6. Jaarrekening 2023 def 13-6-24 (OUD)
Tekst van het document
degenen die werk willen of personeel zoeken. In Maastricht zijn inmiddels ook een GIP en ‘Grensarbeid’ (SGA) actief, die hun grensoverschrijdende diensten verlenen voor de Nederlands-Belgische grensregio. Zo groeit de arbeidsmarkt in de Euregio steeds meer naar elkaar toe en vervagen de grenzen tussen Nederland, Duitsland en België door een gezamenlijke aanpak. Deze grensoverschrijdende dienstverlening draagt ertoe bij dat internationale bedrijven meer geïnteresseerd raken om hun bedrijf juist in deze Euregio te vestigen. De noodzaak voor grensoverschrijdende dienstverlening voor de Euregionale arbeidsmarkt is de afgelopen jaren steeds belangrijker gebleken. En dan niet alleen voor de beide GIP en Grensarbeid-locaties, maar ook voor de dienstverlening van het Expatcenter Maastricht Region en van Talentcoalition (Rijksprogramma ter versterking van het Nederlandse vestigingsklimaat voor internationaal talent). Om de hulp en dienstverlening door overheidsinstellingen als UWV, Bundesagentur für Arbeit en andere overheidsorganisaties veilig te stellen, bleek een duurzame financiering van deze service een vereiste. Voor de financiering van het hele palet aan grensoverschrijdende dienstverlening, samengebracht onder de term ‘Brede Grensoverschrijdende Dienstverlening’, hebben Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen, een meerjarige garantie afgegeven.
De drie gemeenten stellen jaarlijks elk structureel een vast bedrag ter dekking van de kosten beschikbaar. Voorheen werden al deze diensten voornamelijk gefinancierd uit diverse projectgelden en -subsidies met een duidelijk tijdelijk karakter. Dat de financiering nu gegarandeerd is, betekent dat de ‘Brede Grensoverschrijdende Dienstverlening’ een vast karakter heeft en toekomstbestendig is Dat betekent dan ook concreet dat vanaf 2023 de Euregio Maas-Rijn beschikt over een duurzaam en Europees gezien, uniek samenspel van grensoverschrijdende dienstverlening. Deze dienstverlening brengt een transparante, Euregionale arbeidsmarkt steeds verder dichterbij. De langjarige samenwerking heeft hier zijn vruchten afgeworpen waarbij met name het GIP en Grensarbeid in Kerkrade een inhoudelijk belángrijke rol hebben gespeeld. Stimuleren van de lokale economie en werkgelegenheid 3.1 Er hebben diverse bedrijfsbezoeken plaatsgevonden om zodoende “voeling” te houden met het bedrijfsleven. Aanleiding voor deze bedrijfsbezoeken waren divers zoals “aftersales” bedrijfsbezoeken na kavelverkoop, jubilea, het “schatgraven in eigen tuin” bij bedrijven die nog niet op het netvlies van de gemeente lagen etc. Formalisering van het ondernemersfonds heeft in 2023 plaatsgevonden door ondertekening van een deminimusovereenkomst gemeente en de Samenwerkende Bedrijventerreinen Kerkrade (SBK).
Afgesproken is dat o.a. ingezet zal worden op relatiebeheer, communicatie, PR en evenementen, bereikbaarheid, mobiliteit en entree bedrijventerreinen en het plaatsen van AED’s. Met deze overeenkomst is een bedrag van € 200.000 gemoeid, welke geldt voor 3 belastingjaren. In het kader van de stratenaanpak Parkstad Limburg, de Regio Deal Parkstad Limburg (derde termijn) en het Uitvoeringsprogramma Retail Parkstad (2019-2025) is in 2022 begonnen met het onttrekken/transformeren van overtollige winkelmeters in o.a. de Sint Pieterstraat en Zonstraat in Kerkrade. Door de aangestelde transformatiecoach is dit proces in gang gezet om zodoende de aanloopstraten compacter te maken en het gebied rondom het bestaande winkelcluster aan de Hertogenlaan te versterken. Inmiddels is met behulp van de inzet voor transformatiesubsidies voor 1.255 m2 aan afstandsverklaringen retail getekend, hetgeen ruimschoots hoger ligt dan de verwachte 500 m2 aan afstandsverklaringen. Bedrijventerreinen 3.2 Er heeft een hoog aantal vooroverleggen met investeerders plaatsgevonden, die uiteindelijke hebben geresulteerd in verschillende onherroepelijke omgevingsvergunningen en gerealiseerde bedrijfsgebouwen zoals Commaxx op de Rodaboulevard en Ranpak op bedrijventerrein Julia.
Vaak ging het om sloop van incourante en leegstaande bedrijfspanden en duurzame invulling van grootschalige kavels op bedrijventerreinen, waardoor de bedrijventerrein ruimtelijk een forse kwaliteitsimpuls zullen krijgen. De herontwikkeling van het bedrijventerrein Willem Sophia heeft o.a. zijn beslag gekregen door de sloop van de incourante opstallen op de Steenbergstraat 42. Dit voormalig “Janssen” terrein van ca. 41.899 m 2 is inmiddels op een duurzame manier ingevuld met een nieuw bedrijfsgebouw. Om de bereikbaarheid van 35
het terrein gelijke tred te laten houden met o.a. deze grootschalige ontwikkeling worden in 2024 plannen verder uitgewerkt om de bereikbaarheid van Willem Sophia te verbeteren. Doorontwikkeling van de Rodaboulevard heeft o.a. plaatsgevonden door vooroverleggen te voeren over de evt. komst van een hotel als onderdeel van de vervolmaking van de Leisuredome. Inmiddels is de aanvraag omgevingsvergunning ingediend. Programma Medtech Bedrijven in de medtech-sector en overheden vinden elkaar inmiddels in ‘Medlands Parkstad’. Vanuit het gezamenlijke belang om voldoende talent aan zowel de sector als de regio Parkstad te binden, werd op 1 september 2023 een intentieverklaring ondertekend. Om de samenwerking verder inhoudelijk en organisatorisch vorm te geven en te verankeren werd een kwartiermaker aangetrokken. Samen met de leden van de kopgroep Medlands, zal deze een meerjarig programma op de thema’s imago/communicatie, onderwijs, arbeidsmarkt en infrastructuur opstellen. De Medtech-sector is de afgelopen 20 jaar gegroeid naar bijna 6.000 arbeidsplaatsen en is daarmee van zeer grote economische betekenis voor Parkstad.
Medlands is een initiatief van Medtronic, Abbott, Boston Scientific met de gemeenten Heerlen, Kerkrade en Stadsregio Parkstad en streeft een langdurige samenwerking na ter versterking van de Medtech sector en de regionale economie, met als hoger doel om aantrekkelijk voor talent te zijn. Stimuleren van toeristische en recreatieve ontwikkelingen en stevige positionering van bestaande voorzieningen met behulp van de voorhanden zijnde communicatiemix 3.4 In 2023 is onze visie toerisme geëvalueerd. Uit deze evaluatie is o.a. gebleken dat wij graag (nog) meer nadruk willen leggen op de profilering van Kerkrade als familiestad. Op diverse plekken is dit inmiddels toegepast. Zo is de website www.visitkerkrade.nl geüpdatet en ook de Eropuit folder is aangepast. Tot op heden werd voor online marketing en communicatie vooral ingezet op de kanalen van Beleef Kerkrade. Beleef Kerkrade heeft zich echter doorontwikkeld en richt zich nu met name op de eigen inwoners. Veel content op deze kanalen is dan ook niet geschikt voor toeristen. Daarom gaan wij in 2024 naast Beleef Kerkrade ook marketing en communicatie inzetten specifiek gericht op de doelgroep toeristen. Centrum 3.2 Het Aanvalsplan Kerkrade centrum is in 2023 voorbereid. Dit plan is erop gericht het centrum een boost te geven en te kijken naar ‘Hoe ziet Kerkrade centrum er over 10 jaar uit?’.
Denk onder andere aan het aanpakken van de leegstand, het versterken van de betrokkenheid van ondernemers, de communicatie en marketing, parkeerbeleid, etc. De Stimuleringsregeling Kerkrade Centrum is een van de onderdelen binnen dit plan en zal in 2024 gecontinueerd worden. De Stimuleringsregeling is bedoeld als ondersteuning om nieuwe ondernemers naar Kerkrade Centrum te trekken. Verder blijft er via het stadsmarketingplan “Beleef Kerkrade” continu aandacht voor alle economische, toeristische en culturele ontwikkelingen, waardoor ondernemers worden getriggerd om verbindingen te leggen en zo elkaar te versterken. Vanuit het centrummanagement is er een actieve en aanjagende rol. In 2024 wordt er samen met de ondernemers gezocht naar een goede invulling van de koopzondagen. De ondernemers/bewoners en bezoekers worden bevraagd en geïnformeerd door de centrummanager, middels gesprekken en info per mail, over de gang van zaken binnen de gemeente en de vorderingen binnen het Aanvalsplan. Samen de schouders zetten onder het centrum van Kerkrade, samen weer trots zijn en verantwoordelijkheid voelen voor onze binnenstad. Communicatie, respect, lef, enthousiasme en ambitie zijn belangrijke zaken die we in 2024 gezamenlijk gaan uitdragen. Uiteraard maken we een start in 2024 met het aanvalsplan, we laten zien dat we serieus aan de slag gaan met een aantrekkelijk meer-generatie centrum.
