Agendabundel
Tekst van het document
Bundel van de Gemeenteraad van 10 november 2021
Agenda bijlagen 2021-11-10 Transcript raadsvergadering 10 november 2021.pdf 1 2
Opening Vaststellen agenda Op grond van artikel 20 Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad worden de volgende portefeuillehouders uitgenodigd de vergadering bij te wonen: Agendapunt 3: ontwerpbesluit inzake vaststelling van de gemeentebegroting 2022: voltallig college 21it03984 agenda gemeenteraad 10 november 2021.pdf
3
Ontwerpbesluit inzake vaststelling van de gemeentebegroting 2022 (inclusief meerjarenraming 2023-2025) V.a. 14.00 uur begrotingsvergadering 14.00 - 14.05 uur opening door de voorzitter 14.05 - 14.15 uur algemene beschouwingen fractie Ouderenpartij Kerkrade 14.15 - 14.25 uur algemene beschouwingen fractie VVD Kirchroa 14.25 - 14.35 uur algemene beschouwingen fractie CDA 14.35 - 14.45 uur algemene beschouwingen fractie Lokaal Alternatief 14.45 – 14.55 uur algemene beschouwingen fractie SP 14.55 - 15.10 uur algemene beschouwingen fractie PvdA 15.10 - 15.25 uur algemene beschouwingen fractie Ons Kerkrade 15.25 - 15.40 uur algemene beschouwingen fractie Burgerbelangen 15.40 - 15.55 uur Pauze 15.55 – 16.55 uur Reactie college 16.55 – 18.15 uur Gezamenlijke maaltijd in de Burgerzaal en mogelijkheid tot overleg 18.15 uur Debat en behandeling Begroting Stemming over amendementen Vaststelling begroting en bijlagen Stemming over moties 21it03942 begroting 2022 aanbiedingsbrief.pdf 21Rb076 begroting 2022 ontwerpbesluit.pdf 21tl076 begroting 2022 nota van toelichting.pdf Begroting 2022 - versie 15 okt 2021 def.pdf financiële productenbegroting 2022.pdf Vragen en beantwoording vragen fractie OK Begroting 2022.pdf Vragen SP begroting 2022 en bijstelling begroting 2021.docx Beantwoording vragen SP.pdf Aanvullende vraag OK begroting 2022.pdf Beantwoording aanvullende vragen van Ons Kerkrade
inzake de begroting 2022.docx Begroting 2022 vragen LA.docx Beantwoording vragen Lokaal Alternatief.docx 1. 21it04091 motie WMC korting Kerkraadse ouderen.pdf 2. 21it04092 motie onderhoud begraafplaatsen Kerkrade.pdf 3. 21it04093 motie speelvoorzieningen budget.pdf 4. 21it04094 motie reduceren hondenbelasting.pdf 5. 21it04095 motie aanpassing precario en reclamebelasting Kerkraadse ondernemers 2022.pdf 6. 21it04096 motie mobiele flitspalen.pdf 7. 21it04099 motie lezen hoe leuk is dat.pdf 8. 21it04100 motie inzake jeugdzorg.pdf 9. 21it04101 motie vergroening schoolpleinen Kerkraadse basisscholen.pdf 10. 21it04102 motie uitbreiding formatie BOA s.pdf 11. 21it04103 motie woningmarkt en opkoopbescherming.pdf 12. 21it04104 motie afschaffen hondenbelasting.pdf
13. 21it04105 motie onderzoek sturing woningmarkt.pdf 14. 21it04106 motie plan van aanpak lage energielabels.pdf 15. 21it04107 motie aanpak verstening publieke en private ruimte.pdf 16. 21it04108 motie inzake extra inzet voor kinderen in armoede.pdf 17. 21it04110 motie zelfbewoningsplicht.pdf 18. 21it04112 motie bespreken collegeprogramma.pdf 19. 21it04113 motie vergoeding WTCG.pdf 20. 21it04114 motie acceptatie LHBTI-ers in Kerkrade.pdf 21. 21it04115 motie doelgroep verduurzaming woningen.pdf 22. 21it04116 motie overzicht langlopende geldleningen.pdf 23. 21it04117 motie onderzoek sturing woningmarkt.pdf 21it04139 Overzicht moties begroting 2022.docx 3.1
algemene beschouwingen fractie Ouderenpartij Kerkrade OPK Algemene Beschouwingen begroting 2022.docx
3.2
algemene beschouwingen fractie VVD Kirchroa VVD Algemene Beschouwingen begroting 2022.pdf
3.3
algemene beschouwingen fractie CDA CDA Kerkrade Algemene beschouwingen 2021.docx
3.4
algemene beschouwingen fractie Lokaal Alternatief Lokaal Alternatief Algemene Beschouwingen begroting 2022.docx
3.5
algemene beschouwingen fractie SP SP Algemene Beschouwingen begroting 2022.docx
3.6
algemene beschouwingen fractie PvdA PvdA Algemene Beschouwingen begroting 2022.docx
3.7
algemene beschouwingen fractie Ons Kerkrade Presentatie Ons Kerkrade AGB 2021 pdf.pdf
3.8 3.9 3.10 3.11 3.12 4
algemene beschouwingen fractie Burgerbelangen PAUZE reactie college PAUZE debat Sluiting
18-11-2021 11:11
Agenda bijlagen 1 2021-11-10 Transcript raadsvergadering 10 november 2021.pdf
1 Opening dr. T.P. Dassen-Housen voorzitter
Goed, we kunnen starten. Dank jullie wel. Aan het begin van deze vergadering waarin we samenkomen om de belangen van de gemeente Kerkrade en haar inwoners te dienen spreken wij de hoop uit dat onze inspanningen vrucht zal dragen. Mogen wij kracht en inspiratie putten uit elkanders geloofs- en levensovertuiging met een juiste waardering voor elkanders mening. En ik heet u natuurlijk allemaal van harte welkom bij deze raadsvergadering van woensdag 10 november 2021, onze Algemene Beschouwingen. We hebben een aantal afmeldingen: mevrouw Betty Bremen, de heer Andrew van Horssen komt iets later, afgemeld verder de heer Jos Piefer, meneer Jack Vinders en wethouder Leo Jongen. Heb ik dat allemaal goed, niemand vergeten? Nee. De raadsvergadering is bij deze dus geopend. We gaan de begroting voor 2022 behandelen. We doen dat op een wat aangepaste manier in verband met de coronaregels en de zorgvuldigheid die we ook als raad van de gemeente Kerkrade willen betrachten in het kader van onze voorbeeldrol. De meeste van jullie zitten op een andere plek en we hebben alles gewaarborgd dat er ook voldoende afstand bewaard kan worden. Dus het zal iets anders lopen dan gebruikelijk. Maar ach, dat maakt ons ook weer een flexibel. Ik hoop dat iedereen ook goed meewerkt en laten we hopen dat we een goede inhoudelijke vergadering met elkaar mogen beleven.
Het college is ook uitgenodigd, maar zij sluiten pas aan op het moment dat ze aan het woord komen na de Algemene Beschouwingen. Dan ben ik bij agendapunt twee. Het vaststellen van de raadsagenda.
