30600.12 External communications - ACV KRK 2020 - DEF.pdf
Tekst van het document
Gemeente Kerkrade
Accountantsverslag 2020 22 juni 2021 © 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/1
Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9901 www.deloitte.nl
Gemeente Kerkrade Postbus 600 6460 AP KERKRADE
Onderwerp Accountantsverslag 2020
Behandeld door C.C.J. Honings RA 088 288 1312
Datum 22 juni 2021
Ons kenmerk 2106DF6874/TMO
Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade aan. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade. De jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade geeft een getrouw en rechtmatig beeld De jaarrekening 2020 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Kerkrade. Bij deze jaarrekening hebben wij een goedkeurende controleverklaring voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid verstrekt. Wij bespreken onze bevindingen met de rekeningcommissie Wij hebben deze rapportage tijdens de vergadering van de rekeningcommissie op 22 juni 2021 besproken. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met het bestuur en de ambtelijke organisatie. Met vriendelijke groet, Deloitte Accountants B.V.
drs. R.M.J. van Vugt RA Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Inhoud
01 02
04
Samenvatting
4.1 4.2 4.3 4.4
Financiële positie 2.1 2.2 2.3
Vermogenspositie Saldo baten en lasten Weerstandsvermogen
8 9 9
05 03
Jaarrekening 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8
© 2021 Deloitte The Netherlands
Vastgoed Lening Stadion Budgetoverheveling en overlopende posten Grondexploitaties Voorzieningen Sociaal domein Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Sociale zaken
12 12 13 14 15 16
Rechtmatigheid Wet Normering Topinkomens Aanbestedingen SiSa-bijlage 2020 Begrotingsoverschrijdingen
20 20 20 21
Accountantscontrole 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7
Opdracht Controleverklaring Materialiteit Administratieve organisatie en interne beheersing Geautomatiseerde gegevensverwerking Fraude Onafhankelijkheid
23 24 24 24 24 25 26
17 18
Bijlagen
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/3
01 Samenvatting
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/4
Samenvatting Samenvatting Financiële positie
Wij hebben de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade gecontroleerd, die is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Deze controle is bedoeld om een onafhankelijk oordeel te geven omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid hiervan. In deze samenvatting geven wij kort de conclusies en bevindingen naar aanleiding van onze werkzaamheden weer. Voor een meer gedetailleerd inzicht verwijzen wij naar de hoofdstukken 2 tot en met 5 van dit verslag.
•
Jaarrekening Rechtmatigheid
•
Accountantscontrole Bijlagen
•
•
• © 2021 Deloitte The Netherlands
Vanwege COVID-19 (het coronavirus) heeft de controle van de jaarrekening 2020 niet op locatie bij de gemeente Kerkrade plaatsgevonden, maar op afstand. Ondanks deze bijzondere omstandigheid is de jaarrekeningcontrole in goede samenwerking met uw medewerkers verlopen, waarbij er continu telefonisch en digitaal afstemming heeft plaatsgevonden over de voortgang van het proces en de te zetten stappen. Wij willen de medewerkers van de gemeente Kerkrade hier dan ook voor danken. Wij zijn van mening dat de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade de omvang en de samenstelling van het eigen vermogen per jaareinde 2020 en het saldo van baten en lasten over 2020 getrouw en rechtmatig weergeeft. Er bestaan geen verschillen van inzicht met het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde grondslagen, de verslaggeving, of de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden. Na onze controle resteren geen controleverschillen groter dan onze rapportagetolerantie. Wel resteert er een onzekerheid, echter deze valt ruim binnen de toleranties van de jaarrekeningcontrole. Derhalve verstrekken wij bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade een goedkeurende controleverklaring. Daarbij geldt als voorwaarde dat de door ons gecontroleerde jaarrekening ongewijzigd door de raad wordt vastgesteld.