Doen is het devies! Onderzoeken of verbindingen tussen toeristische attracties en centrum geoptimaliseerd kunnen worden 3.4 De bestaande wandel- en fietsroutes zijn online te vinden via diverse kanalen en worden jaarlijks gecheckt. Daarnaast zijn er meerdere wandelbrochures verkrijgbaar, o.a. bij het visit informatiepunt in de HuB., bij 36
GaiaZOO en bij diverse hotels. Medio 2023 is de vijfde herdruk van de Eurode wandelbrochure verschenen, met 11 thematische wandelingen. In 2024 wordt gewerkt aan de ontwikkeling van alle nieuwe wandelrouteproducten behorend bij het Knopen Lopen wandelnetwerk. Waar mogelijk wordt hierbij telkens de verbinding met het centrum gezocht. In 2023 is daarnaast een familiearrangement ontwikkeld in samenwerking met Smart Market, rondom het thema mijnverleden. Hierbij worden de Schacht Nulland, het Discovery Museum en horeca op de markt (de Wieëtsjaf) met elkaar verbonden. Het arrangement zal vanaf het voorjaar 2024 worden aangeboden. Verder wordt waar mogelijk aangehaakt bij de nog in ontwikkeling zijnde uitvoeringslijnen van het Aanvalsplan Kerkrade Centrum, o.a. om centrumondernemers actiever te betrekken. Realisatie Knopen lopen 3.4 In kwartaal 2 en 3 van 2023 heeft een brede inventarisatie plaatsgevonden over de gewenste knooppuntenstructuur met burgers, natuur- en terrein beherende instanties en diverse belangenorganisaties, zowel regionaal als specifiek in Kerkrade. Alle opgehaalde informatie is inmiddels verwerkt en daarmee is de routekaart voor onze gemeente definitief. In 2024 vindt de plaatsing van het nieuwe netwerk plaats. Oplevering is voorzien eind 2024.
Parkstadroute 3.4 De Provincie Limburg en de deelnemende gemeenten streven ernaar om de Parkstadroute, een grensoverstijgende fietsroute op regionale schaal te realiseren. Medio 2023 is de vergunning afgegeven door de provincie in het kader van de stikstof kwestie en is er gestart met de bouw van de Parkstadroute in andere gemeenten. Begin 2024 wordt in de gemeente Kerkrade gestart met de realisatie van de Parkstadroute.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 3. Economie Omschrijving
Bron
Eenheid
Periode
Kerkrade Nederland
Limburg
Functiemenging
CBS/BAG/LISA
%
2022
40,3
53,8
50,7
Vestigingen
LISA
Aantal inwoners 15-64 jr x 1.000
2022
123,6
174,1
154,2
Eenheid
2019
2020
2021
2022
2023
Aantal
2.998
3.098
3.218
3.428
3.578
Aantal
15.754
15.745
15.837
16.175
16.023
%
72
75
72
74
70
Vestigingen detailhandel (1 Vestigingenreg. jan.) Limb.
Aantal
324
327
323
335
336
Werkzame personen detailhandel (1 jan.)
Vestigingenreg. Limb.
Aantal
2.137
2.250
2.000
2.104
1.986
Bezoekers GaiaZOO Kerkrade
GaiaZOO Kerkrade
Aantal x 1.000
510
310
300
465
470
Discovery Museum
Discovery Museum
Aantal x 1.000
142
53
31
57
100
Overige indicatoren 3. Economie Omschrijving Bedrijfsvestigingen (1 jan.) Werkzame pers. (1 jan.) 1
Werkgelegenheidsindex (arbeidsplaatsen vs. beroepsbevolking
Bron Vestigingenreg. Limb. Vestigingenreg. Limb. Vestigingenreg. Limb./ Etil research group
37
Bezoekers Roda JC Aantal x Roda JC Kerkrade (wedstrijden Ere-/1e divisie) 1.000
1
Bezoekers Rodahal
Rodahal
Bezoekers ZLSM
ZLSM
Opbrengst toeristenbelasting (op rekeningbasis)
BsGW
Aantal x 1.000 Aantal x 1.000 Bedrag x € 1.000
119
23
36
124
178
58
24
4
41
36
35
4
19
32
36
151
171
142
233
187
Beroepsbevolking omvat alle personen van 15 tot 75 jaar excl. institutionele bevolking met betaald werk van minstens één uur.
38
4. Onderwijs
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het uitvoeren van gemeentelijke taken op het gebied van primair en voortgezet (speciaal)onderwijs. Naast de huisvesting van het onderwijs behoren daartoe ook het tegengaan van onderwijsachterstanden, het stimuleren van onderwijsdeelname om maatschappelijke uitval te voorkomen en het zo optimaal en breed mogelijk benutten en ontwikkelen van talenten van jongeren.
Relatie met paragrafen N.v.t.
Taakvelden • 4.2 Onderwijshuisvesting • 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
B. Speerpunten van beleid 1. Verlenen van alle mogelijke steun aan volwaardig middelbaar onderwijs (Het Martin Buber) Relatie met taakveld(en): 4.2 Het Martin Buber is uitermate belangrijk voor onze stad en de regio. Het terug halen van deze onderwijsvoorziening naar onze stad verdient alle mogelijke ondersteuning. Op 1 juni 2023 kwam eindelijk het verlossend bericht van het ministerie van onderwijs. De toenmalige minister van onderwijs heeft een positief besluit genomen. Het Martin Buber kan starten met het aanbieden van VO (mavo-havo-vwo) in Kerkrade. Aankomende augustus 2024 zal Het Martin Buber dan ook vervolgens de deuren openen en de stad weer voorzien van volwaardig voortgezet onderwijs. Vanaf 1 juni 2023 is een en ander versneld. Puntsgewijs zijn dit de belangrijkste zaken:
39
• Er diende een (tijdelijke) locatie gevonden te worden. Deze is nu gevonden en wordt klaargemaakt. Het betreft de Marktstraat 4-6. Het voormalig Activerium. • Een team docenten is het curriculum aan het schrijven. Dit team van ongeveer 10 personen heeft hiervoor de tijd van augustus 2023 tot juni 2024. Doelstelling is om dan het eerste jaar geheel klaar te hebben en te streven naar het klaarkrijgen van het curriculum voor het tweede jaar. • Opzetten van een stichting die boven Het Martin Buber hangt. Deze stichting vormt de Raad van Toezicht. • Concretiseren van de samenwerking met de verschillende haltes in de stad. • Het inrichten van de tijdelijke locatie. • Het zoeken naar mogelijkheden voor een definitieve locatie. • Doelstelling aantal leerlingen 1ste jaar 24-25 is 180 kinderen. Samen met de afdeling communicatie is het onderzoek gestart wat nodig is om dit te behalen. 2. Stimuleren van bewegen en cultuur in het onderwijs Relatie met taakveld(en): 4.2 In 2023 is verder ingezet op het stimuleren van sport, bewegen en cultuur in het onderwijs, o.a. middels de inzet van combinatiefunctionarissen sport en cultuur. In 2023 zijn de gesprekken met diverse onderwijspartners over de inzet van deze functionarissen voortgezet. Met het basisonderwijs zijn concrete afspraken gemaakt over de gewenste inzet. Ook wordt de samenwerking met kinderopvang gezocht, bijv.
bij het naschools sportaanbod. Op vmbo Holz is in 2023 door de combinatiefunctionarissen inzet verricht bij de Topweken (voorheen: Vertraagde Weken). Ook is Shuffle Sports in de eerste helft van 2023 uitgevoerd. De gesprekken over de gewenste inzet van de combinatiefunctionarissen zijn voortgezet maar nog niet afgerond. Dit wordt mede bezien in relatie tot de rijkssubsidieaanvraag School en Omgeving. Daarnaast zijn in 2023 verkennende gesprekken met Het Martin Buber gestart op het gebied van sport, bewegen en cultuur. Ook deze gesprekken worden in 2024 voortgezet.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 4
Onderwijs
REK.
