Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Openbare informatiebijeenkomst van 26 mei 2026 Agenda bijlagen Memo inz. opzet kwalificatie zienswijze Opzet kwalificatie zienswijze Begeleidende tekst overzicht zienswijzeprocedure GR'en gemeenten Zuid Limburg Overzicht zienswijzeprocedure GR'en Zuid-Limburg, kopie dd. 26-05-2026 1
17.30 uur - BsGW 1. 26Rb019 ontwerpbesluit BsGW B2027 2. 26Tl018 Nota van toelichting BsGW B2027 3. 26u0006074 Concept zienswijzebrief GR BsGW 2027 (1) (Geanonimiseerd) 4. Dashboard zienswijzen GR-en 2027 BsGW 5. Ontwerpbegroting BsGW 2027 en -MJR 2028-2031 6. Ontwerpbegroting BsGW 2027 in één oogopslag 7. Toelichting op Ontwerpbegroting BsGW 2027 en -MJR 2028-2031 8. Voorlopige Jaarstukken BsGW 2025 incl. controleverklaring (Geanonimiseerd) presentatie BsGW Informatieavond 26 mei 2026
2
18.05 uur - Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad 1. FD26-0237 brief gemeenteraden d.d. 21-04-2026 2.Meerjarenbegroting 2027-2030 V2.2 3. Kadernota 2027 V2.1 4. Definitieve Jaarrekening 2025 ZVHP gewaarmerkt incl. controleverklaring OGD 5. Begrotingswijziging 2026 V2.1 6. Nota van toelichting 7. Ontwerpbesluit 8. Zienswijze 9. Dashboard zienswijzen GR-en 2027 Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad v0.2 ZVH Presentatie Kerkrade 26.05.26 begroting 2027
3
pauze
4
19.00 uur - Veiligheidsregio Zuid Limburg 1. Aanbiedingsbrief conceptbegroting VRZL 2027 (Geanonimiseerd) 2. Conceptbegroting 2027 VRZL 3. Aanbiedingsbrief jaarbericht en jaardocument 2025 VRZL (Geanonimiseerd) 4. Jaarbericht 2025 VRZL 5. Jaardocument 2025 VRZL 6. Ontwerpbesluit zienswijze begroting 2027 VRZL- 26Rb035 7. nota van toelichting raad zienswijze begroting 2027 VRZL - 26Tl028 8. Concept zienswijzebrief raad begroting VRZL 2027 - 26u0005901 (Geanonimiseerd) 9. Dashboard zienswijzen GR-en 2027 Veiligheidsregio Zuid-Limburg Presentatie Kerkrade 26 mei 2026 VRZL
5
19.35 uur - Solido Bijlage 1 - ontwerpbesluit Bijlage 2 - nota van toelichting Bijlage 3 - Uitgaande brief inzake zienswijze Bijlage 4 - Dashboard zienswijzen GR-en gewijzigde 2026 en 2027 Solido Bijlage 5 - Solido gewijzigde begroting 2026 Bijlage 6 - Solido BEGROTING 2027 Meerjarenraming 2028-2030 Bijlage 7 - Controleverklaring - gewaarmerkte jaarrekeninq 2025 van Crowe
Bijlage 8 - Aanbiedingsbrief Gewijzigde begroting 2026 en begroting 2027-MJR2028-2 (Geanonimiseerd) Format presentatie Informatieavond 26 mei Solido def 6
20.10 uur - HCL Bijlage 1 - Ontwerpbesluit Bijlage 2 - Nota van toelichting Bijlage 3 - Zienswijzenbrief HCL Bijlage 4 - Dashboard HCL zienswijzen GR-en 2027 (meerjarig) Bijlage 5 - 2e begrotingswijziging 2026 inclusief toelichting Bijlage 6 - Meerjarenbeleid Bijlage 6.1 - Ondernemingsplan 2027 HCL Bijlage 7 - HCL Voorlopige jaarrekening en jaarverslag 2025 Bijlage 7.1 - HCL Voorlopige jaarrekening en jaarverslag 2025 260518 PPT HCL tbv introductie GR deelnemers
Memo
Aan: raads- en burgercommissieleden Van: griffie Datum: 7 mei 2025 Onderwerp: toevoeging ambtelijke instructie m.b.t. het indienen van een zienswijze begroting gemeenschappelijke regelingen
Bij de stukken met betrekking tot het behandelen van de begrotingen gemeenschappelijke regelingen treft u ook een ambtelijke instructie aan. Het betreft het afwegingskader voor het opstellen van een zienswijze op de begroting van een GR, welke alle contactambtenaren ontvangen hebben. Graag willen wij u informeren over de reden van toevoeging van dit document.
Deze ambtelijke instructie is toegevoegd met als doel u inzicht te geven in de wijze waarop de zienswijze ambtelijk is voorbereid en tot stand is gekomen. Het document biedt een toelichting op de interne werkwijze en dient uitsluitend ter informatie. De instructie is een resultaat van de input die is gegeven door raads- en commissieleden tijdens een informatiebijeenkomst over de aanpak GR-en. Wij benadrukken dat deze instructie op zichzelf geen onderdeel vormt van het formele besluitvormingsproces en daarmee ook niet ter bespreking of besluitvorming voorligt.
Met deze instructie willen we u als raads-/commissielid voorzien van achtergrondinformatie, zodat u goed geïnformeerd bent over het proces rondom de zienswijze. Het benadrukt de zorgvuldigheid waarmee deze standpunten zijn opgesteld en de betrokkenheid van de ambtelijke organisatie bij dit proces.
Wij vertrouwen erop dat deze toevoeging bijdraagt aan een constructieve behandeling van de begrotingen gemeenschappelijke regelingen.
Interne memo Bezoekadres
Markt 1
Interne contactpersonen gemeenschappelijke regelingen
Ambtenaar
D. Franssen/W. Franssen Telefoonnummer
+14 045 Telefax
0455676395 Zaaknummer
Uw brief van
Uw kenmerk
Ons kenmerk
Datum
24it03758
27 november 2024
Onderwerp
Afwegingskader voor het opstellen van een zienswijze op de begroting van een GR Bijlage(n)
0 Beste GR-contactpersonen, Als contactpersoon van een gemeenschappelijke regeling (GR) is een van je opdrachten om de begroting van de GR te analyseren en een concept zienswijze op te stellen die vervolgens via het college aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. De zienswijze is hét instrument van de raad/gemeente om invloed uit te oefenen op een GR. In Kerkrade werken we zoveel mogelijk uniform aan de grip op GR-en. Naast een dashboard met management informatie en een gezamenlijke behandeling door de raad werken we ook op basis van een format raadsbesluit. We dienen altijd een zienswijze in. Het format van het ontwerpbesluit is: De raad besluit: Een [….] zienswijze af te geven zoals verwoord in het concept schrijven aan de gemeenschappelijk regeling [naam GR]. (eventueel aangevuld met een of meerdere beslispunten over belangrijke argumenten of eventuele financiële gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage). De zienswijze kan zijn: positief, neutraal of negatief. In de brief aan de GR wordt de zienswijze verder uiteengezet. De concept brief met de zienswijze dient dan ook als bijlage bij het ontwerpbesluit te worden opgenomen. Het is daarna ook makkelijk, op basis van het ontwerpbesluit, te achterhalen wat het standpunt van de gemeente in een bepaald jaar was en met welke onderbouwing.
