4.3 - 24Tl022 wozl wsp nota van toelichting

Nota van toelichting Nummer.: 24Tl022

Kerkrade, 29 april 2024

Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 24Rb024

Onderwerp GR WOZL en GR WSP Parkstad 1ste Begrotingswijzigingen 2024, Ontwerpbegrotingen 2025, Meerjarenramingen 2026 - 2028 én jaarrekeningen 2023. Beslispunten I. Een positieve zienswijze af te geven op de 1ste Begrotingswijziging 2024 GR WOZL; II. Een positieve zienswijze af te geven op zowel de Ontwerpbegroting 2025 en Meerjarenraming 2026 2028 GR WOZL; III. Een neutrale zienswijze af te geven op de 1ste Begrotingswijziging 2024 GR WSP Parkstad; IV. Een neutrale zienswijze af te geven op zowel de Ontwerpbegroting 2025 en Meerjarenraming 2026 2028 GR WSP Parkstad; V. De stijging in subsidie vanuit de meicirculaire dient direct ten goede te komen aan het Participatiebudget; VI. Kennis te nemen van de jaarrekeningen 2023 GR WOZL en GR WSP Parkstad. Inleiding Voor de uitvoering van gemeentelijke taken kan worden gekozen voor een publiekrechtelijke samenwerking, waarbij een zelfstandige organisatie wordt opgericht die voor verschillende samenwerkende gemeenten taken uitvoert. Deze publiekrechtelijke samenwerking is gebaseerd op een gemeenschappelijke regeling. We noemen deze zelfstandige organisatie de GR (gemeenschappelijke regeling) of Verbonden Partij. Bij het overdragen van bevoegdheden naar een publiekrechtelijke samenwerking is het gevolg dat een gemeentelijk bestuur meer op afstand staat en minder invloed kan uitoefenen dan bij taken in eigen beheer.

Een van de sturingsinstrumenten voor de raad om grip te houden op de GR-en vormt de P&C-cyclus. De gemeenteraad dient inzicht te hebben in de financiën van een Verbonden Partij om daar controle op uit te kunnen oefenen. De Verbonden Partij is verplicht het volgende te doen: - De kadernota voor het eerstvolgende jaar moet ter kennisneming naar de raad gestuurd worden vóór 15 april. Hierin worden de beleidsmatige en financiële kaders geschetst. - De voorlopige jaarrekening van het afgelopen jaar moet ter kennisneming naar de raad gestuurd worden vóór 15 april. In juli volgt de definitieve en vastgestelde jaarrekening. De jaarrekening van het samenwerkingsverband laat zien wat afgelopen jaar gebeurd is in financieel en beleidsmatig opzicht. De raad kan hierop geen zienswijze indienen. - Het samenwerkingsverband moet een ontwerpbegroting aan de raden sturen, voordat deze wordt vastgesteld. De raad heeft hier de wettelijke mogelijkheid om vooraf wensen of bedenkingen kenbaar te maken door het indienen van een zienswijze. De gemeenteraad heeft geen bevoegdheid om de begroting goed te keuren. In de begroting wordt aangegeven welke activiteiten de Verbonden Partij in dat jaar gaat uitvoeren en wat de bijdrage per gemeente is. De begroting is daarmee voor de Raad een belangrijk document om kaders te stellen.

Volgens de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen moet de ontwerpbegroting 12 weken, voordat de begroting aan het AB wordt 1

aangeboden, aan de gemeenteraden worden toegezonden. Gedurende deze 12 weken kunnen de raden een zienswijze indienen bij het DB. Het DB reageert voor vaststelling door het AB schriftelijk én gemotiveerd op de ingediende zienswijzen door de raad. Het AB stelt vervolgens de begroting vast. De begroting moet binnen 2 weken na vaststelling, maar uiterlijk 15 september (voorheen 1 augustus) door de Verbonden Partij worden toegezonden aan de Gedeputeerde Staten. De uitvoering van de activiteiten is een verantwoordelijkheid van de Verbonden Partij. Hierop kan geen zienswijze worden ingediend. In deze nota van toelichting ligt voor de begroting van GR WOZL en GR WSP Parkstad. We zullen hierin enerzijds de strategische ontwikkelingen schetsen, die volgens de GR van invloed zijn op de uitvoering van de kerntaken door de GR. Verder zijn voor de beoordeling door de Raad van belang beleidsaanpassingen en nieuwe ontwikkelingen die een financiële impact hebben op de totale begroting. Tevens betreft dit de financiële gevolgen van CAO-wijzigingen, indexeringen en beleidswijzigingen waarover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden. Tot slot is van belang het Totaalbedrag van Meerjarenraming 2024 Jaarschijf 2025 en het Totaalbedrag van de begroting van de GR en de impact hiervan op onze gemeente. Onderstaand wordt dit nader toegelicht.