BEGR. Primair
2022
2023
REK.
1e formele bijstelling 2023
Actuele begroting 2023
2023
LASTEN 4.2 Onderwijshuisvesting
2.874
2.926
4.190
3.284
3.269
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
3.147
1.608
3.694
3.501
3.501
TOTAAL LASTEN
6.021
4.534
7.885
6.785
6.770
459
193
436
658
642
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.955
316
2.267
2.334
2.333
TOTAAL BATEN
2.414
509
2.703
2.992
2.975
BATEN 4.2 Onderwijshuisvesting
40
Investeringen Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
4 Onderwijs
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Niet gevoteerd 2023 naar 2024
Besteed
II Overige investeringen 4 Onderwijsvoorzieningen
V
E
200
400
0
0
400
4 IKC Droomhof
U
E
6.549
7.000
7.000
1.519
0
6.749
7.400
7.000
1.519
400
Totaal Programma 4 ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering
² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut
D. Overige vermeldenswaardige zaken Onderwijshuisvesting In 2023 is gestart met de fysieke bouw van het nieuw Integraal Kind Centrum Droomhof in Eygelshoven. De uitvoering verloopt volgens planning en begroting. De oplevering van het IKC staat gepland vóór de zomervakantie 2024. Overeenkomstig de door de Raad vastgestelde deelupdate van het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs Kerkrade-Oost en de hierin gesteld urgentie over de huisvesting voor Bs St. Ursula, is in overleg met Onderwijsstichting MOVARE en adviseur HEVO in 2023 gestart met een haalbaarheidsonderzoek naar een gezamenlijke huisvesting van de basisscholen St. Ursula en Bs De Diabolo. Laaggeletterdheid In 2023 zijn de diverse (structurele) activiteiten uitgevoerd die inzetten op de aanpak van laaggeletterdheid, zoals de taalgroepen in de wijken (door VISTA college), het Taalhuis (door Bibliotheek Kerkrade e.o.) en de inzet van een MEEleespanel met taalambassadeurs. Door financiering uit het regionaal WEB-budget zijn de kosten voor de taalgroepen vanaf 2023 niet meer structureel opgenomen in de begroting. Ook zijn vijf basisscholen gestart met een leesconsulent met als doel lezen en leesplezier bevorderen. Dit is deels bekostigd met onderwijsachterstanden-middelen en deels zelf bekostigd door desbetreffende scholen.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 4. Onderwijs Omschrijving
Bron
Eenheid
Absoluut verzuim
DUO/Ingrado
Aantal leerlingen x 1.000
2021
3
2,7
2
Relatief verzuim
DUO/Ingrado
Aantal leerlingen x 1.000
2022
24
24
22
%
2022
3,8
2,4
2,7
Vroegtijdig DUO/Ingrado schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)
Periode
41
Kerkrade Nederland
Limburg
Overige indicatoren 4. Onderwijs Omschrijving 1
Eenheid
2019
2020
2021
2022
2023
Aantal
227
294
327
464
538
Aantal
194
206
192
208
266
- nieuwe
Aantal
103
74
77
89
n.n.b.
wv. uitgeschreven als VSV-er
Aantal
78
74
n.b.
n.b.
n.b.
146
152
154
155
163
122
130
132
133
142
- meldingen
229
355
664
665
819
- leerlingen
109
109
126
178
185
RMC-ers: schoolverlaters zonder startkwalific. (school-jaar eindigend in) - oude
vrijstellingen (school-jaar eindigend in)
Bron
Bureau VSV
Bureau VSV
wv. schoolbezoek buitenland 2
schoolverzuim (schooljaar eindigend in):
Bureau VSV
Aantal
3
Onderzoek absoluut schoolverzuim Bureau VSV (schooljaar eindigend in)****
Aantal
5
8
6
7
10
Maatregelen (schoolBureau VSV jaar eindigend in)
Aantal
5
3
-
1
4
Thuiszitters (per 1 augustus)
Bureau VSV
Aantal
11
9
10
4
13
Deelname peuterspeelzaal
Kinderopvang Parkstad (KOP)
% 2 tot 3jarigen
58,3
45,3
53,1
51,4
46,7
Aantal
171
74
110
96
103
indicatie doelgroeppeuter t.b.v.VVE Meander JGZ door JGZ (bij 14 mnd. consult) 1
Door de overstap naar een nieuw systeem zijn vanaf 2017 alle jongeren tussen 18 en 23 jaar die niet op school zitten en geen startkwalificatie hebben, geregistreerd incl. de groep kwetsbare jongeren (o.m. uit Praktijkonderwijs of VSO met uitstroomprofiel onderwijs of arbeid) die voorheen niet tot de doelgroep van het bureau VSV behoorden.
2
Het aantal meldingen en betrokken leerlingen met verzuim van minimaal 16 uren binnen 4 weken onder leerlingen tot 18 jaar.
3
Het aantal leerplichtige jongeren dat bij geen enkele school staat ingeschreven.
42
5. Sport, cultuur en recreatie
A. Algemeen Omschrijving van het programma Het programma is gericht op het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving. Daartoe behoort onder meer het ondersteunen en het stimuleren van vrijwilligersinitiatieven. De voorzieningenstructuur dient vraag-gestuurd en toegankelijk te zijn voor alle burgers. Daarnaast gaat het programma in op het bieden van gelegenheid aan, en stimuleren van, de bevolking om de vrije tijd op een zinvolle manier te besteden door middel van bewegen, ontmoeten en culturele/ educatieve activiteiten. Als laatste ziet dit programma op het beheer en onderhoud van openbaar groen en recreatie.
Relatie met paragrafen Dit programma heeft een relatie met de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (§3).
Taakvelden • 5.1 Sportbeleid en activering • 5.2 Sportaccommodaties • 5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic. • 5.5 Cultureel erfgoed • 5.6 Media • 5.7 Openbaar groen en recreatie
43
B. Speerpunten van beleid 1. Waar mogelijk stimuleren van onze verenigingen Relatie met taakveld(en): 5.2, 5.3 In de eerste helft van 2023 zijn verenigingen ondersteund middels de steunmaatregel energie. De verenigingsondersteuning die vanuit The MoveFactory (TMF) geboden wordt aan sportverenigingen is in 2023 verder voortgezet. TMF heeft de verenigingen vraaggericht ondersteund, bijv. middels een traject toekomstvisie. Ook zijn er twee sportbijeenkomsten georganiseerd en heeft er een theaterbijeenkomst inzake positief coachen plaatsgevonden. Deze bijeenkomsten zijn goed bezocht en er heerste een positieve energie om samen verder te werken aan een sportiever Kerkrade. Het Sportakkoord Kerkrade is herijkt, het kernteam van het sportakkoord is uitgebreid met diverse partners, de aanvraagprocedure is versimpeld en diverse organisaties hebben gebruik gemaakt van de mogelijkheden die het Sportakkoord te bieden heeft. Zo hebben meerdere verenigingen gebruik gemaakt van de Kom in Actie, waarmee zij een financiële bijdrage vanuit het Sportakkoord hebben ontvangen voor de organisatie van een beweegactiviteit die gericht is op ledenwerving en ledenbehoud van (aspirant-) sportende leden.
Ook hebben diverse verenigingen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een gratis cursus reanimeren (met een AED) en een EHBO-cursus gericht op sportongevallen te volgen en hebben enkele vrijwilligers gratis een opleiding tot Vertrouwenscontactpersoon gevolgd. Daarnaast hebben enkele verenigingen gebruik gemaakt van de mogelijkheden omtrent het digitaliseren van de contract- en datum administratie. 2. Stimuleren van sporten door kinderen ('Ieder kind in beweging') Relatie met taakveld(en): 5.1 In 2023 is verder ingezet op het stimuleren van sport, bewegen en cultuur, o.a. middels combinatiefunctionarissen sport en cultuur. In 2023 zijn de gesprekken met diverse onderwijspartners over de inzet van deze functionarissen voortgezet. Concreet zijn in 2023 diverse projecten uitgevoerd, waarvan een deel gericht is op het stimuleren van sporten en bewegen van kinderen (en jongeren). Denk daarbij aan ondersteuning op het basisonderwijs (inclusief op de Gezonde Basisscholen van de Toekomst), het wekelijks aanbieden van (gratis) Naschools Sportaanbod, het aanbieden van sport- en beweegevents tijdens de vakantieperioden en het aanbieden van lessen Shuffle Sports en inzet bij de Topweken op vmbo Holz.
