5 Besluitenlijst B&S 8 oktober 2024

Raadsgriffie BESLUITENLIJST RAADSCOMMISSIE BURGERS EN SAMENLEVING 8 oktober 2024 Nr. 24it03847 Voorzitter: Dhr. R.L.K. Vinken (Burgerbelangen) Aanwezige raadsleden: Dhr. R.F.A.C. Creusen (VVD) Dhr. S.H.G. Gorissen (PvdA) Mw. N.M. Heijltjes (Burgerbelangen) Dhr. N. Krasovec (Ons Kerkrade) Mw. M.A.K.J. Laumann (SP) Dhr. M. Meijer (CDA) Dhr. A.R.J. Otten (Hart voor Vrijheid) Mw. C.E. Paul-Ubachs (Burgerbelangen) Dhr. D.H.M. Pouwels (Burgerbelangen) Mw. A.J.C. Snijders-Mahr (Burgerbelangen) Dhr. M.C. Struver (Ons Kerkrade) Mw. C.J.A. Szalata-Thomas (Lokaal Alternatief) Mw. A.C. Wevers (SP) Afgemeld m.k.: Mw. L. Bacher (Hart voor Vrijheid)) Mw. J.M.L.W. van Drunen (PvdA) Dhr. L.H.J.F. Schlenter (Ouderenpartij Kerkrade) Dhr. A.G. van der Sleen (Ouderenpartij Kerkrade) Wethouder J. Schlangen

Aanwezige niet-raadsleden: Dhr. P.A.J. Bree van (Burgerbelangen) Dhr. P.J. Caumon (CDA) Dhr. L.J.M. Christiani (Burgerbelangen) Dhr. J.P.M. Dautzenberg (Burgerbelangen) Dhr. D.H.L. Douma (Ons Kerkrade) Dhr. J.H.M. Hanssen (Lokaal Alternatief) Dhr. E. ter Horst (PvdA) Dhr. M. Kannapin (VVD) Mw. G.M.C. Kortland (Ons Kerkrade) Mw. E.M.C. Kroon-Schoonhen (Burgerbelangen) Dhr. D.H.M. Pouwels (Burgerbelangen) Mw. I. Wiermans (Burgerbelangen)

Eveneens aanwezig Wethouder J. Roland Mw. H. Zarhbouch (ambtenaar gemeente Kerkrade) Dhr. P. Breed (ambtenaar gemeente Kerkrade)

Videoverslag kunt u terugvinden: Agenda Kerkrade - Commissie Burgers en Samenleving dinsdag 8 oktober 2024 19:00 - 22:00 - iBabs Publieksportaal (bestuurlijkeinformatie.nl) 1 Opening door de voorzitter De voorzitter opent de vergadering om 19.00 uur en maakt melding van de afwezigen. 2 Vragenuurtje Er zijn vragen ingediend door de fractie SP inzake Reha en WMC. De vergadering wordt van 19.06 tot 19.17 uur geschorst. Voorzitter legt een voorstel van orde voor aan de commissie m.b.t het oplezen van de vragen door de indiener. Commissie besluit dat direct met de beantwoording wordt gestart. Portefeuillehouder Roland is inzake Reha aanwezig voor de beantwoording van de vooraf ingediende vragen. Namens het college neemt hij ook de beantwoording op zich m.b.t. WMC. 3 Spreektijd publiek Er is geen aanmelding voor de spreektijd voor publiek. 4 Vaststelling van de agenda De fractie SP heeft een motie ingediend, pleidooi voor gewortelde kinderen, en legt deze voor ter bespreking in de commissie. Partijen gaan unaniem akkoord deze als agendapunt 7.2 aan de agenda toe te voegen.

1

De agenda wordt, met in achtneming van de wijziging, vastgesteld. 5

Vaststelling van de besluitenlijst van de commissievergadering B&S van 10 september 2024 De besluitenlijst wordt ongewijzigd vastgesteld. 6 AKKOORDSTUKKEN Er zijn geen akkoordstukken 7

BESPREEKSTUKKEN

7.1

Ontwerpbesluit inzake Beleidsplan 2025-2027 ‘Armoede en Schulden, Koersvast!