2 Vaststellen agenda dr. T.P. Dassen-Housen voorzitter
Ik hoef geen lootje trekken voor de spreekvolgorde, want die is vastgelegd bij deze vergaderingen. WE beginnen bij de Ouderenpartij en gaan zo via de VVD, het CDA, Lokaal Alternatief, de SP, PvdA, Ons Kerkrade naar BurgerBelangen. Dat weten jullie ook, dus dat kan ook geen verrassing zijn. We trekken wel een lootje voor als we gaan stemmen. En dat is nummer één. Wie is nummer één? Meneer Heijltjes. Nou, dan is het andersom. Dat is wel mooi. Precies andersom bij de stemming als bij de spreekvolgorde. Bij hoofdelijke stemmingen, uiteraard. Op de agenda staat vandaag het ontwerpbesluit inzake de vaststelling van de gemeentebegroting 2022
3 Ontwerpbesluit inzake vaststelling van de gemeentebegroting 2022 (inclusief meerjarenraming 2023-2025) dr. T.P. Dassen-Housen voorzitter
inclusief de meerjarenraming tot en met 2025. Ik ga ervan uit dat jullie allemaal kunnen instemmen met deze agenda, dat vandaag behandelen? Ja, dat is zo. En dan stel ik de agenda ongewijzigd vast. En dan gaan we nu beginnen met de Algemene Beschouwingen. Die worden uitgesproken door de woordvoerders van de fracties in de volgorde die ik zojuist heb gesproken. We beginnen met de fractie van de Ouderenpartij. Meneer Paas, u mag het spits afbijten. U weet wat de tijd is? Tien minuten. En u weet dat ik altijd heel streng ben hè. Heel streng. Veel succes! -Ja, dank u wel, Voorzitter. Ja,
3.1 algemene beschouwingen fractie Ouderenpartij Kerkrade dr. T.P. Dassen-Housen voorzitter
https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
1/64
18-11-2021 11:11
Voorzitter, leden van het college, collega raadsleden en alle geïnteresseerden. Ik wilde bijna zeggen: "Op de publieke tribune.", maar die zijn er vandaag niet. fractie Ouderenpartij Kerkrade
Of thuis achter de pc. Voorzitter, er is weer een jaar voorbijgesneld in tegenstelling tot vorig jaar, toen we de Algemene Beschouwingen vanuit thuis over de bühne moesten zien te brengen, gaan deze Algemene Beschouwingen de geschiedenisboeken in als hybride beschouwingen. Een deel van de raad zit in de raadszaal en de overige raadsleden zitten door het gebouw verspreid. Maar gelukkig kunnen ze hier het verhandelen toch meebeleven. Als Ouderenpartij spreken we in ieder geval de hoop uit dat de coronapandemie niet voor nog meer tweespalt in onze samenleving gaat zorgen en dat de verdraagzaamheid toe zal nemen. Voorzitter, na deze stichtelijke woorden zal ik mij in deze Algemene Beschouwingen beperken tot de volgende thema's: wonen, financiën, parkeren en onderwijs, waarbij ik een tweetal moties in zal dienen. Laat ik beginnen met het onderwerp wonen. De woonopgave is één van de belangrijkste taken van de overheid. We hebben het dan over het vraagstuk van de doorstroming, de betaalbaarheid, de verhouding tussen koop en huur, over woningen voor doelgroepen, dan heb ik het over starters, jonge gezinnen, ouderen, statushouders, beschermd wonen, het afstemmen van vraag en aanbod en het sturen op kwaliteit. We constateren in Kerkrade dat er sprake is van onvoldoende doorstroming op de woningmarkt en dat is een belangrijke bottleneck in de huisvesting.
Het versneld beschikbaar komen van de juiste woonruimte op de juiste plaats draagt bij aan een oplossing. Dat veronderstelt maatwerk en dus kennis van vraag en aanbod op verschillende niveaus. Maar ook verkennen van en inspelen op nieuwe woonvarianten waarbij te denken valt aan flexwonen, tiny houses en tijdelijke woonruimte. De Ouderenpartij wil dat er in onze gemeente gericht onderzoek wordt gestart naar de behoefte aan woonruimte, zodat duidelijk wordt aan welk type woning behoefte bestaat. Er bestaat bijvoorbeeld een grote behoefte aan appartementen voor senioren in het duurdere segment, want deze worden niet of althans in onvoldoende mate gebouwd. De ouderen zijn daardoor gedwongen langer in een huis te blijven wonen, met het gevolg dat de doorstroming op de markt stagneert. Die stagnatie op de woningmarkt merken als eerste de starters. Veel jonge gezinnen kunnen tegenwoordig geen huis meer kopen omdat het aanbod te gering is en de prijzen van koopwoningen de laatste jaren de pan uitrijzen. Verder is de huidige lage rentestand er debet aan dat het ook voor de kleine beleggers interessanter is om te investeren in onroerend goed dan het geld op de bank te laten staan. Het gevolg is dat het geringe aanbod door de aankoop door investeerders nog kleiner wordt, met het gevolg dat de prijzen nog meer onder druk komen te staan en woningen voor starters onbetaalbaar worden.
Dat is een heel slechte ontwikkeling die de Ouderenpartij met lede ogen aanziet. En dat is ook het geval bij het bouwen van woningen door particuliere investeerders op gronden die ze van de gemeente aankopen. Hier zouden de eigenaren verplicht moeten worden om de woningen voor bijvoorbeeld drie jaar zelf te moeten bewonen alvorens ze in de verkoop of verhuur gaan. Dit voorkomt speculatie op de woningmarkt dat een prijsopdrijvend effect heeft met het gevolg dat starters het kopen van hun eerste huis kunnen vergeten. En daar moeten wij als raad toch iets aan doen. En om deze situatie aan te pakken, Voorzitter, heeft de Ouderenpartij een motie voorbereid met de naam 'zelfbewoningsplicht'. Ik neem aan, Voorzitter, dat iedereen de motie heeft kunnen lezen. Moet ik daar iets over voorlezen of zegt u: het is voldoende? Verzoekt het college een raadsvoorstel voor te breiden waarmee Kerkrade de instrumenten van de zelfbewoningsplicht en het anti-speculatiebeding in kan zetten bij nieuw te bouwen woningen. Dan gaat het over goedkope koopwoningen. En dit raadsvoorstel uiterlijk medio 2022 aan de gemeenteraad aan te bieden. Dan, Voorzitter, financiën. Voorzitter, het vreemd vermogen lang bedroeg eind 2017 83.720.000 euro en eind 2021 bedraagt het vreemd vermogen lang bijna 146.000.000 euro.
En als alles goed gaat, Voorzitter, zal eind 2022 het vreemd vermogen ongeveer 135.000.000 bedragen. En dat betekent dat de schuldenpositie van de gemeente, als het om vreemd vermogen gaat, met 10.000.000 euro verbeterd is. En dat is uiteraard een goede ontwikkeling. Zijn daarmee allerlei financiële problemen voor de toekomst van tafel? Nee, Voorzitter. Zolang de bij de lening geboren rentelasten gedekt worden in de begroting, is dat op dit moment geen probleem. Echter, de rente is extreem laag en als de rente gaat oplopen, wat niet ondenkbeeldig is gezien de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt van de afgelopen maanden, en de gemeente moet aflopende leningen ten bedrage van bijvoorbeeld 50.000.000 gaan herfinancieren tegen een hogere rente, dan kan het goed misgaan. Nu is de ruimte nagenoeg nul, maar bij een beetje rentestijging naar bijvoorbeeld twee procent, gaat het bij 50.000.000 ter herfinancieren extra vreemd vermogen wel over 1.000.000 aan structurele rentelasten. Eén van de inkomstenbronnen van de gemeente is de hondenbelasting. De Ouderenpartij vindt het heffen van belasting van een hondenbezitter niet meer van deze tijd. Daarbij komt nog dat de hondenbelasting geen zogenaamde bestemmingsbelasting is.
De gemeente hoeft de hondenbelasting niet in te zetten ten behoeve van de honden en/of de hondenbezitters of het opruimen van hondenuitwerpsels, maar mag de gelden inzetten voor elk doel dat zij wil. Op deze manier, Voorzitter, betalen hondenbezitters mee aan een deel van https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
2/64
18-11-2021 11:11
de begroting waar slechts een geringe tegenprestatie van de kant van de overheid tegenover staat. Om aan deze ongewenste situatie mogelijk een einde te maken, heeft de Ouderenpartij een motie voorbereid die ziet op het mogelijk op termijn afschaffen van de hondenbelasting. En deze motie wordt mede ingediend door de fractie van de SP. We gaan even kijken wat wij het college gaan verzoeken. Vooruitlopend op de afschaffing van artikel 226 lid 1 van de gemeentewet te onderzoeken welke financiële consequenties er exact zouden volgen uit het afschaffen van de hondenbelasting per 1 januari 2023 en daarbij tevens na te gaan op welke wijze de inkomstenderving voor de gemeente Kerkrade gecompenseerd zou kunnen worden. Dan Voorzitter, parkeren in Kerkrade. De Ouderenpartij Kerkrade is het sinds jaar en dag niet eens met het door het college gevoerde parkeerbeleid. In het verleden heeft het college meermaals blijk gegeven geen of althans een onvoldoende visie op het gebied van parkeren te hebben. Tijdens de bouw van het nieuwe centrumplan heeft het college besloten parkeren in onze stad gratis te maken. Een prima initiatief. Dat veranderde toen het centrumplan gereed was. Toen ging men weer over naar betaald parkeren en dat ging niet zonder slag of stoot. De slagbomen en camera's werden van links naar rechts geschoven en weer terug van rechts naar links.