3. Verankeren van het gedachtegoed van VIE in de wijken Relatie met taakveld(en): 5.1 Vie staat voor een leven lang kansen. Met Vie wordt ingezet op een gezonde jeugd, vitaal ouder worden en vitale wijken. De verankering van het gedachtegoed van Vie in de wijken is een speerpunt waaraan op diverse manieren vorm wordt gegeven. Diverse programma’s vinden letterlijk plaats in de wijk, zo dicht mogelijk bij de inwoners. Denk daarbij aan de boodschappen(plus)bus, de Ontmoetingsbus, de Kwiek beweegroute of het Lief en leedpotje. Naast deze meer op (doel)groepen gerichte programma’s is de pilot Gelukkig ouder worden/buurtschakels een voorbeeld waar in de wijk Rolduckerveld/Chevremont inwoners worden ondersteund om zo lang en gelukkig mogelijk de eigen regie over het leven te voeren. Deze programma’s zijn ook voorbeelden waaruit blijkt dat het Vie-gedachtegoed een steeds verdere vorm krijgt in een samenwerking tussen verschillende partners. Voor de resultaten van de programma’s van Vie verwijzen we graag naar de rapportage die te vinden is via Vie Kerkrade | Professionals | Leven in beweging (vie-kerkrade.nl) 4.
Intensiveren van de stimulerende en aanjagende rol van de gezamenlijke huisvesting en programmering HuB Relatie met taakveld(en): 5.3 In 2023 is de samenwerking tussen de HuB-partners (Bibliotheek Kerkrade, PLT en SMK) verder geïntensiveerd, waarbij in overleg met de gemeente nadrukkelijk wordt gewerkt aan nieuwe initiatieven om de positie van de HuB als cultureel centrum van Kerkrade te versterken. Verder functioneert de HuB doorlopend als laagdrempelige voorziening in het centrum, waar mensen met uiteenlopende vragen terecht kunnen. 5. Oog voor het materiële en immateriële erfgoed Relatie met taakveld(en): 5.5 Aandacht aan het archeologisch erfgoed heeft in 2023 op een aantal vlakken plaatsgevonden. Naast de uitvoering van de wettelijke taken binnen de ruimtelijke ordening zijn enkele specifieke werkzaamheden 44
uitgezet. Een daarvan was de vervanging van de verouderde en verweerde informatievoorziening bij de Romeinse villa Kaalheide. De niet meer leesbare informatieborden zijn verwijderd en in de plaats daarvan is een nieuw groot – duurzaam - informatiebord geplaatst. Bovendien wordt hier in 2024 nog een Archeotegel geplaatst waardoor de bezoekers nog meer geïnformeerd worden over deze plek. In het kader van het project Archeoroute is in april 2023 het vierde speerpunt bij de Locht geplaatst. Hier wordt aandacht besteed aan de Via Traiana, die bij de aanleg van de Buitenring op die plek werd ontdekt. Binnen het project Via Belgica zijn 7 personages bedacht. In goed overleg met de betreffende archeoloog is het personage Caecilia voor Kerkrade tot stand gekomen. Tot slot zijn de overleggen over een nieuwe convenantperiode in de herfst van 2023 opgestart. De gemeente Kerkrade neemt deel in het project Via Belgica. De huidige convenantperiode loopt eind 2023 af. Ook binnen de meerjarenbegroting wordt vanaf 2024 geen budget meer voor het project beschikbaar gesteld. In de loop van 2023 vinden de gesprekken over een nieuwe convenantperiode plaats. Op grond van de uitkomsten van deze gesprekken zal al dan niet een voorstel voor extra budget aan de raad worden voorgelegd. Voor wat betreft het immaterieel erfgoed kan her volgende vermeld worden.
Overeenkomstig het besluit van de raad is ten behoeve van de oprichting van het Hoes veur ’t Limburgs de gewenste subsidiebijdrage betaalbaar gesteld. Vanuit de werkgroep Dialect zijn weer dialectlessen bij de Kerkraadse basisscholen gegeven. In september 2023 heeft weer een editie van Kirchroa jeet Plat plaatsgevonden. Het was een succesvol evenement dat met een Kirchroa avond in Theater Kerkrade werd afgesloten. 6. Zorgen voor levendigheid in de stad mede door voorzieningen gericht op het vertier van jeugd en jongeren Relatie met taakveld(en): In het kader van de komst van HMB wordt, de voormalige locatie van superconfex/bibliotheek Kerkrade/Einderstraat nu ingericht als pauzeruimte en fietsenstalling voor de leerlingen va de school. Tevens is het onderzoek gestart om binnen het gebouw een jeugdvoorziening te realiseren gericht op het ontmoeten door en met jongeren. De gemeente Kerkrade wil jongeren een eigen plek bieden in het centrum. Ontmoeting is de basis binnen dit jongerenhome, vanuit de basis kan samen met jongeren gekeken worden naar een eventuele programmering van activiteiten. Daarnaast moet het jongerenhome een plek worden waar jongeren kansen krijgen om hun talenten verder te ontwikkelen, te ontdekken wie ze zijn en waar ze van elkaar te kunnen leren.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 5
Sport, cultuur en recreatie
REK.
BEGR. Primair
2022
2023
REK.
1e formele bijstelling 2023
Actuele begroting 2023
2023
LASTEN 5.1 Sportbeleid en activering
1.024
589
1.413
988
988
5.2 Sportaccommodaties
3.178
2.768
3.371
3.429
3.345
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
6.178
5.771
6.719
6.398
6.397
387
122
506
308
306
5.6 Media
1.188
1.156
1.540
1.287
1.286
5.7 Openbaar groen en recreatie
3.507
3.691
4.394
3.760
3.759
15.462
14.098
17.942
16.170
16.079
5.1 Sportbeleid en activering
145
142
417
418
418
5.2 Sportaccommodaties
705
955
1.105
1.184
1.101
5.5 Cultureel erfgoed
TOTAAL LASTEN BATEN
45
5.3 Cultuurpresentatie, prod.partic.
345
309
340
335
335
5.5 Cultureel erfgoed
10
1
1
2
2
5.6 Media
88
87
472
230
230
5.7 Openbaar groen en recreatie
315
47
723
448
448
1.607
1.540
3.058
2.618
2.534
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Niet gevoteerd Besteed 2023 naar 2024
TOTAAL BATEN
Investeringen
5 Sport, cultuur en recreatie
Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
I Reguliere investeringen 5 Sportaccommodaties
V
E
1.671
2.810
2.810
2.178
0
5 Rolduc "kanjermonument"
U
M
300
0
0
0
0
5 IBA Parkstadroute
U
M
0
60
60
0
0
5 Openbaar groen
V
M
500
440
440
174
0
2.471
3.310
3.310
2.352
0
Periode
Kerkrade
Nederland Limburg
2022
56,8
Totaal Programma 5 ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering
² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut
D. Overige vermeldenswaardige zaken N.v.t.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving
Bron
Eenheid
Niet-sporters
GGD/CBS/RIVM
%
46,4
50,2
Overige indicatoren 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving Deelname sport/actieve sporters - waarvan 1 of meer keren per week Sportverenigingen ( 1 jan.)* - jeugdleden (<18jr)
Bron
Eenheid
2019
2020
2021
2022
2023
%
47
53
n.n.b.
%
87
92
n.n.b.
Burgeronderzoek
Afd. Welzijn %
28,8
46
- volwassen leden 1
%
9,7
- jeugdleden (<18jr)
%
1,8
- volwassen leden
%
3,6
Verenigingen niet-prof. kunstbeoefening (1 Afd. Welzijn jan.)*
Bibliotheek Kerkrade: - volw. leners (1 jan.)
Bibliotheek Kerkrade
%
4,4
4,3
3,7
3,4
3,3
- bezoekers
Aantal x 1.000
225
106
73
158
231
Cursisten Muziekschool / Vrije Akademie Parkstad:
%
4,0
4,0
4,1
4,4
5,4
Aantal
1.222
1.457
1.591
1.618
1.999
Aantal
628
369
253
370
428
- langlopende cursus
SMK, VAP
- kortlopende cursus
1
Tevreden over onderhoud groen
Burgeronderzoek %
Oppervlakte groen (dec.)
Afd. Stedelijk Beheer
m2 per inw.
112,0
82,3
115,6
114,4
121,7
Oppervlakte stedelijk groen (dec.)
Afd. Stedelijk Beheer
m2 per inw.
27,9
29,1
29,3
28,9
28,2
48
38
n.n.b.
Op basis van de huidige subsidieverordening wordt het aantal leden van een vereniging één keer in de 4 jaar geteld; de percentages in 2012 waren voor de sportverenigingen bij de jeugdleden 34,5% en volwassen leden 10,5%. Bij de verenigingen op het gebied van niet-professionele kunstbeoefening was het percentage jeugdleden 6,9% in 2012.
