Document · PDF

Agendabundel

Openbare informatiebijeenkomst 27 oktober 2025, gemeente Kerkrade33.599 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Bundel - Openbare informatiebijeenkomst van 27 oktober 2025 Agenda bijlagen Begroting 2026 financiële producten begroting 2026 1 Opening 2 Presentatie Jaarlijkse uitleg van de accountant over de begroting 3 Sluiting

Begroting 2026

Inhoudsopgave

Aanbieding ................................................................................................................. 5 Beleidsbegroting ......................................................................................................... 7 Financiële samenvatting.........................................................................................................................9 Begroting in één oogopslag ..................................................................................................................11 Programma's .......................................................................................................................................13 0 Bestuur en ondersteuning .................................................................................................................15 1 Veiligheid .........................................................................................................................................25 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ..........................................................................................................31 3 Economie .........................................................................................................................................37 4

Onderwijs.........................................................................................................................................47 5 Sport, cultuur en recreatie .................................................................................................................51 6 Sociaal domein .................................................................................................................................59 7 Volksgezondheid en milieu ..............................................................................................................75 8 Wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ...................................................................81 Paragrafen ...........................................................................................................................................89 §1. Lokale heffingen ............................................................................................................................91 §2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................................96 §3. Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................103 §4.

Financiering (Treasury) ................................................................................................................112 §5. Bedrijfsvoering.............................................................................................................................116 §6. Verbonden partijen ......................................................................................................................122 §7. Grondbeleid ................................................................................................................................146 §8. Wet open overheid ......................................................................................................................153

Financiële begroting ............................................................................................... 155 1. Lasten en baten ..............................................................................................................................157 2. Financiële positie ...........................................................................................................................177

Bijlagen .................................................................................................................. 181 Lijst van afkortingen ...........................................................................................................................183 Nadere toelichting reserves en voorzieningen ....................................................................................185 Staat van Langlopende Leningen ........................................................................................................188 EMU-saldo .........................................................................................................................................189 Overige risico's ..................................................................................................................................190

Aanbieding

Geachte leden van de raad, Het coalitieakkoord en het collegeprogramma "Samen verder bouwen aan een vitaal en uitdagend Kerkrade!" vormden het bestuurlijk en politiek kompas voor de bestuursperiode 2022-2026. Voor u ligt de laatste meerjarenbegroting van deze bestuursperiode. Wat niet betekent dat we klaar zijn. Verre van dat. Het college kiest er bij deze begroting voor om verder te gaan op de ingeslagen weg en blijft ook in 2026 verder bouwen aan een vitale en uitdagende stad. Een korte terug- en vooruitblik Terugblik Het college kijkt met trots terug op de afgelopen jaren. Er is veel in gang gezet en gerealiseerd om Kerkrade vitaler en uitdagender te maken, ondanks het wispelturige financiële Rijksbeleid met name rondom het zogenaamde ‘ravijnjaar’ en de kosten van jeugdzorg. Dit was alleen mogelijk mede dankzij de samenwerking met uw gemeenteraad, onze inwoners, bedrijven en instellingen. Er is flink geïnvesteerd in de vernieuwing van wijken, bouwprojecten, Vie, het versterken van de sociale basis, onderwijshuisvesting, infrastructuur, duurzaamheid en veiligheid. In de voorliggende begroting hebben wij de uitkomsten van het zogeheten studiejaar verwerkt.

Tijdens dit traject heeft het college in samenwerking en samenspraak met uw raad en de financiële commissie keuzes gemaakt om de financiële situatie van de gemeente Kerkrade gezond te houden, zonder onze inwoners extra te belasten. Vooruitblik Verder zult u in deze begroting terugzien dat het college ervoor kiest om te blijven investeren en de financiële reserves aanvult om mogelijke tegenvallers en tekorten in de meerjarenbegroting te kunnen opvangen. Met de komst van de septembercirculaire, waarin het Rijk gemeenten deels tot en met 2027 compenseert, is het ‘ravijnjaar’ van 2026 naar 2028 verschoven. Dit is ook terug te zien in de cijfers. Het positieve nieuws is dat de septembercirculaire de financiële ruimte biedt om te investeren en de reserves verder aan te vullen. Investeren Het college stelt voor om € 5 miljoen incidenteel in de reserve exploitatie te reserveren. We scharen dit onder een ontwikkelfonds dat de komende maanden concrete voorstellen aan de raad oplevert. We hebben het budget nodig om ontwikkelingen in de stad mogelijk te maken of te versnellen. We denken, niet limitatief, concreet aan: • Verenigingen. Er spelen bij een groot aantal verenigingen in Kerkrade huisvestingsvraagstukken. We brengen momenteel de toekomstige behoeftes van verenigingen in kaart op basis waarvan een ontwikkelagenda met concreet uitvoeringsplan wordt gerealiseerd.

Insteek is door de inzet van het ontwikkelfonds de komende jaren primair de huisvestingsvraagstukken duurzaam op te lossen met daarin een prioritering voor de komende jaren. Er wordt ook gekeken naar andere uitdagingen, zoals bijvoorbeeld bestuurskracht; • Jongeren. Er loopt een onderzoek naar een Urban sportpark bij het Flexiforum. Samen met de urban community is er gewerkt aan een plan dat nu verder wordt uitgewerkt; • Poppodium. Het versterken van de functie van het poppodium in het Flexiforum; • Stadsontwikkeling. Er lopen diverse projecten als het om stadsontwikkeling gaat, denk aan grootschalige aanpak van wijken en het opkopen van problematisch vastgoed en de voorbereiding en straks implementatie van de ‘Rotterdamwet’. We willen een extra budget reserveren om extra knelpunten sneller te kunnen oplossen. Dit draagt ook bij aan de leefbaarheid;

• •

Veiligheid en openbare orde. Veiligheid en Openbare orde vraagt veel aandacht en capaciteit. We kijken kritisch of de bestaande capaciteit afdoende is en of we met een bepaalde extra inzet nog meer resultaat kunnen boeken. We leggen een voorstel daartoe later voor aan de raad; Weerbaarheid. We kijken naar de eerste gerealiseerde stappen in het weerbaarheidsprogramma en maken een doorkijk naar 2026. Op basis van die doorkijk leggen we een financieel voorstel voor. Ook nemen we dan mee of er al zicht is op Rijksmiddelen.

Reserveren Voor de periode na 2027 zijn de vooruitzichten nog onzeker. Door de val van het kabinet is het onduidelijk hoe de financiële kaders zich verder zullen ontwikkelen. De begroting is sluitend tot en met 2027. Voor de jaren 2028 en 2029 ontstaat opnieuw een financiële opgave. We hebben hierin de keuze gemaakt de tekorten zichtbaar te maken. Mocht het Rijk toch niet compenseren voor de toename in kosten is een bedrag van in totaal € 1,45 miljoen (€ 700.000 in 2026 en € 750.000 in 2027) opzijgezet. Daarmee wordt de financiële opgave 2028 gelijkgetrokken met die van 2029, onder gelijkblijvende overige omstandigheden. Tot slot Kerkrade staat nog altijd voor financiële uitdagingen. Toch blijft het college, samen met de raad en onze partners in de stad, werken aan een sterke, leefbare en toekomstbestendige gemeente. Door slimme keuzes te maken, gericht te investeren en samen te werken, zorgen wij ervoor dat Kerkrade vitaal, veilig en aantrekkelijk blijft voor iedereen.

Het college,

De secretaris,

dr. T.P. Dassen-Housen

R.M.J.S. Stijns

Beleidsbegroting

Financiële samenvatting In de tabellen hieronder zijn de financiële mutaties van de exploitatie en het investeringsprogramma opgenomen. Bij de diverse programma's worden de mutaties toegelicht in onderdeel D.