Bij het parkeerterrein bij de hub staan nu al een tijdje rood-witte afzetborden. Wellicht kan de camera de kentekens van de auto's die iets te ver naar links de parkeerplaats oprijden niet goed lezen, met het gevolg dat parkeerders een probleem bij het betalen ondervinden. Maar dit laatste, Voorzitter, is maar een aanname. Al met al heeft dit gedoe door de jaren heen tot heel veel extra kosten en ergernis geleid. En tot op de dag van vandaag moet de gemeente elk jaar weer tonnen bijspijkeren omdat de kosten ver boven de baten uitgaan. Tijdens deze hele, ik noem het maar even, 'parkeershow' heeft de Ouderenpartij ervoor gepleit in de gemeente gratis parkeren terug in te voeren. Onze ondernemers hadden het in het verleden al bijzonder moeilijk en dat werd nog eens versterkt door de coronacrisis. Veel ondernemers hebben hun zaak een tijdlang gedwongen moeten sluiten, en hoewel de ondernemers gedeeltelijk door de overheid zijn gecompenseerd, heeft deze hele ontwikkeling zeer veel geld gekost. Een ander nadeel van de gedwongen sluiting is geweest dat kopers steeds meer via internet zijn gaan bestellen met het gevolg dat dit koopgedrag ook tot negatieve gevolgen voor onze ondernemers heeft geleid en nog leidt. En wat kun je als gemeente dan nog voor je ondernemers doen? De meest simpele oplossing is het aantrekkelijk maken van Kerkrade als winkelstad.
Het winkelaanbod kan de gemeente niet gemakkelijk beïnvloeden, maar de gemeente kan het parkeren van bezoekers bijzonder aantrekkelijk maken door dit gratis te maken. En daar is de Ouderenpartij nog steeds een groot voorstander van. Daarbij realiseren wij ons ook dat bij de afschaffing van de parkeerbelasting er toch een aantal kosten blijven doorlopen die zwaar op de begroting drukken. De kosten bedragen op jaarbasis 653.000 euro en de inkomsten 674.000 euro. De gemeente houdt dus kennelijk 21.000 euro over aan het hele parkeerbeleid. Misschien is het toch een goede zaak om hier nog eens goed over na te denken. En tenslotte, Voorzitter, een fijn item om mee af te sluiten: onderwijs. Tijdens de Algemene Beschouwingen 2021 gaf de Ouderenpartij te kennen dat we moesten voorkomen dat Kerkrade het bejaardenhuis van Parkstad zou worden, waarbij de partij de oproep deed om Kerkrade 2.0 op basis van volledig en goed voortgezet onderwijs te bouwen. De achterliggende gedachte was dat kinderen die buiten Kerkrade hun middelbare school volgen de binding met Kerkrade verliezen, waardoor ze ook eerder definitief afscheid van Kerkrade nemen met alle economische en demografische gevolgen van dien. Voorzitter, de Ouderpartij heeft er jaren op gehamerd dat deze situatie moet veranderen.
En in 2019 waren wij zeer verheugd dat de raad unaniem een motie had aangenomen inhoudende de opdracht aan het college om voortgezet onderwijs weer terug naar Kerkrade te halen. Het was duidelijk dat dit geen gemakkelijke opgave zou worden. In het begin van het proces was de Ouderenpartij sceptisch of het allemaal wel haalbaar zou zijn, waarbij de Ouderenpartij zelf bij brief aan de wethouder heeft gevraagd of het voldoende gemotiveerd is om deze zware klus tot een goed einde te brengen. De wethouder en ik hebben er destijds uitgebreid over gesproken, waarbij de wethouder aangaf er voor de volle 100 procent voor te willen gaan. En zowaar, Voorzitter, de wethouder heeft zich aan zijn belofte gehouden. En het begint er gelukkig steeds meer op te lijken dat een terugkeer van volledig voortgezet onderwijs in Kerkrade realiteit gaat worden. Met de 752 belangstellingsregistraties heeft Kerkrade een enorme stap gezet richting terugkeer van het voortgezet onderwijs. En de Ouderenpartij wil iedereen die zich heeft ingezet om zo ver in het proces te komen van harte danken. Daarbij denkt de partij aan het team, maar ook aan de wethouder en onze burgemeester, die met niet aflatende inzet deze succesvolle stap hebben weten te zetten. En voor het geval dat ik misschien nog iemand vergeet te bedanken, dan zeg ik: "Sorry", want dat is uiteraard niet mijn bedoeling.
Voorzitter, mocht het voortgezet onderwijs definitief terugkeren in onze stad, dan mogen wij als raad daar buitengewoon trots op zijn. En ik denk, Voorzitter, dat de opdracht van de raad aan het college om voortgezet onderwijs in Kerkrade te realiseren één van de meest belangrijke beslissingen in deze periode zal blijken. Voorzitter, tot zover. Dank u wel. dr. T.P. Dassen-Housen voorzitter
https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
3/64
18-11-2021 11:11
Dank u wel, meneer Paas voor uw betoog. En u heeft dus twee moties toegelicht. Eén over de zelfbewoningsplicht van uw partij en eentje samen met de SP over de hondenbelasting. Ja? Dan hebben we dat helemaal correct. Ik ga naar -de fractie van de VVD, meneer De Groot. -Voorzitter en overige leden van het
3.2 algemene beschouwingen fractie VVD Kirchroa fractie VVD Kerkrade
college, de raad en de kijkers thuis via de livestream. De politiek lijkt ook steeds meer een podium te worden voor het negatieve. Steeds maar weer wordt er gezocht naar hetgeen niet goed gaat. En als daarbij ook nog schuldigen kunnen worden aangewezen, nou dan is het helemaal feest. Maar Voorzitter, de VVD van Kerkrade wil vandaag vooral gaan benoemen waar we trots op zijn. En waarop de Kerkradenaar trots zou moeten zijn. Kerkrade, met zo'n 45.000 inwoners, heeft een voorzieningenniveau waar een gemiddelde gemeente in Nederland haar vingers bij zou aflikken. Een hedendaags centrum met een passend en een kwalitatief prima aanbod aan retail en horeca. Is er alles aanwezig? Nee. Ik zou bijna willen zeggen: "Natuurlijk niet." Maar de alledaagse boodschappen zijn er te krijgen. En niet alleen in het centrum, maar ook in de diverse wijken. Kijk maar naar de winkelvoorzieningen in Bleijerheide, Spekholzerheide, Eygelshoven, Chevremont en Rolduckerveld. Maar laten we vooral ook de Rode Boulevard niet vergeten met alle leisure- en horeca aanbod. Kijk eens naar de hoeveelheid aan culturele activiteiten. Van feesten tot bezienswaardigheden en de culturele centra zoals de HuB en de abdij Rolduc. Zelfs regionale trekpleisters zoals GaiaZOO, Roda JC, de Baalsbruggermolen en wederom de abdij Rolduc vinden hun inmiddels eeuwenoude oorsprong in Kerkrade.
Ook de natuur is rijkelijk vertegenwoordigd in onze gemeente. De prachtige Amstelvallei, Erenstein, het Berenbos, de groene verbinding tussen Haanrade en Rolduck en het Fernenlandschaft tussen Bleijerheide en Hertzogenrath zijn allen de moeite waard om te bezoeken. Onze geografische ligging is beste mensen een voedingsbodem voor de toekomstige grensoverschrijdende economische en maatschappelijke groei. Kerkrade is bij uitstek een gemeente die oog heeft voor iedere burger. Ook al wordt er veel geklaagd, niemand staat in de kou. Er zijn meer dan voldoende mogelijkheden om mensen die het moeilijk hebben te ondersteunen. En naast de landelijke regels is Kerkrade zeker niet te beroerd om maatwerk te leveren als dat nodig is. Dat beleidsmatige keuzes in balans moeten zijn is logisch. Maar je kunt toch niet echt beweren dat er in Kerkrade geen oog is voor de zwakkeren in onze samenleving. Kortom, de burgers van Kerkrade zijn eigenzinnig, trots, kritisch, maar zeker ook gezellig. Humoristisch. Zelfs bourgondisch. De grootste critici blijven er wel wonen. Maar waarom denk je dan? Het antwoord is toch heel simpel: er is namelijk maar één Kerkrade. Is dan alles perfect? Nee, natuurlijk niet, zeg ik maar weer. Maar dat is volgens mij echt nergens. Wat moet er beter gebeuren en is al in gang gezet? We staan vaak in de negatieve lijstjes als het gaat om gezondheid van onze burgers.