47
6. Sociaal domein
A. Algemeen Omschrijving van het programma De gemeente is ten aanzien van verschillende bevolkingsgroepen verantwoordelijk voor een aantal vormen van zorg binnen het brede sociale domein zoals inkomen, ondersteuning, maatschappelijke participatie, hulp en maatschappelijke voorzieningen. Kenmerken van de samenwerking in de sociale wijkteams zijn: vraaggericht en -gestuurd, integraal en proactief. Het motto is “doen”. In de beoordeling van de situaties wordt ten eerste uitgegaan van de eigen kracht van de klant, de leefeenheid, de straat, de buurt en de wijk, de zogenaamde zelfredzaamheid. Burgers die vanwege hun inkomenssituatie tot de doelgroep behoren, ondersteunen in hun sociale, mentale en financiële weerbaarheid en activeren om (hernieuwd) deel te nemen aan de samenleving.
Relatie met paragrafen Niet van toepassing.
Taakvelden • 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig • 6.74a Jeugd beh. GGZ zonder verbl. • 6.82b Jeugdreclassering • 6.1 Samenkracht en burgerparticip. • 6.2 Wijkteams • 6.3 Inkomensregelingen • 6.4 Begeleide participatie • 6.5 Arbeidsparticipatie
48
• 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) • 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ • 6.72c Jeugdhulp dagbesteding • 6.81b Maatschap- en vrouwenopv.(WMO)
B. Speerpunten van beleid 1. Voortzetten van armoede-en schuldenbeleid met focus op kinderarmoede Relatie met taakveld(en): 6.1 De evaluatie armoede- en schuldenaanpak Kerkrade 2022 is in oktober 2023 door de gemeenteraad behandeld. Basis hiervoor is het beleidsplan Armoede & Schulden 2020-2023. De werkingsduur van dit beleidsplan is bij de behandeling ook verlengd tot en met 2024. Op deze wijze kan de eindevaluatie over de gehele beleidsperiode 2020-2023 plaatsvinden en zal deze evaluatie ook mede de basis vormen voor het in 2024 vorm te geven beleidsplan 2025-2028. Het hebben van schulden is een van de grootste stressveroorzakers in gezinnen. Temeer als er ook nog kinderen leven in deze gezinnen. Schulden veroorzaken niet alleen problemen in gezinnen, maar ook in vrije tijd, op de werkplek of zelfs bij het vinden van werk. Het niet meer kunnen betalen van huurkosten, gas/elektriciteit/water, zorgverzekering, etc. hangt permanent als een zwaard van Damocles boven hun hoofd. En dan hebben we het nog niet over als een huisuitzetting dreigt. Ook in 2023 blijft een stijgende lijn zichtbaar in de vraag naar schuldhulpverlening. Dit is mede het gevolg van verdere stroomlijning van de vroegsignalering en in aansluiting hierop de gerichte en snelle aanpas van de hulpverlening zoals ook tot doel ie gesteld in het beleids- en uitvoeringsplan Armoede en Schulden.
Tegelijkertijd is ook zichtbaar dat de gemiddelde schuld afneemt. We slagen er dus in om mensen in een eerder stadium te overtuigen om de geboden hulp te aanvaarden. In 2023 hebben 23 huisuitzettingen plaatsgevonden. Hoewel deze niet in alle gevallen het gevolg zijn van betalingsachterstanden, betekent dit toch weer een stijging nadat eerder in 2021 en 2022 sprake was van een daling. Daarbij blijft het uitgangspunt staan dat getracht wordt om huisuitzettingen waarbij kinderen zijn betrokken, tot het uiterste te voorkomen. Ook in het kader van het Armoedebeleid is een scala van activiteiten voortgezet of nieuwe in het leven geroepen. Te noemen zijn: Leergeld Parkstad, Jeugdfonds Sport & Cultuur, Ruilwinkel Kerkrade, Ruilwinkel Eygelshoven, Voedselbank, Caritas045, Kledingbank, stichting Samen Delen, Voor Parkstad met Sinterklaasactiviteit, stichting Babyspullen, Stop de kinderarmoede met winterkledingpakketten en niet te vergeten de regeling Sociaal en Culturele Activiteiten. 2. Onderhouden van de zorginfrastructuur Relatie met taakveld(en): 6.72 en 6.82 De maatschappelijke en arbeidsmarktproblemen zetten grote druk op de huidige inrichting en organisatie van de ondersteuning aan kwetsbare inwoners.
Dit noodzaakt ons tot het onderzoeken van de mogelijkheden om de zorg – in samenwerking met het in Kerkrade aanwezige voorliggend veld en de gecontracteerde aanbieders – effectief vorm te geven. Hiermee willen we de zorg waarborgen voor diegenen die niet zonder deze ondersteuning kunnen functioneren in de toekomst. Hulp bij het Huishouden- reablement Het onderhouden van de zorginfrastructuur is daarbij een belangrijk middel. Daarom zijn we samen met de 4 gecontracteerde aanbieders van Hulp bij het Huishouden gestart met een proeftuin waarvan de eerste uitkomsten veelbelovend zijn voor vervolgstappen in 2024. Na een triage door de gemeentelijke toegang gaan getrainde medewerkers van de zorgaanbieders aan de slag met de klant. In een kennismakingsperiode van 6 weken wordt samen met de klant gekeken naar de beste verdeling van de werkzaamheden in het huishouden. Overeengekomen wordt wat de klant zelf doet, wat anders kan, wat de klant kan leren en bij welke taken de klant hulp nodig heeft. Hiermee zetten we naast activeren van de klant (kwaliteit van leven) ook in op normaliseren. Onderdeel van het traject is of de gevraagde ondersteuning /zorg kan worden geregeld binnen het gezin of door naasten zoals familie, vrienden of kennissen. Ook het gebruik van hulpmiddelen maakt deel uit van het traject dat samen met de klant (en zijn omgeving) wordt doorlopen.
Er is ook aandacht voor het benutten van de beschikbare
49
algemeen toegankelijke voorzieningen waardoor instromen in kostbare voorzieningen mogelijk kan worden voorkomen. Naast de proeftuin Hulp bij het Huishouden participeert de gemeente ook in de pilot ‘Krachtig Chevremont’ van de MeanderGroep waarbij het gedachtegoed ‘reablement’ centraal staat. Dit’ gaat uit van het stimuleren van zelfredzaamheid en eigen regie van ouderen en mensen met een beperking. Het doel is het welbevinden en de kwaliteit van leven te vergroten, zo lang als mogelijk zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen en de noodzaak voor professionele zorg te verminderen. Welzijn op recept Welzijn op recept, als alternatief voor mensen met psychosociale klachten die regelmatig de huisarts bezoeken maar geen medische of psychologische behandeling nodig hebben, is een belangrijke interventie bij het voorkomen van dure zorg. Deze werkwijze zetten we breed in samen met de huisartsen en Impuls, ons welzijnswerk. Om in beeld te krijgen wat de werkzame elementen zijn van Welzijn op Recept is kwalitatief en kwantitatief onderzoek opgestart waarvan in 2024 uitkomsten worden verwacht. Mantelzorg - mantelzorgcompliment en Week van de Jonge Mantelzorger Mantelzorgers zijn erg belangrijk omdat ze ondersteuning geven aan één of meerdere hulpbehoevenden uit hun directe sociale omgeving.
Daardoor kunnen zorgbehoeftige mensen (langer) thuis blijven wonen (of zich beter handhaven in een instelling). De druk op mantelzorgers is groot. Dan komt doordat er vaak (te) weinig personeel is in de zorg, maar ook de combinatie van zorgen met naar school gaan, studeren of werken is voor veel mantelzorgers zwaar. Via verschillende manieren is er in 2023 ingezet op ondersteuning en waardering van mantelzorgers, van jong tot oud. Gedurende het gehele jaar bieden we aan jonge mantelzorgers (jongeren tot 24 jaar) samen met Impuls en het Steunpunt voor Mantelzorgers ondersteuning zodat ze tijdig hulp kunnen vragen, maar ook kunnen ontspannen. In week van 1-7 juni is invulling gegeven aan de landelijke Week van de Jonge Mantelzorger, enerzijds om meer bewustzijn te creëren voor het onderwerp maar anderzijds ook om jonge mantelzorgers ‘te vinden’. Weer groeide het aantal mantelzorgers dat een aanvraag deed voor het mantelzorgcompliment (een geldbedrag voor mensen die een langere tijd voor iemand zorgen). Voorwaarde voor toekenning is dat de mantelzorger ingeschreven staat bij het Steunpunt voor Mantelzorgers. Zo kan passende ondersteuning worden geboden aan deze mensen en overbelasting mogelijk voorkomen.