De goedkeurende strekking van de controleverklaring ziet daarbij zowel op de getrouwheid van de jaarrekening als op de financiële rechtmatigheid ervan. De onzekerheid heeft betrekking op de meerkosten en continuïteitsbijdragen in het sociale domein als gevolg van corona en bedraagt € 0,9 miljoen. De aangevraagde meerkosten en continuïteitsbijdragen bedragen in totaal € 0,1 miljoen voor Jeugd en € 0,8 miljoen voor WMO. Omdat deze (corona)afrekeningen nog niet zijn vastgesteld merken wij dit bedrag aan als een onzekerheid in de controle. Deze onzekerheid is overigens aan de orde bij meerdere vergelijkbare gemeenten en is geen unieke situatie voor de gemeente Kerkrade. Dit bedrag (€ 0,9 miljoen) valt ruim binnen de tolerantie voor onzekerheden van € 5,6 miljoen. In de eerste formele bijstelling begroting 2020 is een resultaat van € 0,4 miljoen positief opgenomen. De gemeente Kerkrade realiseert over het boekjaar 2020 een positief resultaat van circa € 2,25 miljoen vóór resultaatbestemming. In maart 2021 heeft de raad reeds een besluit genomen voor wat betreft de resultaatbestemmingen in verband met Corona ter grootte van circa € 0,68 miljoen. In de rekening 2020 worden aanvullende resultaatbestemmingen voorgesteld ter grootte van circa € 1,0 miljoen. Het resultaat ná bestemming bedraagt dan circa € 0,55 miljoen.
Voor een nadere toelichting rondom de afwijkingen tussen de eerste formele bijstelling begroting 2020 en gerealiseerd resultaat 2020 verwijzen wij naar pagina 11 van het jaarverslag en een nadere toelichting in paragraaf 2.2.vanvoorliggend accountantsverslag.
Het positieve resultaat heeft tot gevolg dat de financiële positie van de gemeente Kerkrade is verbeterd. Het eigen vermogen is toegenomen van 13,7% van het balanstotaal naar 15,8% van het balanstotaal. Het ratio tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit komt uit op 1,36. Het weerstandsvermogen classificeren wij op basis hiervan als voldoende. Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/5
Samenvatting Samenvatting
•
Financiële positie
•
Jaarrekening
•
Rechtmatigheid
•
Wij hebben de belangrijkste uitgangspunten en veronderstellingen beoordeeld die ten grondslag liggen aan de schattingen in de jaarrekening en achten deze aanvaardbaar. Uit onze beoordeling van de opzet en het bestaan van de administratieve organisatie en interne beheersing van de gemeente Kerkrade komt naar voren dat deze voldoen aan de daaraan vanuit de accountantscontrole van de jaarrekening te stellen eisen. Tijdens de controle van de jaarrekening 2020 zijn ons geen aanwijzingen voor fraude gebleken. Ook is ons geen fraude gemeld. Wij maken u er in dit verband op attent dat de accountantscontrole is gericht op het geven van een onafhankelijk oordeel omtrent de getrouwheid van de jaarrekening en niet specifiek op het ontdekken van fraudes of onregelmatigheden binnen de gemeente Kerkrade. Wij hebben bij de uitoefening van onze functie als extern accountant van de gemeente Kerkrade de onafhankelijkheidsvoorschriften in acht genomen, zoals die gelden voor het uitvoeren van assurance-opdrachten. Wij hebben in 2020 geen werkzaamheden verricht die een bedreiging vormen voor onze onafhankelijkheid als controlerend accountant van uw instelling.
Accountantscontrole Bijlagen
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/6
02 Financiële positie
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/7
Financiële positie Samenvatting Financiële positie Jaarrekening
Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente 2.1 Vermogen positie In het Besluit begroting en verantwoording provincie en gemeenten (BBV), de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2020 bedraagt € 5,97 miljoen voordelig (begroot: € 3,5 miljoen voordelig). Per saldo is tussentijds € 3,72 miljoen aan de reserves gedoteerd (begroot: dotatie van 3,1 miljoen), zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat vóór resultaatbestemming over 2020 € 2,25 miljoen voordelig bedraagt (begroot: € 0,4 miljoen voordelig). Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. De tussentijdse mutaties in de reserves hebben plaatsgevonden op basis van raadsbesluiten. In het hiernavolgende overzicht hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen.