Maar ook vaak als het gaat om laaggeletterdheid, eenzaamheid, tienermoeders en andere maatschappelijke onderdelen. Ten slotte zijn het gemiddeld opleidingsniveau en inkomen ook de moeite waard om aan te pakken. Het Kerkraads antwoord is een mega investering in VIE en de efforts die worden gestoken in het terughalen van het totaalaanbod aan voortgezet onderwijs in onze stad. Het fijne van beide voorbeelden is dat ze onderscheidend en innovatief zijn. En er gelet op de genoemde achterstanden ook echt toe gaan doen. Er staan ook nog te veel mensen aan de zijlijn als het gaat om participatie en de arbeidsmarkt. Daarom zien we gelukkig dat er doorlopende prachtige resultaten worden geboekt binnen het servicepunt Grensoverschrijdende Arbeidsbundeling waar vooral deze mensen een tweede kans krijgen naast de reguliere bemiddeling. We zien nu ook in de begroting dat er geld wordt vrijgemaakt om samen met de bedrijven op die bedrijventerreinen op zoek te gaan naar een verdere optimalisering van deze bedrijventerreinen. Zeker het lokale MKB is de banengenerator voor mensen die op zoek zijn naar werk maar beperkt zijn in hun mobiliteit. Sommige delen van Kerkrade kunnen ook nog wel wat upgrading gebruiken als het gaat om de kwaliteit van woningen. Dit is evenwel makkelijker gezegd dan gedaan. Het wonen in Kerkrade moet immers ook betaalbaar blijven voor kwetsbare doelgroepen.
Daarom worden er slimme combinaties gemaakt met middelen die door de intensieve samenwerking binnen de regio kunnen worden vrijgemaakt. Voor iedere door Kerkrade geïnvesteerde euro worden er tal van euro's bijgelegd door ministeries, de regio en maatschappelijke partners zoals woningcorporaties. 'Wie niet rijk is, moet samenwerken', luidt het motto dat door Kerkrade op een uitstekende wijze wordt uitgevoerd. En op deze wijze zie je ontwikkelingen dadelijk in het Rolduckerveld, Bleijerheide en ook zeker in Kerkrade-West tot stand komen. Waar Kerkrade ook een hoge urgentie aan moet toekennen is de verduurzaming van onze veelal oude woningvoorraad. Niet in de laatste plaats omdat de energierekening een enorme stijging kent. De VVD wil hierbij benadrukken dat de energietransitie van https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
4/64
18-11-2021 11:11
belang is voor de volgende generaties, maar ook betaalbaar moet zijn voor de huidige inwoners van Kerkrade. Gelukkig heeft de raad aangegeven nadrukkelijk te willen samenwerken met onze partnergemeenten binnen Parkstad om zo spoedig mogelijk energieneutraal te worden. Er wordt al flink ingezet op zonne-energie bij particulieren en bedrijven. En op dit moment wordt onderzocht of de opwek van windenergie, binnen de beperkte ruimte die we hebben, ook tot de mogelijkheden zou kunnen behoren. Frustrerend is te moeten constateren dat onze wethouder duurzaamheid als een don quichot moet vechten om ook de grensoverschrijdende mogelijkheden te kunnen benutten. Met een enorme potentie met Herzograth en Aken als het gaat om opwek van energie. Ook op het gebied van warmte voor onze gebouwen zouden we spekkoper kunnen zijn. Deze wethouder kennende zal hij niet opgeven en verdient hij ons inziens alle -steun hierbij vanuit deze raad. -Op het gebied van onze wegen is er veel aandacht voor knelpunten binnen onze gemeente. Denk hierbij aan de Graveweg, waar niet enkel de afrit van de buitenring Parkstad Limburg wordt aangepast, maar ook de Graveweg in z'n geheel op de schop gaat om zodoende de snelheid en overzichtelijkheid te verbeteren. Recent is ook een aanzienlijk budget ter beschikking gesteld voor de herstructurering van de Torenstraat.
Deze weg en richting die nog het laatste bewijs is van oude lokale zienswijzen waarin het afremmen van verkeer door middel van wegversmalling en drempels tot een veiligere situatie zou kunnen leiden is toe aan verbetering die zorg moet dragen voor een hogere veiligheid voor zowel omwonenden, fietsers en voetgangers. Ons inziens een bewijs voor het feit dat dit college met de verantwoordelijke wethouder de juiste prioriteiten op de juiste plekken weet te leggen. Een ander steeds meer in het oog springend gegeven is dat de lokale lasten binnen Kerkrade zich langzaam ongunstig binnen de benchmark gingen verhouden. Als VVD zijn we dan ook zeer verheugd dat we de aanzet hebben kunnen geven om de OZB-inkomsten voor zowel de woningen als de bedrijfspanden voor het komende jaar hebben weten te bevriezen. Hoe mooi zou het zijn als ook afvaltarieven voor het komende jaar bevroren zouden kunnen worden. Alles omvattend stelt de VVD dat Kerkrade een gemeente is die de benodigde ingrediënten heeft voor mensen die fijn willen wonen. Die fijn willen werken en recreëren. Laten we echter niet op onze lauweren rusten en de zaken steeds scherper aanpakken. Nog meer verbeteren zodat er sprake is van een optimalisatie van het schönste op de welt. Daarom vragen wij u aandacht voor een paar van die optimalisatiepunten.
Laten we in de nabije toekomst vooral verder gaan inzetten op een toekomstgericht divers woningaanbod dat het voor alle burgers aantrekkelijk maakt om in Kerkrade te blijven, maar vooral ook om naar Kerkrade te komen. We schamen ons hierbij niet om uit te spreken dat wij hierbij vooral willen inzetten op mensen met een uitgebreid opleidingsniveau en een hoger inkomen. Waarom? Om onze inkomsten te kunnen laten stijgen en onze koopkracht te laten stijgen waardoor het gemakkelijker wordt om ons hoog voorzieningenniveau te behouden. En ook de middelen te hebben om zeker aan een sociale gemeente te kunnen blijven werken. We moeten ons verder blijven inzetten op veiligheid in de stad en zeker de wijken. Dat mag wat ons betreft wat gaan kosten. Breid dat budget van openbare orde en veiligheid uit. Zeker gelet op de bezuinigingen binnen de politie. Voor veiligheid is in de ogen van de VVD geen budget te hoog. De landelijke overheid is de laatste tijd meer tot het inzicht gekomen dat er geld bij moet op een aantal belangrijke onderwerpen zoals het sociale domein. Dat is zeker noodzaak en dat juichen wij als VVD erg toe. Hierdoor zit dat jasje in ieder geval wat ruimer. Voorzitter, wellicht dan toch een opstekend vingertje van deze meester.
We moeten ons niet laten verleiden om de extra euro's populistisch in te zetten, maar juist in te zetten voor een duurzaam steuntje in de rug voor diegenen die dit nodig hebben. En om duurzame effectieve interventies te financieren. Daarnaast zullen zorgwekkende financiële ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld hoge energiekosten en een oplopende inflatie, van invloed zijn op de toekomstige keuzes binnen onze begroting. Tenslotte, Voorzitter, wil ik graag afsluiten met het indienen van een motie die betrekking heeft op de jeugdzorg. Jeugdzorg waarvan de VVD steeds heeft aangegeven het als een prioriteit te zien dat de kosten efficiënt, maar zeer zeker ook in het belang van de kinderen moet worden besteed. Een motie die vraagt een manier te onderzoeken om ouders of verzorgers in staat te stellen om bij een onafhankelijk orgaan in verweer of beroep te gaan tegen een opgelegd zorgarrangement. Of andere beslissingen op dit vlak. Wij hopen dat deze motie de gemeentelijke belangen, de belangen van de hulpbehoevende kinderen en de belangen van de veelal commerciële bedrijven in de jeugdzorg in balans weet te krijgen. En dat voor de gehele samenwerkende regio op dit vlak. De motie zullen we straks indienen en ik heb inmiddels begrepen dat ook de partij Ons Kerkrade dat samen met ons mee gaat indienen. Voorzitter, laten we koesteren wat we hebben en verbeteren wat kan.