Portefeuillehouder Roland is aanwezig. Hij wordt bij de beantwoording van de gestelde vragen ambtelijke ondersteund door mevrouw Zahrbouch en de heer Breed. De vergadering wordt van 19.48 tot 19.51 uur geschorst. Fractie SP dient drie amendementen in: Amendement fractie SP financiële paragraaf ontwerpbesluit Overwegende: • Dat de looptijd van het beleidsplan Armoede en Schulden 2020-2023 ‘Samen aanpakken’ is verlengd tot 1 januari 2025. • Dat de eindevaluatie van het beleidsplan de noodzaak van het continueren van het ingezette beleid heeft aangetoond. • Dat het wenselijk is het ingezette beleid in de kern voort te zetten, aangevuld met nieuwe accenten. Kennis te hebben genomen van: • de nota van toelichting, nr. 24Tl048, behorende bij dit besluit; • de beraadslagingen in de d.d. 8 oktober 2024 Gelet op: • programma: Werk en Inkomen • gemeentelijk/regionaal beleidskader: Armoede/Inkomen en Schulden • wetsartikel: Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening/Participatiewet • De te nemen besluiten in een voorliggend ontwerpbesluit en de bijbehorende nota van toelichting met elkaar overeen dienen te komen. • De formulering zoals deze in de nota van toelichting genoemd staat verwarring wekt. Besluit: De tekst van het ontwerpbesluit 24Rb055 en de beslispunten in de nota van toelichting 24TI048 te schrappen en te vervangen door de volgende tekst: 1.

Het beleidsplan 2025-2027 Armoede en schulden Koersvast! vast te stellen. 2. Tot het beschikbaar stellen van 400K voor de uitvoering van het plan Armoede en Schulden 2025-2027. 3. Dit bedrag te halen uit de resterende middelen energietoeslag 2024. gaat over tot de orde van de dag. Amendement fractie SP Koersvast 1. Overwegende dat: • ieder mens in een armoedeval terecht kan komen. • armoede niet veroorzaakt wordt door individueel falen • armoede wel veroorzaakt wordt door een maatschappelijk falen met name daar waar een samenleving er niet in slaagt om de basale sociale rechten van alle burgers te verzekeren. • armoede leidt tot sociale uitsluiting, en stress en gezondheidsproblemen

2

•

de belangrijkste organisaties op het gebied van armoedebestrijding waaronder de commissie Sociaal minimum onder leiding van de voormalige minister van armoedebestrijding Carola Schouten in 2023 hebben vastgesteld dat het sociaal minimum is te laag is. Kennis te hebben genomen van: • het 1e en 2de rapport van de door de overheid ingestelde commissie Sociaal minimum https://open.overheid.nl/documenten/a434ffdd-2aca-4a04-846e127f3b62d525/file • met name de in 2de rapport verwoordde conclusie (pag 12) dat alleenstaanden en stellen zonder kinderen ongeveer 100 tot 200 euro per maand tekort komen. En een paar met een of meerdere kinderen te maken kan krijgen met een tekort van circa 200 tot bijna 500 euro per maand. • het beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027 Koersvast! Gelet op: • het ontbreken van een visie op armoede in het beleidsplan Armoede en Schulden • het ontbreken van een verklaring voor het hoge aantal armen in Kerkrade in het beleidsplan armoede en schulden. • de oorzaken hiervan niet te wijten zijn aan een individueel falen van de Kerkradenaren maar nog steeds gezocht moeten worden in de achterstanden opgelopen door het werken in de mijnen en sinds het sluiten van de mijnen, het jarenlange tekort aan fatsoenlijk betaalbaar werk en andere sociale voorzieningen. • armoede zich vaak generatie op generatie doorgeeft.

Besluit: • De volgende passage aan het beleidsplan armoede en schulden toe te voegen. • Pag 8, par 3.1: eerste alinea • “Armoede is geen individueel falen. Armoede heeft een maatschappelijke oorzaak. De samenleving slaagt er niet in om de rechten van alle mensen te verzekeren en de meest kwetsbare groepen dragen hiervan de grootste gevolgen. Zij kunnen daardoor niet volwaardig deelnemen aan de samenleving. Armoede is ook niet alleen een geldprobleem maar een complex ….” Vanaf hier bestaande tekst volgen. gaat over tot de orde van de dag.

