan het toenemen is. Dan komen we daarmee weer min of meer op de stand van voor corona. We wilden ook snelheid in het proces hebben. We zien dat 85 procent van de beschikkingen binnen de wettelijke termijn van acht weken wordt afgegeven. Het percentage wat ik even niet paraat heb, dat wordt binnen vier weken afgegeven. Vier weken is wat we lokaal hebben afgesproken, wat u in de verordening heeft vastgelegd. Negenendertig procent van de cliënten verschijnt niet bij het eerste intakegesprek. Dat is een hoog percentage. We hebben helaas weinig of geen harde cijfers over mensen die wel bij het tweede intakegesprek komen. Dit percentage vertekent een beetje. Het is eigenlijk iets lager. Er wordt flink ingezet, zo heb ik begrepen, op mensen nabellen: waar bent u gebleven? De doorlooptijd van de stabilisatiefase, de fase voordat je een daadwerkelijke schuldregeling treft, is meer dan gehalveerd. Mensen weten sneller waar ze aan toe zijn. Er is nog geen aansluiting op het Schuldenknooppunt. Volgens mij is dat een technische kwestie. Wat we helaas zien is een laag slagingspercentage, dus er zijn minder schuldregelingen die slagen, dus afspraken en overeenkomsten met de schuldeisers.

Ik vind het moeilijk om daar een verklaring voor te geven, maar mijn indruk is dat het zou kunnen komen doordat de Kredietbank Limburg en ook wij als gemeente de beleidsregels zo hebben verruimd dat we een bredere instroom hebben. Dat we minder kritisch zijn aan de voordeur. Dat betekent dat je mensen bij je loket krijgt waar je eigenlijk van tevoren had kunnen weten dat daarvoor misschien geen schuldregeling kon worden getroffen. We wilden meer saneringskredieten verstrekken, want dat is beter voor de gemeente, voor de uitvoeringskosten, maar vooral ook voor de inwoners en voor de schuldeisers. Daarin zijn de gemeente en de Kredietbank Limburg geslaagd. Tot slot, keiharde cijfers hebben we daar niet over, maar voorzover we kunnen nagaan in de dossiers is er weinig recidive. Dan heb ik het over mensen die al een schuldhulptraject hebben doorlopen en zich daarna opnieuw melden. Volgens mij is dit de laatste pijler, de aanpak van de kinderarmoede. Ik heb het net al even verteld: de kinderarmoede stijgt helaas. Dan heb ik het over cijfers van 2020. Het bereik van de maatschappelijke participatieregeling voor kinderen tot achttien jaar is relatief hoog. Dat is 82 procent, dus vier op de vijf kinderen worden uiteindelijk bereikt, tegenover 60 procent landelijk. Ik noemde het net al, dat ging over minimaregelingen breed.

Ook als we specifiek kijken naar kinderen, dan verstrekt Kerkrade relatief hoge bedragen. Dan gaan we naar het thema communicatie. Daar is niet zo heel veel over gezegd in het uitvoeringsplan. De afspraak was om dat in een communicatieplan vast te leggen. Dat is opgesteld vanuit de Geldwijzerwinkel. Het voornemen was om aan te sluiten bij een landelijke campagne. Toen heette dat 'Kom uit je schuld', nu heet dat... Ja, hoe heet het ook alweer? Een paar weken terug is er een landelijke campagne gestart, en dat is onderdeel van een reeks. Het komt telkens terug. 'De eerste stap helpt je verder', zo heette de vorige. Nu heeft het weer een andere naam. Dat wil niet zeggen dat de Geldwijzerwinkel heeft stilgestaan. Ik begreep dat er wel degelijk allerlei communicatieuitingen zijn geweest om mensen richting de schuldhulpverlening of naar de minimaregelingen te lokken. Dan het laatste thema, het anders werken. We wilden als uitvoeringsorganisatie anders gaan werken. Dat betekent dat alle medewerkers binnen het sociaal domein, ik weet niet precies welke medewerkers, getraind zijn met de omgekeerde toets: op een andere manier de wetgeving toepassen. Niet volgens de regel, maar meer volgens het doel van de wet. Zij zijn ook getraind in stress sensitieve dienstverlening. Dan heb ik nog een aantal algemene conclusies, daar sluit ik mee af in mijn rapport.

De belangrijkste vraag is natuurlijk: heeft het armoede- en schuldenbeleid effect? Vooropgesteld dat het nu nog best lastig is om vast te stellen, enerzijds omdat de cijfers - die landelijke statistieken waarvan je het kan afmeten - gedateerd zijn, maar ook omdat het altijd de vraag is of dit het gevolg is van het beleid en van de activiteiten die je hebt ondernomen? Met dat voorbehoud zien we in ieder geval dat er helaas meer kinderarmoede is ontstaan. We zien wel minder problematische schulden. We zien, dat is positief, een toename van het gebruik van minimaregeling en de schuldhulpverlening. Tot slot is dan de vraag: als we beperkt iets kunnen zeggen over het effect, kunnen we dan wel iets zeggen over of de gemeente voldoende