Eigen vermogen (in € 1.000)
2020
2019
2018
Eigen vermogen per 1 januari
25.963
29.096
34.066
Mutaties reserves
3.721
-/- 3.497
-/- 4.310
Gerealiseerd resultaat
2.250
364
-/-660
31.934
25.963
29.096
Eigen vermogen per 31 december
De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2020 15,8 % van het balanstotaal (2019: 13,7% van het balanstotaal).
© 2021 Deloitte The Netherlands
Wij merken de gemeente Kerkrade aan als een gemeente met een financiële positie die aandacht vraagt. Met name de ontwikkeling van de reserves (solvabiliteit) is bij uw gemeente belangrijk. Die aandacht heeft u er in 2020 ook aan gegeven. In september 2020 hebben we uitgebreid stil gestaan bij de brede context van de financiële positie van uw gemeente. Hoewel de financiële positie ultimo 2020 reeds fors is verbeterd, blijven wij benadrukken dat de gemeente Kerkrade de financiële ontwikkelingen goed moet blijven monitoren.
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/8
Financiële positie Samenvatting
2.2 Saldo baten en lasten
Financiële positie
Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming.
Jaarrekening
De exploitatie over 2020 laat een voordelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 2,25 miljoen zien, ten opzichte van een begroot saldo van € 0,4 miljoen. Dit is een voordeel van € 1,85 miljoen ten opzichte van de bijgestelde begroting.
Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
De grootste voordelen ten opzichte van eerste formele bijstelling begroting 2020 zitten in de Corona compensatie (€ 0,5 miljoen) en de bouwleges (€ 0,3 miljoen). Het restant van het positief resultaat ten opzichte van de begroting wordt veroorzaakt door diverse kleinere afwijkingen op de verschillende programma’s. Het resultaat als gevolg van de Corona compensatie is in maart 2021 met de gemeente raad besproken. De toename in de bouwleges is veroorzaakt door de bouwleges van grote projecten zoals Vie, Super Local, nieuwbouwprojecten, uitbreiden van bedrijfslocaties en een toename van het aantal particuliere aanvragen. De gemeente Kerkrade heeft de verschillen tussen realisatie en begroting toegelicht en de belangrijkste financiën in kaart gebracht in de programmaverantwoording. Voor nadere (detail) informatie verwijzen wij naar pagina 11 van het jaarverslag van de gemeente Kerkrade. 2.3 Weerstandsvermogen
Resultaat conform begroting (* € 1.000)
€ 407
Voordeel corona compensatie
€ 540
Voordeel bouwleges
€ 284
Overige (meerdere posten)
€ 1.019
Gerealiseerde resultaat 2020
€ 2.250
Resultaat bestemming 2020 regulier
-/- € 1.014
Resultaat bestemming 2020 Corona
-/- € 683
Resultaat na bestemming 2020
€ 553
Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandcapaciteit is opgebouwd uit de Algemene Reserve, Algemene Reserve OBK en Reserve (parkeerfonds) exploitatie. Hierbij wordt in het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (GTK), zoals opgesteld door de provincie Limburg, genoemd dat voornamelijk uitgegaan moet worden van de algemene reserve. De gemeente Kerkrade betrekt bij het bepalen van de weerstandscapaciteit ook de Reserve (parkeerfonds) exploitatie. Dit betreft namelijk de vrije ruimte inclusief het resultaat en is derhalve terecht meegenomen in het bepalen van de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is het bedrag dat voortvloeit uit de inschatting van de (toekomstige) financiële risico’s. Voor een nadere toelichting omtrent de kaders verwijzen wij naar de uiteenzetting in paragraaf 2 ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van de jaarrekening 2020. Op de volgende pagina hebben wij korte samenvatting van het weerstandsvermogen opgenomen.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/9
Financiële positie Samenvatting Financiële positie
De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt ultimo 2020 € 9,5 miljoen op basis van de gerealiseerde gegevens over 2020. Middels de risico inschatting heeft uw gemeente de risico’s gekwantificeerd op € 7,0 miljoen. Dit bedrag bepaalt het benodigde weerstandsvermogen. Hiermee komt de gemeente Kerkrade uit op een ratio tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit van 1,36, hetgeen classificeert als voldoende conform de tabel zoals opgesteld door de NAR en universiteit Twente. Deze tabel uit de paragraaf weerstandsvermogen hebben wij nevenstaand opgenomen.