Amendement fractie SP Koersvast 2 (visie armoede en schulden) Overwegende dat: • ieder mens in een armoedeval terecht kan komen. • armoede niet veroorzaakt wordt door individueel falen. • armoede wel veroorzaakt wordt door een maatschappelijk falen met name daar waar een samenleving er niet in slaagt om de basale sociale rechten van alle burgers te verzekeren. • armoede leidt tot sociale uitsluiting, en stress en gezondheidsproblemen. • de belangrijkste organisaties op het gebied van armoedebestrijding waaronder de commissie Sociaal minimum onder leiding van de voormalige minister van armoedebestrijding Carola Schouten in 2023 hebben vastgesteld dat het sociaal minimum te laag is. Kennis te hebben genomen van: • het 1e en 2de rapport van de door de overheid ingestelde commissie Sociaal minimum https://open.overheid.nl/documenten/a434ffdd-2aca-4a04-846e127f3b62d525/file • met name de in 2de rapport verwoordde conclusie (pag. 12) dat alleenstaanden en stellen zonder kinderen ongeveer 100 tot 200 euro per maand tekort komen. En een paar met een of meerdere kinderen te maken kan krijgen met een tekort van circa 200 tot bijna 500 euro per maand. • het beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027 Koersvast! Gelet op: • mensen die rond moeten komen van een bijstandsuitkering in Nederland tot de armen gerekend worden.

3

•

een budgetteringscursus voor bijstandsgerechtigden, hoe zinvol mogelijk ook, armoede niet kan voorkomen. Bijstandsgerechtigden zijn al arm. • in het Beleidsplan Armoede en Schulden 2025 -2027 Koersvast! de indruk wordt gewekt dat mensen in de bijstand niet zozeer een maandelijks tekort hebben, maar met behulp van een budgetteringscursus armoede zouden kunnen voorkomen. • deze passage de indruk kan wekken dat een bijstandsuitkering voldoende is om van te leven en volwaardig te kunnen participeren in de samenleving. Besluit: De volgende passage uit het beleidsplan armoede en schulden te schrappen. • Pag. 8, 3de alinea: “Het Nibud stelt dat mensen met een inkomen op bijstandsniveau niet kunnen rondkomen als ze niet goed kunnen budgetteren. Burgers die hun financiële administratie op orde hebben, goed zicht hebben op de inkomsten en uitgaven en zich niet laten verleiden tot onverantwoorde aankopen of leningen, maken minder kans om in de armoede en schulden te geraken.” gaat over tot de orde van de dag. Fractie CDA dient een amendement in: Amendement fractie CDA inzake versterking van preventieve aanpak en jongerenhulp bij schuldenproblematiek Overwegende dat: 1.

Uit het Beleidsplan Koersvast 2025-2027 blijkt dat vroegsignalering en preventie centraal staan in de aanpak van schuldenproblematiek, maar dat de beschikbare middelen beperkt zijn, wat de schaalbaarheid van deze aanpak beïnvloedt. 2. De schuldenproblematiek onder jongeren in Kerkrade toeneemt. Hoewel er pilots zijn opgezet, is de schaal van deze initiatieven relatief klein (voor slechts 30 jongeren), terwijl de problematiek mogelijk veel omvangrijker is. 3. De financiële druk op de gemeente, mede door het zogenaamde “ravijnjaar” en stijgende kosten, een bedreiging vormt voor de realisatie van preventieve maatregelen en pilots voor schuldenvrije jongeren. 4. Een gebrek aan verdere integratie van beleidsgebieden zoals gezondheid, wonen en financiële hulp kan leiden tot minder effectieve hulpverlening. Constaterende dat: 1. De huidige jaarlijkse investering van €157.673 voor preventie onvoldoende lijkt om de ambitieuze doelen van het beleidsplan te realiseren. 2. Het pilotproject voor renteloze kredieten aan jongeren slechts 30 jongeren per jaar kan bereiken, terwijl een bredere groep baat zou hebben bij vroegtijdige hulp. 3. Er geen duidelijke indicatie is in het beleidsplan en/of de nota van toelichting, over de evaluatie en opschaling van deze pilot, wat noodzakelijk is voor goede resultaten in de nabije toekomst. 4.

Een versterking van de samenwerking tussen gemeentelijke instanties en maatschappelijke partners essentieel is om vroegsignalering effectief te laten verlopen en armoede integraal aan te pakken. Is van mening dat: 1. De pilot voor jongeren met financiële problemen uitgebreid zou moeten worden zodat 60 jongeren per jaar kunnen worden bereikt in plaats van de huidige 30, met speciale focus op financiële educatie, renteloze kredieten en begeleiding. 2. Er meer gerichte interventies plaats moeten vinden in samenwerking met scholen, maatschappelijke organisaties en werkgevers om jongeren met (dreigende) schulden te signaleren en door te verwijzen naar passende hulp. 3. Er gezorgd moet worden voor een betere integratie van beleidsgebieden zoals gezondheid, werk, wonen en schuldhulpverlening, door in te zetten op structureel overleg met partners zoals de Kredietbank Limburg, Impuls en andere maatschappelijke organisaties. 4. Het college actief dient te lobbyen voor extra middelen vanuit het Rijk in het kader van de landelijke ondersteuning van jongeren met schulden, zodat een groter deel van de kwetsbare groepen in Kerkrade kan worden ondersteund.