doet om de gewenste doelen te behalen? Dan zie ik in ieder geval dat het uitvoeringsplan heel concreet was, ook met een planning en concrete activiteiten erbij. Dat op de hoofdlijnen de gemeente goed op schema ligt, samen met de ketenpartners. Ik kreeg ook terug van alle partijen die ik gesproken heb, de ketenpartners en bij de gemeente zelf, dat de (hernieuwde) samenwerking onder andere in het kader van het nieuwe beleidsplan, maar ook dat de schuldhulpverlening weer bij Kredietbank Limburg is neergelegd, dat ze samen bijvoorbeeld de quickscans uitvoeren, positief wordt ervaren. Tot slot werd de wens geuit om een breed jaarplan op te stellen. Daar is het zo meteen al even over gegaan. Dit waren de highlights uit het rapport. A. Gramsma voorzitter

Dank u wel voor de presentatie. Is er nog een vervolg op? Nee, toch? Dan gaan we het ter bespreking voorleggen. Meneer Otten, we beginnen bij u. Op het moment heb ik geen vragen voor de eerste termijn. Mevrouw Van Drunen. Dank u, voorzitter. Misschien kan ik het namens iedereen doen: bedankt voor de presentatie. Ik heb een aantal vragen. De eerste, in de nota van toelichting kunnen we het volgende lezen: Fractie PvdA

"Zo is het tijdig signaleren en oppakken van betalingsachterstanden zinloos als de achterliggende schuldhulpverlening hier niet op is ingericht." Einde citaat. Het lijkt me ten eerste een beetje een drogreden. Wat wordt precies met deze zin bedoeld? Hoe ziet dat proces eruit en wat gaat er dan mis? Twee, in het vastgestelde uitvoeringsplan hebben we met z'n allen vastgesteld dat de Geldwijzerwinkel de spin in het web moet zijn. Hoe kan het dan alsnog zijn dat er uit dit uitvoeringsplan, wat we ook hebben vastgesteld, geen breed jaarplan is gekomen? De vervolgvraag hierop is, naar de wethouder toe: hoe ziet u de rol van de Geldwijzerwinkel in de toekomst? De SP heeft een vraag van mij weggekaapt, namelijk wat de trigger is geweest om te onderzoeken of de schuldhulpverlening beter zelf gedaan kan worden. Het antwoord daarop was dat het door de raadscommissie is gedaan. Ik vraag het aan de griffie, want ik kan niet terugvinden waar we dat hebben gevraagd. Dat ten eerste. Ten tweede is de vraag: is dat de enige reden waarom die zin in de nota van toelichting staat? A. Gramsma voorzitter

Tot zover. De griffie gaat ermee aan de slag. We gaan door naar Lokaal Alternatief, de heer Charlier. Fractie Lokaal Alternatief

Voorzitter, als we kijken naar alle stukken, dan zijn we eigenlijk van één stuk heel erg geschrokken. Dat is de definitieve reactie van de cliëntenraad. Wij zijn als Lokaal Alternatief erg blij met de inzet van de cliëntenraad. De reactie geeft een volgens ons minder positief beeld van de gevolgde aanpak dan de evaluatie zojuist in de presentatie. De cliëntenraad geeft voorbeelden vanuit de praktijk waar zij mee geconfronteerd worden. We denken dat het naar de toekomst toe zeker beter zou moeten gaan. Hun opmerking dat vragen slechts deels of in het geheel niet zijn beantwoord, vinden we helemaal zorgwekkend. Wij vragen dan ook met klem de cliëntenraad serieuzer te nemen en in de toekomst alle vragen vanuit dit orgaan te beantwoorden. Een vraag die we delen met de cliëntenraad is hoe wij als gemeente in het kader van armoedeen schuldenbestrijding mensen beter duidelijk kunnen maken wat de Geldwijzerwinkel is, welke zaken medewerkers daar kunnen betekenen, en waar de Geldwijzerwinkel fysiek te vinden is. U wilt niet weten hoe vaak wij dat gevraagd krijgen. Wat moeten we doen om het percentage beschikkingen, wat zojuist in de presentatie genoemd werd, dat binnen de eerder gestelde vier weken zou kunnen vallen omhoog te krijgen? Wat is de reden dat vijftien procent van de beschikkingen langer dan de wettelijke termijn duurt? A. Gramsma voorzitter

Tot zover. Dank u wel. De heer Struver. Fractie Ons Kerkrade

Dank u wel, voorzitter. Het is goed dat we een beeld krijgen van hoe het voorgaande beleid de armoedecijfers in onze stad heeft beïnvloed. Vooral belangrijk omdat we een gedeelte van dat beleid nu gaan doortrekken, en ook om te weten wat werkt en wat niet werkt. Beginnend met het positieve. Het is goed om te zien dat over de gehele linie onze vroegsignalering van problematische schulden beter verloopt dan in menig andere gemeentes. De gemiddelde schuld is stabiel gebleven, maar wel stabiel gebleven in toch een hele moeilijke periode. Dat mag ook positief genoemd worden. Dat bij bijna de helft van alle inwoners met betaalachterstanden huisbezoeken plaatsvinden, dat vonden wij ook een hele positieve, omdat in deze situatie de persoonlijke aanpak vaak de beste is. Voor de rest konden wij uit grafieken zien dat bij bijna alle vormen van ondersteuning onze inwoners hogere steun ontvangen dan in andere regio's. Wegens de geschiedenis van deze regio en toch weer de huidige situatie, is dat alleen maar hard nodig. Het is alleen te hopen dat wegens de goede aanpak en andere ontwikkelingen in de regio, het in de toekomst minder nodig zal zijn. Over de