Exploitatie bedragen * € 1.000

Progr. Omschrijving Saldo november 2024

2025 80

2026 -2.180

2027 -2.235

2028 -2.235

2029 -2.235

-4.918 92

-3.900 -97

-1.153 719

0 1.074

-594 410

505 6.831

2.036 9.508

1.711 9.490

1.656 3.702

1.611 5.153

10 -563

30 -595

30 -123

230 -123

-749

-150

404 -2.429

234 1.200

234 865

234 434

234 338

1.900 -100

213 0

204 0

195 0

186 0

-250

-100 0

0 -107

0 -11

0 0

-174 0

-158 -28

-277 -28

-240 -28

* *

div. div.

Onttrekking(+)/toevoeging reserves(-) Gemeenschappelijke regelingen

div. 0

Besparingen gemeentebreed / Studiejaar Algemene uitkering

0 0

Diverse belastingen en leges Loonsom/Voorziening RVU

Bedrijfsvoering diversen

0 0

Dividend BNG/Enexis Rente/Kapitaallasten

0 0/2

Verkoop aandelen GaiaZOO Parkeren

Weerbaarheid

2 2

Gladheidsbestrijding Civieltechnische kunstwerken

4 5

Onderwijs Evenementen

5 5

Sport Muziekonderwijs

0 0

-20 0

-70 -80

Bibliotheek

-217

-274

5 5

Theater Openbare ruimte

0 -65

-176 -150

-236 -170

-255 -185

-272 -240

6 6

Gemeenschapshuizen/Jongerenaccomodatie Participatie

-200 227

-450 0

Wmo

1.249

-100

-1.400

6 6

Jeugzorg BUIG

-2.808 737

-3.700 -1.062

-6.300 -168

-5.000 964

-5.000 2.242

7 8

Dumping drugsafval Grondexploitatie

-34 -13

0 -19

0 -11

8 8

Wijkbudgetten Leges

-45 535

-45 0

122

-2.257

-808

* * * * *

* * *

Actueel begrotingssaldo * nieuw of gewijzigd t.o.v. raadsbesluit 2 juli 2025

Investeringen bedragen * € 1.000

Progr. Omschrijving Vervangings- en uitbreidingsinvesteringen I Reguliere investeringen 0 Transportmiddelen 2 Speeltoestellen 2 Civieltechnische kunstwerken 2 Bereikbaarheid Kerkrade-West 2 Versnellingsagenda Rijk div. proj. 3 Bereikbaarheid bedrijventerreinen 3 Markten 5 Sportaccomodaties

2025

2026

2027

2028

2029

-202 20 0 -100 235 -450 -170 -945

438 40 -680 100 -235 450 170 425

66 40 745 0 0 0 0 20

117 40 0 0 0 0 0 300

76 40 0 0 0 0 0 200

Begroting in één oogopslag

Programma's

De Begroting 2026 bestaat uit 9 programma's (0 t/m 8), gebaseerd op de (hoofd)taakvelden volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Informatievoorschriften voor derden (IV3). De programma's in de begroting zijn: 0. Bestuur en ondersteuning 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Per programma komen aan bod: Onderdeel A Een algemene omschrijving van het programma en uit welke taakvelden dit programma bestaat. Tevens wordt in voorkomende gevallen aangegeven met welke paragrafen er een relatie is. Onderdeel B Hier zijn opgenomen de speerpunten van beleid. Hierbij wordt aangesloten bij het collegeprogramma. De activiteiten en de voortgang daarvan worden aangegeven. In beginsel staan de speerpunten van beleid gedurende de bestuursperiode vast. Onderdeel C Hier wordt in tabelvorm meer inzicht gegeven in de financiën van het programma, zowel exploitatie als investeringen. Inzicht wordt gegeven op taakveld-niveau. Een analyse van de afwijkingen is opgenomen in het gedeelte ''Financiële begroting''. Voor een detailoverzicht op productenniveau van de kosten en baten van de Begroting 2026 en meerjarenraming wordt verwezen naar de bijlage "Productenbegroting".

Onderdeel D Een toelichting op de financiële mutaties, welke uit het overzicht "Samenvatting financiële mutaties" blijken, wordt hier gegeven. Daarnaast kunnen overige vermeldenswaardige zaken worden genoemd. Onderdeel E Dit onderdeel bevat de landelijk uniforme "basisset beleidsindicatoren". De meeste gegevens zijn van het CBS en landelijke databanken afkomstig en gemeenten nemen deze in hun begroting over. Meer uitleg over deze indicatoren is te vinden op de website "waarstaatjegemeente.nl". Daarnaast bevat dit onderdeel de eigen indicatoren.

Portefeuilleverdeling

Petra Dassen-Housen Burgemeester

- Openbare orde en veiligheid (1) - Rampenbestrijding (1) - Coördinatie handhaving (1) - Eurode en internationale zaken (0) - Communicatie (0/3)- AB/DB Parkstad Limburg (0)

Nicolle Heijltjes Wethouder

- Ruimtelijke ordening (1/3/8) - Weekmarkten en kermissen (3) - Marketing en evenementen (3/5) - Speeltuinen en speelplekken (5)

Jo Schlangen Wethouder

Alexander Geers

- Onderwijs (4) - Cultuur (5) - Sport (5) - Welzijn (5) - Coördinatie VIE (5/8) - Publiekszaken en dienstverlening (0) - Wijk Oost (8)

Wethouder

- Wonen en volkshuisvesting (8) - Economie en toerisme (3/8) - Openbare ruimte (2/5) - Vastgoed (OBK) (8) - Personeel en organisatie (0) René van Drunen

John Roland

Wethouder

- Jeugdzorg en jeugdbeleid (4/6) - Volksgezondheid (7) - Milieu en afval (1/7) - Duurzaamheid (7)

- Sociale zaken en werkgelegenheid (6) - Euregionale Arbeidsmarkt (3)/) - Maatschappelijke zorg (6) - Burgerparticipatie (0) - Wijk West (8)

Raoul Vinken Wethouder

Jo Paas Wethouder

- Financiën (0) - Wmo (6) - Integraal Ouderenbeleid (6)

- Mobiliteit (0/2) - Wijkontwikkeling (6/8) - Centrummanagement (3) - Informatisering en automatisering (0) - Wijk Noord (8)

0 Bestuur en ondersteuning

A. Algemeen Omschrijving van het programma Het op een goede wijze uitvoering geven aan de bestuurlijke en ondersteunende taken van de gemeentelijke organisatie. Het programma is ondersteunend aan en richtinggevend voor de bestuurlijke ambities en doelstellingen in de andere programma’s.

Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragrafen Lokale heffingen (§1), Financiering (Treasury) (§4) en Bedrijfsvoering (§5).

Taakvelden 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

B. Speerpunten van beleid 1. Burgerparticipatie Relatie met taakveld(en): 0.4 De gemeente Kerkrade gelooft in een samenleving waarin inwoners actief kunnen bijdragen aan het vormgeven van hun leefomgeving. Burgerparticipatie is geen doel op zich, maar een essentieel middel om beleid te verrijken, draagvlak te vergroten en maatschappelijke betrokkenheid te versterken. In 2025 zetten we verdere stappen in het structureel verankeren van participatie in onze beleidsprocessen, met als uitgangspunt 'Samen Kerkrade maken'. In lijn met het visiedocument uit 2022, de participatieverordening uit 2023 en de evaluatie aan het begin van 2025 hebben we ons gericht op de volgende speerpunten: •

•

Versterken van participatie bij beleidsontwikkeling en besluitvorming Bij elk ontwerpbesluit wordt expliciet gemotiveerd waarom burgerparticipatie wel of niet wordt toegepast. Hierbij worden alternatieven en overwegingen transparant gedeeld. Verbeteren van toegankelijkheid en inclusiviteit We ontwikkelen participatievormen die aansluiten bij diverse doelgroepen, waaronder jongeren, ouderen, mensen met een migratieachtergrond en inwoners met een afstand tot de overheid. Ook digitale toegankelijkheid is hierbij van groot belang. Ondersteunen van initiatieven van onderop Inwoners die zelf ideeën of projecten willen realiseren, worden actief opgeroepen om deze te delen met de gemeente waarna er kan worden gekeken naar de mogelijkheden. Dit gaat om zowel fysieke zaken (bv. burgerinitiatief trapveldje …) alsmede sociale zaken (bv. burgerinitiatief verrijking Koningsdag)