4

De raad besluit om: 1. Het budget voor preventie en vroegsignalering te verhogen met €100.000 per jaar, specifiek gericht op uitbreiding van de pilot voor jongeren met financiële problemen, zodat 60 jongeren per jaar kunnen worden bereikt. Hiervoor het beleidplan te wijzigen: o P. 19: daar waar 30 staat dit te vervangen door 60. 2. Hiervoor in de nota van toelichting onder het kopje financiën toe te voegen: o De kosten voor de pilot schuldenvrije jongeren worden voor het 1e jaar gedeeltelijk gedekt uit de niet volledig gebruikte middelen uit de energiecrisis. Voor het 2e jaar worden deze middelen meegenomen in de afwegingen omtrent de begroting 2026 en verder. 3. In de nota van toelichting onder het kopje uitvoering toe te voegen: o De uitvoerde pilots worden actief gemonitord en binnen 12 maanden na invoering vande uitgevoerde pilots vindt een evaluatie plaats, waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan de vraag of het budget en de maatregelen voldoende effectief zijn gebleken voor de doelgroep jongeren. Deze evaluatie en indien nodig ook verbetervoorstellen, worden gedeeld met de gemeenteraad en hier ook besproken Financiële dekking: De financiële dekking willen wij nog verder onderzoeken (middels discussie in de commissie BeS en ambtelijke ondersteuning. en gaat over tot de orde van de dag. De vergadering wordt van 20.09 tot 20.15 uur geschorst.

Voorzitter legt een voorstel van orde van de fractie PvdA voor aan de commissie m.b.t het toelichten van de amendementen. Commissie besluit dat de amendementen toegelicht mogen worden, wel gaat die tijd van de spreektijd in de eerste termijn af. De fractie van de SP en CDA lezen het dictum en geven een toelichting op de amendementen. Naar de raad: ja als bespreekstuk na twee termijnen Amendementen blijven gehandhaafd en gaan mee naar raad De commissie advies de raad het volgende besluit te nemen: I.

Het beleidsplan Armoede en Schulden 2025-2027 ‘Koersvast’ vast te stellen

Toezeggingen: - Portefeuillehouder Roland zegt toe dat als bij de evaluatie na de pilot blijkt dat het goed werkt, ze al deze jongeren zullen helpen. Of zich nu 35 of 40 jongeren zich melden, er is dekking voor allemaal. - Portefeuillehouder zegt toe advies te vragen aan de jongerenraad zodra deze geïnstalleerd is en dit mee te nemen in het beleid. - Op dit moment vind er nog onderzoek plaats mbt de stadspas. In december krijgt de raad meer informatie over de ins en outs van deze stadspas. Openstaande vragen:

7.2

Motie pleidooi voor gewortelde kinderen

Overwegende dat: • onderzoek keer op keer heeft aangetoond dat het uitzetten van kinderen naar een land dat zij niet kennen na meer dan vijf jaar verblijf in Nederland zeer schadelijk is voor hun ontwikkeling. “De chronische stress waaraan deze gewortelde kinderen blootstaan, kan ernstige gevolgen hebben voor hun hersenontwikkeling”, aldus hoogleraar neuropsychologie prof. Erik Scherder. Constaterende dat:

5

•

het voor in de gemeenschap gewortelde kinderen die langer dan vijf jaar in Nederland verblijven van groot belang is dat zij hier mogen blijven, omdat het thuis van deze kinderen in Nederland ligt. • het de IND niet is gelukt de procedures te versnellen, zodat kinderen niet geworteld raken in Nederland door slepende verblijfsprocedures. Verzoekt het college: • bij de Staten Generaal te pleiten voor een verblijfsregeling voor gewortelde kinderen, omdat ze, door de tijdsduur die verblijfsprocedures in beslag nemen, langer dan 5 jaar in Nederland zijn; • voor een duurzame oplossing waarin bij het verlenen van eventuele verblijfsvergunningen het belang van het kind centraal staat volgens artikel 2 van het VN-Kinderrechtenverdrag. gaat over tot de orde van de dag. Naar de raad: ja, na bespreking in 1 termijn. Toezeggingen: Openstaande vragen: 8 Lijst van toezeggingen De lijst van toezeggingen wordt conform vastgesteld. 9 Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 21.20 uur.

6