Jaarrekening Hoewel de gemeente Kerkrade de financiële positie heeft verbeterd blijven wij benadrukken dat de gemeente Kerkrade de financiële ontwikkelingen kritisch dient te blijven monitoren.
Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
© 2021 Deloitte The Netherlands © 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/10
03 Jaarrekening
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/11
Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening
Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
Dit hoofdstuk bevat onze bevindingen die, volgens ons professionele oordeel, van belang zijn om te rapporteren. 3.1 Vastgoed Eind 2020 bedraagt de boekwaarde van de materiële vaste activa van de gemeente Kerkrade € 129,2 miljoen (2019: € 132,6 miljoen). De materiële vaste activa zijn conform het BBV opgesplitst in investeringen economisch nut, investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden opgelegd en investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut. De grootste componenten binnen de materiële vaste activa betreffen de gebouwen (€ 48,9 miljoen) en de grond-, weg- en waterbouwkundige werken inclusief riolen (€ 53,4 miljoen). Binnen het gemeentelijk vastgoed wordt steeds opnieuw een onderverdeling gemaakt in strategisch en niet-strategisch vastgoed. Objecten die specifiek worden aangemerkt als “strategisch kernvoorraad” worden als zodanig belangrijk beschouwd dat ze (op korte termijn) niet vervreemd mogen worden. Deze worden op een goed onderhoudsniveau gehouden. De overige gebouwen staan op de nominatie om vervreemd of gesloopt te worden. Deze gebouwen worden in principe marginaal onderhouden op basis van alleen klachtenonderhoud. De totale boekwaarde van het niet-strategisch vastgoed, van in totaal 14 objecten, is nagenoeg geheel afgeschreven en bedraagt in totaliteit € 0,3 miljoen.
Het bedrag aan niet-strategisch vastgoed met de hoogste waarde betreft het voormalig clubgebouw HC Nova, hetgeen in de boeken is opgenomen voor € 0,28 miljoen. De boekwaarde hiervan betreft met name het clubgebouw en de parkeerterreinen die vooralsnog in de huidige vorm gehandhaafd worden. Een mogelijke nadere invulling van het object wordt momenteel nader onderzocht. Indien de gebouwen niet als strategisch vastgoed worden aangemerkt en daarmee geen functie meer vervullen voor de gemeente gerelateerde taken, indiceert dit dat er wellicht een boekwaardecorrectie vanwege een duurzame waardevermindering aan de orde is. Wij hebben hierbij vastgesteld dat er geen sprake is van een (materiële) duurzame waardevermindering ten aanzien van het niet-strategisch vastgoed. 3.2 Lening Stadion De gemeente heeft een belang van 87,495% in Holding Stadion Kerkrade B.V. (hierna: Stadion) en een vordering van € 18,7 miljoen op het Stadion. De basis afspraak is dat Stadion jaarlijks € 800.000 aan huur int van Roda JC en € 700.000 daarvan betaalt aan rente/aflossing aan de gemeente Kerkrade. Echter heeft Roda JC in 2018 een verzoek ingediend ten aanzien van de huur, waardoor met de voetbalclub tot en met 31 december 2020 nieuwe (reële) betalingsregelingen zijn bepaald. Voor de periode tot en met 31 december 2020 zal de voetbalclub € 400.000 van de € 800.000 aan huur betalen.