kinderarmoede, daar waren wij ook over geschrokken. Het is natuurlijk wel zo dat de bijzondere bijstand inderdaad niet wordt meegenomen door het CBS. Enige stijging in de kinderarmoede is natuurlijk altijd een schrik, en dat moet je zeker niet willen. Daarom hadden wij een vraag: op bladzijde dertien van de evaluatie stond: "Er is een daling in het gebruik van de minimaregelingen voor kinderen. Dan heb ik het over het Jeugdfonds, Cultuur en SCA-bijdrage voor kinderen." Die snapte ik eigenlijk niet. Als je een stijging hebt in kinderarmoede, waarom er een daling is in het gebruik van die minimaregelingen. Dat was een vraag die ik nog had. Dan had ik ook een vraag. PvdA had die vraag al online gesteld: wordt er ook gekeken naar een stadspas? Daar konden wij zien dat de stadspas nu onderzocht wordt. Dan had ik de vraag of ook gekeken wordt of we daar in Parkstadverband mee kunnen werken. Dan kunnen kinderen ook heel Parkstadbreed van bepaalde services gebruikmaken. Dan had ik nog een vraag over de energietoeslag. Kan het zijn dat de energietoeslag misschien de overige jaren gebruikt is om andere problematische schulden af te lossen, waardoor je misschien een raar beeld krijgt zodra die energietoeslag wegvalt in de komende jaren? Dat wilde ik graag weten. Dat was het voor ons, voorzitter. A. Gramsma voorzitter

Dank u wel. Nee, dat mag u niet. In de eerste termijn mag er maar één spreker. Het is niet erg, ik neem het u helemaal niet kwalijk. U bent er pas bij, maar de regeltjes zijn niet veranderd. Wij gaan naar de SP. Wie? Fractie SP

Ja, voorzitter. Dank u wel. Mevrouw Wevers. Ja, voorzitter. Wat een verademing vonden wij dit. Gewoon een deugdelijk evaluatieverslag. Hoe verhelderend is het om te lezen wat er is gebeurd, hoe het is gebeurd, vergelijkend cijfermateriaal, en last but not least een hoofdstuk met heldere conclusies en aanbevelingen. Een rapport precies zoals ik het mijn studenten jarenlang geleerd heb. Geen verhullend taalgebruik, maar to-thepoint geschreven. We zijn kritisch, maar zijn niet te beroerd complimenten uit te delen als deze gepast zijn, waarvan akte. Aanpak vroegsignalering problematische schulden gaat goed, lijkt het. Het belangrijke element daarvan is de Geldwijzerwinkel. Wij denken dat die wel beter bereikbaar kan worden, bijvoorbeeld middels de constatering dat op de site van de gemeente, als je naar de individuele inkomenstoeslag gaat, er geen verwijzing is naar de Geldwijzerwinkel. Dat geldt ook voor de SCA en alle andere regels. Onze eerste vraag luidt: kan op de site de melding komen dat, als mensen het ingewikkeld vinden om zo'n aanvraag in te dienen - een individuele inkomenstoeslag of een SCA of wat voor regelingen dan ook - ze een afspraak kunnen maken met de Geldwijzerwinkel en hulp kunnen krijgen bij die aanvraag? Dat het ook op alle pagina's vermeld wordt? We zijn blij met het team 'vroeg erop af'. Dat werk kan, denk ik, niet snel overschat worden.

Dat is ontzettend belangrijk, omdat daar preventieve werking van uitgaat. Dan danken we ook voor het toezenden van het advies van de cliëntenraad, maar we vinden het wel heel jammer dat we daarnaar moeten vragen. Kan de wethouder toezeggen dat als dergelijke adviezen zijn afgegeven deze automatisch verstrekt worden? In de nota van toelichting lezen we een hele summiere weergave van het kritische stuk van de cliëntenraad. Wij vinden het, net als Lokaal Alternatief, bewonderenswaardig dat de cliëntenraad hier zo zorgvuldig werk van heeft gemaakt. We zijn het met de cliëntenraad eens dat het bestuderen van de benchmark - want ik denk dat daar vooral hun vragen over gaan als je ze langsloopt, ik heb dat vlug moeten doen omdat ik ze pas zo laat heb ontvangen - niet eenvoudig is en ook veel vragen oproept. We hebben het advies nog niet goed kunnen bestuderen. We vinden het ook een hele vreemde de gang van zaken dat van dat kritische rapport alleen de laatste zin van het zes pagina's tellende advies wordt overgenomen in de nota van toelichting. Dat zet ons echt een beetje op het verkeerde been. Dat werkt ook niet het vertrouwen dat we kunnen aannemen dat het klopt wat daar staat, dat het advies correct is weergegeven. Graag daar wat nadruk op, ook omdat we daarmee laten zien dat we het belangrijk vinden wat zij vertellen. Helaas, over de armoede, neemt de kinderarmoede toe.

