Document · PDF

Agendabundel

Gezamenlijke commissies 19 januari 2021, gemeente Kerkrade26.015 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Betrokken partijen • • •

Toponderzoek; SSSHIFT Customer Experience; Gemeente Kerkrade.

Regie Toponderzoek en SSSHIFT Customer Experience.

Status Oriëntatie

Voorbereiding

Onderzoek

Opgeleverd 44

Fondsen werving Doelgroep Partijen die zich programmatisch inzetten om (gezondheids)achterstanden in te halen.

Algemene omschrijving De uitdagingen in onze regio die vertaald worden in initiatieven en programma’s hebben ook financiering nodig. Vanuit de Innovatiehub zal ingezet worden op het verwerven van middelen bij diverse (landelijke en Europese) fondsen. Uiteraard zal hierbij afstemming gezocht worden met andere organisaties die hier overduidelijk al goed in slagen zoals bijvoorbeeld de Stadsregio Parkstad en de GGD. Daarnaast zal ook de hulp ingeroepen worden van externe bureau’s om hierin te ondersteunen.

Beoogd resultaat Werving van financiële middelen voor bestaande en/of nieuwe programma’s of producten op het gebied van vitaliteit en gezondheid.

Betrokken partijen • • •

Partners in de regio; Subsidiebureau’s; Innovatiehub Vie.

Regie In onderlinge afstemming te bepalen.

Status Oriëntatie

Voorbereiding

Onderzoek

Opgeleverd

LEEF fonds Doelgroep Ondernemers/start-ups die werken aan oplossingen op het gebied van vitaliteit en gezondheid.

Algemene omschrijving Op vele fronten wordt er door ondernemers gewerkt aan oplossingen voor een specifiek (gezondheids)probleem, maar ontbreekt het hen nog regelmatig aan budget voor ontwikkeling of testen. Daarom is er momenteel een pilot fonds in de planning die ondernemers (en startups) financieel wil helpen in de vroege fase. Opzet van het fonds is dat men kan aankloppen bij het LEEF (Limburg Early Execution Fund) fonds waaruit budgetten van €10k worden verdeeld op basis van een pitch aan een panel van ‘dragons’.

Beoogd resultaat Het aanjagen van innovatie op het gebied van vitaliteit en gezondheid door het ondersteunen van ondernemers/startups.

Betrokken partijen • • • •

Stadsregio Parkstad; LIOF (Limburgs ontwikkelings- en investeringsmaatschappij); ESZL (Economische Samenwerking Zuid-Limburg); Innovatiehub Vie.

Status Oriëntatie

Voorbereiding

Onderzoek

Opgeleverd

Community events Doelgroep Partijen die zich programmatisch inzetten om (gezondheids)achterstanden in te halen

Algemene omschrijving Binnen Parkstad wordt door veel partijen gewerkt aan vitaliteit en gezondheid. Partijen die bijvoorbeeld kunnen deelnemen aan het programma ‘Parkstad Excellence’ (zie voor meer informatie eerder in dit document) maar waarbij het van belang is dat zij elkaar ook op andere manieren ontmoeten en versterken. Het voornemen is om samen met enkele kennisinstellingen in de Smart Services Hub in Heerlen en deelnemers op het gebied van vitaliteit en gezondheid events te organiseren. Hierbij wordt concreet gedacht aan: • Informele bijpraatsessies; • Bijeenkomsten waarin men elkaars successen deelt maar ook leert van elkaars fouten; • Hackathons (bijeenkomsten waarin een probleem helder wordt gedefinieerd en binnen 24 uur wordt opgelost door teams); • Designsprints (een uitgebreidere versie van een hackathon waarin een team aan de slag gaat met een vraagstelling); • Een ‘wasstraat’ waarin een panel van experts/hackers in 1 uur advies geven op een probleem; De wasstraat zal er voornamelijk erop gericht zijn om reeds bestaande oplossingen boven tafel te krijgen.

Beoogd resultaat Het creëren van een hechtere verbinding tussen actoren en professionals werkzaam op het gebied van vitaliteit en gezondheid.

Betrokken partijen Partijen die zich programmatisch inzetten om (gezondheids)achterstanden in te halen.

Regie Innovatiehub Vie.

Status Oriëntatie

Voorbereiding

Onderzoek

Opgeleverd

Betrokken partners De rol van de gemeente is in de diverse programma’s wisselend. De ene keer is deze rol regievoerder, een andere keer participant. Programma’s worden echter altijd samen met partners uitgevoerd, dit is ook te zien in het onderdeel ‘betrokken partijen’ dat in elk programma is opgenomen. Onderstaand zijn alle bij de programma’s betrokken partijen zoals te vinden in het uitvoeringsprogramma Vie en Sociaal programma Rolduckerveld d.d. januari 2021, alfabetisch weergegeven.

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Bibliotheek Kerkrade ESZL Fontys Hogescholen GGD Zuid-Limburg Geboortezorg Limburg Gezondheidscentra Terwinselen en Kerkrade West Huisartsen OZL IMPULS Kinderopvang Parkstad Kind naar gezond gewicht LIOF Lokale ondernemers Medisch Centrum Kruisstraat Movare Moventis GGZ MUMC+ (inclusief Limburgs consortium kinderartsen) Programmabureau Trendbreuk Provincie Limburg Radar Samenwerkende Bedrijventerreinen Kerkrade Scoor SSShift Customer Experience Stadsregio Parkstad Steunpunt voor Mantelzorgers Parkstad Stichting Beroepsonderwijs en bedrijfsleven Stichting de Positieve Stad Stichting gezonde basisschool van de toekomst Stichting Your Coach Next Door Talent Toponderzoek Universiteit Maastricht Verloskundigenpraktijk Puur Verloskundigenpraktijk La Vie Vista college Wonen Limburg Wonen Zuid Woningcorporatie Heem Wonen Xonar Zorgverzekeraads CZ en VGZ Zuyd Hogeschool 48

Vie – Leven in beweging Met Vie – Leven in beweging werkt de gemeente Kerkrade samen met haar inwoners en maatschappelijke lokale en regionale partners aan gezondheid en vitaliteit. Het is een plek waar mensen voor elkaar zorgen, samen bewegen, van elkaar leren en samenwerken. Maar Vie is niet alleen een fysieke plek in het centrum van Kerkrade. Vie is ook de beweging die hoort bij het leven. Vie wordt zichtbaar en voelbaar, in het stadshart tot in de haarvaten van de wijken. Vie staat voor levenslang kansrijk met programma’s die investeren in gezonde jeugd, vitaal ouder worden en vitale wijken. Met de inzet vaneen Kennis- en Expertisecentrum wordt Vie bovendien onmisbaar in de ambitie van de regio Zuid-Limburg om te werken aan gezondheid en vitaliteit. Kortom: Vie is een investering in een gezonde en vitale duurzame toekomst voor Kerkrade én de regio. www.vie-kerkrade.nl

1 Bijlage 1c Bijlage Vitaliteit in cijfers.pdf

BIJLAGE Vitaliteit en gezondheid in cijfers

Inleiding vitaliteit en gezondheid in cijfers In dit document vindt u indicatoren die zo dicht mogelijk aansluiten bij de doelen van Vie en daarvan afgeleid Rolduckerveld. Deze laatste als onderdeel van de programmalijn ‘vitale wijken’. Deze indicatorenset geeft weer wat de uitgangssituatie is en biedt handvatten om de voortgang van Vie te kunnen volgen. De indicatoren zijn onderverdeeld in: • Algemeen; • Gezonde Jeugd; • Vitale Wijken; • Vitaal Ouder worden. De indicatorenset van het gezondheidsbeleid Zuid-Limburg ‘Zuid springt eruit’ 2020-2030 is als basis genomen (zie indicatoren met *). Deze zijn verder aangevuld met indicatoren uit andere bronnen.