Inmiddels hebben we een aantal college- en raadsbehandelingen gehad op basis van het format en is er vanuit jullie en de raads- en commissieleden aangegeven dat het format verdieping behoeft. Wanneer is de zienswijze positief, neutraal of negatief? Dit zou niet een gevoelsmatige inschatting moeten zijn maar een onderbouwde inschatting met oog voor het maatschappelijke effect. Dit afwegingskader helpt in het maken van die keuze. Het afwegingskader bestaat uit een aantal vragen, deze raken aan het dashboard: Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 14 045 Telefax 0455676395
Email gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G
Financiële impact 1. Wat is de impact van de begroting van de GR op de gemeentelijke begroting? % % % 2. Resulteert de begroting van de GR in een toe- of afname van de gemeentelijke bijdrage? Afname Neutraal Toename 3. In hoeverre zijn de financiële veranderingen te beïnvloeden? Niet Deels Volledig
Maatschappelijke impact 4. Welke prioriteiten zijn opgenomen in de begroting en wat is de impact daarvan op onze inwoners. De burgers merken dat Alleen specifieke De burgers merken er direct. doelgroep(en) niets van. 5. Is er een voorgenomen uitbreiding van werkzaamheden / aandachtsgebieden in de begroting en is dit wenselijk voor onze inwoners gezien de oorspronkelijke reden voor het oprichten van de GR? In voorzien Deels Niet in voorzien 6. Welke ervaringen/klachten/wensen zijn er binnen de doelgroep van de GR en wordt daar in de begroting in voorzien? In voorzien Deels Niet in voorzien 7. Wat zijn relevante (lokale) maatschappelijke ontwikkelingen en is hiermee rekening gehouden in de begroting van de GR? Ja Deels Nee Bestuurlijke impact 8. De begroting is een logisch vervolg op de in aanloop naar de begroting verstrekte informatie aan de gemeenteraad. Ja Deels Nee 9. In hoeverre passen de reguliere werkzaamheden van de GR bij de gemeentelijke beleidsdoelstellingen voor komend jaar/jaren? Past in het beleid Geen eigen beleid. Past niet in het beleid. 10. In hoeverre passen de prioriteiten van de GR bij de gemeentelijke beleidsdoelstellingen voor komend jaar/jaren? De burgers merken dat Alleen specifieke De burgers merken er direct. doelgroepen niets van.
11. Zijn er (beleids)doelstellingen van de gemeente waar de GR nog een bijdrage aan zou kunnen leveren? Ja Niet direct Nee burgers merken er niets van.
Postbus 600 6460 AP Telefoon 045 5676767 Telefax 045 5676395
Email gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G
12. Wat is er gedaan met de zienswijze van vorig jaar/voorgaande jaren of zijn er politiek/bestuurlijke zaken die in de tussentijd hebben gespeeld en een plek dienen te krijgen in de zienswijze? Geen bijzonderheden
Aandachtspunt
Dringende zaken voor in de zienswijze
Resultaat De beantwoording van bovenstaande vragen, of het aantal keren dat het antwoord van een bepaalde kleur wordt gegeven, zet je op het spoor om een onderbouwde afweging te maken ten aanzien van de kwalificatie. De beantwoording van de vragen en de keuze voor een kleur geeft je een richting, maar is geen stappenplan of optelsom die je toe leidt naar een vaststaande uitkomst. De kwalificatie is de eerste stap, de tweede stap is een inhoudelijke zienswijze op te stellen in de vorm van een concept brief aan de GR. De beantwoording van bovenstaande vragen heeft daarvoor de inhoudelijke bouwstenen opgeleverd die ook nog kunnen landen in de nota van toelichting. Daarnaast geeft het ingevulde dashboard ook richting aan de kwalificatie van de zienswijze in het raadsbesluit: positief, neutraal of negatief. D. Franssen Griffier
Postbus 600 6460 AP Telefoon 045 5676767 Telefax 045 5676395
W. Franssen Hoofd afdeling AJZ
Email gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G
Beste raads- en burgercommissieleden, De griffiers hebben onderling met elkaar gesproken om de raden beter in positie te brengen bij de zienswijzeprocedures bij onze GR’en. Afgelopen jaar is gestart met het bijhouden van een gezamenlijke Google-Sheet: een digitaal Excel-bestand waarin iedere griffie(r) voor zijn eigen gemeente invult wanneer de behandeling van de zienswijze in de commissie ofwel in de raad is. Ook wordt hier de aangeboden concept zienswijze ingevuld zodra deze bekend is. Dit overzicht delen we weer graag met u. Dit doen we om u te attenderen op de zienswijze die de andere gemeenten indienen zodat u dit mee kunt nemen in uw voorbereiding binnen uw fractie. Omdat ook andere gemeenten nog in het besluitvormingsproces zitten betreft het hier een momentopname. Voorafgaande aan de commissiebehandeling op 9 juni a.s. en de raadvergadering van 1 juli zullen wij het geactualiseerde overzicht met de concept zienswijze van alle Zuid-Limburgse gemeenten per GR weer met u delen. Vriendelijke groet, Griffie
Zienswijzeprocedure begroting 2027 Omnibuzz
Gemeente
DB vaststelling Deadline indienen DB reacties op ontwerpbegroting zienswijze zienswijzen en jaarstukken
AB vaststelling begroting
Aangeboden conceptzienswijze
Behandeling zienswijze in commissie
Vaststelling zienswijze in raad
Maastricht
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
Positieve zienswijze
3 juni 2026
16 juni 2026
Sittard-Geleen
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
Geen zienswijze
28 mei 2026
11 juni 2026
Heerlen
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
17 juni 2026
24 juni 2026
Kerkrade
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
positieve zienswijze
9 juni 2026
1 juli 2025
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
Instemmend/geen zienswijze
21 mei 2026
4 juni 2026
Beekdaelen
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
Instemmen
27 mei 2026
9 juni 2026
Brunssum
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
Eijsden-Margraten
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
Instemmen
18 mei 2026
26 mei 2026
Stein
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
Geen zienswijze
20 mei 2026
28 mei 2026
Meerssen
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
n.t.b.
n.t.b.
Valkenburg
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
Geen zienswijze
28 mei 2026 [1]
15 juni 2026 [2]
Beek
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
Instemmen (met aandachtspunt)
28 mei 2026
4 juni 2026
Voerendaal
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
Simpelveld
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
Vaals
25 maart 2026
25 juni 2026
Tussen 25-6 en 30-6
1 juli 2026
16 juni 2026
29 juni 2026
Landgraaf
Gulpen-Wittem
Instemmen
Zienswijzeprocedure begroting 2027 BsGW
Gemeente
DB vaststelling AB vaststelling ontwerpbegroting jaarstukken 2025
Deadline indienen DB reacties op zienswijzen zienswijze
AB vaststelling Aangeboden conceptbegroting zienswijze
Maastricht
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Sittard-Geleen
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Heerlen
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Kerkrade
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Landgraaf
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Geen zienswijze
Beekdaelen
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Instemmen
Brunssum
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Eijsden-Margraten
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Instemmen
Stein
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Meerssen
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Voerendaal
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Simpelveld
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
26 februari 2026
25 juni 2026
31 mei 2026
Tussen 4 juni en 25 juni 2026
25 juni 2026
Valkenburg Beek Gulpen-Wittem
Vaals
positieve zienswijze
Behandeling zienswijze in commissie
Vaststelling zienswijze in raad
3 juni 2026
16 juni 2026
28 mei 2026
11 juni 2026
Niet instemmen
9 juni 2026
24 juni 2026
positieve zienswijze
9 juni 2025
1 juli 2025
21 mei 2026
4 juni 2026
27 mei 2026
9 juni 2026
19 of 26 mei 2026 18 mei 2026
26 mei 2026
Geen zienswijze
20 mei 2026
28 mei 2026
Geen zienswijze
6 / 7 mei 2026
21 mei 2026
Positief (met aandachtspunten)
6 mei 2026
18 mei 2026
Instemmen (met aandachtspunten)
28 mei 2026
4 juni 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
12 mei 2026
26 mei 2026
Instemmen (met aandachtspunt)
*Formele zienswijzen die na 25 juni 2026 worden ontvangen, worden alsnog voorzien van een (schriftelijke en gemotiveerde) reactie van het DB. *De voorlopige jaarrekening wordt tussen medio april en 30 april aangeboden aan de griffies van onze 30 deelnemers.