Ik begrijp de redenering niet helemaal, die moet u mij uitleggen. Het feit dat de gemeente allerlei regelingen heeft, daar wordt de kinderarmoede toch niet minder van? De kinderarmoede stijgt omdat er meer gezinnen zijn die in de armoedeval zijn terechtgekomen. We hebben niet meer mensen in de bijstand, dus dat moet gaan over, God verhoede het, werkende armen. Dus ik denk dat daar eerder de oorzaak wordt gezocht. Natuurlijk is het fijn dat we als gemeente veel bijdragen hebben en er veel regelingen zijn, maar dat haalt een kind niet uit de armoede. Die redenering begrijp ik niet zo goed. Als we het hebben over vijftien procent van de Kerkraadse kinderen die opgroeit in armoede, dan is dat het dubbele aantal van de rest van Nederland. Dat is echt zorgwekkend. Kan iemand met benadering zeggen over hoeveel kinderen we het hebben? Daarnaast vinden we dat we heel veel verschillende regelingen hebben. Dat lijkt ons administratief a hell of a job. Dat geld kunnen we misschien beter uitsparen als we dat eens tot één grote pot doen waar kinderen uit geholpen kunnen worden of gezinnen die in armoede leven. Dat daar eens naar gekeken wordt of we dat kunnen clusteren. Volgens mij hebben we die vraag al eerder gesteld. Het zou fijn zijn als de wethouder iets daarover kan zeggen, of in die richting al gedacht wordt. Nog een praktische vraag:

hoe werkt het nu precies? Als ik in de bijstand zit, krijg ik dan te horen voor welke regelingen ik in aanmerking kom en waar ik aanvragen voor moet doen? Of, en dat lijkt mij eigenlijk aanbevelenswaardiger, is het zo dat mensen die in de bijstand terechtkomen automatisch een internetabonnement krijgen, automatisch kunnen kiezen of ze naar het zwembad of de sportclub willen en zo'n abonnement krijgen, automatisch een abonnement krijgen voor de bibliotheek? Nog zo van die praktische dingen, zodat ze dat niet allemaal hoeven aan te vragen. Elke keer zo'n aanvraag doen is elke keer vertellen: ik ben arm, ik heb geen geld. Daar gaat een enorme stigmatiserende werking van uit, en dat vind ik niet aanbevelingswaardig. Terwijl toch een aantal dingen heel basaal zijn, zoals gas, water en licht moeten we allemaal hebben, en internet. Hoe zit het met de werkende armen? Als ik een heel laag inkomen heb, moet ik dan met mijn hele hebben en houden naar de gemeente om alles te laten zien, om dan te horen dat ik voor regel A wel in aanmerking komt, maar voor regel B niet? Hoe weet ik van het bestaan van alle regelingen? Of is het zo dat we de Geldwijzerwinkel nog meer moeten promoten, zodat iedereen weet: als ik daar naartoe ga, dan helpen ze me met alles waar ik mogelijk voor in aanmerking kan komen.

Ik denk dat de kinderarmoede, maar dat hoor ik graag van u, omlaag zou kunnen gaan als we niet 110 procent maar 120 of 130 procent van het bestaansminimum nemen om mensen voor regelingen in aanmerking te laten komen. Is daarover nagedacht? Kan dat? Wat zou de onderzoeker zeggen of daar resultaat van te verwachten valt, dat daarmee de kinderarmoede wel zou dalen? Een dingetje, ik kan er niet onderuit. Hoe zit dat precies met de seizoenkaarten voor Roda JC? Moeten mensen eerst zelf betalen en krijgen ze het dan terug van de gemeente? Hoe regelen wij dat dan met Roda JC? Betalen we dat zelf als gemeente per afgegeven kaart? Of, en daar zouden we voor zijn, geeft Roda JC per jaar een aantal seizoenskaarten weg waar kinderen - maar ik neem aan hele gezinnen want je stuurt een kind van twaalf niet in z'n eentje, zoek het maar uit op die tribune, dat is niet bepaald veilig - dus dan moet dat hele gezin zo'n seizoenskaart hebben, anders werkt het nog niet. Kunt u daar iets over zeggen? Is er al nagedacht in hoeverre we Roda JC kunnen inschakelen om wat aan de kindarmoede te doen? Ik weet van die hele lijst waar ze allemaal mee bezig gaan, maar kunt u daar al iets concreets over zeggen? Dan nog één ding, tot slot.