Indicatoren Rolduckerveld VIE

Algemeen: vitaliteit en gezondheid, volwassenen 19+ Levensverwachting bij geboorte* Totale kosten Zorgverzekeringswet per verzekerde* Welbevinden en geluk, afgelopen maand Tevreden over kwaliteit van leven Goed/ zeer goed ervaren gezondheid Matig/ veel regie over eigen leven Langdurige ziekte of aandoening Beperkt vanwege gezondheid Ernstig beperkt vanwege gezondheid (Ernstig) overgewicht* Voldoet aan beweegnorm Voldoet aan alcohol richtlijn Roker Hoog risico op angst of depressie Ernstig/ zeer ernstig eenzaam Mantelzorg ontvangen, afgelopen 12 maanden Vrijwilligerswerk

Algemeen: leefomgeving en economie Sociale huurwoningen Koopwoningen Gemiddelde woningwaarde Bevolkingsdichtheid (gem aantal inwoners per km2) Eenpersoons huishoudens Leefbaarheid, afwijking van NLs gemiddelde Woningen, afwijking van NLs gemiddelde Veiligheid, afwijking van NLs gemiddelde Fysieke omgeving oa groen, afwijking van NLs gemiddelde Oprichtingen van bedrijven, per 1.000 vestigingen Opheffingen van bedrijven, per 1.000 vestigingen Faillissementen van bedrijven en instellingen incl éénmanszaken, per 1.000 vestigingen Banen, per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

Nederland

65,9%

68,8%

44%

53%

56%

57%

60%

€18.300 17% 35% >16% 19%

29,8% €22.400 9,4% 24% >16% 10%

25,3% 11-13% -

€24.824 7,1% 15%

19,9% €26.000 7,1% 20% 11,9% 14,6%

6,8 45% 55% 80% 48% 51% 11% 59% 47% 55% 31% 16% 20% 10% 16%

78,5 jr €3.378 7,1 58% 63% 86% 44% 44% 8% 57% 52% 48% 26% 11% 17% 6% 22%

80,8jr €3.040 7,2 61% 69% 88% 39% 38% 52% 57% 40,3% 22% 13% 7% -

81,2jr €2.889 72% 52% -

81,5jr €2.490 76% 90% 34% 33% 6% 49% 63% 41% 21% 7% 10% 29%

63% 31% 22% 53% €103.000 €142.000 2.080 2.088 45,5% 41,0% -33 -5,7 -7,3 -0,2 -17,3 -6,7 -4,3 0,6 84,1 82,2

26% 29% 60% 57% - €199.967 €248.000 520 517 38,3% 1,1 2,9 0 -1,2 -0,9 0 -1,7 1,6 0 1,1 2 0 88,8 84,6 100,6 61,4 58,2 61,6

5,8%

3,0%

3,1%

2,3%

552,9

734.6

757,0

792,1

2019 CBS via WSJG

Opmerkingen

Limburg

63,3%

Meet frequentie

Zuid-Limburg

61,3%

Bron

Kerkrade

Indicator Algemeen: arbeid, inkomen en opleiding Netto arbeidsparticipatie 15-74jr mensen met betaalde baan tov potentiële beroepsbevolking* Actieven: personen met inkomen uit arbeid of eigen onderneming 1575jr Inwoners in een risicopositie tav werk of inkomen* Gemiddeld inkomen per inwoner Huishoudens onder of rond sociaal minimum Moeite met rondkomen Laaggeletterden* Laag opgeleiden

Jaar

Rolduckerveld

Indicator Algemeen: arbeid, inkomen en opleiding Netto arbeidsparticipatie 15-74jr mensen met betaalde baan tov potentiële beroepsbevolking* Actieven: personen met inkomen uit arbeid of eigen onderneming 15-75jr Inwoners in een risicopositie tav werk of inkomen* Gemiddeld inkomen per inwoner Huishoudens onder of rond sociaal minimum Moeite met rondkomen Laaggeletterden* Laag opgeleiden

Toelichting van de cijfers

Jaarlijks

Jaarlijks 2018 CBS via Allecijfers.nl 2017 ROA obv cijfers CBS Onregelmatig 2018 CBS via Allecijfers.nl Jaarlijks 2018 CBS via Allecijfers.nl Jaarlijks 2016 RIVM SMAP-data ism GGD'en Om de 4 jaar 2013 Stichting Lezen & Schrijven via WSJG Onregelmatig 2018 Buurt/ Wijkprofiel Gezondheidsatlas Z-Limburg (Rold/Kerkr) Om de 4 jaar en CBS Arbeidsdeelname via WSJG (Limb/NL)

2016 RIVM via WSJG Jaarlijks '2016' = Gemiddelde van '2014-2016' (3 jr) 2017 Vektis via WSJG Jaarlijks 2016 Monitor Volw GGD via Gezh Atlas Z-Limburg Om de 4 jaar Rapportcijfer 2016 Monitor Volw GGD via Gezh Atlas Z-Limburg Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP (Rold) en Om Gezh de 4Atlas jaar Z-Limburg (overige) 2016 RIVM SMAP-data ism GGD'en Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP (Rold) en Om Gezh de 4Atlas jaar Z-Limburg (overige) 2016 RIVM SMAP-data ism GGD'en Om de 4 jaar 2016 RIVM SMAP-data ism GGD'en Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP (Rold) en Om Gezh de 4Atlas jaar Z-Limburg (overige) 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP (Rold) en Om Gezh de 4Atlas jaar Z-Limburg (overige) Om Gezh de 4Atlas jaar Z-Limburg (overige) 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP (Rold) en 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP (Rold) en Om Gezh de 4Atlas jaar Z-Limburg (overige) 2016 RIVM SMAP-data ism GGD'en Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP (Rold) en Om Gezh de 4Atlas jaar Z-Limburg (overige) 2016 Monitor Volw GGD via Gezh Atlas Z-Limburg (overige) Om de 4 jaar OmGGD'en de 4 jaar 2016 Buurt/ Wijkprofiel Gezh Atlas & RIVM SMAP-data ism