Voor 2025 zijn lessen en aanbeveling kenbaar gemaakt tijdens de evaluatie. De gemeente Kerkrade is nog aan het begin van het proces. Er is kwantitatief een stijgende lijn in de maatschappelijke participatie aan te tonen, maar er is nog veel werk aan de winkel. Burgerparticipatie kan op veel manieren worden toegepast. Daardoor zijn er succesverhalen maar ook trajecten die te wensen overlaten. Met de volgende aanbevelingen gaan we burgerparticipatie de komende jaren doorontwikkelen: •

•

Procescommunicatie Door tijdige en duidelijke communicatie over het verloop, de verwachtingen en de rol van inwoners versterkt het vertrouwen in gemeentelijke processen. Ook blijkt dat er nog winst te behalen is in het terugkoppelen na afloop van participatietrajecten. Overzicht participatietrajecten Het aantal participatietrajecten is groot, met een duidelijke spreiding over de domeinen. Een centrale registratie en monitoring van deze trajecten ontbrak echter nog, waardoor het lastig is

•

om integraal te sturen op kwaliteit en impact. Deze registratie wordt vanaf het najaar van 2025 gepubliceerd op de nieuwe website van de gemeente. Aanhaken interne organisatie De interne organisatie toont groeiende bereidheid om participatie structureel te verankeren in beleid en uitvoering. Toch is er nog sprake van wisselende betrokkenheid, aanpak en kennisniveau. Extra aandacht met een aangescherpte leidraad kunnen bijdragen aan een meer uniforme aanpak.

De financiële middelen voor deze doorontwikkeling resteren uit eerdere overhevelingen. De inzet is deels projectmatig, met ruimte voor cofinanciering vanuit externe fondsen en samenwerkingsverbanden en deels een restant van het incidentele startbudget voor burgerparticipatie. Voor de beoogde doorontwikkeling is structurele kostendekking noodzakelijk.

2. Regionale en euregionale samenwerking Relatie met taakveld(en): 0,1 De grensoverstijgende samenwerking tussen Kerkrade en Herzogenrath binnen het Openbaar Lichaam Eurode blijft ook in 2026 een belangrijk speerpunt. Deze samenwerking krijgt verdere richting en verdieping via het Actieplan GROS 2025–2029, dat op 24 september door de gemeenteraad is vastgesteld. Het plan vormt het strategisch kader voor gezamenlijke initiatieven in de grensregio. We willen Eurode meer ‘sjwung’ geven en de samenwerking verder verdiepen. Door gezamenlijk in te zetten op uiteenlopende thema’s zoals economie, energie, mobiliteit, toerisme en (maatschappelijke) veiligheid, versterken we de verbinding tussen beide steden en bouwen we samen aan een toekomstbestendige grensregio. Daarnaast werken we actief aan het vergroten van de bekendheid van Eurode, zowel binnen de eigen organisaties als richting inwoners, ondernemers en partners in de regio. De samenwerking tussen boa’s en het Duitse Ordnungsamt verloopt goed en is inmiddels uitgegroeid tot een pragmatische aanpak met gezamenlijke patrouilles. In 2026 onderzoeken we of deze samenwerking verder geformaliseerd kan worden. Daarbij wordt ook de samenwerking met buurgemeenten zoals Landgraaf gezocht. We gaan hier een vervolg aan geven. Daarnaast onderzoeken we de inzet van een bovenformatieve kracht in de kinderdagopvang.

In het verlengde daarvan willen we het vak Duits in het primair onderwijs weer meer onder de aandacht brengen, onder andere via een doorlopende leerlijn. Ook zetten we in op het motiveren van samenwerking tussen basisscholen in de grensregio. Om de bekendheid en zichtbaarheid van Eurode te vergroten en om tevens de grensoverstijgende samenwerking binnen Eurode te versterken, willen we naast gezamenlijke informatiebijeenkomsten ook de uitwisseling van medewerkers tussen de gemeenten Kerkrade en Herzogenrath faciliteren, zodat zij elkaars bestuurlijke werkwijzen en cultuur van binnenuit leren kennen. In september 2026 organiseert Eurode bovendien een grensoverstijgende beurs voor ondernemers en verenigingen uit Kerkrade en Herzogenrath. Tot slot willen we de reeds ingezette koers van het aanbieden van cursussen spreekvaardigheid Duits voor medewerkers van Kerkrade voortzetten. Ook met de Stadsregio Parkstad Limburg werken we verder aan grensoverstijgende projecten. Deze worden gefinancierd vanuit de Regiodeals en versterken de fysieke en maatschappelijke verbindingen tussen onze landen (denk aan de vestiging van de RWTH Aken in Heerlen). In Kerkrade werken we in dit kader aan diverse grensoverstijgende energieprojecten, gericht op het koppelen van lokale voorzieningen en infrastructuur aan het Duitse energienet en het benutten van restwarmte in de regio.

C. Wat mag het kosten? Exploitatie 0

Bestuur en ondersteuning

REK.

BEGR.

MJR.

Bijgesteld

Primair

2025

2026

2024

2027

2028

2029

LASTEN 0.1 Bestuur

4.502

4.151

4.136

4.172

4.184

4.182

0.2 Burgerzaken

1.730

2.005

2.101

2.098

2.106

2.120

0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden

161

121

122

121

119

0.5 Treasury

189

-24

-310

-390

-470

-521

0.63 Parkeerbelasting

0.64 Belastingen overig

1.256

1.067

863

899

943

993

TOTAAL LASTEN

7.877

7.408

7.001

6.990

6.974

6.983

0.1 Bestuur

0.2 Burgerzaken

977

841

913

936

0.3 Beheer ov. gebouwen en gronden

511

192

193

194

169

0.5 Treasury

987

211

162

159

157

156

0.61 OZB woningen

8.228

8.824

8.893

9.017

9.026

9.138

0.62 OZB niet-woningen

6.399

6.876

7.223

7.485

7.491

7.579

449

521

621

BATEN

0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig

199

276

321

0.7 Alg. uitk. e ov. uitk. gem.fonds

143.469

152.998

152.412

153.188

151.206

154.886

TOTAAL BATEN

161.289 170.806 170.754 171.937 169.943 173.822

DIVERSE LASTEN 0.4 Overhead 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

37.348

32.287

29.773

29.089

29.123

29.069

121

389

1.881

5.677

10.014

12.418

37.469

32.689

31.668

34.780

39.151

41.501

0.4 Overhead

969

1.217

269

274

124

0.8 Overige baten en lasten

789

1.265

1.090

1.758

2.482

1.359

1.364

1.214

0.10 Vermeerderingen

34.292

30.716

5.842

4.145

2.987

3.601

0.10 Verminderingen

31.563

36.256

5.908

4.260

4.157

2.981

SALDO MUTATIES RESERVES

-2.729

5.540

115

1.170

-620

0.11 RESULTAAT

6.419

122

-2.257

-808

TOTAAL DIVERSE LASTEN DIVERSE BATEN

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

TOTAAL DIVERSE BATEN RESERVES

Investeringen bedragen * € 1.000 TV

Omschrijving

V/U¹ E/M²

2025

2026

2027

2028

2029

Totaal

I Reguliere investeringen 0.4

ICT investeringen

327

0.4

Telefooncentrale

0.4

Diverse transportmiddelen

176

708

340

391

350

1.965

0.4

Gemeentelijke gebouwen

1.186

1.300

6.386

0.4

Verduurz. stadskant. en raadhuis

1.148

1.112

1.000

370

3.630

0.8

Onvermijdbaar / algemeen

e/m

Totaal Programma 0

327

1.635

148

380

3.050

3.505

3.025

2.446

2.035

14.061

¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut

D. Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Reserves Bij aanvang van het begrotingstraject zijn de actuele saldi van de reserves bekeken en beoordeeld. Het Rijksbeleid in samenhang met alle andere ontwikkelingen heeft ertoe geleid dat wij de reserve exploitatie meerjarig moesten inzetten om de begroting 2025 sluitend te houden. Het provinciaal toezicht staat dit slechts onder voorwaarden toe. Dit heeft tot gevolg dat we een eerdere onttrekking in 2026 nu moeten compenseren met een extra storting van € 3,2 miljoen. Verder vinden in 2027 en 2029 stortingen plaats naar de reserve exploitatie van € 403.000 resp. € 594.000. Een en ander conform raadsbesluit juli 2025 (financiële basis). Verder wordt in 2025 € 250.000 onttrokken aan de reserve exploitatie ten behoeve van het startbudget Weerbaarheid (raad september 2025) en wordt € 168.000 gereserveerd ten behoeve van de open-einde regelingen. Voor de jaren 2028 en 2029 is sprake van een tekort c.q. financiële opgave. We hebben hierin de keuze gemaakt de tekorten zichtbaar te maken.