Doelstelling Op basis van de voorgelegde begrotingen en meerjarenramingen 2026 – 2028 is een zienswijze geformuleerd. Het doel van dit voorstel is om te komen tot vaststelling c.q. indiening van deze zienswijze. Met inachtneming van de door de gemeenten ingediende zienswijzen, zal het Algemeen Bestuur van de GR WOZL respectievelijk de GR WSP Parkstad de 1ste begrotingswijzigingen 2024, begrotingen 2025 en meerjarenramingen 2026 – 2028 definitief vaststellen. De jaarrekeningen en het jaarverslag zijn ter kennisname. Argumenten 1ste Begrotingswijzigingen 2024 De 1ste begrotingswijzigingen 2024 van de GR WOZL en de GR WSP Parkstad worden aangeboden vanwege de volgende redenen: - Mei- en septembercirculaire 2023 van het Ministerie van BZK; - De verwachte realisatie van de arbeidsjaren in 2024; - De verwachte operationele realisatie van de verbonden partij WOZL Beschut 2.0 en WSP Parkstad Detachering. Voor 2024 is er nog geen ondernemingsplan opgesteld in afwachting van de beleidsmatige en bestuurlijke standpunten omtrent de toekomstige koers. Derhalve zijn er géén nieuwe ambities opgenomen in de 1ste begrotingswijzigingen ten opzichte van de begroting 2024. Ontwikkelingen begroting GR WOZL en GR WSP op hoofdlijnen: • De Mei- en septembercirculaires laten het volgende beeld zien: - De subsidie per arbeidsjaar stijgt t.o.v.

de oorspronkelijke begroting; - De verwachte arbeidsjaren zijn licht gestegen t.o.v. de oorspronkelijke begroting; • Een slechter nettoresultaat van verbonden partij WSP Parkstad Detachering B.V. door met name caoeffecten die niet voorzien konden worden in de oorspronkelijke begroting. De cao-effecten bevatten onder andere een loonstijging, verdubbeling van reiskostenvergoeding woon-werkverkeer en kostenstijging voor het medisch vervoer. Al met al stijgen de loonkosten met 14% ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2024. • Voor de uitvoeringsorganisatie WOZL Beschut 2.0 B.v. wordt voor 2024 een nettoresultaat verwacht dat in lijn ligt met de oorspronkelijke begroting. De hogere subsidie wordt gebruikt ter dekking van de hogere personele kosten als gevolg van de cao-effecten. 2

Ontwerpbegrotingen 2025 en Meerjarenramingen 2026 - 2028 • De begrotingen 2025 en meerjarenramingen 2026 – 2028 sluiten volledig aan op de uitgangspunten zoals deze zijn opgenomen in de 1ste begrotingswijzigingen 2024. • Er is geen nieuwe informatie op grond waarvan de baten en lasten wezenlijk zouden moeten wijzigen; • Het betreffen derhalve technische begrotingen, die onderhevig zijn aan cao-effecten. • De begroting 2025 van de GR WOZL heeft betrekking op de GR WOZL zelf en haar dochtermaatschappij Beschut 2.0 BV; • De begroting 2025 van de GR WSP Parkstad heeft betrekking op de GR WSP Parkstad zelf en haar dochtermaatschappijen WSP Parkstad Detachering BV en Beschut OZL BV. Beschut OZL BV kent echter geen financieel resultaat; • In de begrotingen 2025 is rekening gehouden met de subsidiebedragen conform de meicirculaire 2023. De LPO 2024 is nog niet definitief door het Ministerie van BZK vastgesteld. Deze zal pas worden vastgesteld in de meicirculaire 2024; • Ten opzichte van de eerdere meerjarenramingen valt de meerjarenraming 2026 – 2028 voor de GR WOZL licht lager uit; • Ten opzichte van de eerdere meerjarenramingen valt de meerjarenraming 2025 – 2027 voor de GR WSP Parkstad hoger uit; • Voor zowel de GR WOZL als de GR WSP Parkstad wordt jaarlijks een daling in de bijdrage zien.