2019 CBS via Allecijfers.nl 2019 CBS via Allecijfers.nl 2019 CBS via Allecijfers.nl 2020 CBS Bevolkingsstatistiek via Allecijfers.nl 2020 CBS Bevolkingsstatistiek via Allecijfers.nl 2018 Leefbaarometer (Rolduck) en via WSJG (overige) 2018 Leefbaarometer (Rolduck) en via WSJG (overige) 2018 Leefbaarometer (Rolduck) en via WSJG (overige) 2018 Leefbaarometer (Rolduck) en via WSJG (overige) 2018 CBS Lokale Economie 2018 CBS Lokale Economie

Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks Jaarlijks

2019 CBS Lokale Economie

Jaarlijks

2019 CBS Bevolkingsstatistiek/ LISA

Jaarlijks

17,5%

15,9%

37,0%

29,1%

27,0%

27,9%

10,4%

7,1%

3,9% 0,6%

3,3% 0,5%

0,4%

3,4%

2017 Seks onder je 25ste

Onregelmatig

7,9%

7,3%

Nederland

Limburg

26,1% 7,1% 22,6%

17,1% 6,4% 16,4%

16% -

15,0% 4,3% 11,6%

11,5%

10,5%

13,3%

8,7%

22,9%

15,8%

11,5%

5,8%

11,3%

9,1%

Jaarlijks

'2018' = Gemiddelde van '2014-2018' (5 jr)

2018 JGZ Zuid-Limburg

Jaarlijks

2015 Kinderen in Tel via WSJG 2018 CBS - Jeugdmonitor

Onregelmatig Jaarlijks

Meet frequentie

2018 Perined via WSJG

2017 CBS Onderwijskansen via WSJG 2017 CBS Jeugdmonitor 2018 JGZ Zuid-Limburg

Onregelmatig Jaarlijks Voorlopige cijfers van 2017 Jaarlijks

2018 JGZ Zuid-Limburg

Jaarlijks

2018 JGZ Zuid-Limburg

Jaarlijks

Meet frequentie

15,0% 10,8% NB

'2018' = Gemiddelde van '2014-2018' (5 jr)

Bron

16% NB

Jaarlijks

Bron

17,8% 13,9% NB

2018 Perined via WSJG

Jaar

28,2% 20,5% NB

Indicator Levensfase 2: Peutertijd, tussen 1,5-4jr Peuters (2,5-4jr) met risico op een onderwijsachterstand* Kinderen van 0 tot 6 jaar met kans op armoede* Kinderen met een VVE indicatie* No-Show op de leeftijd van 3 jaar tijdens het contactmoment met een JGZ-organisatie* Kinderen met overgewicht (inclusief obesitas) op de leeftijd van 3 jaar tijdens het contactmoment met de JGZ-organisatie*

Jaarlijks Jaarlijks

Jaar

Nederland

Ongeplande zwangerschappen onder jong volwassenen tot 25 jaar*

Limburg

2,5%

Zuid-Limburg

Kerkrade

2,7% 0,4%

Opmerkingen

18,2%

2019 CBS Jeugd via WSJG 2019 CBS Jeugd via WSJG

2017 CBS Onderwijskansen via WSJG 2016 Onderwijs in cijfers 2017 CBS Jeugdmonitor

Onregelmatig Jaarlijks Jaarlijks Voorlopige cijfers van 2017

2018 JGZ Zuid-Limburg

Jaarlijks

2018 JGZ Zuid-Limburg

Jaarlijks

2018 JGZ Zuid-Limburg

Jaarlijks

Kinderen met een verhoogde score op de SDQ op de leeftijd van 5-6 jaar tijdens het contactmoment met JGZ-organisatie*

2018 JGZ Zuid-Limburg

Jaarlijks

Kinderen met een verhoogd risico op psychosociale problemen op de leeftijd van 9-11 jaar tijdens het contactmoment met JGZorganisatie*

2018 JGZ Zuid-Limburg

Jaarlijks

Opmerkingen

21,7%

Indicator Levensfase 1: Kansrijke start, bij -9mnd tot 1,5jr Kinderen in éénoudergezinnen* Kinderen in uitkeringsgezin Kinderen met een vroeggeboorte en/of een laag geboortegewicht voor de duur van de zwangerschap* (Kwetsbare) zwangeren dat zwangerschapsbegeleiding startte na de 10e week van de zwangerschap* Kinderen rond de leeftijd van 2 jaar, met overgewicht (incl obesitas) tijdens het contact-moment met een JGZ-organisatie* Kinderen van 0-17jr, met een handicap* Tienermoeders van 15-19 jaar*

Opmerkingen

Nederland

Meet frequentie

Limburg

16% 6%

Bron

Zuid-Limburg

17% 7%

Jaar

Kerkrade

20% 8%

Zuid-Limburg

Indicator Levensfase 3: Basisschool, bij 4-12 jarigen Kinderen van 4 tot 12 jaar met risico op onderwijsachterstand* Leerlingen in speciaal onderwijs* Kinderen van 6 tot 12 jaar met kans op armoede* Kinderen met fysieke klachten op de leeftijd van 5-6 jaar tijdens het contactmoment met JGZ-organisatie* Kinderen met overgewicht (incl obesitas) op de leeftijd van 5 jaar tijdens het contactmoment met JGZ-organisatie* Kinderen met overgewicht (incl obesitas) op de leeftijd van 9-11 jaar tijdens het contactmoment met JGZ-organisatie* Kinderen met een verhoogde score op de SDQ (psychische problematiek) op de leeftijd van 5-6 jaar tijdens het contactmoment met JGZ-organisatie* Kinderen met een verhoogd risico op psychosociale problemen op de leeftijd van 9-11 jaar tijdens het contactmoment met JGZorganisatie*

26% 10%

Kerkrade

Rolduckerveld

Ongeplande zwangerschappen onder jong volwassenen tot 25 jaar*

Rolduckerveld

1. Gezonde Jeugd

Rolduckerveld

1. Gezonde Jeugd

Nederland 83,7% 85,3% 90,4% 4,3% 9,9% -

Zelfgerapporteerd overgewicht inclusief obesitas, bij 13-16 jarigen*

16,2%

10,9%

9,9%

Wekelijks sporten in georganiseerd verband, bij 13-16 jarigen Heeft laatste 4 weken alcohol gedronken, bij 13-16 jarigen Rookt dagelijks, bij 13-16 jarigen Laatste 4 weken softdrugs gebruikt, bij 13-16 jarigen* Psychosociale problemen, bij 13-16 jarigen* Voelt zich vaak eenzaam, bij 13-16 jarigen* Wel eens onveilig voelen overdag, bij 13-16 jarigen Gepest op school, bij 13-16 jarigen* Gepest online, bij 13-16 jarigen Leerlingen met zware ondersteuning (cluster 3/4) in het VSO* Jongeren <18 jaar dat jeugdhulp ontvangt* Jongeren <18 jaar dat lessen verzuimt of veelvuldig te laat komt Voortijdig schoolverlaters, bij 12-23 jarigen*