Het resterende bedrag van € 400.000 zal niet worden kwijtgescholden, maar na 31 december 2020 worden afbetaald. Dit zijn factoren die nopen tot het kritisch beoordelen van de lening aan Stadion. Wij kunnen ons vinden in het standpunt van de gemeente Kerkrade dat er nog geen direct risico is wat betreft de ‘oninbaarheid’ van de lening op korte termijn. Hieraan liggen de volgende argumenten aan ten grondslag:
• © 2021 Deloitte The Netherlands
De gemeente heeft aangegeven dat zij geen vorderingen en/of uitgegeven leningen zal kwijtschelden. De lening loopt tot en met 2046 en de termijn blijft gehandhaafd. Op basis van het raadsbesluit van 1 juli 2020 dient een bedrag van € 400.000 per jaar over de periode 2018-2020 alsook een bedrag van € 550.000 per jaar over de periode 2021-2023 in de periode tussen 2024 en 2046 aanvullend te worden terugbetaald (bovenop de reguliere aflossingen). Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/12
Jaarrekening Samenvatting Financiële positie
• • • •
Jaarrekening
Rechtmatigheid
Er is sprake van investeerders, die momenteel bezig zijn om Roda JC weer sportief en financieel gezond te maken. Er is een vernieuwde cessie getekend welke per 2021 in werking is getreden. Hiermee worden de jaarlijkse betalingsverplichtingen voldaan. De gelden die worden ontvangen vanuit de KNVB zijn niet stopgezet door Corona. Voor de vordering is er dus geen directe afhankelijkheid van de gemiste wedstrijdinkomsten. Op dit moment worden alle verplichtingen uit de cessie nagekomen en is er geen achterstand in het nakomen van de (financiële) verplichtingen. Er sprake is van een ruime looptijd en vernieuwde betalingsregelingen (tot en met 2046). Conform de nieuwe afspraken heeft Roda JC voldaan aan haar betalingsverplichtingen over 2020 en 2021 (tot en met mei). Tot slot geldt een hypothecair recht op het stadion die de gemeente kan uitoefenen. Gezien de potentiële waarde is op het moment geen sprake van een majeure onderdekking van de waardering van de lening.
In het verlengde hiervan heeft de gemeente Kerkrade de volwaardigheid van de vordering kritisch beoordeeld. De hieruit voortvloeiende risico’s zijn gekwantificeerd voor een bedrag van € 1,6 miljoen en opgenomen in de paragraaf 2.Weerstandsvermogen en risicobeheersing in de jaarrekening 2020. Uiteraard adviseren wij de ontwikkelingen te blijven volgen en bij eventuele wijziging in omstandigheden de financiële consequenties hiervan in kaart te brengen. 3.3 Budgetoverheveling en overlopende posten
Accountantscontrole Bijlagen
De wettelijke grondslag van het financieel toezicht is neergelegd in de ‘Gemeentewet’, het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ en het ‘Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader’. Gemeenten zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor hun financiële huishouding. Een structureel en reëel sluitende begroting is essentieel. Indien dit niet het geval is, dient in de meerjarenbegroting aannemelijk te worden gemaakt dat dit evenwicht alsnog tot stand wordt gebracht. Met het toezicht wordt beoogd een gezonde financiële situatie bij gemeenten te bevorderen. Repressief toezicht is regel, preventief toezicht is uitzondering. Elke gemeente krijgt vóór 1 januari bericht over het toezichtregime voor het komende begrotingsjaar. De gemeente Kerkrade valt onder repressief toezicht. In het belang van het imago kan er een tendentie bestaan dat de gemeente naar de maatschappij een bepaald resultaat wil weergeven (bijvoorbeeld conform de door de Raad goedgekeurde begroting). Als gevolg van politieke beslissingen en veranderlijke regelgeving in de sector kan er derhalve sprake zijn van (prestatie)druk. Indien de gemeente een zeer positief resultaat behaalt geeft dit de maatschappij een tegenstrijdig beeld weer van de problematiek in de sector. Een te negatief resultaat drukt weer op de financiële positie van de gemeente Kerkrade.