Als je gaat naar de site van de individuele inkomenstoeslag - ik breek mijn tong er bijna over - dan staat daar het criterium dat men in aanmerking komt voor de individuele inkomenstoeslag als men verwacht dat het inkomen gedurende langere periode laag blijft. Dan wil je weten wat een langere periode is. Dan staat daar: "De gemeente bepaalt wat een lange periode is." Dat kan natuurlijk niet. Mij zou de moed onmiddellijk in de schoenen zinken, want dan weet ik nog niet waar ik aan toe ben. Heeft de gemeente een criterium: wat lang is, wat kort is, hoe ze dat gaat toetsen? Kan daar duidelijkheid over komen? Kan in ieder geval dat gruwelijke zinnetje weg van die site? Kan de wethouder dat toezeggen? A. Gramsma voorzitter

Dat was het. Ik had de vinger al bij de knop, want u zei "tot slot". Ik denk: dan is het afgelopen. Wij gaan door naar de Ouderenpartij. Wilt u het lampje uitmaken, mevrouw Wevers? Dank u wel. Fractie Ouderenpartij Kerkrade

Voorzitter, onze gemeente zet al jaren stevig in om armoede en schulden te voorkomen en te bestrijden. Maatwerk en preventie staan hierin centraal. De belangrijkste vraag is of het beleid ook het gewenste effect heeft, en daar lijkt het wel op. Hoewel hier bij de kanttekening kan worden geplaatst dat deze conclusie nog niet objectief kan worden getrokken. Ten aanzien van het uitvoeringsplan 2021-2023 dat luistert naar de titel 'armoede en schulden samen aanpakken', zal na afloop van dit kalenderjaar een eindevaluatie plaatsvinden voor de gehele looptijd. Deze evaluatie zien we graag tegemoet na gereedkoming. Dan wil ik verder de opmerking maken in de eerste termijn, dat ook de Ouderenpartij de opmerking steunt dat de cliëntenraad serieuzer meegenomen moet worden bij de uitvoering van hun taak. Dat ondersteunt de Ouderenpartij ook. A. Gramsma voorzitter

Tot zover in de eerste termijn. Voorzitter, dank u wel. Dank u wel. De heer Meijer, CDA. Fractie CDA

Dank u wel, voorzitter. Ook in Kerkrade, zoals we net gehoord hebben en in het stuk hebben kunnen lezen, neemt kinder- of de armoede in algemene zin toe. Des te belangrijker vinden wij het om de preventie toe te passen, en zo ook de vroegsignalering. We zijn dan ook blij dat de gemeente de laatste jaren hier extra op inzet. Als ik even terugga naar de presentatie, daar werd aangehaald dat bijna 40 procent, om precies te zijn 39 procent, niet verschijnt op het eerste intakegesprek. Dat het niet helemaal aannemelijk is of die wel bij het tweede gesprek zijn, dat er daadwerkelijk de moeite wordt gedaan om mensen daar nogmaals, al dan niet telefonisch of bij een tweede gesprek, uit te nodigen. Wij zijn benieuwd of hier goed naar gekeken worden, niet dat mensen tussen wal en het schip vallen. Het is belangrijk dat juist die mensen op een intakegesprek

zijn, omdat dat wel degelijk zal helpen. Terug naar het verhaal. Blij met de gestelde vragen, ook door andere partijen vooraf. Met name, en dat is ook aangehaald door de SP en Lokaal Alternatief, door de reactie van de cliëntenraad. Daar sluiten we ons ook uiteraard aan, dat het fijn is als die stukken meteen worden meegenomen zonder ervoor te hoeven vragen. Hier staan wel degelijk belangrijke elementen in die een kritische noot maken op het hele stuk. Dan hoef ik de voorbeelden niet te noemen, want dat hebben mijn voorgangers al gedaan. Wat wij als partij belangrijk vinden, is dat niemand tussen wal en het schip gaat vallen, en dat er ook scheefgroei voorkomen gaat worden. Er kunnen mensen zijn die schulden hebben, maar weliswaar 110 procent boven de bijstandsnorm verdienen. Omgekeerd ook, en dat is terug te lezen in het stuk van de cliëntenraad. Wat we ook willen aanhalen is dat armoede meer is dan alleen de financiële armoede. Het is ook belangrijk dat de gemeente daar ook werk van maakt. Blij met de toezeggingen van de wethouder, zelfs alvorens de moties worden behandeld, om het jaarlijks in bredere context te bespreken. Voor ons is het voldoende dat de energietoeslag in december wordt uitgekeerd, als november inderdaad niet haalbaar is. Wel een appel om dat zo vroeg mogelijk in december te doen, want het zijn duren maanden genoeg. A. Gramsma voorzitter

Dat is het voor ons in de eerste termijn. Dank u wel. Mevrouw Paul. Dank u wel, voorzitter. We hebben kennis genomen van de opgestelde evaluatie Fractie Burgerbelangen