66,6% 72,0% 24,6% 28,3% 5,0% 3,2% 6,6% 5,8% 16,1% 15,9% 4,4% 4,9% 10,1% 7,3% 9,6% 8,4% 6,2% 4,8% Parkstad 5,4% 13,9% 13,2% 36% 27% 2,7% 2,3%

75,6% 29,7% 2,6% 4,4% 14,5% 4,3% 6,4% 8,2% 4,8% 12,2% 25% 2,0

75,2% 26,4% 2,5% 4,1% 14,6% 8,4% 5,1% 3,5% 9,7% 26% 2,0

Indicator Levensfase 4: Voortgezet onderwijs, bij 12-16-jarigen Gelukkig/ zeer gelukkig voelen meestal, bij 13-16 jarigen Goed/ zeer goed ervaren gezondheid, bij 13-16 jarigen Zelfredzaamheid: voldoende weerbaar, bij 13-16 jarigen* Moeite met rondkomen in het gezin, bij 13-16 jarigen Woont in een éénoudergezin, bij 13-16 jarigen Heeft minimaal 1 chronische aandoening, bij 13-16 jarigen

2019 Jeugdmonitor GGD via RIVM Statline/ GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via RIVM Statline/ GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO

Zelfgerapporteerd overgewicht inclusief obesitas, bij 13-16 jarigen*

2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg

Opmerkingen

Limburg 83,5% 85,5% 91,3% 4,7% 10,2% 36,8%

Meet frequentie

Zuid-Limburg 81,9% 84,5 91,0% 5,3% 11,5% 38,8%

Bron

Kerkrade 79,1% 83,8 91,6% 7,1% 14,0% 41,8%

Jaar

Rolduckerveld -

Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO

2019 Jeugdmonitor GGD via RIVM Statline/ GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2020 Jeugdmonitor GGD via RIVM Statline/ GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via RIVM Statline/ GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2019 Jeugdmonitor GGD via GezhAtlas Z-Limburg Om de 4 jaar % Jongeren uit 2e of 4e leerjaar VO 2016 Onderwijs in cijfers (is) Jaarlijks 1e helft '20 CBS Jeugd via WSJG Half jaarlijks 2019 DUO/ Ingrado via WSJG Jaarlijks Relatief verzuim 2019 DUO/ Ingrado via WSJG Jaarlijks % Leerlingen VO en MBO (12-23 jaar)

79% 91% 21% 77% 30% 28% 5% 47% 55% 7% 38% 25% 7% 11% 29%

Indicator Levensfase 6: Vitaliteit en gezondheid, bij volwassenen 19-64jr Welbevinden en geluk, afgelopen maand Tevreden over kwaliteit van leven Goed/ zeer goed ervaren gezondheid Matig/ veel regie over eigen leven Moeite met rondkomen Heeft betaald werk Langdurige ziekte of aandoening Beperkt vanwege gezondheid Ernstig beperkt vanwege gezondheid (Ernstig) overgewicht Voldoet aan beweegnorm Overmatig alcoholgebruik Voldoet aan alcoholrichtlijn Roker Hoog risico op angst of depressie Ernstig/ zeer ernstig eenzaam Mantelzorg ontvangen, afgelopen 12 maanden Vrijwilligerswerk

Opmerkingen

Nederland

7,2 60% 73% 4% -

Meet frequentie

Limburg

7,0 56% 68% 86% 23% 68% 39% 38% 7% 54% 49% 12% 43% 30% 12% 18% 4% 22%

Bron

Zuid-Limburg

6,7 41% 58% 82% 40% 49% 42% 44% 10% 66% 43% 7% 51% 36% 17% 21% (R+E) 10% 21%

Jaar

Kerkrade

2. Vitale wijken Rolduckerveld

2. Vitale wijken

2016 Monitor Volw GGD via Gezh Atlas Z-Limburg Om de 4 jaar Rapportcijfer 2016 Monitor Volw GGD via Gezh Atlas Z-Limburg Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) Om de en 4 jaar (NL) RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via Buurt/Wijkprofiel (Kerkrade)Om ende (Rold/NL) 4 jaar RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Volw GGD via Gezh Atlas Z-Limburg Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) Om de en 4 jaar (NL) RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Volw GGD via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) Om de en 4 jaar (NL) RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Volw GGD via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) Om de en 4 jaar (NL) RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP (Rold/Kerkrade, Om de 4 jaar NL) Om de en 4 jaar (NL) RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Volw GGD via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via Buurt/Wijkprofiel (Kerkrade)Om ende (Rold/NL) 4 jaar RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Volw GGD via Buurt/Wijkprofiel en Gezh Atlas Om de Z-Limburg 4 jaar 2016 Monitor Volw GGD via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar

R+E = Rol duckervel d en Erens tei n

19,9 jr 61% 84% 13% 50% 52% 9% 59% 8% 52% 12% 5% 10% 13% 29%

Opmerkingen

Indicator Levensfase 7: Vitaliteit en gezondheid, bij ouderen 65+ Levensverwachting bij 65 jaar Welbevinden en geluk, afgelopen maand Tevreden over kwaliteit van leven Goed/ zeer goed ervaren gezondheid Matig/ veel regie over eigen leven Moeite met rondkomen Langdurige ziekte of aandoening Beperkt vanwege gezondheid Ernstig beperkt vanwege gezondheid (Ernstig) overgewicht Voldoet aan beweegnorm Overmatig alcoholgebruik Voldoet aan alcoholrichtlijn Roker Hoog risico op angst of depressie Ernstig/ zeer ernstig eenzaam Mantelzorg ontvangen, afgelopen 12 maanden Vrijwilligerswerk

Meet frequentie

19,6 jr 7,2 65% 14% -

Bron

18,1 jr 7,3 64% 50% 79% 13% 58% 61% 11% 67% 62% 14% 58% 15% 10% 12% 13% 20%

Jaar

Zuid-Limburg

7,3 56% 34% 75% 29% 62% 68% 13% 66% 54% 4% 65% 19% 13% 18% 10% 18%

Nederland

Kerkrade

3. Vitaal ouder worden Rolduckerveld

3. Vitaal ouder worden

2016 CBS Doodsoorzaken via RIVM Volksgezondheidenzorg.info Om de 4 jaar '2016' = Gemiddelde van '2013-2016' (4 jr) 2016 Monitor Volw GGD via Gezh Atlas Z-Limburg Om de 4 jaar Rapportcijfer 2016 Monitor Volw GGD via Gezh Atlas Z-Limburg Om de 4 jaar 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) Om de 4 jaar en (NL) RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar 2016 Monitor Ouderen GGD -ZL via Buurt/Wijkprofiel Om de 4 jaar 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) Om de 4 jaar en (NL) RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Ouderen GGD -ZL via Buurt/Wijkprofiel Om de 4 jaar 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) Om de 4 jaar en (NL) RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar Om de 4 jaar en (NL) RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) Om de 4 jaar en (NL) RIVM Statline SMAP 2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via Buurt/Wijkprofiel (Rold/Kerkrade) Om de 4 jaar en (NL) RIVM Statline SMAP