Derhalve betreft dit een mogelijke prikkel voor het al dan niet toepassen van budgetoverheveling. Naar aanleiding van dit risico hebben wij verhoogde aandacht gehad voor de overlopende posten in de jaarrekening 2020, hierbij is namelijk het risico op budgetoverheveling en het vormen van ‘potjes’ het grootst. Dit betreffen zowel de overlopende activa als de overlopende passiva. Middels uitgebreide detailcontroles hebben wij de overlopende activa en passiva gecontroleerd, hiermee hebben wij 72% van de positie van de overlopende activa en 90% van de overlopende passiva gecontroleerd. Uit deze controle zijn geen controleverschillen gebleken en hebben wij geen indicaties gehad dat er sprake is van het vormen van ‘potjes’ of budgetoverheveling.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/13
Jaarrekening Samenvatting
3.4 Grondexploitaties
Financiële positie
De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2020 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd). Over het algemeen stellen wij dat de meeste grondexploitaties van de gemeente Kerkrade binnen afzienbare tijd aflopen, zodat de ramingen in de grondexploitaties beter zijn in te schatten en het bijbehorende risicoprofiel steeds verder afneemt. In boekjaar 2020 is in dit kader ook de grondexploitatie HMEM afgesloten en is de grondexploitatie Zonstraat/Clausstraat geopend.
Jaarrekening
Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
Waar nodig zijn door de gemeente Kerkrade de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Voor de waardering ultimo boekjaar 2020 heeft de gemeente Kerkrade de geplande gronduitgiften en nog te maken kosten opnieuw beoordeeld. Ultimo 2020 is op basis hiervan de benodigde voorziening op de grondexploitaties nagenoeg nihil (2019: € 0,1 miljoen). De verlaging van de voorziening van circa € 0,1 miljoen heeft betrekking op de vrijval van de voorziening voor de grondexploitatie Centrumplan. De laatste werkzaamheden aan de keerwand en de aanpassing van de gevel van het Raadhuis zijn in 2020 afgerond, waardoor de grondexploitatie Centrumplan gereed is. De provinciale subsidie voor het centrumplan is tevens in 2021 afgerekend, waarbij wij een goedkeurende controleverklaring hebben verstrekt. De gemeente Kerkrade is derhalve voornemens deze gebiedsexploitatie in 2021 af te sluiten. Het project met een positief saldo van ca. € 0,05 miljoen eindigen (zie hiervoor paragraaf 7. Grondbeleid, onderdeel d voor nadere informatie). Voor de waardering ultimo boekjaar 2020 heeft de gemeente Kerkrade tevens de impact van het coronavirus en PAS/PFAS op de waardering van de grondexploitaties intern geëvalueerd.
Beide evaluaties hebben niet tot majeure wijzigingen in de aannames geleid ten opzichte van boekjaar 2019. Over boekjaar 2020 is er tevens een tussentijdse winst genomen van € 0,3 miljoen door de vrijval van de voorziening op de grondexploitatie Centrumplan en de gerealiseerde verkopen in boekjaar 2020 bij met name de grondexploitatie Rolduckerstraat.
2021Deloitte ©2021 2020 DeloitteThe TheNetherlands Netherlands ©
Totaal grexen (boekwaarde in duizenden) € 0,0 -€ 500,0 -€ 1.000,0 -€ 1.500,0
2018
2019
2020
Totaal voorziening grexen (boekwaarde in duizenden) € 800,0 € 600,0 € 400,0 € 200,0
Wij hebben gedurende onze controle geen gebruik kunnen maken van de interne-beheersingsmaatregelen binnen de € 0,0 gemeente Kerkrade ten aanzien van de waardering van de grondexploitaties. De interne-beheersingsmaatregelen 2018 liggen namelijk (nog) niet zichtbaar vast binnen de gemeente. Dit is overigens wel (opnieuw) gepland voor het boekjaar 2021. Wij hebben de gemeente Kerkrade praktische handvatten aangeleverd, om deze exercitie uit te voeren voor boekjaar 2021. Uit onze besprekingen met onder andere de planeconoom van de grondexploitaties van de gemeente Kerkrade is overigens wel gebleken dat interne-beheersingsmaatregelen plaatsvinden, alleen zijn deze niet gedocumenteerd. Naar aanleiding van deze constatering hebben wij een gegevensgerichte controleaanpak gehanteerd voor boekjaar 2020. Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de waardering van de grondexploitaties ultimo Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020 2020.