Mocht het Rijk toch niet compenseren voor de toename in kosten is een bedrag van in totaal € 1,45 miljoen (€ 700.000 in 2026 en € 750.000 in 2027) opzij gezet om de financiële opgave 2028 gelijk te laten zijn aan die van 2029, namelijk circa € 0,8 miljoen (onder gelijkblijvende overige omstandigheden). Tot slot reserveren we een bedrag van € 5 miljoen incidenteel in de reserve exploitatie. De komende maanden volgen nog concrete voorstellen aan de raad. Bij het onderdeel ‘Aanbieding’ hebben wij hierop al een toelichting gegeven. Gemeenschappelijke regelingen (diverse taakvelden) In de raadsvergadering van 2 juli 2025 zijn de ontwerpbegrotingen 2026 en meerjarenramingen (alsook in enkele gevallen begrotingswijzigingen 2025) van de gemeenschappelijke regelingen behandeld en is hierop een zienswijze afgegeven. De individuele begrotingen, die daarbij gedeeld en behandeld zijn leiden tot een daling van de bijdragen. Op basis van actuele inzichten is de reeks voor de gemeentelijke bijdragen voor de Veiligheidsregio Zuid-Limburg nog aangepast. In de nu voorliggende begroting is rekening gehouden met voordelen welke optellen tot € 2,3 miljoen. Bij het afgeven van de zienswijzen op de begrotingen van de Gemeenschappelijke Regelingen in 2024 is hen - met andere gemeenten gevraagd om voorstellen te doen hoe vanaf 2026 een besparing in de werkzaamheden gerealiseerd kan

worden (indicatief 5-10%). Een deel van de GR-en heeft aan deze oproep gehoor gegeven waardoor de bijdragen per saldo afnemen. Bij programma 0 gaat het om: • GR BSGW • GR Gegevenshuis • GR omgevingsdienst via beschikbaar reserve reeds bestemde • GR RD4 structureel nadeel pluspakket (kan NIET worden toegerekend aan afval) • GR Solido (incl. laptops) • GR Stadsregio Parkstad Besparingen gemeentebreed/Studiejaar (diverse taakvelden) Op 2 juli 2025 is het studiejaar-project afgerond en is een keuze gemaakt uit de onderzochte besparingsmogelijkheden (25Rb050). De 17 gekozen formats leveren een besparing op van € 2 mln in 2026 tot € 1,6 mln in 2029. Voor programma 0 ging het om: •

bestuur 1 verzekeringen

•

bestuur 3 ambtshalve inschrijvingen

•

bestuur 4 vergoeding verkiezingen

•

bestuur 14 lokale lastenmeter

•

bestuur 16 uitfaseren multifunctionals

•

bestuur 17 gt-mobiel

•

stad 60 diverse faseringen investeringen (kapitaallasten)

•

stad 70 pilot investering wegen (kapitaallasten)

•

stad 72 verkoop gemeentelijk vastgoed

Resultaatbestemmingen (diverse taakvelden) Bij het vaststellen van de jaarrekening 2024 is de raad akkoord gegaan met resultaatbestemmingen ten gunste van 2025 (zie pagina 11 van de jaarrekening). Het betreft bijvoorbeeld Taakstelling Oekraïne, Personeelskosten en verlaging afschrijvingslasten investeringen. Deze zijn verwerkt in de betreffende budgetten 2025. Algemene uitkering De uitkomsten van de circulaires zijn verwerkt in het begrotingssaldo. In de informatiebrief naar aanleiding van de circulaire van december 2024 en Nota van toelichting 25TI046 inzake Studiejaar en voorbereiding Begroting 2026 e.v./1e bijstelling 2025 heeft de raad hierover kunnen lezen. Gelet op het relatief korte tijdsverloop tussen het bekend worden van de resultaten van de septembercirculaire en de publicatie van de begroting wordt zoals gebruikelijk geen informatiebrief over de septembercirculaire gezonden. In de septembercirculaire was van bijzonder belang dat het Rijk heeft besloten tot compensatie van 50% van de tekorten (op landelijk niveau) op jeugdzorg in 2023 en 2024. Algemene uitkering Decembercirculaire 2024 (incl. afwikkeling oude jaren)

2025

2026

2027

2028

2029

712

674

1.040

1.070

Meicirculaire 2025

1.300

8.350

7.980

2.635

5.095

Septembercirculaire 2025*

4.819

484

470

-3

-1.012

TOTAAL

6.831

9.508

9.490

3.702

5.153

* In bovenstaande netto-reeks is rekening gehouden met een toerekening van integratie/decentralisatie-uitkeringen Participatie en Digitale dienstverlening omdat deze een directie relatie hebben met de begroting van WOZL resp. Bibliotheek. Verder wordt de huidige specifieke uitkering voor klimaat en energie (SPUK CDOKE) in 2026 omgezet naar een decentralisatie-uitkering. Wij rekenen de betreffende middelen circa € 1,7 miljoen toe aan (voortzetting van) het klimaat- en energiebeleid.

Diverse belastingen en leges Hierin zijn verwerkt diverse mee-en tegenvallers op diverse belastingen en leges, per saldo € 30.000 vanaf 2026. De extra opbrengst in 2029 heeft te maken met de OZB, bedraagt € 200.000 en is het gevolg van het doortrekken van de eerder besloten jaarlijkse indexering van 1,5% naar de nieuwe jaarschijf in de meerjarenraming (van 2028 naar 2029). Loonsom De ontwikkeling van de loonsom blijft dynamisch en heeft in de afgelopen jaren een stijgende lijn laten zien. Dit komt voor een groot deel door autonome factoren, zoals cao-afspraken en functieonderhoud. Voor een ander groot deel komt dat door noodzakelijke uitbreiding van het personeelsbestand. Personeel dat nodig is omdat gemeenten veel nieuwe taken erbij gekregen hebben en omdat de gemeente Kerkrade grote ambities heeft en voor grote opgaven staat. Ten slotte wordt extra druk op de loonsom gelegd vanwege de betere onderhandelingspositie van nieuwe medewerkers door de krapte op de arbeidsmarkt. Op grond van de CAO hebben medewerkers de mogelijkheid om gebruik maken van de zgn. Regeling Vervroegde Uittreding (RVU). De medewerker krijgt dan nog tijdelijk een deel van zijn salaris doorbetaald. Als een medewerker gebruik maakt van de RVU dan is de gemeente als werkgever gehouden om medewerking te verlenen aan een dergelijk verzoek.