Jaarrekeningen 2023 De jaarrekeningen 2023 leiden tot door de gemeente Kerkrade over 2023 terug te ontvangen bedragen van in totaal €446.265 (€215.851 (totaalfinanciering WOZL) en €230.414 (WSP)) welk conform de bestendige gedragslijn wordt verwerkt in de gemeentelijke jaarstukken 2023 en worden verwerkt in het Participatiebudget. Door een hogere rijkssubsidie stijgt de totaal bijdragen van WOZL met €40.524. Kanttekeningen Naar aanleiding van de wijziging van de Wgr is dit jaar nieuw dat de termijn voor het indienen van eventuele zienswijzen structureel met vier weken is verlengd (van acht naar twaalf weken). Verder is nieuw dat het Dagelijks Bestuur de raden van de deelnemende gemeenten voorafgaand aan het vaststellen van de Ontwerpbegroting 2024 door het Algemeen Bestuur (voorzien op 12 juli 2023) schriftelijk en gemotiveerd in kennis dient te stellen van zijn oordeel over de ontvangen zienswijzen en de eventuele conclusies die daaraan worden verbonden. Zowel de begrotingen 2025 als de meerjarenramingen 2026 – 2028 kunnen onderhevig zijn aan autonome ontwikkelingen, waardoor de realisatiecijfers de komende jaren anders kunnen uitvallen, waaronder: • Een nadere vaststelling van de rijkssubsidie (LPO) en mogelijke loonkostenontwikkeling Wsw als gevolg van cao ontwikkelingen zijn op moment van schrijven niet bekend.

Beiden zijn een op het moment van opstellen van de begrotingen niet te kwantificeren risico en vormen een onderdeel van het subsidieresultaat welke door de GR WOZL niet is te beïnvloeden. • Een discrepantie tussen de LPO ontwikkeling en een mogelijke cao ontwikkeling kan leiden tot een positief of negatief resultaateffect al naar geland de LPO stijging in absolute zin hoger of lager is dan een te verwachten cao stijging. Financiën Ten aanzien van de totaalbijdrage is het verschil tussen de primaire begroting GR WOZL en de 1e begrotingswijziging €1.413.742 negatief. Tevens is het verschil tussen de primaire begroting GR WSP Parkstad en de 1e begrotingswijziging €494.990 negatief. Deze begrotingswijzigingen samen resulteren in een negatief begrotingsresultaat van €1.908.733. Over 2024 hadden we een oorspronkelijk begroot positief resultaat van €98.928. Als gevolg is er een negatief resultaat van €1.809.808 in de gemeentebegroting. De verwachting is dat de subsidiestijging in de meicirculaire ten minste deels compenseert voor het negatieve resultaat. 3

1ste Begrotingswijzigingen 2024 De begrotingswijziging 2024 GR WOZL en GR WSP Parkstad heeft een negatief resultaat van €1.908.733 aan totaalbijdragen voor beide GR’en, te weten: 1. De tekortbijdrage aan GR WOZL daalt met €64.731,2. De totaalbijdrage aan GR WOZL stijgt met €1.413.742,3. De totaalbijdrage aan GR WSP stijgt met €494.991,Het verwachte subsidieresultaat voor 2024 aan GR WOZL stijgt met €1.478.474. De verwachting is dat de subsidiestijging in de meicirculaire ten minste deels compenseert voor het negatieve resultaat. Om deze reden dient de stijging in de rijksbijdrage voort te vloeien naar het Participatiebudget. Ontwerpbegroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028: Samengevat hebben de 1ste begrotingswijziging 2024, de ontwerpbegroting 2025 en de meerjarenraming 20262028 e.v. voor Kerkrade de volgende financiële consequenties: GR WOZL