2019
2020
2106DF6874/TMO/14
Jaarrekening Samenvatting Financiële positie
3.5 Voorzieningen De gemeente Kerkrade heeft voorzieningen gevormd voor de mogelijke verliezen, risico’s of verplichtingen, ter egalisering van kosten en voor beklemde middelen van derden. De omvang van de voorzieningen kan samengevat worden in onderstaand overzicht: Bedragen * € 1.000
Jaarrekening
31.12.2019
Dotatie
Onttrekking
Vrijval
31.12.2020
325
263
250
0
338
2.739 1.400
262 0
0 160
0 0
3.001 1.240
Voorziening verkoop aandelen
162
0
137
0
25
Voorziening projecten - centrumplan
100
0
100
0
0
Voorziening Wegen
332
0
0
0
332 5
Voorziening oninbare belastingdebiteuren Voorziening pensioenverplichting wethouders Voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken
Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
Voorziening projecten -Kerkradeersteenweg
0
45
40
0
Voorziening projecten – Zonstraat/Clausstraat
0
165
165
0
0
Totaal voorziening voor verplichtingen en risico’s
5.058
735
852
0
4.941
Voorziening riolen
3.285
109
95
0
3.299
Voorziening dialect activiteiten
27
0
0
0
27
Voorziening projecten Heilust
192
0
107
0
85
Totaal voorziening door derde beklemde middelen
3.504
109
202
0
3.411
Totaal
8.562
844
1.054
0
8.352
De voorzieningen in de jaarrekening bedragen € 8,4 miljoen. Deze voorzieningen worden conform de voorschriften van het BBV in meerdere jaarrekeningposten verantwoord. De voorziening pensioenverplichting wethouders, voorziening wegen, voorziening riolen, voorziening dialect activiteiten en voorziening projecten Heilust zijn verantwoord onder de post voorzieningen (€ 6,7 miljoen). De voorziening oninbare belastingdebiteuren en dubieuze debiteuren is opgenomen onder de vorderingen in de jaarrekening (€ 1,6 miljoen). De voorziening verkoop aandelen onder de financiële vaste activa en de voorzieningen projecten onder de grondexploitaties (zie hiervoor paragraaf 3.4). Het saldo van de voorzieningen is mede gebaseerd op schattingen. Vanwege de subjectiviteit die hier inherent aan is, hebben wij tijdens de jaarrekeningcontrole aandacht besteed aan de onderbouwing en de plausibiliteit van de uitgangspunten en veronderstellingen die ten grondslag liggen aan de berekeningen van de voorzieningen.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/15
Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening
Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
Bij de grootste voorziening, voorziening riolen, ter hoogte van € 3,3 miljoen is geen sprake van een schattingselement. De voorziening is namelijk gebaseerd op de overschotten of tekorten op de producten riolering (conform artikel 44 lid 2 BBV). Het resterende bedrag aan voorzieningen bestaat met name uit een voorziening voor pensioenaanspraken met betrekking tot (voormalige) wethouders (€ 3,0 miljoen) en dubieuze debiteuren sociale zaken (€ 1,2 miljoen). Wij hebben vastgesteld dat de voorziening voor pensioenaanspraken ultimo boekjaar 2020 voor het volledige bedrag is verantwoord. De voorziening is gebaseerd op basis van de onderliggende actuariële berekeningen van een deskundige derde partij. Ten aanzien van de waardering van de oninbare debiteuren (sociale zaken) hebben wij vastgesteld dat de verantwoorde voorziening kritisch is geanalyseerd door de gemeente Kerkrade en op basis van een consistente gedragslijn is verantwoord. Op basis van bovenstaande uiteenzetting schatten wij de schattingsonzekerheid in de betreffende voorzieningen als beperkt in. 3.6 Sociaal domein PGB-bestedingen De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft – net als in voorgaande jaren – bij de PGBverantwoordingen voor Jeugd en Wmo over 2020 een controleverklaring met beperking verstrekt.