De gemeente is dan ook verplicht om een voorziening te vormen voor de toekomstige financiële verplichtingen. Dit zal eind 2025 voor het eerst plaatsvinden. Voor alle nu bekende RVU’s is dit in beeld gebracht. Voor het boekjaar 2025 is hiermee een bedrag van € 361.000 gemoeid. In 2026 is een aanvullende storting van € 305.000 nodig voor de RVU’s die starten in 2026. De bedragen kunnen nog toenemen naarmate meer mensen hiervan gebruik gaan maken en de hoogte van de voorziening zal afnemen naarmate de looptijd van individuele RVU’s ten einde komt. Het beheersbaar houden van de loonsom heeft prioriteit. De loonsom zal in een evenwichtige verhouding moeten staan met de totale begroting. Hiervoor wordt een aantal extra maatregelen genomen. Het beheer van loonsom en formatie, zowel voor eigen personeel als inhuur, zal volledig geautomatiseerd worden. Dashboards bieden realtime inzicht in de belangrijkste KPI’s, waardoor P&O en directie snel kunnen bijsturen. Herinvulling van vacatures die ontstaan door de pensionering van medewerkers of anderszins zal kritisch beoordeeld worden. Waar mogelijk worden besparingen gerealiseerd. De mogelijkheden van kunstmatige intelligentie om werkzaamheden en activiteiten over te nemen, worden onderzocht en zo mogelijk benut. Monitoring van de maatregelen vindt centraal plaats volgens strakke kaders.

Parkeerbelasting (0.63) Doordat de parkeergarage Vie nog niet in bedrijf is genomen blijven de parkeerinkomsten in 2025 met € 100.000 achter. De gemeente werkt er hard aan om de parkeergarage zo spoedig mogelijk in bedrijf te nemen, zodat parkeergelden kunnen worden geïnd. Bedrijfsvoering diversen (diverse taakvelden) Deze post betreft met name de kosten voor Instrumenten regulering huisvestingen, gebouwenbeheer, CAR-verzekering en inhuur ICT alsmede de kosten samenhangend met de extra verkiezingen in 2025. Voor wat betreft regulering huisvestingen het volgende. Dit brengt meerkosten met zich mee van € 250.000 in de periode 2026-2030. Daartoe wordt in 2025 een bedrag van € 500.000 gereserveerd en in de periode 2026-2030 jaarlijks € 100.000 aan deze reservering onttrokken. De resterende € 150.000 wordt gedekt door de eerdergenoemde intensivering van de taakstelling op de loonsom vanaf 2026. Dividend Enexis / BNG bank (0.8) De gemeente ontvangt dividendinkomsten van Enexis en de BNG Bank. Dividend is de uitkering van (een deel van) de winst aan de aandeelhouders. In 2025 viel de dividenduitkering van Enexis hoger uit dan geraamd. Vanaf 2026 heeft Enexis, met het oog op de grote opgave in het kader van de energietransitie een plafond ingesteld voor de dividenduitkeringen. Hierdoor valt het verwachte voordeel meerjarig iets lager uit.

Rente/Kapitaallasten (0.8) Vooralsnog kan met de eerder aangetrokken langlopende leningen in de financieringsbehoefte voor 2025 worden voorzien. Met name valt op de omvangrijke voorschotfinanciering van specifieke uitkeringen, subsidies e.d. die wij hebben ontvangen van met name het Rijk. Deze gelden zullen alsnog worden besteed. Tijdelijk overtollige middelen worden (verplicht) in de Schatkist van het Rijk gestort. Dit heeft geleid tot extra rente-opbrengsten in 2025. De verschillende aanpassingen in het investeringsprogramma, zowel verlagingen/faseringen als nieuwe investeringen leiden tot aanpassingen in de begrote kapitaallasten zoals weergegeven in de financiële samenvatting vooraan in deze begroting. Meer informatie over de investeringen zelf staat in het onderdeel 'Samenvatting financiële mutaties: investeringen.' Verkoop aandelen GaiaZOO De aandelen van GaiaZOO zijn op 1 juni 2025 verkocht aan Koninklijke Burgers' Zoo. (raad mei 2025) De voormalige aandeelhouders (Moraco) en de gemeente Kerkrade, verkochten hun aandelen om continuïteit en groei voor GaiaZOO te waarborgen. De overname is afgerond en Burgers' Zoo is nu de eigenaar van het Limburgse dierenpark. De eenmalige netto boekwinst in 2025 en de structurele meevaller in de gemeentefinanciering (rente) vanaf 2025 zijn verwerkt in deze begroting. Zie verder ook bij programma 3.

Investeringen Diverse transportmiddelen (0.4) Bedrijfsvoertuigen en zelfrijdende machines zijn nodig voor het onderhoud van de openbare ruimte. Voor de veiligheid van het personeel en om hoge onderhoudskosten te vermijden dienen de voertuigen tijdig te worden vervangen. Onlangs is het vervangingsschema geactualiseerd. Hiervoor dient het investeringsprogramma geactualiseerd te worden. Begroot 2025 2026 2027 2028 2029

was € 374.000 € 274.000 € 274.000 € 274.000 € 274.000

wordt € 176.000 € 708.000 € 340.000 € 391.000 € 350.000

Overige vermeldenswaardige zaken Algemene dekkingsmiddelen (incl. onvoorzien) (diverse taakvelden pr. 0) De algemene dekkingsmiddelen zijn die inkomsten die geen specifiek bestedingsdoel kennen. De belangrijkste daarvan zijn de uitkering uit het Gemeentefonds en de opbrengst onroerendezaakbelastingen (OZB). Daarnaast is er nog een aantal kleinere opbrengsten zonder specifiek bestedingsdoel. Conform artikel 8, lid 5 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de programmabegroting het overzicht algemene dekkingsmiddelen. Dit overzicht geeft ten minste weer: • • • •

de lokale heffingen (waarvan de bestedingen niet gebonden zijn) de algemene uitkering, het dividend, het saldo van de financieringsfunctie, en de overige algemene dekkingsmiddelen, t.w. de onttrekkingen aan en stortingen in de reserves.

In het overzicht hieronder zijn per post de saldi aangegeven van baten (positief) en lasten (negatief). Bedrag * € 1.000

2026

Omschrijving

2027

2028

2029

Lokale heffingen (0)

17.729

18.138

18.153

18.353

Algemene uitkering (0.7)

152.412

153.188

151.206

154.886

Dividend (0.8 / 7.3) Saldo van de financieringsfunctie (0.5)

969

472

549

627

677

Overige / mutatie reserves (0.10)

115

1.170

-620

171.647

172.959

172.125

174.265

TOTAAL

E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving

Bron

Eenheid

Periode

Kerkrade

Nederland

Limburg

Formatie Bezetting Apparaatkosten Externe inhuur

Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen begroting

2025 2025 2025 2025

11,25 11,25 1.275 7,73%

n/b n/b n/b n/b

Overhead

Eigen begroting

Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % loonsom + inhuur externen % totale lasten

2025

12,97%

n/b

Overige indicatoren Omschrijving

Bron

Eenheid

2019

Waardering gemeentelijke dienstverlening Digitale producten/ aanvraagformulieren voor de klant beschikbaar Contacten aan de balie tijdens openingsuren Afgehandelde bezwaarschriften: - beslissingen - ingetrokken Gemeentepersoneel op 31 dec.: - jonger dan 35 jaar - 55 jaar en ouder Deeltijdfactor (gemiddeld fte per medewerker op 31 dec.) Gemeentepersoneel: - instroom - uitstroom

Burgeronderzoek

Rapportcijfer (0 - 10) Aantal

6,7

Afdeling Burgerplein

Aantal

25.53 6

16.528

11.15 4

9.564

14.054

15.48 4

Bezwaarschriften- / klachtencommissie

Aantal 195 72

156 77

135 62

115 68

119 52

113 62

11 44 0,93

13 41 0,91

18 40 0,93

18 40 0,94

19 41 0,92

21 37 0,91

8,0 6,0

12,0 7,4

12,1 9,7

16,2 11,3

18,5 9,3

18,1 11,8

Afdeling Burgerplein

Afdeling P&O

2020

2021

2022

2023

2024

6,8

Afdeling P&O

*In 2021 is het dienstverleningsonderzoek niet uitgevoerd i.v.m. de Coronapandemie.

1 Veiligheid

A. Algemeen Omschrijving van het programma Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een aantrekkelijk en leefbaar Kerkrade. Kerkrade moet niet alleen veilig zijn, mensen moeten zich ook veilig, welkom en vrij voelen. Door gezamenlijke inspanning en integrale samenwerking zorgen we voor een leefbaar en veilig Kerkrade, waarbij overlast en criminaliteit zo veel mogelijk wordt voorkomen. In deze samenwerking zoeken we actief de samenwerking met andere instanties en private partijen.