Zienswijzeprocedure begroting 2027 Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Gemeente
DB vaststelling ontwerp
AB vaststelling jaarstukken 2025
AB vaststelling begroting
Aangeboden conceptzienswijze
Behandeling zienswijze in commissie
Vaststelling zienswijze in raad
Maastricht
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
geen zienswijze
3 juni 2026
16 juni 2026
Sittard-Geleen
3 april 2026
16 april 2026
Heerlen
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
Instemmen
28 mei 2026
11 juni 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
17 juni 2026
Kerkrade
3 april 2026
24 juni 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
positieve zienswijze
Landgraaf
9 juni 2025
1 juli 2025
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
Geen zienswijze
21 mei 2026
4 juni 2026
Beekdaelen
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
Instemmen
27 mei 2026
9 juni 2026
Brunssum
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
Eijsden-Margraten
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
Instemmen
Stein
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
Geen zienswijze
Meerssen
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
Valkenburg
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
6 mei 2026
18 mei 2026
Beek
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
Gulpen-Wittem
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
28 mei 2026
4 juni 2026
Voerendaal
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
Simpelveld
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
3 april 2026
16 april 2026
26 juni 2026
tussen 29 juni - 3 juli
10 juli 2026
11 mei 2026
26 mei 2026
Vaals
Deadline indienen DB reacties op zienswijze zienswijzen
Instemmen
Instemmend
Positief (met aandachtspunt)
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
18 mei 2026
26 mei 2026
20 mei 2026
28 mei 2026
9 / 10 juni 2026
25 juni 2026
Zienswijzeprocedure begroting 2027 GGD Zuid-Limburg
Gemeente
DB vaststelling ontwerpbegroting en jaarstukken
Maastricht
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
zienswijze indienen
3 juni 2026
16 juni 2026
Sittard-Geleen
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
Instemmen onder voorwaarden
28 mei 2026
11 juni 2026
Heerlen
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
17 juni 2026
24 juni 2026
Kerkrade
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
positieve zienswijze
9 juni 2025
1 juli 2025
Landgraaf
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
instemmen onder voorwaarden
21 mei 2026
4 juni 2026
Beekdaelen
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
Instemmen
26 mei 2026
9 juni 2026
Brunssum
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
Eijsden-Margraten
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
Instemmen onder voorwaarden
18 mei 2026
26 mei 2026
Stein
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
Geen zienswijze
20 mei 2026
28 mei 2026
Meerssen
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
n.t.b.
n.t.b.
Valkenburg
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
Instemmen
28 mei 2026
15 juni 2026
Beek
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
Gulpen-Wittem
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
Instemmen (met aandachtspunt)
28 mei 2026
4 juni 2026
Voerendaal
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
Simpelveld
voor 1 april 2026
4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
23 juni 2026
8 juli 2026
Deadline indienen zienswijze
DB reacties op AB vaststelling zienswijzen begroting
Behandeling Vaststelling Aangeboden zienswijze in zienswijze in concept-zienswijze commissie raad
Instemmen
Zienswijzeprocedure begroting 2027 GGD Zuid-Limburg
Gemeente Vaals
DB vaststelling ontwerpbegroting en jaarstukken voor 1 april 2026
Deadline indienen zienswijze 4 juni 2026, anders 'onder de arm' voor 8 juli
DB reacties op AB vaststelling zienswijzen begroting 23 juni 2026
8 juli 2026
Behandeling Vaststelling Aangeboden zienswijze in zienswijze in concept-zienswijze commissie raad Positief
12 mei 2026
26 mei 2026
Zienswijzeprocedure begroting 2027 Het Gegevenshuis
Gemeente
DB vaststelling ontwerpbegroting en jaarstukken
Deadline indienen DB reacties op AB vaststelling Aangeboden conceptzienswijze zienswijzen begroting zienswijze
Sittard-Geleen
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Heerlen
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Kerkrade
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
positieve zienswijze
Landgraaf
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Geen zienswijze
Beekdaelen
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Instemmen
Brunssum
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Eijsden-Margraten
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Gulpen-Wittem
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Voerendaal
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Simpelveld
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Vaals
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Beek
26 maart 2026
1 juli 2026
9 juli 2026
9 juli 2026
Behandeling zienswijze Vaststelling in commissie zienswijze in raad 28 mei 2026
11 juni 2026
9 juni 2026
24 juni 2026
9 juni 2025
1 juli 2025
21 mei 2026
4 juni 2026
27 mei 2026
9 juni 2026
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
Instemmen
18 mei 2026
26 mei 2026
Instemmen
28 mei 2026
4 juni 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
12 mei 2026
26 mei 2026
Instemmen (met aandachtspunten)
* Het AB stelt de ontwerpstukken vast, ook al is dit formeel aan het DB * Zienswijze na 1 juli 2026 ontvangen en voor 8 juli 2026 worden mondeling toegelicht in de AB-vergadering
Zienswijzeprocedure begroting 2027 Omgevingsdienst Zuid-Limburg
Gemeente
DB vaststelling Deadline indienen DB reacties op AB vaststelling ontwerpbegroting zienswijze zienswijzen begroting en jaarstukken
Aangeboden conceptzienswijze
Behandeling zienswijze Vaststelling in commissie zienswijze in raad
Maastricht
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
postieve zienswijze
3 juni 2026
16 juni 2026
Sittard-Geleen
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Instemmen (met aanbeveling)
28 mei 2026
11 juni 2026
Heerlen
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Gedeeltelijk niet instemmen
10 juni 2026
24 juni 2026
Kerkrade
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
neutrale zienswijze
9 juni 2025
1 juli 2025
Landgraaf
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Instemmend
20 mei 2026
4 juni 2026
Beekdaelen
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Instemmen (met dringend beroep)
27 mei 2026
9 juni 2026
Brunssum
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Instemmen
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
18 mei 2026
26 mei 2026
Positieve zienswijze begrotingswijziging 2026
Eijsden-Margraten
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Stein
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Geen zienswijze
20 mei 2026
28 mei 2026
Meerssen
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Geen zienswijze
6 / 7 mei 2026
21 mei 2026
Valkenburg
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Geen zienswijze
26 mei 2026
15 juni 2026
Beek
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Gulpen-Wittem
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Instemmen
28 mei 2026
4 juni 2026
Voerendaal
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
Simpelveld
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
Vaals
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
15 juni 2026
29 juni 2026
Provincie Limburg
11 maart 2026
9 juni 2026
17 juni 2026
1 juli 2026
29 mei 2026
Negatieve zienswijze begroting 2027
Zienswijzeprocedure begroting 2027 Rd4
Gemeente
AB vaststelling ontwerpbegroting en jaarstukken
Heerlen
2 april 2026
25 juni 2026
Tussen 25 juni en 1 juli 2026
2 juli 2026
Kerkrade
2 april 2026
25 juni 2026
Tussen 25 juni en 1 juli 2026
2 juli 2026
neutrale zienswijze
Landgraaf
2 april 2026
25 juni 2026
Tussen 25 juni en 1 juli 2026
2 juli 2026
Beekdaelen
2 april 2026
25 juni 2026
Tussen 25 juni en 1 juli 2026
2 juli 2026
Brunssum
2 april 2026
25 juni 2026
Tussen 25 juni en 1 juli 2026
2 juli 2026
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
Eijsden-Margraten
2 april 2026
25 juni 2026
Tussen 25 juni en 1 juli 2026
2 juli 2026
Instemmen
18 mei 2026
26 mei 2026
Gulpen-Wittem
2 april 2026
25 juni 2026
Tussen 25 juni en 1 juli 2026
2 juli 2026
Positief
28 mei 2026
4 juni 2026
Voerendaal
2 april 2026
25 juni 2026
Tussen 25 juni en 1 juli 2026
2 juli 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
Simpelveld
2 april 2026
25 juni 2026
Tussen 25 juni en 1 juli 2026
2 juli 2026
Vaals
2 april 2026
25 juni 2026
Tussen 25 juni en 1 juli 2026
2 juli 2026
Deadline indienen DB reacties op zienswijzen zienswijze
AB vaststelling begroting
Aangeboden conceptzienswijze
Behandeling zienswijze in commissie
Vaststelling zienswijze in raad
10 juni 2026
24 juni 2026
9 juni 2025
1 juli 2025
Geen zienswijze
20 mei 2026
4 juni 2026
Instemmen
28 mei 2026
9 juni 2026
Geen zienswijze
3 juni 2026
18 juni 2026
11 mei 2026
26 mei 2026
Zienswijzeprocedure begroting 2027 HCL
Gemeente
DB vaststelling ontwerpbegroting en jaarstukken
Heerlen
25 maart 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
Maastricht
25 maart 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
Sittard-Geleen
25 maart 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
8 juli 2026
Kerkrade
25 maart 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
Landgraaf
25 maart 2026
17 juni 2026
Brunssum
25 maart 2026
17 juni 2026
Eijsden-Margraten
25 maart 2026
Meerssen
25 maart 2026
Valkenburg Gulpen-Wittem
Deadline indienen DB reacties op zienswijzen zienswijze
AB vaststelling begroting
Aangeboden conceptzienswijze
Behandeling zienswijze in commissie
Vaststelling zienswijze in raad
8 juli 2026
Instemmen
9 juni 2026
24 juni 2026
8 juli 2026
positieve zienswijze
3 juni 2026
16 juni 2026
nvt
nvt
8 juli 2026
Positieve zienswijze
9 juni 2025
1 juli 2025
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
8 juli 2026
Positief/geen zienswijze
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
8 juli 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
8 juli 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
8 juli 2026
25 maart 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
8 juli 2026
25 maart 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
8 juli 2026
Voerendaal
25 maart 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
8 juli 2026
Simpelveld
25 maart 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
8 juli 2026
Vaals
25 maart 2026
17 juni 2026
Tussen 18 juni en 30 juni 2026
8 juli 2026
21 mei 2026
4 juni 2026
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
18 mei 2026
26 mei 2026
n.t.b.