De gemeente helpt met subsidie en een gezamenlijke website Samen met de gemeenten in de regio is de subsidie aan partijen die ondersteuning bieden aan mantelzorgers en zorgvrijwilligers (Steunpunt voor Mantelzorgers, Ruggesteun, SGL Buddyzorg en Levanto Vrijwilligers) is in 2023 voortgezet. Verder is de ontwikkeling van een gezamenlijke website met beter toegankelijk aanbod voor mantelzorgers en zorgvrijwilligers flink op weg en zal in 2024 worden afgerond. Lokale preventie infrastructuur opzetten vanuit GALA Middels het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) werken we in Kerkrade actief aan het bereiken van een gezonde generatie in 2040. Met weerbare, gezonde inwoners die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving. Waarin sprake is van een sterke sociale basis. Dit akkoord richt zich vooral op preventie van zorg, door een gezonde bevolking. Door bundeling van meerdere akkoorden, activiteiten en gelden op het gebied van gezondheid, preventie en sport in het GALA, kunnen we deze activiteiten in Kerkrade beter met elkaar verbinden en meer impact maken. Hierbij ondersteunen we een gezonde leefstijl, zodat medische zorg niet of minder nodig is. En willen we gezond leven voor jong en oud in iedere wijk makkelijker en vanzelfsprekender maken. In 2023 heeft het college het ‘Plan van Aanpak GALA Kerkrade 2024-2026’ vastgesteld en SPUK-gelden aangevraagd.
Het GALA in Kerkrade hangt nauw samen met onze programma’s Vie, Trendbreuk en Regiodeal en brengt hier nog meer samenhang tussen aan. Hiermee kunnen we onze reeds ingezette aanpak verder versterken en door ontwikkelen tot een integraal preventief gezondheidsbeleid voor Kerkrade, waarin het accent ligt op gezond blijven en preventie en hierin domein overstijgend samenwerken. Najaar 2023 hebben we onze krachten gebundeld en zijn we met onze collega-gemeenten in Zuid-Limburg al gestart met het opstellen van regionale uitvoeringsplannen voor verschillende onderdelen.
50
Toekomstbestendige zorg infrastructuur middels IZA Met het Integraal Zorg Akkoord (IZA) wil het Rijk de toenemende zorgvraag, oplopende wachtlijsten, hoge werkdruk en kwaliteit van zorg die onder druk staat aanpakken. Middels het IZA willen de partijen werken aan een toekomstbestendige zorg, ofwel toegankelijke, kwalitatief goede en betaalbare zorg. Hierbij wordt ingezet op een brede beweging naar passende, nog slimmer georganiseerde zorg, onder andere door regionale samenwerking en met focus op gezondheid in plaats van ziekte. Hierbij zullen we als gemeenten bijdragen aan: 1) netwerk-samenwerking met GGZ, 1e lijnszorg en huisartsenzorg, 2) domeinoverstijgende ketenzorg (kansrijke start, overgewicht bij kinderen, overgewicht bij volwassenen, welzijn op recept en valpreventie), 3) laagdrempelige GGZ-steunpunten en 4) digitalisering. En zullen we een bijdrage leveren aan het oplossen van regionale vraagstukken in Zuid-Limburg. In Zuid-Limburg worden de gemeenten in het IZA-overleg vertegenwoordigd door gemeente Sittard-Geleen en zijn gemeenten Maastricht en Heerlen betrokken. Voorjaar 2023 is een regio-analyse uitgevoerd waar een 5-tal deelopgaves uit naar voren kwamen: 1) gezondheidsachter-standen verminderen, 2) gezondheidsverschillen verkleinen, 3) meer integraal domeinoverstijgend werken, 4) verkleinen zorgkloof en 5) verminderen zorggebruik en zorgkosten.
In het najaar 2023 is het Regioplan Zuid-Limburg opgeleverd waarin gefocust wordt op de thema’s: 1) gezonde leefomgeving, 2) gezonde generatie, 3) vitaal ouder worden, 4) mentale gezondheid, 5) zorgoptimalisatie, 6) integrale aanpak, 7) digitalisering en 8) arbeidsmarkt. Hierbij staat de ambitie ‘samen voor een gezond en goed leven in Zuid-Limburg’ centraal. Vervolgens is al een begin gemaakt met het uitwerken van regionale uitvoeringsplannen op diverse onderdelen. 3. Blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving Relatie met taakveld(en): 6.1 Inwoners, bedrijven, instellingen, overheid, verenigingen: samen maken zij vitale wijken waarin het vitaal ouder worden is. ‘Vitale wijken’ die aan alle generaties ruimte bieden om te kunnen leren, werken, wonen en (be)leven. ‘Vitale wijken’ waarbinnen burgers in staat worden gesteld de regie te voeren over hun leven. Om de regie te kunnen voeren over het eigen leven naar werk en ouderschap is een goede start van levensbelang. Een gezonde jeugd biedt het fundament voor een vitaal leven. Niet iedereen is in staat om dit op eigen kracht te doen. Wij blijven opkomen voor de zwaksten en meest kwetsbaren in onze lokale samenleving. Voor de meest kwetsbare inwoners geldt dat problemen veelal met elkaar verweven zijn en ook meerdere leefgebieden raken.
Armoede- en schuldenproblematiek gaat vaak gepaard met problemen op het gebied van werk & opleiding, tijdsbesteding, huisvesting, huiselijke relaties, geestelijke gezondheid, lichamelijke gezondheid, middelengebruik, sociaal netwerk, maatschappelijke participatie en justitie. Juist voor deze doelgroep is het van belang dat we samen met onze partners het vangnet blijven bieden voor deze inwoners en blijven investeren in vaardigheden, zelfredzaamheid en mogelijkheden. Toegankelijkheid In deze bestuursperiode maakt het college extra werk van toegankelijkheid. Dat geldt voor gebouwen maar ook voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Knelpunten worden in beeld gebracht en waar mogelijk aangepakt. De fysieke toegankelijkheid maakt onderdeel uit van de Kerkraadse Lokale Inclusie Agenda (2022 tot en met 2025). Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen Het samenwerkingsverband tussen de 7 Parkstadgemeenten, met Heerlen als centrumgemeente voorzien aan de behoefte aan beschermd wonen en opvang. De voor 2023 vanuit het Rijk beoogde doordecentralisatie is uitgesteld tot 1 januari 2025. Landelijk worden op dit moment door VWS, samen met de VNG, voorstellen uitgewerkt.
Regionaal is afgesproken om -ondanks het uitstel van de herverdeling van de middelen- op de ingeslagen weg door te gaan, zodat vormgegeven wordt aan de toegang (Loket Opvang en Beschermd wonen Parkstad) en aan de nieuwe vorm van financiering en uitvoering via één samenwerkingsverband van aanbieders, dat verantwoordelijk wordt voor alle cliënten. De nieuwe GR staat on hold totdat duidelijk wordt wanneer de doordecentralisatie wordt doorgevoerd. Woonzorgvisie De huidige trends en ontwikkelingen vragen om een nieuw perspectief op wonen en zorg. Een breed gedragen en integrale visie op wonen en zorgen is gewenst. Deze dient gebaseerd te zijn op een betrouwbare informatie en gedeelde inzichten, en moet bijdragen aan een heldere koers. Een 51
uitvoeringsagenda met duidelijke kaders en heldere keuzes. De complexe en grote opgave vraagt om aandacht, om samen te leren (wetenschappelijk gesteund), te innoveren, te experimenteren en goede voorbeelden te delen. In 2023 heeft de gemeente Kerkrade samen met de gemeente Landgraaf, de woningcorporaties, zorg- en welzijnsinstellingen en de AMO een eerste aanzet gemaakt om te komen tot een breed gedragen Woonzorgvisie en Woonzorgagenda. De samenwerkende partijen hebben concrete afspraken gemaakt over de realisatie van de agenda en het invulling geven aan de dynamische agenda van wonen en zorg. 4. Samen met sociaal maatschappelijke organisaties digitalisering/ICT beter toegankelijk maken voor ouderen Relatie met taakveld(en): 6.3, 6.5, 6.71, 7.1 De gemeente is steeds meer digitaal in contact met burgers, bedrijven en organisaties. In de afgelopen jaren is hiervoor een stevige basis gelegd en zijn een groot aantal werkprocessen gedigitaliseerd. De dienstverlening is open, transparant en klantgericht. Door een adequaat ingerichte digitale informatievoorziening vindt de communicatie op een snelle en betrouwbare manier plaats. De gemeentelijke website is toegankelijk gemaakt voor verschillende doelgroepen, waardoor meer mensen hier gebruik van kunnen maken.