en daarin opgenomen constateringen. Er zijn al veel vragen gesteld. Het is begrijpelijk dat de nadruk van alle plannen ligt op preventie en vroegsignalering. Daarmee kun je veel ondervangen, maar natuurlijk niet alles. De ene pijler kan vaak niet zonder de ander. De vervolgacties uit het evaluatierapport willen we zeker blijven volgen en de resultaten zien. Jullie geven aan dat, zoals de heer Schut net zei, de hernieuwde samenwerking met de gemeente en andere ketenpartners als positief ervaren wordt. De projectresultaten gaven voor ons een duidelijk overzicht over wat met welk doel wel of niet behaald is tot nu toe. Bij punt vier, vroegsignalering niet-gestructureerde signalen, vragen wij toch extra aandacht voor het volgende. Wij denken namelijk dat de zorg- en hulpverleners die bij de inwoners thuiskomen of anders betrokken zijn, goed gefaciliteerd moeten worden ten aanzien van de informatievoorziening op het gebied van mogelijkheden bij armoede en schuldhulpverlening. Ze zijn vaak de eerste schakel om mensen door te verwijzen. Jullie benoemen de diverse instanties wel, maar volgens ons mag er meer nadruk op gelegd worden. We zijn benieuwd naar de eindevaluatie 2023, zoals aangegeven. We hopen dat u ook aandacht zult hebben voor de vragen en opmerkingen die vanuit de cliëntenraad zijn weergegeven. Belangrijk is natuurlijk dat iedereen geholpen kan worden die dat nodig heeft.

Dank u wel. A. Gramsma voorzitter

Dank u wel. De heer Kannapin. Precies, voorzitter. Dank u wel, wat een leuk moment! Fractie VVD

Bedankt aan de andere fracties. Wij hebben geen aanvullende vragen in de eerste termijn. A. Gramsma voorzitter

Dank u wel, dat is heel snel. Dan ga ik naar de collegetafel. Meneer Roland, u mag van mij uit een beetje delegeren bij de beantwoording. J. Roland wethouder

Laat ik meteen mijn excuus aanbieden dat ik verzuimd heb om het stuk van de cliëntenraad mee te sturen. Dat is niet bewust geweest. Ik kan u toezeggen dat we alle zaken die de cliëntenraad bij ons aangedragen heeft, serieus meegenomen hebben. Dus dat thema vooraf. Wij nemen de cliëntenraad zeker serieus. Daar zijn ook mensen, zoals bijvoorbeeld de schuldhulpmaatjes, die ook rapporteren aan de cliëntenraad en ook hun opmerkingen maken. Dat nemen wij allemaal mee. Excuus, het zal niet meer gebeuren. De volgende keer krijgen jullie dat meteen erbij. Ten aanzien van de Geldwijzerwinkel kan ik u het volgende vertellen: de Geldwijzerwinkel bestaat zo'n twee jaar. Het heeft een opstart gehad en door corona heeft het wat vertraging opgelopen. Langzaam maar zeker komt de Geldwijzerwinkel nu toch weer in het leven. De Geldwijzerwinkel biedt namelijk een laagdrempelijke toegang met een korte verbinding naar andere samenwerkingspartners en het aantal adviezen in 2022 is dan ook gegroeid. We zijn aan het evalueren met de Geldwijzerwinkel, want wij worden ook geconfronteerd met vragen van: is de Geldwijzerwinkel wel zichtbaar genoeg? Van de ene kant zeg ik: hij is niet zichtbaar genoeg, hij moet eigenlijk ergens anders zijn. Aan de andere kant ligt die op een heel goed punt, omdat namelijk de mensen schroom hebben om naar een Geldwijzerwinkel te gaan. Dat is een beetje een dubio.

We zijn daarmee bezig, en we hebben nu geëvalueerd. Jammer genoeg heeft één medewerker een andere functie binnen de gemeente aangenomen, dus er komt een nieuwe leider in de

Geldwijzerwinkel. Samen met haar gaan we kijken wat we kunnen verbeteren zodat de Geldwijzerwinkel nog meer op het netvlies van de mensen komt te staan. Ik kan u mededelen dat wij ook weer de Helpgids hebben, waar ook al deze zaken, zoals de Geldwijzerwinkel, alle mogelijkheden die de mensen hebben om hun inkomen te verrijken, alle subsidies die ze kunnen krijgen. Dat gaan we uitdelen. Ik moet zeggen dat de fractievoorzitter van BurgerBelangen daar een heel goed idee over had, om deze misschien mee te geven aan de mensen van Meander die bij de klanten over de vloer komen. We hebben nu een oplage van 600, geloof ik, maar we gaan een tweede oplage doen en dan gaan we dat inderdaad overwegen, zodat de mensen in Kerkrade dit soort boekjes krijgen, waar ze hun weg kunnen vinden. Er werd mij gevraagd: "De energietoeslag, wordt die wellicht niet gebruikt?" Die vraag heeft Lokaal Alternatief twee maanden geleden ook gesteld. Ik heb toen in mijn jeugdige lichtzinnigheid gezegd: "We gaan dat evalueren", maar ik kon dat helemaal niet evalueren omdat ik namelijk niet in de beurs van de mensen kan kijken waar ze het geld aan uitgeven. Ik ga er vanuit dat een deel van de mensen het gebruikt waarvoor het bedoeld is, namelijk het betalen van de energietoeslag.