n.t.b.
Positief
6 mei 2026
18 mei 2026
Instemmend
28 mei 2026
4 juni 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
15/16 juni 2026
29 juni 2026
Instemmen
Positief
Zienswijzeprocedure begroting 2027 & 1e begrotingswijziging 2026 WOZL/WSP
Gemeente
AB vaststelling ontwerpbegroting en jaarrekening
Deadline indienen DB reacties op zienswijze zienswijzen
AB vaststelling begroting
Aangeboden concept-zienswijze
Behandeling zienswijze in commissie
Vaststelling zienswijze in raad
9 juni 2026
24 juni 2026
Heerlen
18 december 2025 / 19 maart 2026
29 juni 2026
2 juli 2026
9 juli 2026
Kerkrade
18 december 2025 / 19 maart 2026
29 juni 2026
2 juli 2026
9 juli 2026
neutrale zienswijze
9 juni 2025
1 juli 2025
29 juni 2026
2 juli 2026
9 juli 2026
Instemmend
21 mei 2026
4 juni 2026
29 juni 2026
2 juli 2026
9 juli 2026
Instemmend
26 mei 2026
9 juni 2026
18 december 2025 / 19 maart 2026
29 juni 2026
2 juli 2026
9 juli 2026
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
18 december 2025 / 19 maart 2026
29 juni 2026
2 juli 2026
9 juli 2026
Positief
28 mei 2026
15 juni 2026
Gulpen-Wittem
18 december 2025 / 19 maart 2026
29 juni 2026
2 juli 2026
9 juli 2026
Instemmend
28 mei 2026
4 juni 2026
Voerendaal
18 december 2025 / 19 maart 2026
29 juni 2026
2 juli 2026
9 juli 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
Simpelveld
18 december 2025 / 19 maart 2026
29 juni 2026
2 juli 2026
9 juli 2026
Vaals
18 december 2025 / 19 maart 2026
29 juni 2026
2 juli 2026
9 juli 2026
12 mei 2026
26 mei 2026
Landgraaf Beekdaelen Brunssum Valkenburg
18 december 2025 / 19 maart 2026 18 december 2025 / 19 maart 2026
* 18 december 2025 = 1e begrotingwijziging 2026 * 19 maart 2026 = Begroting 2027
Positief
Zienswijzeprocedure begroting 2027 GR Stadsregio Parkstad
Gemeente
DB vaststelling ontwerp
DB vaststelling jaarstukken 2025
Deadline indienen DB reacties op AB vaststelling zienswijze zienswijzen begroting
Aangeboden conceptzienswijze
Behandeling zienswijze in commissie
Vaststelling zienswijze in raad 24 juni 2026
Heerlen
Instemmen
9 juni 2026
Kerkrade
positieve zienswijze
9 juni 2025
1 juli 2025
Landgraaf
Geen zienswijze
21 mei 2026
4 juni 2026
Beekdaelen
Instemmen
27 mei 2026
9 juni 2026
Brunssum
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
Voerendaal
18 juni 2026
25 juni 2026
Simpelveld
Zienswijzeprocedure begroting 2027 Kredietbank Limburg
Gemeente
DB vaststelling ontwerpbegroting en jaarstukken
Maastricht
26 maart 2025
1 juli 2026
Sittard-Geleen
26 maart 2025
Kerkrade
26 maart 2025
Landgraaf Brunssum
Deadline indienen DB reacties op zienswijzen zienswijze
AB vaststelling begroting
Aangeboden concept-zienswijze
Behandeling zienswijze in commissie
Vaststelling zienswijze in raad
Tussen 1 en 9 juli 2026
9 juli 2026
geen zienswijze
3 juni 2026
26 juni 2026
1 juli 2026
Tussen 1 en 9 juli 2026
9 juli 2026
18 juni 2026
9 juli 2026
1 juli 2026
Tussen 1 en 9 juli 2026
9 juli 2026
neutrale zienswijze
9 juni 2025
1 juli 2025
26 maart 2025
1 juli 2026
Tussen 1 en 9 juli 2026
9 juli 2026
Instemmend
21 mei 2026
4 juni 2026
26 maart 2025
1 juli 2026
Tussen 1 en 9 juli 2026
9 juli 2026
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
Zienswijzeprocedure begroting 2027 Solido
Gemeente
DB vaststelling ontwerp
Deadline indienen DB reacties op zienswijze zienswijzen
Aangeboden concept-zienswijze
Behandeling zienswijze in commissie
Beekdaelen
2 april 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
Heerlen
2 april 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
9 juli 2026
Instemmen
27 mei 2026
9 juni 2026
9 juli 2026
Instemmen/kritisch
9 juni 2026
24 juni 2026
Landgraaf
2 april 2026
18 juni 2026
Simpelveld
2 april 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
9 juli 2026
Kritisch
21 mei 2026
4 juni 2026
25 juni 2026
9 juli 2026
Voerendaal
2 april 2026
Kerkrade
2 april 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
9 juli 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
9 juli 2026
Brunssum
2 april 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
9 juli 2026
AB vaststelling begroting
positieve zienswijze
Vaststelling zienswijze in raad
9 juni 2025
1 juli 2025
19 of 26 mei 2026
2 juni 2026
Gemeente
DB vaststelling Deadline indienen DB reacties op AB vaststelling ontwerpbegroting zienswijze zienswijzen begroting en jaarstukken
Aangeboden conceptzienswijze Instemmen
Behandeling zienswijze in commissie
Vaststelling zienswijze in raad
17 juni 2026
24 juni 2024
Heerlen
9 maart 2026
24 juni 2026
8 juli 2026
Kerkrade
9 maart 2026
24 juni 2026
8 juli 2026
positieve zienswijze
9 juni 2026
1 juli 2026
Landgraaf
9 maart 2026
24 juni 2026
8 juli 2026
Geen zienswijze
21 mei 2026
4 juni 2026
Beekdaelen
9 maart 2026
24 juni 2026
8 juli 2026
Instemmen
27 mei 2026
9 juni 2026
Brunssum
9 maart 2026
24 juni 2026
8 juli 2026
19 of 26 mei
2 juni 2026
Voerendaal
9 maart 2026
24 juni 2026
8 juli 2026
18 juni 2026
25 juni 2026
Simpelveld
9 maart 2026
24 juni 2026
8 juli 2026
3 juni 2026
18 juni 2026
[1] kan ook nog 28 mei 2026 [2] kan ook nog 15 juni 2026
Ontwerpbesluit Nr.: 26Rb019
De raad van de gemeente Kerkrade; Overwegende, Dat de gemeente Kerkrade voor de uitvoering van bepaalde overheidstaken deelneemt aan publiekrechtelijke samenwerkingsverbanden, in de vorm van gemeenschappelijke regelingen, Dat BsGW uw raad in de gelegenheid stelt een zienswijze af te geven ten aanzien van de ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028 - 2031 van BsGW, Dat de ingediende zienswijzen worden meegewogen bij de besluitvorming van BsGW bij de vaststelling van de definitieve begroting vóór 15 september 2026, Dat het afgeven van een zienswijze een bevoegdheid van de raad is waarmee grip kan worden behouden op de financiën van gemeenschappelijke regelingen, kennis genomen hebbende van, de nota van toelichting, nr. , behorende bij dit besluit; de informatieavond d.d. 26 mei 2026; de beraadslagingen in de Gezamenlijke Commissie d.d. 9 juni 2026. gelet op, De artikelen 34b en 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen, besluit: 1. een positieve zienswijze af te geven op de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028–2031 aan het dagelijks bestuur van BsGW; 2. kennis te nemen van de jaarrekening 2025; 3. kennis te nemen van het dashboard ontwerpbegroting BsGW 2027. Aldus vastgesteld door de raad der gemeente Kerkrade in zijn openbare vergadering d.d. 1 juli 2026.