De digitale toegankelijkheid van de gemeente voor kwetsbare inwoners maakt onderdeel uit van de Kerkraadse Lokale Inclusie Agenda (2022 t/m 2025). Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat inwoners, bedrijven en organisaties ook via andere kanalen (telefonisch, balie, per post) contact kunnen zoeken met de gemeente. 5. Bijdragen aan het voorkomen van eenzaamheid bij jongeren en ouderen Relatie met taakveld(en): 6.1 De aanpak van eenzaamheid is vanuit het Sociaal Programma Rolduckerveld en de programmatische aanpak van ‘VIE- leven in beweging’ voortgezet. Daarnaast is op grond van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) met de daarbij horende specifieke middelen (SPUK) uit Eén tegen Eenzaamheid voortgegaan met het aanpakken van eenzaamheid. De coalitie tegen eenzaamheid, bestaande uit meer dan 30 partijen, is daarbij zowel door het jaar als tijdens de Week tegen Eenzaamheid (september-oktober) erg belangrijk. Het stimuleren van ontmoeting gebeurt hierbij onder andere door gerichte ondersteuning aan de buurtkamers in Kerkrade, maar ook door het project Gelukkig Ouder Worden in Kerkrade. In dit project helpen Buurtschakels inwoners om weer (meer) op pad te gaan en meer in contact te komen met anderen. Ook de inzet van de ontmoetingsbus van het Leger des Heils is hierbij een belangrijk middel.
De Catch upapp om jongeren te ondersteunen in hun mentaal welbevinden is in de 2e helft van het jaar uitgerold. 6. Inzetten op integraal ouderenbeleid/ stimuleren van zo lang mogelijk zelfstandig functioneren en blijven meedoen Relatie met taakveld(en): 6.1 Het aantal ouderen in Kerkrade neemt snel toe. Dit vraagt om een beleid dat zich specifiek en integraal richt op het welbevinden van ouderen. In november is een regionale inspiratiebijeenkomst gehouden waarin de toekomst van de ouderenzorg centraal stond en de kansen die we zien om goed ouder te worden. Voor meer info zie: https://vie-kerkrade.nl/terugblik-op-de-inspiratiebijeenkomst-ouderenzorg/ Vanuit de VIE- programmalijn “Vitale ouderen” stimuleren we gezond gedrag, een gezonde levensstijl en betekenisvolle ontmoetingen. Dit draagt bij aan ons uitgangspunt en de wens van mensen om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen in eigen (t)huis. Er zijn belangrijke stappen gezet om te komen tot een woonzorgvisie die antwoorden moet geven op welke wijze inwoners hierin kunnen worden gestimuleerd en ondersteund (onderdeel hiervan zijn de al lopende projecten ‘Gelukkig ouder worden in Kerkrade’ en ‘Langer Thuis’ ). In november is Alzheimer Parkstad samen met het Alzheimer Centrum Limburg in wijkzorgcentrum Laethof gestart met het eerste Kerkraadse Alzheimercafe .
Dit is erg belangrijk bij het realiseren van een seniorvriendelijke gemeente waarbij we dementie en ouderdomsdepressie ook bespreekbaar maken tijdens de Geheugentafel in de bibliotheek.
52
7. Het ontwikkelen van kansrijke initiatieven met het oog op de aanwezigheid van gemeenschapshuizen Relatie met taakveld(en): 6.1 Nadat eind 2022 het nieuwe beleidskader gemeenschapshuizen is vastgesteld, is in 2023 het project gemeenschapshuizen van start gegaan. In dit project wordt gewerkt aan passende voorstellen voor de organisatie, inrichting en invulling van de zes gemeenschapshuizen in Kerkrade. In de eerste fase van het project is het dashboard gemeenschapshuizen opgeleverd, waarin de gemeenschapshuizen zijn beoordeeld op maatschappelijke functie, accommodatie en beheer en exploitatie. Vervolgens is de volgende fase van het project van start gegaan, waarin gewerkt wordt aan een vast te stellen uitvoeringsbeleid. 8. Herstellen van de sociale samenhang in wijken/ herstellen van de gevolgen van Corona Relatie met taakveld(en): 6.7, 8.3 In alle wijken zijn met name vanuit de centrale wijkpunten/gemeenschapshuizen in samenwerking met de sociale partners in de wijk en de inwoners initiatieven ontplooid met als doelstelling de wijk socialer en leefbaarder te maken. Hierbij wordt de uitvoering zoveel als mogelijk neergelegd en overgelaten aan de eigen inwoners en daar waar nodig vindt ondersteuning en facilitering plaats door gemeente, Impuls en de andere partners in de wijk. De gemeentelijke gebiedsregisseurs hebben een belangrijke coördinerende rol in deze processen.
De buurtcamping in Kerkrade-West is een mooi voorbeeld hiervan. 9. Geen kind tussen wal en schip mede met behulp van vroegsignalering Relatie met taakveld(en): 6.72 De aanpak en uitvoering van de proeftuin Preventie vormde onderdeel van de Taskforce Jeugdhulp 2.0. In 2023 is in dit kader de nota Preventief jeugdbeleid vastgesteld met daarin opgenomen een op maat gesneden preventieprogramma voor de jeugd voor, dat periodiek wordt gemonitord en bijgesteld. Intensieve samenwerking met de op wijkniveau aanwezige partners geldt ook hier als een belangrijk uitgangspunt en is gericht op de drie gebieden “gezondheid”, “veiligheid” en “kansrijk”, waarmede de brug naar het programma VIE is geslagen. 10. Het hanteren van de menselijke maat bij de totstandkoming en uitvoering van regelgeving Relatie met taakveld(en): 6.3 “Participeren in beweging” is in 2023 verder geborgd. In het verlengde hiervan zijn ook de voor onze participatieklanten beschikbare instrumenten in 2023 verder aangescherpt. Een van de belangrijkste uitgangspunten binnen onze dienstverlening is dat er niet alleen aandacht is voor de personen die op korte termijn weer aan het werk kunnen, maar juist ook voor de mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. We willen dat iedereen mee kan doen aan de samenleving, naar zijn of haar eigen vermogen.
Middels de verschillende instrumenten, bijvoorbeeld een traject als “Vitaal Kerkrade”, stimuleren we iedereen om zichzelf te ontwikkelen, ook al weten we dat een ontwikkeling richting werk niet altijd haalbaar is. Door een heldere diagnose bij de instroom starten klanten direct op een traject dat passend is bij de persoon en de afstand tot de arbeidsmarkt. Met één aanspreekpunt voor de klant voor zowel inkomen als activering, kiezen we voor een integrale aanpak, die maatwerk en de menselijke maat bevordert. We hebben in 2023 gezien dat deze aanpak succesvol is. We zijn in 2023 boven ons eigen plaatsingstarget uitgekomen en in de regio uitgelopen op omringende gemeenten. Ook voor mensen die al langere tijd tot onze participatieklanten behoren, hebben we gezien dat ontwikkeling mogelijk is. Middels “participeren in beweging” zetten we onze participatieklanten dan ook optimaal in hun kracht. 11. Integraal jeugdbeleid en jongerenvoorzieningen Relatie met taakveld(en): 6.1 “Meer grip op de jeugdzorg” Wat willen we bereiken? Zo veel mogelijk Kerkraadse kinderen en jongeren groeien in Kerkrade normaal, gezond en veilig op. Ze worden volwassen en kunnen later voor zichzelf zorgen en meedoen in Kerkrade. Ouders, familie en vrienden ondersteunen daarbij zoveel als mogelijk is. Als er dan toch nog hulp nodig is, zorgt de gemeente Kerkrade daarvoor.
Niet alleen maar samen met de inwoners, zorgverleners en andere organisaties. Dan zijn er genoeg vrijwilligers en professionals die daar veel verstand van hebben en echt helpen. Daar hoeft niet lang op te worden gewacht, het duurt zo kort als mogelijk en zo lang als nodig is. Nu kost dit de gemeente Kerkrade nog veel geld. Meer dan we daarvoor van de regering krijgen. Het verschil tussen de uitgaven en inkomsten voor jeugdhulp willen we zo klein mogelijk maken.