2016 Monitor Ouderen GGD-ZL via RIVM Statline SMAP Om de 4 jaar

* Zijn de basisindicatoren van Gezondheidsbeleid Zuid-Limburg 'Zuid springt eruit' 2020-2023 van GGD Zuid-Limburg, gericht op het inlopen van de hardnekkige gezondheidsachterstand van de inwoners van Zuid-Limburg, met de focus op de periode vanaf de kinderwens/ zwangerschap tot en met de periode waarin mensen jong volwassen zijn (vanaf -9 maanden t/m 18 jaar).

1 Bijlage 2 Sociaal programma Rolduckerveld.pdf

Sociaal programma Rolduckerveld Januari 2021

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding gebiedsontwikkeling Rolduckerveld

Hoofdstuk 2 Sociale aanpak

2.1 Achtergrond Rolduckerveld 2.2 Visie en ambities 2.3 De meerwaarde van een gebiedsgerichte/integrale aanpak

6 6 7 10

Hoofdstuk 3 Programma’s

Gezonde jeugd 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Kansrijke start (Vie) Voor en vroegschoolse educatie Startklas Steltloper Gezonde basisschool van de toekomst (Vie) Uitbreiden schoolmaatschappelijk werk WIJ.K (expertiseteam jeugd Sjevemethoes) Talentontwikkeling Jonge mantelzorgers

12 13 14 15 17 18 19 20 22

Vitaal ouder worden 1. 2. 3. 4.

VoorzieningenWijzer (Vie) Arbeidsfit maken: Vitaal Kerkrade! (Vie) Aanpak eenzaamheid (Vie) Welzijn op recept (Vie)

23 23 23 23

Hoofdstuk 1 Inleiding gebiedsontwikkeling Rolduckerveld Parkstad Limburg is één van de regio’s in Nederland aan wie door het Rijk een bedrag is toegekend voor een Regio Deal. Met de deal hebben Rijk, Provincie Limburg en de regio afgesproken gezamenlijk de schouders te zetten onder de aanpak van de regionale opgave in Parkstad. Er wordt met de deal een impuls gegeven aan de aanpak die de regio de afgelopen jaren heeft ingezet. In de regiodeal staat een integrale transformatie van het centrum en de buurten van de regio Parkstad centraal. Hierbij wordt naast de fysieke aanpak van de woningvoorraad en winkelvoorzieningen ook de verduurzamingsopgave en de aanpak van de sociaal-economische problematiek meegenomen. Bovendien wordt aandacht besteed aan de kansen die grensoverschrijdende samenwerking biedt voor dit gebied. Het hoofddoel van de Regio Deal over de verschillende programmalijnen is tweeledig: - Parkstad Limburg structureel op het gemiddelde niveau in Limburg1 te krijgen waar het gaat om de belangrijkste kerncijfers voor brede welvaart zoals leefbaarheid, opleiding, inkomen en arbeidsparticipatie, woonkwaliteit en groenvoorzieningen, leegstand, vastgoedwaarde en investeringsbereidheid private partijen. Het bereiken van de structureel beoogde effecten vereisen een langdurige inspanning.

- Vorenstaande realiseren door een actieve samenwerking van alle betrokken partijen en daarmee te komen tot een regio die de regionale opgaven effectief op eigen kracht aanpakt. Dat gebeurt aan de hand van een breed gedragen en motiverend wenkend perspectief (‘stip op de horizon’). De buurt Rolduckerveld is 1 van de ontwikkelgebieden binnen de regiodeal, waarbij een integrale aanpak noodzakelijk is om de sociaal-fysieke leefbaarheid en sociaaleconomische structuur te verbeteren. De provincie Limburg, de Stadsregio Parkstad Limburg, de woningcorporaties HEEMwonen en Wonen Zuid en de gemeente Kerkrade werken samen aan de herontwikkeling van Rolduckerveld. Op 10 oktober 2019 is daartoe door deze vijf partijen de samenwerkingsovereenkomst Rolduckerveld ondertekend, waarin ambities voor het gebied en de gewenste samenwerking zijn bekrachtigd.

De gebiedsontwikkeling Rolduckerveld is een duurzame en gefaseerde herontwikkeling van het plangebied Rolduckerveld waaraan de volgende doelen zijn gesteld:  aanpak van de bestaande particuliere woningvoorraad (200 woningen) middels uitvoeren van de businesscase Rolduckerveld (verwerving particulier bezit en sloop na 15 jaar);  kwalitatieve verbetering en differentiatie van het woningaanbod (455 woningen achterliggend gebied);  aanpak van sociaal-maatschappelijke problematiek en verhogen van de sociale kwaliteit in de buurt;  realisatie van een groene verbinding tussen stadspark en het Wormdal;  opwaardering van de openbare ruimte gericht op prettig wonen en verblijven.

Omdat er de komende jaren veel initiatieven op (Zuid-) Limburgs niveau worden ondernomen, is het reëel om aan te nemen dat de percentages op Limburgse schaal zullen stijgen en dat derhalve de stijging van de percentages in Parkstad meer dan proportioneel zullen moeten zijn, wil de relatieve achterstand worden ingelopen.

De projectpartners HEEMwonen, Wonen Zuid en de gemeente Kerkrade werken samen aan Rolduckerveld vanuit de gebiedsvisie Rolduckerveld waar de raad van de gemeente Kerkrade op 27 november 2019 kennis van heeft genomen. Het plangebied vanuit de (fysieke) gebiedsontwikkeling focust zich op het gebied Ailbertuslaan, Mgr. Van Gilsstraat, Dir. van der Mühlenlaan en de Zonstraat.

gelegen tussen

Figuur 1 Plangebied fysieke gebiedsontwikkeling Rolduckerveld

Naast fysieke maatregelen is het ook noodzakelijk de focus te leggen op de sociale component om de problematieken in Rolduckerveld het hoofd te bieden: een sociale aanpak.