En als we dan denken dat het weer eens tegenzit, Voorzitter, dan denken we gewoon opnieuw. Bedankt voor deze bijzondere de Algemene Beschouwingen, want zoals u weet zijn dit voor mij de laatste beschouwingen. Dank u. dr. T.P. Dassen-Housen voorzitter
Dank u wel, meneer De Groot. U heeft een motie toegelicht met het oog op de jeugdhulp regio Zuid-Limburg en er was aangegeven dat die samen met Ons Kerkrade zal worden ingediend. Ik ga naar de fractie van het https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
5/64
18-11-2021 11:11
CDA, -meneer Boumans. -Voorzitter, beste mensen. De begroting van
3.3 algemene beschouwingen fractie CDA fractie CDA Kerkrade
Kerkrade voor 2022. In grote lijnen de plannen voor komend jaar. Hoe onzeker plannen echter kunnen zijn heeft één enkel virus wereldwijd aangetoond. Onze samenleving werd totaal ontwricht op een wijze die tot dat moment niemand voor mogelijk had gehouden. Wat daarbij vooral bleek is hoezeer we op elkaar aangewezen en elkaar nodig hebben bij zowel trieste als bij mooie momenten. Het elkaar beperkt mogen bezoeken en de anderhalve meter afstand deed ons pijnlijk ervaren wat het woord samenleving echt betekent. Gelukkig zijn er allerlei medische, sociale en financiële maatregelen genomen. Helaas echter niet afdoende voor alle zieke werknemers en ondernemers. We zijn er nog lang niet. Maar hopelijk leidt de weg terug naar een samenleving die nog meer dan voorheen die naam ook werkelijk verdient. Tot zover deze in mijn ogen niet onbelangrijke beschouwing. Maar nu de begroting 2022. Wat zijn de plannen, hoeveel gaan die kosten en waar halen we het geld vandaan? Worden de juiste uitdagingen opgepakt en gaan we het financieel weer redden? Dat laatste lijkt in ieder geval gegarandeerd door opnieuw prima werk van onze CDA-wethouder van financiën Bert Bejas en zijn ambtenaren. Dit mag gerust een keer vermeld worden. Er ligt een sluitende meerjarenbegroting die een vrij solide beeld geeft voor de toekomst. De algemene reserves stijgen van 7.000.000 in 2019 naar 14.000.000 in 2025.
En we zien het weerstandsvermogen jaarlijks met driekwart miljoen toenemen. De financiële ontwikkelingen binnen het sociaal domein blijven natuurlijk het punt van aandacht, maar gezien de toegezegde extra gelden van het Rijk, de opgebouwde reserves en het feit dat de herverdeling van het Gemeentefonds voor Kerkrade lijkt mee te vallen op dit moment mogen we denk ik de toekomst met vertrouwen tegemoet zien. Er is en wordt niet enkel gewerkt aan een vitale en mooie stad, maar ook aan een financieel gezonde en sterke stad. Het nieuwe stadsbestuur kan hier na de verkiezingen in ieder geval haar voordeel mee doen en op deze fraaie financiële basis verder voortborduren. Apropos gezondheid. Wat hebben Tristan, Elmar en Brian gemeen? Wel nu, onlangs ontmoette ik dit drietal toevallig bij een plaatselijke supermarkt. 's Morgens vroeg rond de klok van acht. Alle drie op weg naar school en alle drie bleken ze thuis niet te hebben ontbeten. De één hoorde ik zeggen dat hij geen honger had, de ander had van thuis wat plakken ontbijtkoek meegenomen en de laatste haalde in de supermarkt nog gauw een blikje cola en een zak chips XXL voor de middagpauze. Een triest maar zeker geen incidenteel tafereel. Des te meer wordt hiermee het belang van één van de meest wezenlijke programma's van VIE, namelijk de gezonde basisschool voor de toekomst, onderstreept.
Onze jeugd laten ervaren hoe belangrijk gezond eten is en de rol die de natuur hierbij speelt. Als CDA Kerkrade willen daarom dat de schoolpleinen van onze basisscholen gaan vergroenen. We hebben hiervoor al contact met verschillende basisscholen en straks stellen we middels een motie voor dat de plannen zoals we die voor ogen hebben nader worden uitgewerkt. Maar daarbij moet het niet blijven. Neem de speeltuinen. Kinderen bewegen daar naar hartelust. Uitstekend. Maar kopen daar ook ongezond snoep en snacks. Soms omdat er niks anders te koop is. Vandaar onze oproep aan wethouder Jo Schlangen om met de speeltuinbeheerders in gesprek te gaan om te kijken hoe een gezonder aanbod kan worden gerealiseerd. Niks tegen een blikje cola, maar een fruitdrankje is ook best lekker. En hebben we straks weer ongetwijfeld volwaardig onderwijs in onze stad? Uiteraard. Daarbij zal, nee moet, ons Martin Buber zich niet enkel onderscheiden door het unieke onderwijsconcept 'beleef wat je leert', maar ook door de nadruk op gezond leven, eten en bewegen. Een gezonde jeugd vormt immers het fundament van een gezonde en vitale samenleving. Het mag intussen duidelijk zijn hoezeer wij als CDA Kerkrade het gedachtegoed van VIE daarbij onderstrepen. Vet onderstrepen, Voorzitter, doen we ook de veiligheid en het veiligheidsgevoel van onze burgers.
Of het nu om ondermijning, drugscriminaliteit, openbare geweldpleging en woninginbraak gaat of gewoon over verkeersdelicten, bijstandsfraude of vandalisme. Al dit soort dient in de kiem te worden bestreden. En daarvoor zijn, hoe je het wendt of keert, nu eenmaal voldoende en goed toegeruste gekwalificeerde professionals nodig. Het is dan ook van de zotte dat Parkstad met zijn zware problematiek op het gebied van veiligheid bij de voorgenomen herverdeling van politiecapaciteit maar liefst 47 fte's moet inleveren. Als Kerkrade ontspringen we ogenschijnlijk de dans met min twee fte's. Echter juist om al onze prima veiligheidsplannen en aanvalsplannen uit te voeren zijn wij van mening dat geen enkele ordehandhaver tegenwoordig gemist kan worden. Integendeel. En al helemaal niet als alle behaalde positieve resultaten ook naar de toekomst toe geborgd moeten worden. Ik citeer: "Kerkrade koploper in Limburg met 17 inbraken per 10.000 inwoners en een gemiddeld Limburgs ophelderingspercentage van 16 procent." Misdaad voorkomen werkt dus efficiënter en effectiever dan misdaad oplossen. In dat kader zij opgemerkt dat onze boa's, onze handhavers van veiligheid, orde en netheid steeds beter hun rol weten te pakken en voor https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
6/64
18-11-2021 11:11
onze burgers steeds zichtbaarder en makkelijker benaderbaar zijn. Formatie bij de politie kan een gemeente nauwelijks beïnvloeden. Het aantal boa's daarentegen wel. Vandaar dat we een motie indienen die uiteindelijk moet leiden tot formatie-uitbreiding bij de afdeling Handhaving. Nog bovenop de twee fte's die het ministerie van Justitie en Veiligheid via een extra subsidie beschikbaar heeft gesteld en bovenop de twee centralisten en de coördinator voor eigen rekening. Ook de zeer zorgelijke cijfers bij verwijzing HALT zoals winkeldiefstal, geweldsmisdrijven, diefstal uit woningen, vernielingen in de openbare ruimte, onderstrepen dit belang. Ook hier werden we, tussen aanhalingstekens, helaas weer koploper van gemiddeld Limburg en van gemiddeld Nederland. We moeten alle mogelijke middelen aanwenden en daar horen ons inziens zeker extra mensen bij. We doen al heel veel, maar blijkbaar helaas nog steeds niet genoeg om dit veelkoppige monster de kop in te drukken. Zie de motie als een poging om Kerkrade voor onze burgers weer een beetje veiliger te maken en veilig te laten voelen. Fraai te noemen is de duidelijk merkbare aandacht die besteed is aan de leesbaarheid van de teksten van deze begroting. Als CDA Kerkrade hameren wij hier al sinds jaar en dag op. We willen onze burgers er graag bij betrekken. Laten we dan vooral begrijpelijke taal spreken en schrijven.
Het heeft breed de aandacht. Prima. Hartstikke bedankt hiervoor. Dan de realisatie van het station Kerkrade-West als tussenstation voor de nog altijd gewenste Avantislijn. Die laatste zal er wat de provincie althans betreft voorlopig niet komen. Wat hopelijk wel komt is groen licht vanuit Maastricht voor het station dat Kerkrade-West via de Heuvellandlijn gedeeltelijk uit het isolement zal halen. Wat dit laatste betreft zal tevens naar alternatieven gekeken moeten worden, want daar is onze wethouder Dion Schneider inmiddels al mee bezig. Een fraaie verbinding, maar dan van een heel andere aard en die straks zeker van de grond komt, is het Ondernemersfonds. Fraai niet alleen vanwege de financiële mogelijkheden die ondernemers collectief krijgen geboden, maar ook door het extra platform om elkaar te ontmoeten en te versterken. Een prima zaak als toekomstige ontwikkelingen binnen dit initiatief ook met deze raad zullen worden gedeeld. Eenzelfde meerwaarde leveren al langer het Grensinfopunt en het Servicepunt Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling. Door straks samen één loket te vormen zullen beide nog meer van waarde blijken te zijn voor de Duitse en Nederlandse arbeidsmarkt wat betreft vraag en aanbod. Prima ontwikkelingen, want aan de andere kant van die grens liggen voor onze werknemers en werkgevers mooie kansen.