53
Wat hebben we daarvoor in 2023 gedaan? Lokaal in Kerkrade: • Er is gewerkt aan een integrale visie op het sociaal domein in Kerkrade. Deze is in concept gereed. De wijze waarop lokaal en regionaal jeugdzorg wordt georganiseerd en uitgevoerd past binnen deze Kerkraadse integrale visie op het sociaal domein. • Verbeterplannen en proeftuinen van de Taskforce jeugdhulp zijn grotendeels uitgevoerd (medio 2024 evaluatie afgerond en borging van positieve opbrengsten/voortzetting van de ingeslagen koers • Preventie Beleidskader jeugdpreventie 2023-2027 is door de raad op 12 juli 2023 vastgesteld. Het kernteam Jeugdpreventie is gevormd en overlegt ca. 8 keer per jaar. • Goede toegang tot jeugdhulp via de gemeente. Lange wachttijden zijn verleden tijd, met als resultaat een tevreden burger en een bijdrage aan een positief beeld van de gemeente Kerkrade. Dagelijks en eenvoudig bereikbaar voor inwoners en partners waarmee wordt samengewerkt. De toegang staat voor kwaliteit, snelheid en klantvriendelijkheid. Voor onze burgers, maar ook voor collega’s en samenwerkingspartners. Agenda met onderwerpen voor verdere verbetering in 2024 en verder. • Eigen kracht versterken Houding en werkwijze die hierop zijn gericht worden in toenemende mate “gemeengoed” bij professionals.
• Integrale hulp Geïntensiveerde samenwerking (intern en extern) en sturing op in de uitvoering gesignaleerde risico’s (document met risico’s waarop zo mogelijk actie op wordt ondernomen) • Werken in de wijk (WIJ(K) Integraal casusteamoverleg op wijkniveau en passende voorliggende voorzieningen gerealiseerd (inclusief afschaling en verminderde instroom gespecialiseerde jeugdhulp) Subregionaal in Parkstad (gemeenten Brunssum, Kerkrade en Simpelveld): • Ontwikkeltraject ambulante jeugdhulp De ambulante jeugdhulp moet en gaat veranderen. Dat heeft te maken met de huidige stand van zaken, de landelijke hervormingsagenda en de regionale en lokale visie op de jeugdzorg. Hiermee willen we bereiken: Normalisering Integraliteit Regie Financieel houdbaar systeem Inzicht in aantallen en cijfers Deze opgaven vereisen de tijd om te kunnen ontwikkelen. Daarom is een structurele samenwerkingsrelatie nodig. In 2023 is samen met de gemeenten Brunssum en Simpelveld, de 3 gecontracteerde combinaties van aanbieders jeugdhulp, het voorliggend veld (welzijnswerk, jeugdgezondheidszorg, kinderopvang, onderwijs en huisartsen) het voorwerk gedaan voor het ontwikkeltraject vanaf 2024.
Regionaal in Zuid-Limburg: • Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028 ontwikkeld Met als doelen (wat willen we bereiken): Normaliseren Eerder juiste hulp op maat Integraal kijken en werken Sturen op resultaat Vaststelling van dit beleidskader vindt in 2024 plaats • Regiovisie op de governance jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028 ontwikkeld Wie doet wat om de doelen uit het Beleidskader te behalen?: Lokale preventie Lokale toegang tot jeugdhulp Regionale samenwerkingsstructuur t.b.v. beleid en verwerving Bovenregionale samenwerking m.b.t. gecertificeerde instellingen 54
De verwerving van de jeugdhulp is afgerond voor wat betreft de segmenten: • Woonvormen (pleegzorg, gezinshuizen, leefhuizen) • Ambulante jeugdhulp Basiscontracten: gericht op continuïteit van de ambulante jeugdhulp op de korte termijn Ontwikkelcontracten: gericht op de lange termijn waarbij de ontwikkelpartners naast het bieden van kwalitatief goede hulpverlening de opdracht hebben om samen met gemeenten en andere samenwerkingspartijen het ambulante jeugdhulplandschap te transformeren. • Schaarse ambulante jeugdhulp Een aantal zeer specialistische vormen van jeugdhulp, die slechts beperkt worden ingezet en/of door enkele aanbieders worden aangeboden. Het betreft logeren, intensief specialistische zorg en deeltijd pleegzorg. De uitgangspunten van het regionaal beleidskader normaliseren, integraal, eerder juiste hulp op de juiste plek op maat en sturen op resultaat zijn verwerkt in de nieuwe contracten. Naast het realiseren van een zorginhoudelijke transformatie waarbij het perspectief van jeugdigen centraal staat, is er een aantal specifieke bestuurlijke opdrachten gerealiseerd, waaronder het afschaffen van de open house systematiek, het terugbrengen van het aantal gecontracteerde zorgaanbieders, het vormgeven van langdurige partnerschap met aanbieders en financiële kaders.
Daarnaast geven we met de nieuwe inkoopafspraken in onze regio al praktische invulling aan landelijke voornemens uit de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028, gericht op het realiseren van een inhoudelijk en financieel duurzaam jeugdhulpstelsel.
C. Wat heeft het gekost? Exploitatie 6
Sociaal domein
REK.
BEGR. Primair
2022
2023
REK.
1e formele bijstelling 2023
Actuele begroting 2023
2023
LASTEN 6.1 Samenkracht en burgerparticip.
3.722
3.599
4.964
5.745
5.834
6.2 Wijkteams
5.387
2.378
3.923
4.425
4.316
6.3 Inkomensregelingen
37.506
29.280
37.712
38.483
39.316
6.4 Begeleide participatie
19.322
18.124
18.724
18.733
18.716
6.5 Arbeidsparticipatie
2.785
3.877
3.131
3.325
3.171
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
2.433
4.087
4.968
4.341
4.277
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
16.871
15.965
16.818
15.044
14.605
6.72c Jeugdhulp dagbesteding
19.396
13.952
15.316
14.072
14.175
6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
0
7.438
7.738
9.088
9.060
6.74a Jeugd beh. GGZ zonder verbl.
0
667
777
1.072
1.303
6.81b Maatschap- en vrouwenopv.(WMO)
53
166
171
128
-18
6.82b Jeugdreclassering
0
1.591
1.591
1.655
1.559
107.474
101.125
115.835
116.110
116.314
6.1 Samenkracht en burgerparticip.
743
240
927
3.384
7.219
6.2 Wijkteams
299
0
96
166
165
6.3 Inkomensregelingen
30.795
26.090
28.796
29.397
30.072
6.4 Begeleide participatie
25
0
0
11
11
6.5 Arbeidsparticipatie
34
0
25
28
28
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
18
211
351
333
371
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
1.028
365
660
872
922
TOTAAL LASTEN BATEN
55
6.72c Jeugdhulp dagbesteding
28
0
0
17
17
6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
0
0
0
0
0
6.74a Jeugd beh. GGZ zonder verbl.
0
0
0
0
0
6.81b Maatschap- en vrouwenopv.(WMO)
7
10
10
10
6
6.82b Jeugdreclassering
0
0
0
0
0
32.977
26.916
30.865
34.218
38.812
Actuele raming krediet
Gevoteerd
Niet gevoteerd Besteed 2023 naar 2024
TOTAAL BATEN
Investeringen
Primaire V/U¹ E/M² raming krediet
6 Sociaal domein
I Reguliere investeringen 6 Wmo-hulpmiddelen
V
E
425
700
400
501
300
6 Wmo-trapliften
V
E
75
200
200
233
0
500
900
600
734
300
Totaal Programma 6 ¹ V = vervangingsinvestering, U = uitbreidingsinvestering
² E = investering met economisch nut, M = investering met maatschappelijk nut
D. Overige vermeldenswaardige zaken N.v.t.
E. Indicatoren Basisset beleidsindicatoren 6. Sociaal domein Omschrijving
Bron
Eenheid
Banen
CBS/LISA
Aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar
2022
582,2
825,4
793,5
Jongeren met een delict CBS voor de rechter
%
2022
2
1
1
CBS
%
2022
9
6
6
Netto arbeidsparticipatie CBS
%
2022
62,7
72,2
68,1
Werkloze jongeren
CBS
%
2022
2
1
2
Personen met een bijstandsuitkering
CBS
Aantal per 10.000 inwoners
2023
484,8
344,8
322
CBS Lopende reintegratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners 15-64 jaar
2023
118,6
191,5
179,4
Jongeren met jeugdhulp CBS
% Jongeren tot 18 jaar
2023
14,7
11,1
12,6
Kinderen in uitkeringsgezin
Periode Kerkrade Nederland
56
Limburg
Jongeren met jeugdbescherming
CBS
%
2023
2
1
1,3
Jongeren met jeugdreclassering
CBS
%
2023
0,6
0,3
0,3
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
CBS
Aantal per 10.000 inwoners
2022
1170
710
nb
Overige indicatoren 6. Sociaal domein Omschrijving 1
1
Bron
Eenheid
2019
2020
2021
2022
Maatschappelijke participatie Burgeronderzoek
score 0-10
2,9
Unieke klanten begeleiding
Afd. WIZ
aantal
1.011
1.055
1.060
937
1.086
Unieke klanten dagbesteding
Afd. WIZ
aantal
567
573
545
492
483
Unieke klanten hulp bij het huishouden
Afd. WIZ
aantal