Hoofdstuk 2 Sociale aanpak 2.1

Achtergrond Rolduckerveld

Wonen Limburg heeft een buurtprofiel laten opstellen voor Rolduckerveld volgens de zogenaamde Rigoindicatoren leefbaarheid (zie onder). De indicatoren zijn opgebouwd volgens de piramide van Maslow. Competenties gaan over primaire basisbehoefte en zelfregie, Leefomgeving betreft indicatoren over voorzieningen en veiligheid, Participatie geeft aan in hoeverre men behoefte heeft aan sociaal contact, erkenning en waardering en pas in het niveau Binding is er aandacht voor zelfontplooiing. De indicatoren zijn afgezet tegen het Limburgse gemiddelde (licht geel staat gelijk aan, groen is hoger of beter en oranje en rood betekent dat deze indicator slechter scoort dan gemiddeld). Bij de interpretatie van dit buurtprofiel moet uiteraard rekening gehouden worden met de context en de buurtbewoners. Het feit dat bijvoorbeeld minder inwoners een afgeronde beroepsopleiding hebben kan voortkomen uit het feit dat in deze buurt relatief veel 65-plussers wonen die vroeger vooral gingen werken en niet studeerden. Het feit echter dat in Rolduckerveld relatief veel jongeren in de leeftijd 15-30 jaar wonen maakt de noodzaak om de sociaal in te grijpen alleen maar groter, nu deze jongeren geconfronteerd worden met een generaties lange problematiek.

Uit het buurtprofiel is af te leiden dat Rolduckerveld laag scoort op competenties en binding. Burgerparticipatieprojecten zullen gezien de lage verbondenheid/ sociale cohesie met de buurt waarschijnlijk minder kans van slagen hebben waar inzet achter de voordeur waarschijnlijk tot meer resultaten leiden. Daarnaast moet niet uit het oog verloren worden dat Rolduckerveld feitelijk te verdelen is in verschillende deelbuurten, bestaande uit nieuwbouw, sociale woningbouw en hoogbouw. Deze specifieke samenstelling van de buurt zorgt voor zowel fysieke als sociale grenzen, waardoor er grote contrasten en verminderde sociale cohesie onder de bewoners bestaat.

Bron: Buurtprofiel Rolduckerveld Birch i.o.v. Wonen Limburg

De gegevens uit de monitoringscijfers uit bijlage 1 ‘Vitaliteit en gezondheid en cijfers’ onderstrepen de problematiek.  Een groot deel van de bewoners heeft te maken met armoede,  er zijn in verhouding veel alleenstaande ouders,  er is sprake van laaggeletterdheid en  bewoners hebben een laag opleidingsniveau met alle gevolgen van dien. Het is daarom van belang om samen met inwoners en partners een integraal programma te starten om een beweging op gang te brengen die de eigen leefsituatie, de (eigen) ervaren gezondheid en de verbondenheid met de buurt stimuleert. Een beweging die ervoor zorgt dat de trend in deze buurt gebroken wordt en dat de inwoners in deze buurt weer trots zijn, vertrouwen hebben in de toekomst en de leefbaarheid van de buurt verbetert.

2.2

Visie en ambitie

In Rolduckerveld wordt de komende jaren vanuit het Vie gedachtegoed gewerkt aan een gezonde en vitale wijk. Dit gedachtegoed is te vinden in het uitvoeringsprogramma Vie. De eerdere ontwikkelingen en de ingeslagen route vanuit de stadsdeelvisie Kerkrade-Oost I (2012) en de gebiedsvisie Rolduckerveld (2019) vormen de basis waarop verder gebouwd zal worden. Door fysieke en niet-fysieke aspecten met elkaar te verbinden en de focus te leggen op dit gebied, wordt de komende jaren verder geïnvesteerd om een trendbreuk te realiseren. Vanuit dit sociaal programma Rolduckerveld wordt er integraal ingezet op interventies gericht op en in samenhang met, gezondheid, sociaal beleid, armoede en schuldhulpverlening, onderwijs en participatie. Deze interventies worden gecombineerd met de fysieke herinrichting van het gebied. Dit momentum van fysieke herinrichting biedt de unieke kans om ‘achter de voordeur’ te komen en kunnen vanuit meerdere invalshoeken aanpak en oplossingen gecombineerd worden. Vanuit de themalijn wonen en leefbaarheid (Regio deal) wordt gezamenlijk onderzocht welke ‘meekoppelkansen’ er zijn op gebieden als energie, wonen en zorg, circulariteit, inclusief bouwen, en woningmarkt, maar valt ook te denken aan veiligheid, voorzieningen, retail en grensoverschrijdende aanpak. Op deze manier kunnen de meervoudige problemen die aanwezig zijn ook op een meervoudige aanpak rekenen.

De corporaties hebben een belangrijke signalerende rol en vormen één van de vindplaatsen van de inzet van de programma’s en hebben daarnaast een bijdrage in de langjarige aanpak in deze buurt die de komende jaren vorm moet krijgen. Ook partners die niet persé van nature met elkaar samenwerken, bijv. woningcorporaties en onderwijs-arbeidsmarkt-partijen, gaan we met elkaar verbinden. De hele fysieke herstructurering leidt ook tot tijdelijke leegstand en mogelijke toename van leefbaarheidsproblemen. Door extra inzet van de corporaties Wonen Zuid en Heemwonen op leegstandsbeheer, wordt erop ingezet om (tijdelijke) verslechtering te voorkomen. Met duurzame investering worden duurzame relaties gelegd voor duurzame resultaten die tot de gewenste verbeteringen moeten leiden. De uitvoering van het sociaal programma ligt veelal bij partners, waarbij de gemeente een essentiële schakel is om de initiatieven te stroomlijnen en in samenhang te brengen met domein overstijgende programma’s waarmee ze tevens een begeleidende en facilitaire rol heeft. 7

Het sociaal programma Rolduckerveld kent elementen uit het regulier beleid maatschappelijke zorg, maakt onderdeel uit van de programmalijn ‘vitale wijken’ in het uitvoeringsprogramma VIE en wordt uitgevoerd in samenhang met de ‘fysieke’ gebiedsvisie Rolduckerveld. Schematisch ziet een en ander er als volgt uit:

De gezamenlijke ambitie vanuit de regio is om in 2030 de achterstand van Zuid-Limburg ten opzichte van de rest van Nederland met 25 procent in te hebben gelopen. Kerkrade gaat daaraan gekoppeld voor de ambitie dat de ervaren gezondheid van onze inwoners minimaal op het ZuidLimburgse niveau komt. Bron: regionaal gezondheidsbeleid Zuid Springt Eruit en Lokaal uitvoeringsprogramma Vie