De voorzitter van de raad,
De griffier,
dr. T.P. Dassen-Housen.
mr. drs. D.G.M.G. Franssen.
Documentnummer: 26Rb019
2
Nota van toelichting Kerkrade, 23 april 2026 Nummer: 26Tl018 Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 26Rb019 Commissie: Gezamenlijke commissie, 9 juni 2026 Aangeboden door: College van burgemeester en wethouders, •
Wethouder J. Paas
Onderwerp Ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 van BsGW. Beslispunten 1. een positieve zienswijze af te geven op de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028–2030aan het dagelijks bestuur van BsGW 2. kennis te nemen van de jaarrekening en het jaarverslag 2025; 3. kennis te nemen van het dashboard ontwerpbegroting BsGW 2027. Samenvatting Gemeente Kerkrade neemt deel aan verschillende gemeenschappelijke regelingen. Dit zijn publiekrechtelijke samenwerkingsverbanden. Deze regelingen zijn wettelijk verplicht om hun ontwerpbegroting naar de deelnemende gemeenteraden te sturen. De raden krijgen vervolgens de mogelijkheid om een zienswijze op deze begroting te geven. Deze nota ondersteunt de kaderstellende rol van de raad. Het doel is om uw raad in staat te stellen een weloverwogen zienswijze te formuleren op de begroting van BsGW. Aanleiding Voor de uitvoering van gemeentelijke taken kan een gemeente kiezen voor een publiekrechtelijke samenwerking. Daarbij wordt een zelfstandige organisatie opgericht die taken uitvoert voor meerdere gemeenten. Dit gebeurt op basis van een gemeenschappelijke regeling. Zo’n organisatie noemen we een GR (gemeenschappelijke regeling) of Verbonden Partij.
Wanneer bevoegdheden aan een GR worden overgedragen, komt het gemeentebestuur meer op afstand te staan en heeft het minder directe invloed dan bij taken die de gemeente zelf uitvoert. Om toch grip te houden op de GR’en, maakt de gemeenteraad gebruik van de planningen controlcyclus (P&C-cyclus). De raad moet inzicht hebben in de financiën van de Verbonden Partij om hierop toezicht te kunnen houden. De Verbonden Partij is verplicht om:
•
Uiterlijk 30 april de kadernota voor het komende jaar ter kennisname aan de raad te sturen. Deze nota beschrijft de beleidsmatige en financiële uitgangspunten.
•
Uiterlijk 30 april de voorlopige jaarrekening van het afgelopen jaar toe te sturen, gevolgd door de definitieve jaarrekening uiterlijk 15 juli. Deze jaarrekening laat zien wat er het voorgaande jaar beleidsmatig en financieel is gebeurd. Ten aanzien hiervan kan de raad geen zienswijze indienen.
•
Uiterlijk 12 weken voordat de ontwerpbegroting aan het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling wordt aangeboden deze toe te sturen aan de gemeenteraden. De raad mag hierop een zienswijze indienen en zo wensen of bedenkingen meegeven. De gemeenteraad kan de begroting echter niet goedkeuren of tegenhouden.
De begroting is voor de gemeenteraad een belangrijk middel om kaders te stellen. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen moet de ontwerpbegroting minimaal 12 weken voordat het Algemeen Bestuur (AB) de begroting behandelt, aan de raden worden toegestuurd. In deze periode kunnen de raden hun zienswijzen indienen bij het Dagelijks Bestuur (DB). Het DB moet vóór de besluitvorming door het AB schriftelijk en gemotiveerd reageren op alle ingediende zienswijzen. Vervolgens stelt het AB de begroting vast. Binnen twee weken na vaststelling, maar uiterlijk 15 september, moet de begroting worden toegestuurd aan Gedeputeerde Staten. De uitvoering van de activiteiten ligt volledig bij de Verbonden Partij; hierop kan geen zienswijze worden ingediend. In deze toelichting ligt de begroting van BsGW voor. Eerst worden de strategische ontwikkelingen beschreven die van invloed zijn op de uitvoering van de kerntaken. Daarna volgen de beleidsaanpassingen en nieuwe ontwikkelingen met financiële gevolgen voor de begroting. Dit betreft onder meer de effecten van CAO-wijzigingen, indexeringen en beleid dat al is vastgesteld. Tot slot wordt ingegaan op het totaalbeeld van de meerjarenraming 2028–2030, jaarschijf 2027, het totale begrotingsbedrag van de GR en de gevolgen hiervan voor onze gemeente. Historie 1. Gezamenlijke commissie 12 juni 2025, behandeling ontwerpbegrotingen 2026 (link); 2.
Raadsvergadering 2 juli 2025, afgeven GR-zienswijzen ontwerpbegroting 2026 (link). Voorstel Kerntaken De BsGW behartigt als uitvoeringsorganisatie van de 29 deelnemende gemeenten en het waterschap de zorg voor: • • •
optimaal beheer en verwerking van (basis)gegevens en informatie, het heffen, innen en afdragen van de opbrengsten van lokale belastingen en het waarderen van belastingobjecten in het kader van de wet WOZ.
2
Ontwikkelingen Proceskosten BsGW heeft nog steeds te maken met ncnp-bedrijven. Deze bedrijven veroorzaken een relatief groot aantal van de jaarlijkse (WOZ-)bezwaren met de daaruit voortvloeiende proceskosten (uitvoerings- en uitkeringskosten). Als gevolg van de Wet herwaardering proceskostenvergoeding WOZ (en bpm) zijn de tarieven voor de proceskostenvergoedingen aanzienlijk verlaagd. Daarnaast is het aantal bezwaren –na de hausse aan bezwaren in 2023– in 2024 en 2025 weer in lijn met het aantal bezwaren in 2022. Dit heeft geleid tot een structurele verlaging van de uitkeringskosten in de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2030. In de voorliggende begroting worden de uitkeringskosten via de begrotingspost ‘proceskostenvergoeding’ additioneel structureel verlaagd met € 500 duizend. Daarnaast wordt de raad in de gelegenheid gesteld om een gemotiveerde zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028–2030 van BsGW. Deze zienswijze wordt aangeboden aan het dagelijks bestuur, zodat deze kan worden meegenomen in de definitieve besluitvorming door het Algemeen Bestuur van de GR BsGW op 25 juni 2026. Omdat deze datum voor behandeling in de raad ligt zal, net als in voorgaande jaren, na behandeling in de commissie de voorlopige zienswijze worden gedeeld.