Relatie met paragrafen N.v.t.

Taakvelden 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

B. Speerpunten van beleid 1. 1. Verhogen van het veiligheidsgevoel en beperken woon- en drugsoverlast Relatie met taakveld(en): 1.1, 1.2 Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (IVP) beschrijft op hoofdlijnen welke inspanningen en acties we ondernemen om Kerkrade naar het niveau van een bovengemiddeld veilige en leefbare stad te tillen. Eind 2026 leggen we een nieuw IVP voor.

In 2026 concentreren we ons op de volgende onderwerpen: Drugsoverlast We treden streng op tegen drugsoverlast op straat en in/vanuit panden. Drugspanden sluiten we en leggen drugsdealers en -kopers een last onder dwangsom op om de drugshandel op straat tegen te gaan. De strafrechtelijke opsporing van drugscriminaliteit is een bevoegdheid en taak van de politie. Door als gemeente wijkgerichter te werken zijn we extra ogen en oren voor de politie. Deze kan daardoor de beperkte opsporingscapaciteit gerichter en effectiever inzetten. In de Lokale Driehoek maakt de burgemeester waar nodig aanvullende afspraken over extra inzet voor de aanpak van drugsoverlast. Bij het (her)inrichten van de openbare ruimte letten we extra op dat er geen plekken ontstaan waar drugshandel makkelijk kan plaatsvinden. Woonoverlast Met nieuwe beleidsregels pakken we ernstige woonoverlast sneller en steviger aan met gedragsaanwijzingen, dwangsommen en in het uiterste geval een tijdelijk verblijfsverbod. Daar zetten we bovendien extra juridische capaciteit op in. Het onbedoeld verplaatsen van de overlast voorkomen we door meer aandacht te besteden aan de achtergronden van overlastgevend gedrag en het wegnemen daarvan. Daarvoor betrekken we zorg- en welzijnpartners en de woningcorporaties.

Jeugdoverlast en -criminaliteit In 2026 zetten we onder de vlag van Preventie met Gezag (PmG) de aanpak voort van overlastgevende jeugd en (potentieel) criminele jongeren. We werken hierin samen met andere Parkstad-gemeenten. De aanpak ziet niet (alleen) op het hard aanpakken van overlastende jeugd maar legt vooral de nadruk op preventie. Het bieden van perspectief en kansen voor jongeren om op het rechte pad te komen en te blijven. Daarvoor is voldoende straatkennis nodig over welke jeugdigen overlast veroorzaken en welke jongeren een verhoogd risico lopen het criminele pad op te gaan. Daarvoor werken we steeds nauwer samen met jeugd- en jongerenwerkers, politie, (jeugd)boa's, omwonenden, de jongeren zelf en hun ouders evenals scholen. De financiering voor dit programma door het Ministerie van Justitie en Veiligheid loopt tot juli 2027 en dit wordt waarschijnlijk niet verlengd. Om dit belangrijk programma voort te zetten na die periode moet er alvast gezocht worden naar alternatieve financiering of financiering uit eigen middelen. Handhaving Het aantal meldingen voor Handhaving blijft, mede door de goede bereikbaarheid en bekendheid, doorzetten van 2619 in 2021 naar ongeveer 9000 in 2025 (in 2024 waren er dit 7300). Met het stijgend aantal meldingen stijgt ook de druk op de inzet van onze boa's. Gemiddeld voeren zij 54 acties per dag uit en ook dat is stijgend.

Met de huidige bezetting moeten we daarom soms keuzes maken en prioriteiten stellen. Dat neemt niet weg dat we ons dagelijks blijven inzetten op een snelle afhandeling van alle meldingen. Onze boa’s zijn ook in 2026 bereikbaar op maandag tot en met zaterdag tussen 08.00 en 22.00 uur en op zondag tussen 13.00 en 21.00 uur. Cluster Handhaving bestaat uit elf boa’s die in twee diensten (ochtend en middag/avond) op meldingen afgaan. Zij worden aangestuurd door een coördinator en ondersteund door centralisten die meldingen aannemen en het cameratoezicht bedienen. Vanaf 2025 zijn aanvullend drie specialisten wijkgericht werken ingezet. Deze wijkcoördinatoren handelen niet de reguliere meldingen af die dagelijks binnenkomen. Wel adopteren zij meldingen die complexer van aard zijn of een trend weergeven van een problematiek die breder in een buurt of de wijk speelt. Zij zijn veel in de wijk aanwezig en werken zoveel mogelijk vanuit de buurtpunten. Ze hebben een breed en divers netwerk in de wijk, gaan proactief contacten aan, zijn zichtbaar aanwezig en gemakkelijk aanspreekbaar voor bewoners en ondernemers. Hiermee werken we aan het vroegtijdig signaleren en preventiever aanpakken van leefbaarheids- en sociale problematiek samen met onder meer de wijkagenten en gebiedsregisseurs.

De nijpende politiecapaciteit blijft een dagelijkse uitdaging omdat in toenemende mate meldingen bij de boa's terechtkomen waar zij in verband met een potentiële gevaarzetting niet toe bevoegd en uitgerust zijn. We blijven dan ook zoeken naar oplossingen en manieren om de leefbaarheid en openbare orde te handhaven. Zo gaan we in 2026 werken met gebiedsontzeggingen om met name overlastgevende personen, afhankelijk van het gepleegde feit, voor enkele dagen tot weken uit buurten te weren.

Interventieteam Kerkrade Het Interventieteam Kerkrade (voorheen Flexteam) is binnen het veiligheidsdomein een onmisbaar instrument in de bestuursrechtelijke aanpak. De gespecialiseerde toezichthouders voeren bestuursrechtelijke controles uit op bedrijventerreinen, (illegale) kamerverhuurpanden, woningsplitsingen, horeca, seksinrichtingen en thuisprostitutie. In 2026 gaan we daarnaast starten met steekproefsgewijze controles van de ruim 2800 garageboxen (uitgezonderd garages behorende bij een woning) die Kerkrade rijk is. Uit landelijke onderzoeken blijken garageboxen steeds vaker gebruikt te worden voor onder meer de opslag van gestolen goederen en drugs. Ook worden deze garageboxen soms gebruikt voor illegale bewoning of bedrijfsactiviteiten. Gemiddeld worden jaarlijks ruim 200 adressen/panden gecontroleerd. Op basis van de constateringen worden juridische handhavingstrajecten opgestart en hercontroles uitgevoerd. In 2026 verbinden we de inzet van het Interventieteam aan de Aanpak Sociaal Veilig. Bij ernstige misstanden wordt dan op één plek regie genomen om naast het juridisch traject alle andere maatregelen te laten nemen om voor de vaak complexe sociale problematiek een passende en structurele oplossing te vinden.

Wijkgerichte Aanpak Sociaal Veilig Veel leefbaarheid- en veiligheidsproblematiek kan aangepakt worden door bijvoorbeeld het sluiten van een drugspand of met een preventieve controle van het Interventieteam. Soms zijn de problemen echter zo complex en veel instanties betrokken dat we als gemeente stevig regie moeten nemen. Ook is er sprake van veel verborgen problematiek die zich achter de voordeur afspeelt en mensen daarover niet durven of willen melden. Om deze complexe en/of verborgen problematiek beter in beeld te krijgen en te kunnen aanpakken zijn we met behulp van een bijdrage uit de Regio Deal Parkstad 2.0 in het najaar van 2025 gestart met de Aanpak Sociaal Veilig. In 2026 verwachten we daar de eerste concrete resultaten over te kunnen delen. In de Aanpak Sociaal Veilig wordt met behulp van een vaste methodiek doorlopend de leefbaarheids- en veiligheidsproblemen in beeld gebracht. Tijdens vaste korte overleggen wordt met de juiste professionals aan tafel voor iedere casus of leefbaarheidsprobleem een passende oplossing bedacht. En direct na het overleg gestart met de uitvoering daarvan. Deze professionals noemen we frontliners omdat ze veel in de wijken zijn en zoveel mogelijk vanuit de buurtpunten werken. Ze kennen letterlijk en figuurlijk de weg in de wijk en hebben een goed netwerk bij instanties evenals buurtorganisaties en bewoners.