En wellicht is de tijd ook rijp dat aan beide kanten, met twee bijzonder energieke en jeugdige burgemeesters aan het roer, wordt nagedacht over mogelijke uitbreiding van het EBC-gebouw. Dit bedrijfsverzamelgebouw laat ook in coronatijd een opvallende bezettingsgraad van nagenoeg 100 procent zien en dat al jaren. De behoefte is daarmee aan beide kanten meer dan bewezen. Ik ben benieuwd hoe hierover wordt gedacht. Interessante uitdagingen liggen er nog steeds wat betreft een camping binnen onze stadsgrenzen. Een stad met zoveel allure en toeristisch aanbod zou toch meer te bieden moeten hebben dan enkel een aantal vrij sobere camperplekken. Overigens volgens mij wel steeds redelijk bezocht. Zeker nu mensen besluiten dichter bij huis vakantie te vieren de oproep aan het college om op zoek te gaan naar ondernemers die de uitdaging van het opzetten van een camping aandurven in deze tijd. Ze waren er in het verleden en wellicht een goede zaak wanneer hierin nu het voortouw wordt genomen. Een algemene oproep om in ons Martin Buber te geloven. En daarbij denk ik niet nu deze keer hoe mooi het zou zijn volledig vo in Kerkrade werd terug te hebben, maar ook aan onze kinderen dat ze kunnen kiezen voor een onderwijsconcept waarbij je samen beleeft wat je leert met de inzet van je eigen talenten. Vroeger kwamen de leerlingen van heinde en verre naar gymnasium Rolduck.
Diezelfde rol, diezelfde aantrekkingskracht, kan ook straks Martin Buber gaan vervullen. Enigszins vreemd voelt de uitspraak dat subsidies van verenigingen zo veel mogelijk gelijk blijven. Je mag toch verwachten dat juist de verenigingen, waar het belang al lang en breed wordt onderkent, juist nu op maximale steun mogen rekenen hetgeen toch minimaal een indexering zou moeten betekenen. Het mag toch niet zo zijn dat voor professionele instellingen ten behoeve van een inhaalslag 100.000 euro wordt gereserveerd en amateurs het nakijken hebben. Wij roepen wethouder Jo Schlangen daarom op om binnen het genoemde bedrag van die 100.000 euro een indexering van de subsidiebedragen aan verenigingen toe te passen. Voorzitter, ik rond langzaam af en dat betekent dat ik bij VIE, zij het kort, stil sta. Kort, zeer zeker niet vanwege het belang, want VIE verdient juist maximale aandacht. VIE is als beweging ongekend in onze regio. Nu al bestaande uit een veertigtal programma's die structureel voor meer vitaliteit en gezondheid moeten zorgen. En dan komen daar binnenkort nog de fysieke ingrediënten bij die zeker voor een extra boost zullen zorgen. Ik gaf aan kort te willen zijn over VIE, maar wil toch één onderwerp er nog heel even uitlichten als dat mag. En wel eenzaamheid. Een probleem van alle leeftijden en met name hardnekkig omdat die mensen die het betreft vaak onder de radar blijven.
Gewoon niet gezien worden. Terwijl het wel het geval zou zijn als problemen als deze zijn opgelost. Zeker met de huidige steunmaatregelen die er zijn. Een oproep dus om hier nog meer oog voor te hebben. Gewoon op mensen afstappen of aanbellen, in de eenvoud zit vaak de kracht. En diezelfde kracht is ook even hard nodig bij dementie. Hier moeten met name mantelzorgers worden ontzorgd en dat zijn hier ook vaak de kleine dingen die ertoe doen. Tot slot, en het woord moet nog vallen: verduurzamen. Oftewel milieuvriendelijker maken. We moeten dringend op zoek https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
7/64
18-11-2021 11:11
naar nieuwe energievormen en we moeten dringend zuiniger met energie omgaan. Misschien in omgekeerde volgorde, want energie die we niet verbruiken hoeven we niet te verduurzamen. Nogal simpel. Ons zonnepanelenproject, prima. Onze WoonWijzerWinkel, prima. Duurzame energie en klimaatfonds als in Landgraaf zou helemaal fijn zijn. En onze wethouder is daar inmiddels ook al mee bezig. Tot slot, en ik wil nu met één zin eigenlijk mijn verhaal afronden en ik wil zeggen: Kerkrade, in ieder geval, Du bist jot bezig. Dank u wel. En dan moet ik nog dr. T.P. Dassen-Housen voorzitter
-eventjes de twee moties. -Ja, die hebt u al aangekondigd. 'Vergroenen van schoolpleinen'. Met het oog op de tijd laten we het even met het oplezen. En 'uitbreiding van de boa's' die meerdere partijen indienen. -Oké. Dan laat ik het hierbij. -Is goed. -Dank u wel. -Dank u wel. Dan gaan we naar de fractie van Lokaal Alternatief. Vandaag meneer Marc Charlier. Dat is dan een soort
3.4 algemene beschouwingen fractie Lokaal Alternatief fractie Lokaal Alternatief
maidenspeech hè? Ja. Dan moeten we natuurlijk helemaal op het puntje van -de stoel zitten. -Voorzitter, college, raad. In tegenstelling tot de heer De Groot die zijn laatste beschouwingen had, zijn dit voor mij de eerste en hopelijk niet de laatste. Als Lokaal Alternatief zijn we jarenlang zeer kritisch geweest over de begroting. Over de voorliggende begroting kunnen we echter met overtuiging zeggen: "Deze ziet er keurig uit!" Wat ons als fractie van Lokaal Alternatief deugd doet, is dat in de begroting melding gemaakt wordt van de ruimte voor nieuw beleid na de verkiezingen van maart 2022. Zelfs met nieuwe coalitiepartners. Zeker als we terugkijken op de afgelopen vier jaar, waarin de coalitie als één blok handelde en overwegend 18-11 besluiten genomen werden. Vanuit de oppositie meedenken werd niet gewaardeerd of er werd niet naar de argumenten geluisterd. Maar laten we niet terugkijken, maar vooruitkijken. Deze begroting gaat tenslotte over de toekomst van onze gemeente. Als we die overigens zeer goed leesbare begroting doornemen dan is er cijfermatig natuurlijk weinig op aan te merken. De diverse begrotingsonderdelen lopen in de pas. Eventuele afwijkingen zijn verklaarbaar, zoals bijvoorbeeld bij het Integraal Kindcentrum in Eygelshoven.
Maar in hoeverre sluiten deze plannen nog aan bij wat onze burgers van ons als gemeente verwachten? Met de komst van de omgevingswet worden wij geconfronteerd met noodzakelijke burgerparticipatie. We mogen de burger om raad en advies gaan vragen. Daarvoor moet die burger dus beter en nauwer bij besluiten en projecten worden betrokken. En geloof het of niet, dat werkt. En het instrument van burgerparticipatie zouden we veel breder dan alleen voor die omgevingswet kunnen en moeten inzetten. Kijk naar twee goede recente voorbeelden in onze gemeente: het Martin Buber had begin juli van dit jaar nog maar 200 ouderverklaringen. Met de schoolvakanties voor de boeg een ogenschijnlijk zeer moeizaam verhaal om het aantal benodigde ouderverklaringen tijdig binnen te halen. Maar wat werkte: burgerparticipatie. Vele ambassadeurs die de ouders direct benaderden om die zo noodzakelijke ouderverklaring af te geven. Het uiteindelijke resultaat is bekend. Het tweede voorbeeld is onze bibliotheek. Genomineerd om de beste bibliotheek van Nederland te worden. Een kwalificatie die onze bibliotheek heeft verdiend met de uitzonderlijke opzet en haar eigen karakter. Maar om daadwerkelijk de beste te worden, waren al die onderscheidende zaken ten opzichte van andere bibliotheken niet voldoende. Nee. De burgers moesten die nominatie onderschrijven.