De volgende argumenten geven aanleiding tot het afgeven van een positieve zienswijze voor de Ontwerpbegroting 2027 e.v.: • • • • • •
Eerder door ons gesuggereerde bijstellingen zijn door BsGW opgevolgd. (In de begroting 2026 e.v. zijn de proceskosten op het laatste moment neerwaarts bijgesteld met € 1,5 mln). In de voorliggende Ontwerpbegroting 2027 e.v. wordt deze post nog eens met € 500K verlaagd. Dit leidt tot een meer realistische begrotingsomvang. De gerealiseerde lagere uitgaven aan proceskosten over 2025 en de gewijzigde wetgeving rond de proceskostenvergoedingen aan o.a. NCNP-bedrijven zouden een verdere verlaging kunnen rechtvaardigen. Daarnaast is een post onvoorzien in de begroting opgenomen van € 405.000 in 2027, oplopend tot € 449.000 in 2031. Ook deze post draagt mogelijk bij aan een te hoge inschatting van de begroting. Gecombineerd bieden deze posten nog ruimte voor verdere versobering. Eerder door ons gesuggereerde bijstellingen zijn door BsGW opgevolgd hetgeen heeft geleid tot een meer realistische begrotingsomvang. De extra kostenverlaging in de voorliggende begroting onderschrijft dat u gehoor heeft gegeven aan onze eerdere oproepen. Daarover zijn wij zeer tevreden, tegelijkertijd willen we u motiveren om ook in de toekomst kritisch naar de kostenontwikkeling te blijven kijken.
We zien een GR met een sluitende begroting en meerjarenraming, die kritisch naar haar eigen kostenontwikkeling heeft gekeken en hierin aanpassingen heeft gemaakt die ervoor zorgen dat er minder beslag wordt gelegd op algemene middelen. De waarderingskamer beoordeelde de uitvoering van de Wet WOZ in de gemeente Kerkrade door de BsGW wederom met het label “goed “. Zij duiden dit aan met 4 sterren. Omdat wij nu gedurende meerdere jaren stabiel het oordeel “goed “ hebben, kregen wij in 2025 een extra ster toegekend. Gelet het bovenstaande kan aan de raad worden voorgesteld een positieve zienswijze af te geven op de begroting 2027 e.v. van de BsGW. 3
Kanttekeningen Het minder voorzichtig ramen van de begroting van de gemeenschappelijke regeling vergroot mogelijk de kans op een negatief resultaat bij de jaarafsluiting. Dit zou kunnen leiden tot een aanvullende gemeentelijke bijdrage die niet is voorzien. Op basis van de tussentijdse bestuursrapportages vanuit de BsGW wordt dit bewaakt, waarbij de raad actief wordt geïnformeerd indien daar aanleiding voor bestaat. Gemeenten krijgen de komende jaren landelijk te maken met een korting op het gemeentefonds. Met name voor de periode na 2027 zijn de vooruitzichten nog onzeker. Daardoor staat ook de gemeente Kerkrade voor een grote financiële opgave. Het ravijnjaar is opgeschoven van 2026 naar 2028. In samenspraak met uw raad is reeds een aantal maatregelen genomen om de meerjarige begrotingstekorten vanaf 2028 deels terug te dringen tot meer behapbare proporties. Dit in de veronderstelling dat het Rijk gemeenten toch nog tegemoet zal (moeten) komen gelet op de maatschappelijke effecten van verdere gemeentelijke bezuinigingen. In de zienswijzen op de ontwerpbegrotingen 2025 en 2026 zijn de gemeenschappelijke regelingen al gevraagd om – als verlengd lokaal bestuur – hun verantwoordelijkheid te nemen binnen deze krappe financiële kaders.
De komende periode blijft echter financieel onzeker en er blijft sprake van steeds nieuwe ontwikkelingen, zowel internationaal, nationaal als lokaal die elk hun impact kunnen hebben. Het valt niet uit te sluiten dat er aanvullende maatregelen genomen moeten worden om de meerjarenbegroting volledig sluitend te krijgen. Ook in de huidige zienswijzenbrieven ten aanzien van de begrotingen 2027 van alle gemeenschappelijke regelingen is derhalve een uniforme passage opgenomen. Hierin worden de gemeenschappelijke regelingen opnieuw gevraagd om noodzakelijke bezuinigingen door te voeren, zowel in de bedrijfsvoering als, waar nodig, in de kerntaken van de organisatie.
Financiën Begroting 2027: De begroting 2027 is € 64.000 lager dan de (vastgestelde) begroting 2026 (totaal GR). Deze verlaging komt als volgt tot stand: 1. Indexering salarissen € +806.000 2. Inflatie € +220.000 3. Verschil taakstelling OOP 2027 t.o.v. 2026 € -200.000 4. Uitvoeringskosten proceskosten € -500.000 5. Verlaging huisvestingskosten € -200.000 6. Vervallen tijdelijke fte € -175.000 7. Inflatie maatwerk € -- 15.000 Totaal € -- 64.000
4
Samengevat heeft de ontwerpbegroting 2027 e.v. voor Kerkrade de volgende financiële consequenties:
Gemeentebegroting 2026
2026 894
2027 943
2028 988
2029 1.039
2030 1.039
Begroting BsGW 2027
894
916
946
986
1.044
Financiële consequenties
0
27
42
53
-5
De opbrengst vervolgingskosten wordt sinds 2025 rechtstreeks aan de deelnemers afgedragen. Samen met neerwaartse bijstelling van de post proceskosten zorgt dit voor een voordeel in 2027-2029. Maatschappelijke betrokkenheid De ontwerpbegroting en de zienswijze van onze gemeente kunnen via de gemeentelijke kanalen door belanghebbenden worden ingezien. Dit is de participatietrede Informeren. Vervolg De begroting 2027 is in de vergadering van het Dagelijks Bestuur op 26 februari 2026 behandeld. De aanbiedingsbrief is op 27 februari 2026 ontvangen. Vanaf die datum geldt de wettelijke termijn van 12 weken. De jaarrekening en het jaarverslag 2025 worden ter kennisname voorgelegd. Voordat de begroting wordt vastgesteld, vindt een terugkoppeling plaats. Het Dagelijks Bestuur laat dan schriftelijk en gemotiveerd weten hoe het de zienswijzen beoordeelt en tot welke conclusies dit heeft geleid. Het Algemeen Bestuur stelt de ontwerpbegroting 2027 vast op 25 juni 2026. Uiterlijk twee weken na die vaststelling, maar in ieder geval vóór 15 september, wordt de begroting toegestuurd aan Gedeputeerde Staten.
Evaluatie In de jaarrekening zal de GR BsGW verantwoording afleggen over realisatie van de ontwerpbegroting voorgenomen strategische plannen en financiële ontwikkelingen. Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Ontwerpbesluit BsGW Nota van Toelichting BsGW Concept-Zienswijzebrief BsGW Dasboard BsGW BsGW, ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2031 BsGW Ontwerpbegroting in één oogopslag Toelichting op ontwerpbegroting BsGW 2027 en -MJR 2028-2031 BsGW, voorlopige jaarrekening en jaarverslag 2025
5
V
$ Belastingsamenwerking Gemeenten
en
gemeente
kerkrade Kerkrade
Gemeente
Waterschappen
Dagelijks Bestuur BsGW, Lebens, directeur
Markt 33, 6461
N.M.J.G.