Op die manier halen we actief informatie op en signaleren we sneller (overlast)casussen en de verborgen sociale problematiek. Het gaat tijd, moeite en veel inzet kosten maar met deze manier van werken gaan we veel meer aan de voorkant van problemen komen. Preventie boven repressie om grip te krijgen op de leefbaarheid en veiligheid zoals inwoners en ondernemers die dagelijks in hun leefomgeving ervaren. De aanpak kenmerkt zich dan ook door in de haarvaten van de wijk met vaste professionals te werken die de wijk en haar inwoners goed kennen en weten wat er echt speelt. De aanpak vergt extra personele inzet. Met de bijdrage uit de Regio Deal Parkstad 2.0 is dat de komende twee jaar (tot september 2027) voor de focuswijk Kerkrade-Oost geborgd. Met inzet van eigen middelen kunnen we deze intensieve manier van werken voorlopig ook voor Noord en West inrichten. Zorg en Veiligheid We verbinden zorg en veiligheid met elkaar in die situaties waar dat nodig is. Soms komt overlast voort uit een zorgvraag of is enkelvoudige interventie niet voldoende voor complexer wordende vraagstukken. Het is van belang dat er dan adequate begeleiding is waarbij gemeenten, politie, openbaar ministerie, reclassering, zorginstellingen en maatschappelijke organisaties elkaar vinden.

Voor de aanpak van complexe en domein overstijgende casuïstiek draagt het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVHP) zorg voor het bij elkaar brengen van professionals uit het veiligheids-, zorg- en bestuurlijk domein. Onder onafhankelijke regie van een procesregisseur vindt integrale afstemming en samenwerking plaats met betrokken en relevante netwerkpartners. De gemeente Kerkrade neemt als lid van de Gemeenschappelijke regeling deel aan de financiering van het ZVHP met een bedrag van € 7,04 per inwoner in 2026 tot € 8,71 in 2029. Jaarlijks gaat de inwonersbijdrage met ongeveer € 0,45 omhoog vanwege de index die gehanteerd wordt op de loonkosten van derden. Voor de gemeente Kerkrade betekent dit een bijdrage van € 318.789 in 2026.

In 2025 zijn we reeds gestart met het onderzoeken naar het aanpakken van criminelen die in toenemende mate zich financieel verrijken door misbruik te maken van de zorgketen. Zorgfraude en zorgcriminaliteit hebben een negatieve impact op het toch al onder druk staand zorgstelsel. Dit raakt de eerlijke en hardwerkende zorgprofessionals tot aan de zorgbehoevenden die geen of slechte zorg krijgen door criminele inmenging. Het rapport ‘Ondermijning in de zorg: Het Limburgse zorgstelsel in gevaar?’ van het RIEC Limburg onderstreept het belang van het stevig aanpakken van deze vorm van criminaliteit. Programma Weerbare samenleving In een steeds onrustigere wereld als gevolg van geopolitieke en geo-economische dreigingen, snelle technologische veranderingen en een veranderend klimaat, dient de overheid en de samenleving weerbaarder en veerkrachtiger te zijn. We zetten hierop in middels een lokaal weerbaarheidsprogramma. In dit programma wordt de rampen- en crisisbestrijding verbonden aan de eigen bedrijfscontinuïteit en de weerbaarheidsopgave. We werken hierbij samen met onder andere de Rijksoverheid en de veiligheidsregio maar ook bedrijven, inwoners en instanties. Uit het weerbaarheidsprogramma vloeien tal van aanvullende maatregelen die bijdragen aan het weerbaarder en veerkrachtiger maken van de Kerkraadse samenleving als onderdeel van de Nederlandse en internationale samenleving.

Onderdeel hiervan is het inrichten van noodsteunpunten in Kerkrade waar mensen terecht kunnen indien vitale voorzieningen zoals elektriciteit, gas, water en telefoon uitvallen. Inwoners kunnen hier ook terecht voor hulp bij de eerste levensbehoeften en informatievoorziening. Doelstelling is in eerste instantie drie noodsteunpunten in te richten, maar deze op termijn uit te breiden over de gehele gemeente. 2. Aandacht voor de aanpak van ondermijnende activiteiten Relatie met taakveld(en): 1.2 We zetten ons blijvend in om ondermijning tegen te gaan door een integrale aanpak waarin bestuursrechtelijke maatregelen, samenwerking en preventie samenkomen. We maken gebruik van de Wet Bibob en sluitingsbevoegdheden om criminele activiteiten te verstoren en misbruik van vergunningen, subsidies en vastgoed te voorkomen. Samen met partners in het RIEC en via publiekprivate samenwerking bundelen we kennis en capaciteit om signalen vroegtijdig te herkennen. In 2026 zetten we daarnaast specifiek in op een aantal activiteiten om de weerbaarheid van medewerkers, inwoners en ondernemers te verhogen. Dit doen we door training, voorlichting en campagnes die bewustwording en meldingsbereidheid stimuleren.

Tot slot voeren we samen met ketenpartners integrale controles uit op risicolocaties zoals horeca, bedrijventerreinen en leegstaande panden, zodat misbruik voor criminele doeleinden wordt tegengegaan.

C. Wat mag het kosten? Exploitatie 1

Veiligheid

REK.

BEGR.

MJR.

Bijgesteld

Primair

2025

2026

2024

2027

2028

2029

LASTEN 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

4.004

4.263

4.325

4.441

4.603

4.769

1.2 Openbare orde en veiligheid

2.707

4.415

4.205

3.761

3.248

3.274

TOTAAL LASTEN

6.711

8.678

8.530

8.201

7.851

8.043

1.2 Openbare orde en veiligheid

158

759

794

509

TOTAAL BATEN

158

759

794

509

BATEN

Investeringen bedragen * € 1.000 TV

Omschrijving

V/U¹ E/M²

2025

2026

2027

2028

2029

2025 2029

I Reguliere investeringen 1.1

Voertuigen handhaving

Totaal Programma 1

110

330

110

330

¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering ² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut

D. Toelichting op financiële mutaties en overige vermeldenswaardige zaken Financiële mutaties Exploitatie Gemeenschappelijke regelingen (diverse taakvelden) In de raadsvergadering van 2 juli 2025 zijn de ontwerpbegrotingen 2026 en meerjarenramingen (alsook in enkele gevallen begrotingswijzigingen 2025) van de gemeenschappelijke regelingen behandeld en is hierop een zienswijze afgegeven. Zie verder bij programma 0. Bij programma 1 gaat het om: • GR Veiligheidsregio Z-L incl. kazernes incl. bezuiniging • GR Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad Weerbaarheid In de raad van september is een besluit genomen over het weerbaarheidsprogramma. Daarvoor is in 2025 een startbudget van € 250.000 beschikbaar gesteld. Daar staat een onttrekking aan de reserve exploitatie tegenover.

Investeringen N.v.t.

Overige vermeldenswaardige zaken N.v.t.

E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren Omschrijving

Bron

Eenheid

Periode

Kerkrade

Nederland

Limburg

Verwijzingen Halt

Bureau Halt

2024

Winkeldiefstal

CBS

2024

2,6

2,2

2,1

Geweldsmisdrijven

CBS

2024

5,6

4,3

4,4

Diefstallen uit woning

CBS

2024

1,8

1,2

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte

CBS

Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

2024

7,3

5,7

Overige indicatoren Omschrijving

Bron

Eenheid

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Objecten meldpunt drugsoverlast1 Aantal meldingen drugsoverlast1 Overlast door verward persoon Diefstal / inbraak woning Straatroof Overval Geweld (eenvoudige mishandeling) Geweld (zware mishandeling)

Meldpunt

Aantal

139

n.b.

