4. Ouderenpartij Kerkrade AB

Algemene Beschouwingen 2024 Voorzitter, leden van het college, collega raadsleden en alle geïnteresseerden op de publieke tribune of thuis, Tijdens de jaarlijkse Algemene Beschouwingen wordt van alle politieke partijen verwacht dat ze binnen een vooraf aangegeven tijdsbestek iets vinden van de begroting. Gelukkig hoeven partijen zich niet te beperken tot op- of aanmerkingen op de begroting zelf, maar mogen ook dit podium gebruiken om te laten blijken of ze het wel of niet eens zijn met het gevoerde beleid van het afgelopen jaar of met het huidige beleid. Voorzitter, ik zal mij in deze Algemene Beschouwingen beperken tot de volgende thema’s: - Onderwijs en huisvesting - Wonen - Wmo - Dementie - en Financiën

1

Onderwijs/huisvesting De gemeente Kerkrade heeft een zorgplicht voor wat de huisvesting betreft voor het primair, speciaal en voortgezet onderwijs. Dat gebeurt in overleg met schoolbesturen die op hun beurt weer verantwoordelijk zijn voor het onderhoud. Dat is een prachtig uitgangspunt om in goede samenwerking te komen tot geoutilleerde gebouwen om onderwijs in te richten voor alle kinderen in Kerkrade. Wat belangrijk is, is dat er in Kerkrade toekomstbestendige en eigentijdse huisvesting is waar binnen scholen in staat worden gesteld om goed onderwijs te kunnen verzorgen. In het door deze raad vastgestelde huisvestingsplan zijn goede uitgangspunten opgenomen om kinderen van kleuter tot en met basisschool te begeleiden in samenwerking met andere instanties om te komen tot integrale kind-centra. Een heel mooi voorbeeld is de realisatie van het integraal kind-centrum Droomhof. Dit is de verwezenlijking van een onderwijsvisie van nu en de toekomst. Binnen het basisonderwijs zien wij verder een heel goede ontwikkeling om bij steeds meer scholen de groei te zien naar een gezonde basisschool van de toekomst. De Ouderenpartij heeft zelfs in het verleden een motie ingediend die de gemeente opriep ernaar te streven dat zo veel mogelijk basisscholen meedoen aan de gezonde basisschool van de toekomst.

De motie werd overigens unaniem door deze raad aangenomen! De Ouderenpartij Kerkrade vindt het heel positief dat de gemeente investeert in een gezonde jeugd en een goede basis heeft voor een gezonde toekomst. Wij zijn dan ook blij dat deze scholen in Kerkrade zich inzetten voor de leefstijl van hun leerlingen. Als we onderzoekers mogen geloven leidt dat ook nog tot goed leerklimaat. Wij vinden het belangrijk dat de generaties van de toekomst voldoende mogelijkheden hebben om na het basisonderwijs te kunnen kiezen voor goed ingericht vervolgonderwijs. Kerkrade moet ‘toekomstproof’ zijn voor wat betreft onderwijs binnen onze gemeente. De realisatie van het Martin Buber, een school voor voortgezet onderwijs in Kerkrade waar je leert voor een diploma én voor het leven, is een geweldig 2

positieve ontwikkeling voor onze stad en een compliment aan de initiatiefnemers en iedereen die hieraan meegewerkt heeft mag hier dan ook niet ontbreken! Een school voor voortgezet onderwijs in Kerkrade waar je samen beleeft wat je leert: Volwaardig Vernieuwend Voortgezet Onderwijs Kerkrade! Dit voorzitter, is een fantastische mijlpaal! Als we dan spreken over ‘toekomstproof’ zijn dan mogen we natuurlijk ook Beroepscollege Parkstad Limburg Holz niet vergeten. Kerkrade biedt onderwijs voor kinderen van basisonderwijs tot en met voortgezet onderwijs, naast alle voorzieningen zoals: kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang, peuterspeelzaal en welzijnsactiviteiten voor kinderen. Leraren en opvoeders dragen bij aan de toekomst van onze stad door kennis door te geven aan de volgende generaties en hen te begeleiden in het proces van ontwikkeling. Voorzitter, de Ouderenpartij Kerkrade dankt het college, met name de wethouder onderwijs, de ambtenaren en alle andere betrokkenen en vrijwilligers voor hun inzet en werk om dit alles te verwezenlijken.

Wonen Kerkrade zet in op het woonoffensief. Een prima initiatief. Wat de Ouderenpartij betreft mogen we het ingezette woonoffensief versnellen en uitbreiden met partners. Kijk naar de juiste doelgroepen om hen naar doorstroming te begeleiden. Naar het oordeel van de Ouderenpartij moeten we hier in Kerkrade vooral bouwen voor onze senioren en voor de midden en hogere inkomens. Dat laatste is van belang omdat daarmee het besteedbare inkomen omhoog zal gaan wat goed is voor de lokale economie. We moeten daarbij vooral denken aan de ouderen die graag hun té grote woning zouden willen inruilen voor een comfortabele kleinere levensloopbestendige woning of een appartement in een wijk-of centrum met alle benodigde voorzieningen om de hoek die men zonder auto kan bereiken. Dat is goed voor het milieu, het welzijn en de beurs. 3

Laten we versneld voor hén bouwen. Zoek naar plekken die vrijkomen door verhuizingen van bedrijven en instellingen. Plan daar de betere woningen. We moeten dan vooral niet in sociale woningbouw denken. 45% van het woningbestand in Kerkrade bestaat immers uit sociale woningbouw en dat is echt te veel. De nieuwe woning voor ouderen mag ook een koopwoning zijn, waardoor men met de overwaarde van de verkoop van de oude woning een mooi aanvullend pensioen heeft. Of men kan de overwaarde van de oude woning gebruiken om de kinderen met een schenking te helpen om hun nieuwe woning betaalbaar te maken. Doordat de te grote woningen van onze senioren vrijkomen kunnen jonge gezinnen, veelal tweeverdieners, in Kerkrade blijven wonen en aan ons rijke sociale leven deelnemen. Laat ze niet naar een andere gemeente verhuizen, waarna vooral de mensen met de laagste inkomens achter blijven die uitsluitend van sociale woningbouw afhankelijk zijn. Blijf daarnaast vooral ook inzetten op het verstrekken van startersleningen om de jongeren een goed fundament te geven bij de aankoop van hun eerste woning.