Ik kan me ook voorstellen dat er mensen zijn die zeggen: "Eindelijk kan ik voor mijn kinderen de broek kopen die ze al twee jaar nodig hebben." Het zal best zo zijn dat het geld ook op een andere manier besteed wordt. Daar heb ik geen inzicht in, en daar wil ik ook niet over gaan. De mensen krijgen dat geld, en uiteindelijk is het zo dat ze hun energie daarmee moeten betalen. Als ze andere dingen ermee doen, kan ik ze niet verplichten. Dat werkt niet. A. Gramsma voorzitter

U mag daar aanvullend iets op zeggen. Ik vind het ook een rare vraag, eerlijk gezegd, want iedereen moet de energie betalen. Iedereen geeft het uit aan energie. Dat weet ik niet. Jawel, want iedereen heeft gas, water en licht. Dan hou je misschien wat over, dat zou kunnen. Daar gaan wij inderdaad niet over. Het is een nuldiscussie. Wij gaan er niet over. Het kan best zijn dat iemand zegt: "Prima, ik koop er een nieuwe televisie van." Dat kan toch? J. Roland wethouder

Ze krijgen het geld. Liever hadden wij gezien dat de mensen naar ons moesten toekomen met de energienota, en dan zouden wij dat betalen. De overheid wil dat niet, en dan kunnen wij het geld alleen maar aan de mensen geven. Wat ze er uiteindelijk mee doen, dat is hun zorg en niet onze zorg. We hopen dat we ze niet weer krijgen aan het loket voor extra geld. De stadspas, dat nemen we mee. We hebben natuurlijk via de Stichting Leergeld veel mogelijkheden. Ik ben het met u eens dat we ook aan het kijken zijn dat de mensen niet vijf keer hetzelfde verhaal moeten vertellen. Als ze zich één keer melden bij de gemeente en dat aangegeven wordt van: "Ik heb recht op toeslagen, recht op zaken zoals bij de Stichting Leergeld en noem het maar op", dat het met een pas of met een registratie... Daar zijn we ook naar aan het kijken, om daar makkelijker in te zijn zodat de mensen dat niet zes of zeven keer moeten vertellen. De KBL, of we dat zelf moeten doen of dat we dat bij de KBL laten. Dat is een onderzoek wat inderdaad door de raad aan ons gevraagd is. Daar komen we in de volgende maand op terug. We hebben dat uitbesteed aan Langenberg en die geeft ons een terugkoppeling daarvan. Daar komen we volgende maand bij jullie mee terug, dus dan krijgt u die informatie. Volgens mij heb ik dan zo'n beetje alle politieke vragen gesteld.

Ik kijk naar mijn linkerkant, en daar heb ik een topambtenaar zitten en ook een fantastische onderzoeker. Dan geef ik het woord aan jullie. M. Schut

Ik heb de allereerste vraag gemist. Dat was de vraag van de PvdA. De vraag van de mevrouw van de Partij van de Arbeid... Er was ruis op de lijn. Kunt u uw eerste vraag herhalen? A. Gramsma voorzitter

Nu u toch aan het woord bent, de vraag die u gesteld heeft aan de griffie, dat wordt door de griffie geregeld. Gaat u maar door met de eerste vraag. In de nota van toelichting staat het volgende citaat: "Zo is het tijdige signaleren en oppakken van betalingsachterstanden Fractie PvdA

zinloos als de achterliggende schuldhulpverlening hier niet op is ingericht." Grammaticaal laten we het even. Wat wordt precies met deze zin bedoeld? Hoe ziet het proces eruit, en wat gaat er dan mis? A. Gramsma voorzitter

Dat was mijn vraag. D. van Trigt gemeente Kerkrade

In de nota van toelichting is daarmee bedoeld dat als de achterliggende schuldhulpverlening, zoals onder andere vroegsignalering, niet goed of niet adequaat is ingericht, dat de vervolgstappen die genomen zijn zonder het voorliggende proces uit te zetten, dat het niet leidt tot een afname van schulden of het niet tijdig oppakken van schulden, maar ertoe kan leiden dat de schulden toenemen en dat daarmee het beoogde doel voorbijgeschoten wordt, en de desbetreffende persoon met een achterstand van schulden een enorme schuldenberg heeft, en een verwijzing naar de KBL plaatsvindt op het moment dat er meerdere schulden zijn of dat de schuldproblematiek heel groot is geworden. Eigenlijk koppelen we in de nota van toelichting, dat is de intentie van het geschreven stuk, dat we dat heel graag koppelen in de keten input, throughput, wat Martijn ook aangaf, om zo een doorlopende keten te krijgen op het moment dat iemand bijvoorbeeld een achterstand heeft bij een woningcorporatie, ziektekostenverzekering - dat zijn de preferente schuldeisers -om op tijd in te grijpen zodat in de keten tijdig wordt ingegrepen. A. Gramsma voorzitter

Bedoelt u hiermee te zeggen dat dit op dit moment zo daadwerkelijk plaatsvindt, dus dat het eigenlijk te lang duurt op dit moment? Of is het een constatering die u in de nota van toelichting doet om het beter uit te leggen? D. van Trigt gemeente Kerkrade