Politie

Aantal

516

355

229

222

185

Politie

Aantal

262

341

324

382

396

444

Politie

Aantal

154

Politie Politie Politie

Aantal Aantal Aantal

8 6 119

4 3 98

5 3 106

8 4 118

3 0 89

5 2 122

Politie

Aantal

1) indicator "objecten meldpunt drugsoverlast" wordt niet meer gemeten, vervangen door "aantal meldingen drugsoverlast"

2 Verkeer, vervoer en waterstaat

A. Algemeen Omschrijving van het programma De voorbereiding, planning en uitvoering van het verkeer- en vervoersbeleid is gericht op het leveren van een bijdrage aan een goede, evenwichtige en veilige infrastructuur. Het verhogen van de bereikbaarheid, het verhogen van de verkeersveiligheid door in te zetten op kwetsbare doelgroepen (verbeteren van de infrastructuur en het gedrag), duurzaamheid en leefbaarheid zijn daarbij de kernpunten.

Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3). Het betreft dan onder meer het onderhoud van het wegennet.

Taakvelden 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens (niet van toepassing) Economische havens en waterwegen (niet van toepassing) Openbaar vervoer

B. Speerpunten van beleid 1. Verbeteren van vervoersvoorzieningen en bereikbaarheid met Avantis als aandachtspunt Relatie met taakveld(en): 2.1, 5.7, 8.1. Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsplan Het mobiliteitsplan is in april 2023 vastgesteld. Het mobiliteitsplan is doorvertaald in een Uitvoeringsprogramma waarin diverse aandachtspunten naar voren komen. Het uitvoeringsplan wordt aan

het einde van 2025 voor het jaar 2026 door het college vastgesteld. In dit plan wordt aandacht besteed aan onder andere de herinrichting van de openbare ruimte om bijvoorbeeld de verkeersveiligheid te verbeteren door het aanleggen van punaises of andere snelheidsremmende maatregelen, het aanleggen van extra fietsvoorzieningen, gedragsbeïnvloeding en inrichten van schoolomgevingen door het aanbrengen van o.a. Julie wegmeubilair. Tevens worden de historische linten van Haanrade en Bleijerheide verkeerskundig afgewaardeerd naar 30 km/h zones. Dit heeft een positieve invloed op de leefbaarheid. Vanaf 2026 zullen projecten worden voorbereid en/of uitgevoerd. Verbetering bereikbaarheid Kerkrade West In het kader van de mobiliteitsopgave in Kerkrade West heeft de Provincie besloten om het Station Kerkrade West niet te realiseren. Om de mogelijkheden te onderzoeken hoe de bereikbaarheid van Kerkrade West kan worden verbeterd heeft er binnen de wijk een onderzoek plaatsgevonden naar Vervoersarmoede. Op basis van deze onderzoeksresultaten is een maatregelenpakket opgesteld waarmee, in samenwerking met stakeholders waaronder de Provincie, de (financiële) haalbaarheid wordt onderzocht. De haalbaarheid van o.a. de volgende maatregelen wordt onderzocht: buurthubs met deelfietsen, deelauto’s, digitale (dynamische) informatieborden bij bushaltes, etc.

Hierbij zal ook de verbinding gelegd worden met het bereikbaar maken van de bedrijventerreinen waaronder Avantis, anders dan per (eigen) auto.

2. Verbeteren verkeersveiligheid Relatie met taakveld(en): 2.1 Met het oog op de verbetering van de verkeersveiligheid is er een risicoanalyse Strategisch plan verkeersveiligheid uitgevoerd. Daarnaast is verkeersveiligheid in het gemeentelijk mobiliteitsplan en daarmee in het uitvoeringsprogramma ook een belangrijk onderwerp. Er heeft in 2025 een uitvraag plaatsgevonden voor de 3e tranche subsidieregeling SPV. Binnen de menukaart zijn maatregelen opgenomen en deze zijn ingepast binnen het strategisch plan verkeersveiligheid en het Mobiliteitsplan. Deze maatregelen dienen vóór 2029 te worden uitgevoerd.

3. Faciliteren van onderhoud openbare ruimte in centrum en wijken Relatie met taakveld(en): 2.1, 5.7 Bij een vitale stad hoort een vitale infrastructuur. In de komende jaren blijft de gemeente dan ook investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte. Hiervoor worden extra financiële middelen voorgesteld in de begroting 2026. Voorbeelden zijn extra investeringen in de kwaliteit van de Kerkraadse wegen, het onderhoud van het openbaar groen, voorzieningen voor honden en onkruidbestrijding en het schoonhouden van de openbare ruimte. Knelpunten in de infrastructuur zullen waar mogelijk worden aangepakt. Hiermee vervolgt het college de koers die in de vorige bestuursperiode is ingeslagen. De gevolgen van klimaatverandering en weersomstandigheden zijn, ook in de openbare ruimte, steeds meer merkbaar. Voorbeelden zijn wateroverlast, stormen, langdurige droogte en hoge temperaturen (hittestress). Ook om die redenen zijn de bomen in stad en wijken belangrijk. Als onderdeel van de groenstructuur zijn zij de longen van de stad. Daarnaast dragen bomen bij aan het tegengaan van hittestress. Het weghalen van (overbodige) verhardingen en vergroening van de stad wordt steeds belangrijker. De gemeente zal samen met bewoners de komende jaren hiermee aan de slag gaan. Voorbeelden hiervan zijn Steenbreek en meedoen aan het NK Tegelwippen.

Het college blijft dan ook investeren in de kwaliteit en de veiligheid om bestaande volwassen bomen te behouden en in het planten van nieuwe bomen (vergroening). Daarbij zal de vuistregel van “3-30-300” (aanwezigheid van groen) zoveel als mogelijk worden toegepast. Deze houdt in dat uiteindelijk vanuit iedere woning minimaal 3 volwassen bomen zijn te zien, minstens 30% van de buurt bestaat uit boomkronen die zorgen voor schaduw en op maximaal 300 meter een park of bos is voor natuurlijke verkoeling. De Kerkraadse Levensbomenbossen, die worden aangeplant in nauwe samenwerking met onze inwoners, zijn daarvan goede voorbeelden. Recent zijn wederom 260 bomen geadopteerd voor een volgende levensbomenbos nabij Rolduc. Het onderhoud van de openbare ruimte is mensenwerk dat voor een groot deel wordt uitgevoerd door onze eigen medewerkers. Dat gebeurt samen met de gedetacheerde collega’s van Wsp vanaf de gemeentewerf aan de Hammolenweg. Daarnaast worden externe aannemers ingezet. Het college

investeert in de komende periode extra in de personele capaciteit (waaronder ook in het compenseren van de terugloop van de Wsp-detachering), maar ook in de kwaliteit van de voertuigen en het materieel. Samen vormen zij het visitekaartje in de openbare ruimte. Ook zijn er extra middelen vrijgemaakt voor het onderhouden van de openbare ruimte.

4. Continuering parkeerbeleid Relatie met taakveld(en): 2.2 In oktober 2024 is een nieuwe nota parkeernormen vastgesteld. Hier opvolgend zijn in oktober 2025 de Parkeerverordening Kerkrade 2025 en de Verordening Mobiliteitsfonds Kerkrade 2025 vastgesteld. Aan de parkeerverordening gekoppeld zijn door het college de “Nadere Regels Parkeerverordening Kerkrade 2025”, de “POET-lijst Kerkrade 2025” en de “Beleidsregel Blauwe Zone Kerkrade 2025” vastgesteld. In 2025 zijn de parkeertarieven met € 0,10 per uur verhoogd en is de naheffing naar het landelijke maximum bedrag aangepast. De parkeertarieven worden in 2026 niet verhoogd. De naheffingstarieven zullen, daar waar een verhoging plaatsvindt, het landelijke parkeerbeleid volgen.

C. Wat mag het kosten? Exploitatie 2

REK.

Verkeer, vervoer en waterstaat

BEGR.

MJR.

Bijgesteld

Primair

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Kerkrade&id=d28eaf9b-b0b6-414b-8a9d-fede9a8c038a