Wmo Voorzitter, de kosten van Hulp bij het Huishouden dreigen in ons land en ook in onze gemeente uit de hand te lopen. Kostte Hulp bij het Huishouden in 2018 in Kerkrade nog 4 miljoen euro, in 2023 is dat bedrag al opgelopen naar 8 miljoen euro! Die enorme stijging is veroorzaakt door de invoering van het abonnementstarief en door een forse toename van het aantal aanvragen. Maar naast het feit dat de kosten voor de gemeente blijven oplopen hebben de zorgaanbieders ook een groot probleem. Zij hebben namelijk onvoldoende menskracht om de toenemende vraag naar hulp te kunnen realiseren. Daarom is de gemeente samen met Meander en Ambulante Thuiszorg een pilot gestart op te bezien of het mogelijk is de instroom enigszins te beperken om er zo voor te zorgen dat alle mensen met een ondersteuningsvraag geholpen kunnen worden. De uitkomsten van de pilot zien er zeer goed uit en vanuit het hele land melden zich andere gemeenten en de VNG om van ons te willen horen hoe we een en ander hebben opgepakt. Dit, voorzitter, laat zien dat we hier in Kerkrade op dit gebied goed bezig zijn.

4

Dementie Wat de Ouderenpartij zorgen baart is de snelle stijging van het aantal mensen dat met dementie te maken krijgt. Hier voorzitter enkele cijfers voor Kerkrade: In 2025 zullen er ca. 1050 personen zijn met de diagnose dementie. In 2050, dus 25 jaar later, zal dit aantal al opgelopen zijn naar 1600 personen! Een immense stijging! Bedenk daarbij dat één op de zeven mannen en één op de drie vrouwen met dementie te maken krijgt en u kunt zichzelf een voorstelling maken hoe groot dit probleem is. De Ouderenpartij heeft indertijd een motie ingediend die erop zag om Kerkrade een dementievriendelijke gemeente te laten worden. Ook deze motie werd unaniem door deze raad aangenomen. Overigens bestaat er voor deze ziekte geen medicatie! In Kerkrade hebben we inmiddels twee Alzheimer-cafés geopend. Hier kunnen mensen op informatieavonden terecht met al hun vragen over dementie en kunnen ze in gesprek gaan met lotgenoten en delen ze hun ervaringen. Ook worden er lezingen gehouden om de ziekte in een vroeg stadium te herkennen en te leren hoe hiermee om te gaan. Dat zijn prima initiatieven en we hopen daarmee een kleine bijdrage te kunnen leveren om het leven van de zieke maar ook diens naasten en mantelzorgers, ietwat draaglijker te maken. Nu voorzitter, naar de begroting zelf. Op 17 oktober jl.

heeft onze accountant, de heer Rein-Aart van Vugt, de gemeenteraad meegenomen in het duiden van de begroting. Naar het oordeel van de accountant presenteert het college ook dit jaar weer een stabiele en sluitende begroting. Deze wordt komend jaar afgesloten met een surplus van € 80.000,00. Ondanks het feit dat er ook in 2025 al minder geld door de centrale overheid naar de gemeenten vloeit heeft het college een begroting samengesteld waarbij enerzijds het voorzieningenniveau op gelijke hoogte blijft en anderzijds de lastenverzwaring voor onze burgers beperkt blijft en dat voorzitter, is een compliment aan het college en in het bijzonder aan de wethouder financiën waard. Wat het jaar 2026 betreft ziet de zaak er anders uit. Er zal bezuinigd moeten worden en dan ontkomen we er niet aan om keuzes te maken. En die keuzes zullen moeilijk zijn en we hopen, voorzitter, dat het college de raad meeneemt bij het maken van die keuzes.

5

Nu de middelen voor 2026 beperkt zullen zijn, heeft de Ouderenpartij nog een vraag: Vorig jaar is besloten om de tarieven met 1,5% te verhogen. Zou het niet verstandiger zijn om voor komend jaar, gezien de toename van alle kosten als gevolg van de cao-stijging en de inflatie, de kleinere belastingen en de leges met 3% in plaats van de afgesproken 1,5% te verhogen? Kan de wethouder financiën aangeven wat het financiële voordeel voor de gemeente is als de raad zou besluiten met dit voorstel in te stemmen? Voorzitter, ik ga afsluiten. De Ouderenpartij Kerkrade ziet een stabiele en sluitende begroting waarbij de belangrijkste ijkpunten zoals de netto schuldquote en de weerstandsratio een voldoende of zelfs een ruime voldoende scoren. De Ouderenpartij heeft vertrouwen in de aanpak en de huidige keuzes en ziet de toekomst, ondanks de moeilijke jaren die voor ons liggen, met vertrouwen tegemoet.

Voorzitter, tot zover in eerste instantie.

6