Zij moesten onze bibliotheek de beste van Nederland vinden. Geen proces dat je kunt doen zonder die burgers daadwerkelijk te motiveren om die stap om hun stem uit te brengen te laten zetten. Ook hier hebben de inspanningen richting die burger hun vruchten afgeworpen. Naast alle onderscheidende zaken steunden onze eigen burgers, de gebruikers van de bibliotheek, de nominatie en kon onze bibliotheek worden gekroond tot de beste bibliotheek van Nederland. Maar met die bibliotheek en die prijs is wel iets vreemds aan de hand. We hebben in Kerkrade dus de beste bibliotheek van Nederland, maar samen met Venlo en Roermond zijn wij koploper in Limburg met 16 procent laaggeletterden in Kerkrade. Natuurlijk lopen projecten om die laaggeletterdheid op te sporen en op te lossen. Maar waarom niet inzetten op het voorkomen van laaggeletterdheid? Leer kinderen op jonge leeftijd al dat lezen leuk is. Dan blijven ze ook na hun basisschool en het voortgezet onderwijs lezen. Als ze dat niet leuk vinden en steeds minder of helemaal niet meer lezen ligt op termijn ook daar weer laaggeletterdheid op de loer. Vandaar ook onze motie om te onderzoeken wat de financiële consequenties zijn om leesconsulenten van de bibliotheek in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs in te zetten om de jeugd te laten ervaren dat lezen leuk is. Ook hier https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
8/64
18-11-2021 11:11
dus de aanpak: ga naar de, in dit geval, jonge burgers toe. En als we het dan hebben over lezen en onze bibliotheek, dan moeten we helaas constateren dat het openbaar vervoer in Kerkrade nog steeds piept en kraakt. Een jeugdige lezer die bijvoorbeeld van de Gracht naar onze bibliotheek wil moet eerst de bus naar de Loch nemen om daar over te stappen op de bus naar Kerkrade Centrum om zo bij de bibliotheek te komen. Dan moet je wel heel gemotiveerd zijn om een boek te gaan halen. In de afgelopen weken is in de raad en commissies het openbaar vervoer al vaker aan de orde geweest. Onder andere de bereikbaarheid van onze industrieterreinen die hemeltergend is. Het openbaar vervoer zou een toonbeeld moeten zijn voor mobiliteit en duurzaamheid. En we weten dat het een kwestie van de lange adem is om veranderingen gerealiseerd te krijgen. Maar we weten ook dat veranderingen uiteindelijk wel mogelijk zijn? Arriva heeft het zelf bewezen. Een verbinding die door Veolia in het verleden naar een één-keer-per-uurverbinding was teruggebracht, was op sterven na dood. Door dezelfde verbinding door Arriva twee keer per uur aan te bieden, wordt deze op dit moment zelfs weer zeer intensief gebruikt. De jeugdige inwoner die net naar de bibliotheek ging, moet overigens dadelijk diezelfde complexe route afleggen om vanuit de Gracht naar VIE te komen.
Maar niet alleen de bereikbaarheid van VIE is een belangrijk aandachtspunt. Het project VIE heeft eindelijk een duidelijk beschreven en aansprekende aanpak voor de zachte kant. Natuurlijk, het is jammer dat het zolang heeft geduurd en dat zoveel tijd aan de harde kant is besteed. In die tijd had opgestart kunnen worden met die zo noodzakelijke burgerparticipatie. Spreek met de gemiddelde Kerkradenaar en hij heeft het over het erg dure nieuwe zwembad met die sporthal erbij. Daar moet echt nog een berg werk verzet worden om die zachte kant van VIE, de onderscheidende kant van VIE, bij onze burgers tussen de oren te krijgen. Wij moeten als raad en als gemeentebestuur veel meer denken vanuit die burger. Betrek die burger eerder, zeker bij dit soort grootschalige projecten die uiteindelijk iets heel anders beogen dan wat die burger in eerste instantie ziet. We kijken ook uit naar de invulling die de wethouder zou geven aan zijn toezegging aan onze fractie in de commissie Burgers en Samenleving om te onderzoeken hoe we onze basisschooljeugd kosteloos kunnen laten sporten of in samenwerking met onze verenigingen in ieder geval kennis kunnen laten maken met sporten. In onze optiek geven wij dan als gemeente een uitstekende invulling aan doelstellingen om de jeugd te laten sporten, maar kan dit ook een stap zijn in de zo noodzakelijke bestrijding van overgewicht.
En als we het dan hebben over projecten waar burgers nauwer bij betrokken moeten worden, dan komen bij de Regionale EnergieStrategie. De energietransitie heeft grote doelen die nauwelijks gerealiseerd kunnen worden zonder windenergie. Maar als de grootste coalitiepartner zonder enig voorbehoud of alternatief een windmolen op het Willem Sofia terrein blokkeert, dan vragen wij ons af: wat vinden de omwonende burgers daar eigenlijk van? Welke mogelijkheden zouden bestaan om die overlast te beperken? Op zonnige dagen, meestal dagen waarop niet veel wind is, de molen stilzetten om slagschaduw van de zon te voorkomen? Omwonende burgers in hun energierekening compenseren met een deel van de opbrengst van die windmolen? Weten de omwonenden wel dat zo'n windmolen ook een betere toekomst voor hun kinderen realiseert? Hoe kijken die burgers met die informatie en een financieel voordeel tegen zo'n initiatief aan? Dus ook hier weer: wat heeft de burger aan een ontwikkeling? Zeker met de stijgende energieprijzen is de burger gebaat bij de RES. Maatregelen die in Heerlen worden getroffen hebben ook hun voordelen voor onze inwoners, maar dan moeten wij ook onze verantwoordelijkheid hierin nemen. Met de stijgende energieprijzen en het faillissement van Welkom Energie maken wij ons als Lokaal Alternatief onder andere ernstig zorgen over de Kerkraadse klanten van deze energieleverancier.
Voorschotten die bij de nieuwe opgedwongen leverancier Eneco 200 tot 300 euro per maand hoger zijn zullen zeker bij de lagere inkomens voor problemen zorgen. Een aandachtspunt in het sociaal domein. En ook hier geldt weer dat een vroege actie richting betrokken burgers problemen in de toekomst zal kunnen voorkomen. En als we het dan toch over inkomensopbouw hebben, dan willen we weer aandacht vragen voor een evenwichtiger woningaanbod in Kerkrade. Natuurlijk moeten we zorgen voor woningen voor starters. Natuurlijk moeten we zorgen voor woningen voor minder draagkrachtige senioren. Maar laten we de inwoners met een diepere beurs niet vergeten. De woningsituatie van dit moment biedt veel te weinig huizen en appartementen in het hogere segment. Inwoners die iets meer te besteden hebben vertrekken naar andere plaatsen in de regio. En de diversiteit en de samenstelling van onze inwoners staat onder druk. Veel gemeentelijke belastingen zijn gebaseerd op de WOZ-waarde van het onroerend goed. Een contingent van veel goedkope woningen levert minder gemeentelijke belastingen op waardoor de percentages uiteindelijk verhoogd moeten worden om hetzelfde voorzieningenniveau in stand kunnen houden. Dus is het uiteindelijk voor iedereen goed om ook duurdere woningen in het aanbod te hebben. En daarmee komen toch bij de begrote inkomsten en uitgaven. De daadwerkelijke cijfertjes.
Twee in onze ogen discutabele geplande belastinginkomsten. Te beginnen met de parkeerbelasting. Al jaren begroot op 600.000 euro. Een bedrag dat nog nooit is binnengehaald. Dit jaar zijn de inkomsten 300.000 euro. Waarom niet reëel begroten op de haalbare inkomsten van 300.000 euro in plaats van ons rijk te rekenen met die niet haalbare 600.000. Dan de hondenbelasting. Op 10 juni 2021 heeft het onredelijke karakter van de hondenbelasting zelfs de tweede kamer gehaald. Het afschaffen bij wet heeft https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
9/64
18-11-2021 11:11
het daar niet gehaald, maar het is wel duidelijk dat deze belasting niet meer van deze tijd is. In 45 procent van de Nederlandse gemeenten is de belasting reeds afgeschaft. Met het oog op de financiën sluiten wij ons aan bij de motie van Ons Kerkrade om minimaal een verlaging door te voeren. Maar diep in ons hart zouden wij de belasting liever helemaal afschaffen. Het zou in ieder geval van toekomstvisie getuigen als onze gemeente niet de laatste Nederlandse gemeente is die deze belasting hanteert. En dan afsluitend vragen we aandacht voor de ondersteuning van onze verenigingen. Wij adviseren om de gemeentelijke subsidies meer dan in stand te houden. Investeren in iets goeds getuigt volgens ons van visie. Verenigingen kunnen een instrument zijn om boodschappen van de gemeente laagdrempelig te communiceren, daarmee de burger weer centraal te stellen en op de juiste wijze te bereiken. Wat betreft de begroting: onze complimenten aan wethouder Bejas die bij zijn aantreden aangaf geen overschrijdingen zonder mandaat van de raad te tolereren. En dit heeft hij waargemaakt. Een groot compliment aan de raadscommissie die zich bezig heeft gehouden met het leesbaar maken van de gemeentelijke begroting. Chapeau. Ook dat is gelukt.