Ik denk dat we de nota van toelichting moeten bezien in het licht van de evaluatie, dus niet zoals het nu loopt, maar in het licht van de evaluatie van het hele project. Gestart in '20, '21, '22 en vervolgens 2023, en dat we in januari 2021 gestart zijn met vroegsignalering. Corona heeft hier, dat is al toegelicht, een grote rol in gespeeld. Op het moment dat je zegt: "Ik kan werkelijk cijfers zien die iets zeggen over het aantal inwoners dat wij kunnen bereiken", dat we dan constateren dat vroegsignalering een essentieel onderdeel uitmaakt van de hele schuldhulpverleningsketen. A. Gramsma voorzitter

Voorzitter, mag ik daar een toelichting op geven? J. Roland wethouder

Om daar even op in te haken. De heer Schut zei dat de problematische schulden in 2022 niet gedaald waren, het bedrag was niet gedaald. Inmiddels zijn we een jaar verder en de KBL - ik kijk nu naar de heer van de KBL - deelde ons mede dat de mensen die bij de KBL gemeld worden door Kerkrade ten opzichte van jaren voorheen zeker 10.000 euro minder schulden hebben vanwege het feit dat wij die vroegsignalering goed op orde hebben. Dat betekent ook voor de cliënt dat die in verhouding sneller uit zijn schuldenproblematiek komt, en ook zijn instart minder is en dat we minder zaken moeten regelen. Dat is nu een jaar verder. Dat evalueert heel snel, moet ik eerlijkheidshalve zeggen. A. Gramsma voorzitter

Dank u wel voor de aanvulling. U kunt verdergaan met het beantwoorden van de vragen. M. Schut

Er was een vraag over het percentage beschikkingen, dat vijftien procent van de beschikking niet wordt afgegeven binnen de wettelijke termijn van acht weken. De gemeente Kerkrade had de lat iets hoger gelegd, namelijk bij vier weken. Dat percentage is 60 procent. De vraag was: wat is de belangrijkste reden dat het niet binnen de termijn wordt behaald? Hoe kunnen we zorgen dat het wel binnen de termijn wordt behaald? De belangrijkste redenen staan ook in het rapport: het is soms heel moeilijk om de juiste gegevens bij de klanten op te vragen. Ook no shows en dergelijke, dat mensen niet komen opdagen bij het gesprek. Ook daar is, denk ik, een ontwikkeling geweest in het afgelopen jaar. Ook omdat in het uitvoeringsplan er flink wordt ingezet op het voorkomen van uitval. Dat raakt overigens ook het punt wat de CDA maakte over de intakegesprekken. Dat bijna 40 procent niet komt opdagen bij het eerste intakegesprek. Dat het nu door de ketenpartners veel minder voor lief wordt genomen dan voorheen. Er wordt veel systematischer en structureler gekeken: iemand komt niet bij de afspraak, dan gaan we er achteraan, dan bellen we, enzovoort. Ik ga er vanuit, maar dat moeten we bij de volgende evaluatie kunnen vaststellen, dat er meer beschikkingen binnen de termijn worden afgegeven en dat er minder mensen uitvallen in de intakefase.

Dan was er de opmerking over: hoe verhoudt zich de daling van het gebruik van minimaregelingen voor kinderen zich tot de stijging van de kinderarmoede? Op zichzelf zijn dat eigenlijk twee feiten die wij los van elkaar constateren. Uiteraard zou je natuurlijk graag zien dat als er meer kinderarmoede is, dat ook het gebruik van de regelingen toeneemt. Daarnaast kijken we ook naar verschillende jaren, want we zien dat in 2020, dat is dat is tweeënhalf jaar geleden, de kinderarmoede toeneemt. De cijfers die we presenteren gaan over tot en met 2022. Ik ben heel benieuwd hoe het vorig jaar is gegaan met de ontwikkeling van de kinderarmoede. Dan

de vraag: kan de energietoeslag nog leiden tot een vertekening van bijvoorbeeld de cijfers over instroom rond de schuldhulpverlening? Als we die niet hadden verstrekt, zou er dan bijvoorbeeld misschien meer instroom zijn geweest? Gezien het feit dat de energietoeslag pas in 2022 is verstrekt, denk ik dat we daar nog niet zo'n heel groot effect kunnen verwachten. Maar in zijn algemeenheid kun je, denk ik, wel stellen dat door allerlei landelijke regelingen plus de gemeentelijke voorzieningen - dan heb ik het over het energieplafond en over het landelijke noodfonds energie - dat dit soort tijdelijke maatregelen een dempend effect zal hebben op de instroom in de schuldhulpverlening. Dat is mijn verwachting. Met andere woorden, als het kabinet nu niet aan de bak gaat met het sociaal minimum en de voorziening op peil houdt, dan weet ik niet wat het betekent voor de instroom van onze lokale voorzieningen. Het aantal kinderen in de bijstand in een gezin met een laag inkomen, dat heb ik niet paraat. Die cijfers zijn wel online te vinden, dus dat kunnen we nog nasturen. Er was nog een vraag over mensen die bijstand aanvragen, of zij automatisch de minimaregelingen onder de aandacht worden gebracht. Ik weet in ieder geval dat het in de Voorzieningenwijzer een onderdeel is. Alle minimaregelingen worden standaard afgelopen en er wordt gekeken of mensen ervoor in aanmerking komen.