EC Kerkrade
Postbus 600, 6460 AP Kerkrade www.kerkrade.nl
Kerkeveldlaan 2 6042
4
gemeentehuis@kerkrade.nl
JX Roermond
Telefoon
14 045
Datum
Zaaknummer Uw kenmerk
(geanonimiseerd) |
Ambtenaar Bijlage(n)
Nvt.
kenmerk
Ons
26U0006074
Onderwerp:
Zienswijze ontwerpbegroting
2027
Geachte voorzitter, de
Over BsGW
e
aangeboden ontwerpbegroting
wil
raad
een
Eerder door
ons
onze
e
e
e e
gegeven
de
Gemeenschappelijke Regeling
aan
e.v.
onze
willen
e
van
gesuggereerde bijstellingen zijn door BsGW opgevolgd. (In de begroting zijn de proceskosten op het laatste moment neerwaarts € 1,5 min). bijgesteld met Inde voorliggende Ontwerpbegroting 2027 e.v. wordt deze post nog eens met € 5OOK verlaagd. Dit leidt tot een meer realistische begrotingsomvang. De gerealiseerde lagere uitgaven aan proceskosten over 2025 en de gewijzigde wetgeving rond de proceskostenvergoedingen aan o.a. NCNP-bedrijven zouden een verdere verlaging kunnen rechtvaardigen. Daarnaast is een post onvoorzien in de begroting opgenomen van € 405.000 in 2027, oplopend tot € 449.000 in 2031. Ook deze post draagt mogelijk bij aan een te hoge inschatting van de begroting. Gecombineerd bieden deze posten nog ruimte voor verdere versobering. Eerder door ons gesuggereerde bijstellingen zijn door BsGW opgevolgd hetgeen heeft geleid tot een meer realistische begrotingsomvang. De extra kostenverlaging in de voorliggende begroting onderschrijft dat u gehoor heeft 2026
e
2027
positieve zienswijze afgeven.
eerdere oproepen. Daarover zijn wij zeer tevreden, we u motiveren om ook in de toekomst kritisch naar de
tegelijkertijd kostenontwikkeling te blijven kijken. Tot slot vragen wij de BsGW blijvende aandacht voor een servicegerichte benadering van burgers en bedrijven die contact opnemen met de BsGW.
Reeds eerder hebben Gemeentefonds Hierdoor worden
waar
wij aan
zorgen geuit over de gemeenten de komende jaren mee u onze
gemeentelijke organisaties gedwongen
landelijke korting op het geconfronteerd worden. om
te zoeken
naar
noodzakelijke bezuinigingen. Wij gaan ervanuit dat u aandacht heeft voor onze uitdagingen en daartoe de noodzakelijke bezuinigingen in de bedrijfsvoering dan wel kerntaken van uw organisatie doorvoert. Dit uitgangspunt geven wij aan alle gemeenschappelijke regelingen mee.
De voorzitter van de raad ,
De griffier ,
dr. T. P. Dassen Housen
mr. drs. D. G. M. G. Franssen
2
Gemeenschappelijke Regeling BsGW 1.
Totaalbedrag jaarschijf 2027 uit GR begroting 2026
Bedragen (x € 1.000)
Index
CAO
Beleidsaanpassingen (reeds besloten)
Verplichtingen/ wetgeving
Beleidsaanpassingen (nieuw)
28.762
Toelichting
Overig
-574
%
Verdere verlaging begrotingspost proceskosten
%
2. Impact op bijdrage Kerkrade
de bijdrage van Kerkrade neemt toe / af met:
Zienswijze vorig jaar
positief / neutraal / negatief
27
Na herhaalde verzoeken vanuit deelnemende gemeenten heeft BsGW vorig jaar de initiële begroting alsnog neerwaarts bijgesteld door verlaging van het weerstandsvermogen en de begrotingspost proceskosten. In de nu voorliggende begroting zijn de proceskosten verder verlaagd. (Waarbij nog steeds de nodige voorzichtigheid resteert)
Totaalbedrag jaarschijf 2027 % stijging t.o.v. uit GR begroting 2027 vorige begroting 28.188
-2 %
Toelichting deel 1 (de begroting van de GR) • Bedragen worden in 1.000-tallen uitgedrukt. Essentieel is dat het verschil tussen de 1e (blauwe) en laatste (oranje) cel verklaard wordt door de tussenliggende cellen. Een deel van de mutatie kan het gevolg zijn van indexatie en/of CAO verhogingen die niet voorzien waren in jaarschijf 2027 van de vorige begroting. Een deel kan voortkomen uit nieuw beleid waarover reeds besloten is, etc. In alle gevallen dient hier voor het betreffende deel een getal ingevuld te worden. Nadat alle van toepassing zijnde bedragen zijn ingevuld klopt de optelling van links naar rechts; dus: blauw+groen+geel=oranje • Laatste cel (% stijging t.o.v. vorige begroting: oranje/blauw -1 • Legenda voor de kleuren: Groen: Indien dit niet binnen de GR kan worden opgevangen en indien het niet 'een onsje minder’ kan, dan zijn deze wijzigingen een gegeven. In de toelichtingsvakken kan bij Index en CAO volstaan worden met een %. Reeds besloten beleidsaanpassingen en Verplichting/wetgeving kunnen beknopt worden toegelicht (indien van toepassing). Geel: Het accent van de toelichting ligt op de gele vakken (indien van toepassing). Deze wijzigingen behoeven altijd nadere duiding. Dit betreft nieuw beleid of overige niet-standaard aanpassingen. Hierover zou de discussie gevoerd moeten worden.
Toelichting deel 2 (gevolgen Kerkrade + overig) • Impact Kerkrade. Wederom uitgedrukt in 1.000-tallen. Het gewijzigde totaalbedrag uit de begroting van de GR heeft doorgaans impact op de bijdrage van de gemeente Kerkrade aan deze GR. De wijziging in onze bijdrage vul je in de grijze cel in en je geeft in de cel links daarvan aan of het een toe- of afname betreft. Let op: het gaat hier wederom om de wijziging in de bijdrage 2027 t.o.v. de bijdrage 2027 waarmee wij eerder rekening hielden op basis van de vorige begroting van de GR. Het gaat hier niét sec om de verhoging/verlaging van 2026 naar 2027. Het gaat hier om de impact die dit heeft op de eigen begroting van de gemeente Kerkrade (jaarschijf 2027). • Zienswijze vorig jaar: geef hier aan hoe de zienswijze een jaar geleden luidde. • (re)actie GR op bezuinigingsopgave. Geef in dit vak aan hoe er gereageerd is op onze brief met de bezuinigingsopgave en welke acties er eventueel al ondernomen zijn.
Ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2031 BsGW
Versie 1.0 d.d. 26-02-2026
Begroting BsGW 2027 en meerjarenraming 2028-2031
Inhoudsopgave 1. Inleiding ..........................................................................................................................4 1.1 Algemeen .................................................................................................................. 4 1.2 Indeling van de begroting ............................................................................................ 4 1.3 Leeswijzer.................................................................................................................. 4 2. Managementsamenvatting .................................................................................................6 3. Financiële effecten ............................................................................................................8 3.1 Financieel effect op de (exploitatie)begroting 2027 ......................................................... 8 4. Beleidsbegroting .............................................................................................................
10 4.1 Uitgangspunten .........................................................................................................10 4.2 Definities: reserves, voorzieningen, weerstandscapaciteit/-vermogen, post onvoorzien.......12 4.3 Ontwikkelingen ..........................................................................................................13 4.3.1 Landelijke ontwikkelingen ................................................................................... 13 4.3.2 Ontwikkelingen in de bedrijfsvoering .................................................................... 15 4.4 Producten van dienstverlening .....................................................................................19 4.5 Paragrafen ................................................................................................................21 4.5.1 Lokale heffingen ................................................................................................ 21 4.5.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 21 4.5.3 Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................. 22 4.5.4 Financiering ......................................................................................................
22 4.5.5 Bedrijfsvoering .................................................................................................. 24 4.5.6 Verbonden partijen ............................................................................................ 24 4.5.7 Grondbeleid ...................................................................................................... 24 4.5.8 Openbaarheid ................................................................................................... 24 5. Financiële begroting ........................................................................................................ 26 5.1 Overzicht baten en lasten ...........................................................................................26 5.2 Harmonisatie en nieuwe kostenverdeelmethode .............................................................26 5.3 Toelichting op de baten en lasten .................................................................................28 5.4 Uiteenzetting van de financiële positie ..........................................................................30 5.4.1 Investeringen ................................................................................................... 30 5.4.2 Financiering ......................................................................................................