En als ik dan toch nog even over de moties mag praten? De motie 'lezen, hoe leuk is dat', heb ik zojuist begrepen, dat buiten de Ouderenpartij en Ons Kerkrade ook de PvdA aansluit als indiener. En de motie 'woningmarkt en opkoopbescherming' gaat een stapje verder dan de motie van de Ouderenpartij, omdat het over de bestaande woningen gaat. En de motie van de PvdA is iets minder specifiek op de indiening. Mede-indiener is Ons Kerkrade, tenzij fractievoorzitter John Roland naar de PvdA is overgestapt. Maar beter gezegd: "Daar staat een typefout in." Dank. dr. T.P. Dassen-Housen voorzitter
Dank u wel. U heeft dus drie moties aangekondigd. 'Leerconsulenten' met Ons Kerkrade, Ouderenpartij, Partij van de Arbeid. 'Woningmaat opkoopbescherming' met Ons Kerkrade en 'reduceren van de hondenbelasting'. En dat was de maidenspeech. Dat verdient toch ook wel een beetje applaus. En met die tijd, daar werken we dan nog wel aan. De fractie van de SP. Mevrouw Laumann.
3.5 algemene beschouwingen fractie SP fractie SP Kerkrade
ja, Voorzitter. Ik zal de stopwatch ernaast leggen. Ik probeer me eraan -te houden. -Ik ben streng maar rechtvaardig. Ja, Voorzitter, geachte collega-raadsleden en leden van het college en beste mensen thuis die via internet de Algemene Beschouwingen volgen. Voor het achtste jaar op rij mag ik namens de SP een betoog houden voor de Algemene Beschouwingen. In 2014 kwam de SP als nieuwkomer in de raad en inmiddels zijn wij de vierde grootste partij van Kerkrade. Hiermee heeft de kiezer duidelijk een voorkeur uitgesproken voor een meer sociale koers in Kerkrade. Maar is die keuze ook gehonoreerd? Vandaag willen we terugkijken, Voorzitter, op de afgelopen vier jaar. En vandaag, de laatste Algemene Beschouwingen voor de verkiezingen, willen we in het eerste deel aandacht besteden aan het verloop van het democratisch proces van de afgelopen vier jaar en de wijze waarop het college blijk heeft gegeven dikwijls niet echt geïnteresseerd te zijn in het standpunt van de raad. Iedereen zal begrijpen dat wij maar enkele voorbeelden kunnen noemen gezien onze spreektijd maar beperkt is. Daarnaast zullen we nog enkele voorstellen doen voor een socialer Kerkrade. De begroting bespreken we vanavond. Als eerste punt wil ik namens de SP refereren aan wat er in de begroting staat. De speerpunten in het collegeprogramma 2018-2022 zijn de belangrijkste uitgangspunten van de begroting.
Maar, Voorzitter, het collegeprogramma met die belangrijkste uitgangspunten zijn niet eens besproken met de raad, het hoogste orgaan van Kerkrade. En precies hetzelfde gebeurde er in 2014. Het college vond het toen ook niet nodig om de mening van de raad te vragen. Want ach, wat de oppositie van een coalitieprogramma vindt kan onmogelijk interessant zijn voor de burgers. Dus daarom vragen we het college nog maar eens: zijn die speerpunten nu echt de belangrijkste uitgangspunten of is het een farce? Iedere gemeente bespreekt het collegeprogramma in de raad, maar in Kerkrade moet je een agendaverzoek indienen en dan beoordeelt het presidium of het verzoek gehonoreerd wordt en wanneer er eventueel ruimte is om deze zogenaamde belangrijkste uitgangspunten van de begroting te bespreken. Het belangrijkste document van het college, zomaar ergens in een stoffig digitaal archief. Dat kan toch niet? De SP vindt dat daar verandering in moet komen. Daarom heeft de SP een motie gemaakt voor vandaag zodat het vanaf de volgende raadsperiode toch eindelijk in z'n collegeprogramma besproken wordt met de nieuwe raad. Mooi om de nieuwe raad dit mee te kunnen geven toch? Zodat Kerkrade trots kan zijn op het collegeprogramma. Motie één: 'bespreken collegeprogramma in de raad'. Voorzitter, alvorens over te gaan tot een belangrijke financiële kwestie, wil ik namens de SP het volgende benadrukken.
We zijn het vaak oneens als het over geld gaat. De SP is altijd kritisch op de centen. Maar dat komt omdat we socialisten zijn. Wij hebben een andere visie dan de VVD en BurgerBelangen, de lokale partij die de VVD met betrekking tot https://sdk-admin.companywebcast.com/sdk/vtt/print.html
10/64
18-11-2021 11:11
beleid regelmatig rechts inhaalt. Wij, de SP, streven naar een sociaal beleid en een rechtvaardige verdeling van het geld. Wanneer Kerkrade het geld niet in stenen stopt maar besteedt aan mensen, dan zullen wij altijd meegaan in voorstellen die leiden tot een vooruitgang voor iedereen. We zijn kritisch, omdat we willen dat het geld daar terecht komt waar het hoort. Daarbij vinden we dat er een goed evenwicht moet zijn tussen draagkracht en draaglast. De SP heeft het volgende onderwerp vier jaar lang aan de kaak gesteld. En natuurlijk doen we dat vandaag ook weer. Want wat deed het nieuw aangetreden college in 2018 in haar allereerste raadsvergadering? Daarin stelden ze voor dat we met een bezuiniging op de chronisch zieken en gehandicapten het gat in de jeugdzorg enigszins konden dichten. Herinnert u zich allen nog wat er toen gebeurde? Er kwam protest vanuit de inwoners. Het eerste grote protest sinds de mijnstakingen in Kerkrade. Meer dan 100 mensen protesteerden tegen deze maatregel en ze kwamen op de tribune zitten tijdens de raadsvergadering. Maar al deze mensen werden niet serieus genomen en monddood gemaakt, want de coalitie wilde nergens over praten en voerde met een meerderheid het agendapunt van de agenda af. Zelfs de grootste vakbond FNV sprak schande van het gedrag van dit college en deze coalitie.
Het college heeft wel 1.500.000 uit de reserve van het sociaal domein gehaald voor de stenen op de Markt. En wel hoog van de toren blazen dat de mantelzorgers iets extra's verdienen, maar ondertussen de mensen waarvoor gemantelzorgd moet worden het vel over de oren halen. Dit college heeft in totaal 500 euro per persoon van chronisch zieken afgepakt. En dan de houding van wethouder Jongen. Het spijt me dat hij niet hier is. Hij werd aangesproken op dit besluit omdat hij over de Wmo gaat, maar hij schoof zijn verantwoordelijkheid af en gaf aan dat het hele college dit besluit had genomen. Wel vreemd dat hij dan elke vier jaar een folder bij de burgers van Kerkrade laat bezorgen waarin staat wat hij allemaal heeft gedaan voor de mensen. Want dat zou dan toch ook het hele college hebben gedaan? Maar die worden niet genoemd in die folder. Daarom dient de SP vandaag een motie in om met ingang van 2022 de tegemoetkoming weer te verstrekken zoals het ook bedoeld was vanuit de overheid zodat we in Kerkrade trots kunnen zijn op ons sociale beleid. Motie twee: 'tegemoetkoming chronisch zieken'. Voorzitter, tijdens de Algemene Beschouwingen vraagt de SP altijd extra aandacht voor problemen in de samenleving. We willen vandaag aandacht vragen voor de LHBTI-gemeenschap. LHBTI staat voor lesbienne, homo, biseksueel, transgender en interseksuelen. Ook Kerkrade heeft een LHBTI-gemeenschap.