2024

2025

2026

2027

2028

478.548

420.695

390.455

367.443

2025

2026

2027

2028

1.389.457

1.184.194

1.068.834

925.937

2024 (primaire begroting)

2024 (1ste wijziging)

2025

2026

2027

2028

Begrotingen GR WOZL

16.437.302

17.851.044

16.843.569

15.624.546

14.709.173

14.029.022

Begrotingen GR WSP Totaal begrotingen Wsw aandeel gemeente Kerkrade

1.039.973

1.534.964

1.389.457

1.184.194

1.068.834

925.937

17.477.275

19.386.008

18.233.026

16.808.740

15.778.007

14.954.959

Begroting gemeente Kerkrade t.b.v. WSW

17.576.200

17.576.200

17.276.200

16.976.200

16.976.200

0

Primaire begroting 2024

549.363

Begroting 2025 Begrotingswijziging 2024

484.632

Financiële consequenties

-64.731

GR WSP Parkstad

2024

Primaire begroting 2024

1.039.973

Begroting 2025 Begrotingswijziging 2024

1.534.964

Financiële consequenties

494.990

Begroting gemeente Kerkrade

4

Verschil

98.925

-1.809.808

-956.826

167.460

1.198.193

0

In de septembercirculaire 2023 is er een extra bedrag toegezegd vanwege de bijzondere verhoging van het wettelijke minimumloon voor Sw-medewerkers. Tevens is er aangekondigd dat in de meicirculaire 2024 een budget wordt toegezegd aan de subsidie per arbeidsjaar met als doel bestemming de doorontwikkeling van de infrastructuur van de sociaal ontwikkelbedrijven. De verwachting is dat dit compenseert voor de stijging in loonkosten. Deze extra subsidie dient om deze reden ten goede te komen aan het Participatiebudget. Jaarrekeningen 2023 De jaarrekeningen 2023 leiden tot door de gemeente Kerkrade over 2023 terug te ontvangen bedragen van in totaal €446.265 (€215.851 (totaalfinanciering WOZL) en €230.414 (WSP)) welk conform de bestendige gedragslijn wordt verwerkt in de gemeentelijke jaarstukken 2023 en worden verwerkt in het Participatiebudget. Door een hogere rijkssubsidie stijgt de totaal bijdragen van WOZL met €40.524. De financiële consequenties worden verwerkt in het Participatiebudget. Communicatie In een gezamenlijke commissievergadering zullen de financiële gevolgen van de begrotingen van de verschillende Gemeenschappelijke Regelingen inzichtelijk worden gemaakt. De door de raad vastgestelde zienswijzen worden kenbaar gemaakt aan het Dagelijks Bestuur van GR WOZL en GR WSP Parkstad.

Het Dagelijks Bestuur legt de begrotingswijzigingen en begrotingen, voorzien van de gemeenten ontvangen zienswijzen, voor ter definitieve vaststelling aan het Algemeen Bestuur. Burgerparticipatie Niet van toepassing Uitvoering De vaststelling van de 1ste Begrotingswijziging 2024, Ontwerpbegroting 2025 en Meerjarenraming 2026 - 2028 vindt plaats op 27 juni 2024. Gezondheid en Vitaliteit SW-bedrijven kennen specifieke uitdagingen op het gebied van de inzetbaarheid (en dus de gezondheid en vitaliteit) van hun werknemers. Werknemers kampen in hogere mate met laaggeletterdheid, psychosociale problematiek en leefstijlissues. GR WOZL heeft - mede gelet hier op - de afgelopen járen veel werk verzet. Zo biedt WOZL taalcursussen aan haar medewerkers aan en is in samenwerking met de Kredietbank Limburg een spreekuur ingericht voor medewerkers met (dreigende) schulden en financiële problemen. Deze proactieve aanpak leidt mede tot een verlaging van de druk op de lokale voorzieningen omdat eventuele problemen in een vroegtijdiger stadium kunnen worden aangepakt en komt de (zowel mentale alsook fysieke) gezondheid en vitaliteit ten goede.

5