30 5.4.3 Stand en verloop reserves en voorziening............................................................. 30 Bijlagen............................................................................................................................. 31 Bijlage 1: MeerjarenInvesteringsProgramma: MIP 2027-2031 ...............................................32 Bijlage 2: Staat van immateriële, materiële, financiële vaste activa en onderhanden werk ........33 Bijlage 3: Staat van vaste schulden ...................................................................................34 Bijlage 4: Staat van reserves en voorzieningen ...................................................................35 Bijlage 5: Berekening van het rente-omslagpercentage ........................................................38 Bijlage 6: Toelichting op de kostenverdeelmethodiek ...........................................................39 Bijlage 7: Risicoanalyse ....................................................................................................43 Bijlage 8: Het Ondernemings- en Ontwikkelplan (OOP) ........................................................50 Bijlage 9: Berekend EMU-saldo .........................................................................................51 Bijlage 10: Geprognosticeerde balans 2024-2030 ................................................................52
Bijlage 11: Bijdragen 2027 ...............................................................................................53 Bijlage 12: Bijdrage per deelnemer Meerjarig .....................................................................56 Bijlage 13: Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 tegen constante waarde ...............57 Bijlage 14: Bijdrage per deelnemer Meerjarig tegen constante waarde ...................................58 Bijlage 15: Bijdrage 2027 Waterschap Limburg volgens BBP-opzet ........................................59
Begroting BsGW 2027 en meerjarenraming 2028-2031
1. Inleiding 1.1 Algemeen Voor u ligt de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2031 van Belastingsamenwerking Gemeenten
en
Waterschappen
(BsGW). Hierin zijn
de
financiële
consequenties van
zekere
ontwikkelingen en bestuursbesluiten meegenomen. Zekere ontwikkelingen, waarvan de (financiële) effecten nog een mate van onzekerheid hebben, worden eveneens zo veel mogelijk gekwantificeerd. Mogelijke ontwikkelingen worden alleen in de begroting meegenomen voor zover deze zijn in te schatten. De door het Algemeen Bestuur van BsGW op 17 december 2025 vastgestelde kadernota 2027 dient als basis voor de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2031. Het belangrijkste bestuurlijke uitgangspunt hierbij is een sluitende begroting en meerjarenraming. Het is vanwege de aanhoudende en zelfs toenemende dynamiek in de (inter)nationale samenleving steeds lastiger om meerjarig vooruit te kijken. Daaraan kan worden toegevoegd dat BsGW als gemeenschappelijke regeling de kadernota en de begroting inclusief meerjarenraming vroegtijdig dient aan te leveren als input voor de begrotingen van de deelnemende gemeenten en Waterschap Limburg. BsGW is 1 april 2011 opgericht als samenwerkingsverband op belastinggebied voor gemeenten en waterschappen in de vorm van een gemeenschappelijke regeling. BsGW is een openbaar lichaam op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Per 1 januari 2025 zijn Waterschap Limburg en de gemeenten Beek, Beekdaelen, Beesel, Bergen, Brunssum, EchtSusteren,
Eijsden-Margraten,
Gennep,
Gulpen-Wittem,
Heerlen,
Kerkrade,
Landgraaf,
Leudal,
Maasgouw, Maastricht, Meerssen, Mook & Middelaar, Nederweert, Peel & Maas, Roerdalen, Roermond, Simpelveld, Sittard-Geleen, Stein, Vaals, Valkenburg aan de Geul, Venlo, Voerendaal, Weert deelnemers in BsGW. De ontwerpbegroting 2027 is gebaseerd op bovenstaande 30 deelnemers. BsGW behartigt als uitvoeringsorganisatie van het waterschap en de deelnemende gemeenten de zorg voor optimaal beheer en verwerking van (basis)gegevens en informatie, het heffen, innen en afdragen van de opbrengsten van lokale belastingen en het waarderen van belastingobjecten in het kader van de wet WOZ, dit alles op basis van bedrijfseconomische principes. 1.2 Indeling van de begroting Aangezien BsGW een samenwerking is voor zowel gemeenten als een waterschap, volgt uit de wetgeving dat verslaggeving dient plaats te vinden conform Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De begroting is dan ook ingedeeld volgens het BBV en bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. In de beleidsbegroting worden het programmaplan en de verplichte paragrafen weergegeven. De financiële begroting omvat het overzicht van baten en lasten plus een uiteenzetting van de financiële positie per programma. In het geval van BsGW betreft dit het programma ‘940 lasten heffing en invordering belastingen’. (Bron: Hoofdlijnen vernieuwing Besluit Begroting en Verantwoording blz. 19)
1.3 Leeswijzer Hoofdstuk 1 bevat de inleiding. Hoofdstuk 2 betreft de managementsamenvatting van de ontwerpbegroting 2027.
Begroting BsGW 2027 en meerjarenraming 2028-2031
pagina 4 van 59
In hoofdstuk 3 worden de financiële effecten op de (exploitatie)begroting 2027 gepresenteerd evenals de meerjarenraming 2028-2031. Hoofdstuk 4 bevat de beleidsbegroting met de (reken)uitgangspunten en de ontwikkelingen, waarmee daar waar mogelijk rekening is gehouden in de (financiële) begroting. Deze paragraaf bevat daarnaast de vaste rubrieken met een toelichting op het (benodigde) weerstandsvermogen en de financiering. Tot slot wordt de financiële begroting in hoofdstuk 5 nader toegelicht.
Het Dagelijks Bestuur BsGW,
Roermond, 25 juni 2026
N.M.J.G. Lebens, directeur
G.H.C. Frische, voorzitter
Begroting BsGW 2027 en meerjarenraming 2028-2031
pagina 5 van 59
2. Managementsamenvatting BsGW is een uitvoeringsorganisatie en hanteert daarmee per definitie een beleidsarme begroting. Mocht er al sprake zijn van (nieuw) beleid, dan is dit op basis van een wettelijke grondslag (bijv. de Wet open overheid) dan wel op verzoek van de deelnemers (bijv. het Samenwerkingsportaal). Terugblik Begroting 2026 Naast een eerdere (gedurende de eerste zes jaren na oprichting heeft geen indexering plaatsgevonden) en lopende structurele bezuiniging (taakstelling OOP), is bij de totstandkoming van de begroting 2026 -met
name
in
het
kader
van
het
Ravijnjaar-
nogmaals
extra
kritisch
gekeken
naar
de
kostenontwikkeling. Het garanderen van de continuïteit van de bedrijfsvoering van BsGW in het belang van de dertig deelnemende partijen was, is en blijft hierbij het uitgangspunt. Genoemde exercitie heeft onder andere geleid tot een benedenwaartse bijstelling van het weerstandsvermogen,
waarbij
het
surplus
is
teruggestort
naar
de
deelnemers.
Ook
is
de
bestemmingsreserve qua financiële omvang verlaagd en daarmee ook de door de deelnemers jaarlijks te storten bijdrage hierin. Als gevolg van de Wet herwaardering proceskostenvergoeding WOZ (en bpm) is het tarief proceskostenvergoeding per toegekend bezwaar of beroep per 1-1-2024 drastisch verlaagd. Uitgaande van gelijkblijvende aantallen bezwaren en beroepen, is met ingang van de begroting 2026 de post proceskosten voor wat betreft de uitkeringskosten verlaagd met € 1,5 miljoen. De renteopbrengsten maken -mede op basis van overleg met de accountant- geen onderdeel uit van de begroting van BsGW. Deze worden met ingang van 2025 elk kwartaal doorgestort naar de deelnemers. Het betreft met name de renteontvangsten over de ontvangen belastingopbrengsten, die na enkele verwerkingsdagen worden afgedragen aan de deelnemers van BsGW. De accountant is op basis van het uitgangspunt ‘reëel begroten’ voorstander van het toepassen van indexeringspercentages en kan zich vinden in de hoogte en de onderbouwing van de indexpercentages, die BsGW hanteert.