Het doel van de integrale aanpak in het sociaal programma Rolduckerveld is om in lijn met het Vie gedachtegoed de diverse problemen naar het gemiddelde Zuid-Limburgse niveau terug te dringen. Het is de ambitie om de vicieuze cirkel van de intergenerationele kans armoede en sociaaleconomische achterstanden te doorbreken door het versterken van de eigen kracht van bewoners om deze problemen in de toekomst te voorkomen. Dit gaan we doen door te focussen op de volgende aandachtsgebieden/ prioriteiten: - Het vergroten van gelijke onderwijskansen door preventieve interventies en aanpak van ontstane onderwijsachterstanden, een aanpak om de brede talentontwikkeling bij kinderen en jongeren te vergroten en het toerusten van jongeren voor de arbeidsmarkt. - Het vergroten van de (financiële) draagkracht van individuen en gezinnen en het vergroten van arbeidsparticipatie en het verminderen van het aantal mensen dat structureel afhankelijk is van de bijstand. - Bevordering van gezondheid, preventie en gezondheidsbewustzijn van de inwoners in het kader van Trendbreuk en positieve gezondheid. 8

Deze focus is en wordt in dit sociaal programma Rolduckerveld vertaald in programma’s die aansluiten op het onderdeel sociaal economische structuurversterking uit de Regiodeal en zijn opgebouwd rond de drie programmalijnen van Vie. Voorbeelden hiervan zijn onder andere: Kansrijke Start GBT/verlengde schooldag (verbinding) onderwijs/ arbeidsmarkt

Figuur: samenhang regiodeal SES en uitvoeringsprogramma VIE

2.3

Meerwaarde van een gebiedsvisie/integrale aanpak

‘Inwoners, bedrijven, instellingen, overheid, verenigingen: samen maken zij vitale wijken waarin het vitaal ouder worden is. ‘Vitale wijken’, die aan alle generaties ruimte bieden om te kunnen leren, werken, wonen en leven. ‘Vitale wijken’ waarbinnen burgers in staat worden gesteld de regie te voeren over hun leven. Om de regie te kunnen voeren over het eigen leven naar werk en ouderschap is een goede start van levensbelang. Een gezonde jeugd biedt het fundament voor een vitaal leven’ Uitvoeringsprogramma Vie, H2 gedachtegoed

‘Armoede, schulden, problemen rondom huisvesting, eenzaamheid, werkloosheid, een beperking, een lage opleiding of de kwaliteit en de inrichting van de leefomgeving hebben allemaal invloed op hoe gezond je bent en hoe gezond je je voelt. Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024

Iedere losse interventie, elk programma heeft zijn eigen doelen, maar het is de samenhang en verbinding die tot een trendbreuk moet leiden. Het is van belang om niet alleen in generieke aanpakken energie te steken, maar nadrukkelijk met een gebiedsgerichte aanpak massief in te zetten op die plekken waar de opgave het grootst is en de inzet het hardst nodig is. De onderlinge verbanden tussen interventies zijn hierbij onmisbaar. Door middel van de programmatische aanpak Sociaal Economische Structuurversterking (SES) wordt binnen de Regio Deal Parkstad ingezet op het realiseren van een trendbreuk in de langjarige situatie van overerving van achterstanden. Daarvoor wordt ingezet op de nieuwe generatie en ligt de focus onder andere op de eerste 1.000 weken van een kind (de jeugd en haar omgeving) en op het aanpakken van de onderwijsprestatie, arbeidsparticipatie en gezondheidssituatie . In de programmalijn gezonde jeugd wordt aandacht geschonken aan preventie en zorg voor aanstaande en jonge ouders en hun jonge kinderen. De eerste levensjaren van een kind zijn namelijk uitermate belangrijk. Door kinderen op de voorschoolse opvang en later op de basisschool in contact te brengen met bewegen en gezond eten, kan de lijn van de goede start doorgetrokken worden. Door te focussen op een gezonde leefstijl zullen ze zich fitter voelen.

Dit nemen ze mee naar huis, naar vrienden en vervolgens naar de middelbare school. Op de middelbare school gaan kinderen nadenken over hun toekomst en opleiding die ze willen volgen. Een opleiding die van belang is voor een goede toekomst. Door goede begeleiding op scholen en aandacht voor de specifieke competenties krijgen de kinderen inzicht in wat ze willen gaan studeren of waar ze zouden willen werken. Dit vormt een brug naar het derde onderdeel: Onderwijs & Arbeidsmarkt. Met een goede en gerichte opleiding nemen de kansen op een baan op de arbeidsmarkt toe. Doordat er in verschillende sectoren in Limburg krapte op de arbeidsmarkt is, zal er vanuit de opleidingen en het bedrijfsleven ingezet moeten worden om talent voor de regio te behouden en perspectief te bieden aan jongeren. Hierdoor neemt het zelfvertrouwen, de sociale positie en financiële onafhankelijkheid toe waardoor jongeren ook iets kunnen opbouwen en zich verantwoordelijk voelen. Van belang is ook de inzet op de leefomgeving van de jongere. Het gezin, de straat, de buurt, de wijk. Indien we er niet in slagen deze actief te beïnvloeden om andere keuzes te maken en daarmee een voorbeeld te stellen, zullen de gewenste resultaten voor de jongere maar ook voor de wijk uitblijven.

Jongeren trekken dan weg omdat ze bewust worden van de eigen kwaliteiten maar deze in de eigen omgeving niet denken te kunnen ontplooien ofwel ze terugzakken in ‘het gedrag’ van hun huidige omgeving. In beide gevallen zijn al onze inspanningen binnen de buurt, maar vooral ook binnen de context van het perspectief voor de wijk en daarmee regio voor niets.

Hoofdstuk 3

programma’s

Met de uitwerking van de programmalijnen Vie zetten we in op het bereiken van een trendbreuk in de langjarige achterstanden, door enerzijds in te zetten op de jeugd en anderzijds ook gelijktijdig in te zetten op de nieuwe generatie (aanstaande) ouders als ook de bestaande omgeving van kinderen/jongeren. Bij het in te zetten op interventies gericht op jeugd zullen ook vindplaatsen ontstaan voor bijvoorbeeld interventies op het gebied van vitaal ouder worden. Ter illustratie: wanneer bij het programma Kansrijke Start aanstaande/jonge ouders in beeld komen met een kwetsbare sociaaleconomische positie, dan kunnen deze worden doorgeleid naar een begeleiding in de lijn van bijvoorbeeld perspectief op sociaaleconomische zelfredzaamheid. Door deze ouders/jong volwassenen een perspectief te bieden, groeien hun kinderen op in een betere situatie en hebben deze kinderen een voorbeeld waarbij participatie lonend is. De kracht voor de aanpak zit in de vernieuwende samenwerking tussen partners en de koppelingen tussen resultaatsgebieden en de opeenvolging van maatregelen in verschillende levensfases, waardoor er een versterkend effect kan worden bereikt. Goed werkende initiatieven kunnen breder opgeschaald worden naar de regio.

De komende periode wordt door de regio, gemeente en betrokken partners verder invulling gegeven aan de uitwerking van de gebiedsgerichte aanpak, die zoals reeds aangegeven breder is dan enkel de focus van de programmalijnen in de Regio Deal. Per levensfase worden in dit hoofdstuk de programma’s/ interventies beschreven die bijdragen aan de genoemde doelstellingen. Zoals we in het uitvoeringsprogramma Vie al kunnen lezen: een aantal programma’s zal de hele periode met ons meereizen, van een aantal gaan we misschien afscheid nemen, nieuwe zullen op onze reis worden toegevoegd. Dit hoofdstuk is dan ook een dynamisch hoofdstuk dat steeds verder zal worden uitgewerkt en aangepast omdat zich steeds nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden voordoen en we blijven aanhaken bij nieuwe programma’s, interventies, (beleids)ontwikkelingen en inzichten. Op de volgende pagina’s zijn de programma’s te vinden waarop (momenteel) de focus ligt in de sociale aanpak Rolduckerveld. Daar waar deze overeenkomen met de programma’s Vie is een korte samenvatting opgenomen en vindt een verwijzing plaats naar het uitvoeringsprogramma Vie deel 2.

Gezonde jeugd

Kansrijke start De eerste 1000 dagen van een kind zijn cruciaal om een goede start te kunnen maken. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller van problemen op latere leeftijd, zowel fysiek als mentaal. Uit bijlage 1 bij het uitvoeringsprogramma Vie blijkt dat nergens in Nederland zoveel kinderen te vroeg geboren worden/ met een te laag geboortegewicht worden geboren als in de gemeenten Kerkrade.2 Ook het percentage zwangeren waarbij de zwangerschapsbegeleiding pas na 10 weken zwangerschap startte is beduidend hoger dan het landelijk gemiddeld. Daarnaast worden er hier meer kinderen in eenoudergezinnen geboren. In aansluiting op het landelijk actieprogramma hebben tal van Zuid-Limburgse coalitiepartners, waaronder ook de gemeente Kerkrade eind 2018 de handen in elkaar geslagen om de kansrijke start van kinderen in Zuid-Limburg te bevorderen. In dat kader zijn in 2019 drie belangrijke en effectief gebleken interventies door het programmabureau Trendbreuk, met steun van de Provincie Limburg in heel Zuid-Limburg uitgerold:  Nu Niet Zwanger  VoorZorg  Stevig Ouderschap In september 2019 hebben de 16 Zuid-Limburgse gemeenten onder de naam 'Zuid Springt Eruit, ZuidLimburg zet nieuwe trend in gezondheid' een nieuwe gezondheidsnota vastgesteld.

Belangrijke elementen in het beleid zijn de focus op jeugd, de stevige allianties tussen gemeenten, Provincie, Rijksoverheid en maatschappelijke partners en een domein overstijgende aanpak door programma’s met de grootste gezondheidswinst in heel Zuid-Limburg uit te rollen. Daarnaast is een start gemaakt om de samenwerking tussen allerlei partners vanuit het medische domein (verloskundigen, gynaecologen, kinderartsen, huisartsen, kraamzorg) en het sociaal domein (gemeenten, jeugdgezondheidszorg, maatschappelijk werk, schulphulp, etc.) rond de geboortezorg te verstevigen. Want als deze partners goede samenwerkingsafspraken maken, kan de juiste ondersteuning eerder op de juiste plek terecht komen. In dit kader zijn wederom met steun van de Provincie Limburg in 2019 (juni en december) twee druk bezochte sessies georganiseerd waarin al deze partners suggesties hebben aangedragen voor concrete verbeteringen gericht op het bevorderen van de kansrijke start van kinderen. Hierdoor is een gerichte verbeteragenda ontstaan. De bestaande drie interventies zoals bovenstaand toegelicht worden al opgepakt. Daarnaast wordt voor nieuwe interventies een aanpak versterkt die nadrukkelijk vanuit de Regio Deal wordt georganiseerd. Kerkrade heeft ervoor gekozen om Nu Niet Zwanger, VoorZorg en Stevig Ouderschap mee te doen met de interventies:  

Knooppunt Centering pregnancy

De programma’s Nu niet zwanger, VoorZorg, Stevig Ouderschap, Knooppunt en Centering pregnancy zijn uitgewerkt opgenomen in het uitvoeringsprogramma Vie. 2

Bron: Bijlage indicatoren Nota Gezondheidsbeleid Zuid-Limburg 2020-2023- Gezondheidsatlas ZL, cijfers zijn niet beschikbaar op buurtniveau

Uitbreiden Voor en Vroegschoolse Educatie (VVE) Doelgroep Peuters in de leeftijd van 2 tot 4 jaar

Algemene omschrijving Juist de eerste levensjaren zijn cruciaal voor wat betreft hechting, sociaal emotionele ontwikkeling, taal cognitie en motoriek. Uit onderzoek blijkt dat kinderen die op de basisschool beginnen met een (taal)achterstand deze nauwelijks meer inlopen. In Rolduckerveld heeft 26% van de peuters een onderwijsachterstand bij de start op de basisschool. Van de doelgroep peuters met een indicatie voor voorschoolse educatie, neemt op dit moment slechts 75% deel aan de voorschoolse educatie. Om deze problematiek aan te pakken wordt voor Rolduckerveld aangesloten bij de ambitie van Parkstad om minimaal 85% van de peuters met een indicatie voor voorschoolse educatie, met (een risico op) een achterstand op het gebied van taal, cognitie, sociaal-emotioneel en/of motoriek, ook echt te laten deelnemen aan deze voorschoolse educatie. Hiertoe wordt de toeleiding naar de VVE geïntensiveerd door middel van een extra huisbezoek van de JGZ bij tweejarigen.

Beoogd resultaat Dreigende ontwikkelachterstanden bij peuters inlopen zodat deze kinderen met een goede basis kunnen starten met het basisonderwijs door alle peuters in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar tenminste 960 uur deel te laten nemen aan Voor en Vroegschoolse Educatie (4 dagdelen per week, gedurende 52 weken per jaar) met een warme overdracht naar de basisschool. Peuters in de leeftijd van 2-2,5 jaar nemen 2 dagdelen per week deel.

Monitoring Om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de peuter is door de vier grote gemeenten in Parkstad met het bedrijf Cebiq een VVE monitor ontwikkeld. De monitor geeft een beeld van indicaties per buurt en geeft een analyse van ontwikkeling, planning en bezettingsgraad op locatieniveau (anoniem), doelgroep en nietdoelgroep. Dit op basis van informatie die de pedagogisch medewerkers van de peuteropvang er in zetten op peuterniveau n.a.v. bevindingen en testen.

Betrokken partijen      

Kinderopvang Parkstad Jeugd gezondheidszorg Jeugdhulppartners Scholen Maatschappelijk werk Gemeente

Regie Kinderopvang Parkstad en jeugdgezondheidszorg

Oriëntatie

Voorbereiding

Implementatie

Uitvoering

Evaluatie

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Kerkrade&id=fbf6928e-5716-4015-b261-e3fad2078ea2