De PGB-bestedingen over 2020 bedragen circa € 1,6 miljoen. Uw organisatie heeft de voorgaand jaar getroffen aanvullende interne beheersmaatregelen en interne controles ook over 2020 gehandhaafd c.q. uitgevoerd. Hiermee is voldoende zekerheid verkregen over de prestatielevering en rechtmatigheid van de PGB-bestedingen. In dit kader is onder andere nader onderzoek uitgevoerd bij een representatief aantal gebruikers van deze PGB-gelden. Met de getroffen beheersmaatregelen en uitgevoerde interne controles is voor de PGB-bestedingen over 2020 voldoende zekerheid verkregen wat betreft zowel de getrouwheid als rechtmatigheid van deze bestedingen. Lasten Jeugd De totale lasten Jeugd, zoals opgenomen in de jaarrekening 2020, bedragen circa € 18,0 miljoen. De grootste financiële stromen voor de lasten Jeugd betreffen de Zorg in Natura (€ 13,9 miljoen) en het Gedwongen Kader (€ 1,2 miljoen). De financiële backoffice van de lasten Jeugd loopt via de gemeente Maastricht (de centrumregeling). Op 28 april 2021 is de, door de accountant van de gemeente Maastricht gewaarmerkte, verantwoording lasten Jeugd 2020 ontvangen. Met inachtneming van de financiële verantwoording van de gemeente Maastricht bedragen de lasten Jeugd 2020 voor de gemeente Kerkrade € 16,4 miljoen. Dit bedrag is, als onderdeel van de € 18,0 miljoen, verantwoord in de jaarrekening 2020.
Daarnaast hebben wij vastgesteld dat de afwikkeling van de oude jaren (2017 tot en met 2019) geen materiële impact hebben op de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade. Het gecumuleerde effect hiervan bedraagt namelijk afgerond € 0,3 miljoen nadelig.
2021Deloitte ©2021 2020 DeloitteThe TheNetherlands Netherlands ©
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/16
Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening
Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
Gevolgen Corona sociaal domein Corona heeft bijzondere gevolgen gehad voor het sociaal domein. De financiële gevolgen voor de gemeente zien toe op de volgende onderdelen:
• • •
Continueren van reguliere zorg: Voor zover mogelijk hebben de zorgverleners de reguliere zorg gecontinueerd en volstaat ter zake de interne beheersing die in afgelopen jaren voldoende heeft gefunctioneerd. Leveren van alternatieve zorg: Voor zover zorgleveranciers de reguliere zorg niet konden continueren, mochten zij alternatieve zorg leveren. De verantwoording en afrekening hiervan vindt op dezelfde wijze plaats als de afrekening van reguliere zorg. Verstrekken van continuïteitsbijdragen en vergoeden meerkosten corona : Zorginstellingen konden in 2020 een aanvraag indienen voor een continuïteitsbijdrage (om de continuïteit van de zorgverlening te waarborgen). Daarnaast is zorgaanbieders de mogelijkheid geboden om meerkosten in rekening te brengen bij de gemeente Kerkrade. Deze kosten zien bijvoorbeeld toe op extra beschermingsmiddelen, zoals mondmaskers en handschoenen. Zorginstellingen konden voor deze meerkosten een aanvraag indienen, waarna het college op individuele basis een besluit neemt. De meerkosten en continuïteitsbijdragen bedragen in totaal € 0,1 miljoen voor Jeugd en € 0,8 miljoen voor WMO. Dit betreft de maximale uit te keren meerkosten en continuïteitsbijdragen en deze zijn ook zodanig verantwoord in de jaarrekening 2020. Echter deze afrekeningen zijn nog niet vastgesteld.
Omdat deze kosten nog niet zijn vastgesteld merken wij dit bedrag aan als een onzekerheid in de controle van € 0,9 miljoen.
Wij merken op dat de gemeente voldoende (extra) interne beheersmaatregelen heeft getroffen om de (mogelijke) financiële effecten van corona voor het sociaal domein in beeld te brengen en te beheersen. De getroffen maatregelen hebben ertoe geleid dat de organisatie de extra kosten en vraagstukken tot een minimum heeft kunnen beperken. 3.7 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de controle van de SiSa-bijlage hebben wij deze regeling gecontroleerd. Uw gemeente is ondanks een snelle invoering van deze regeling en de wijzigingen ervan gedurende 2020 en 2021 in staat geweest aantoonbaar te voldoen aan de gestelde rechtmatigheidseisen ten aanzien van deze uitkeringen ter hoogte van € 3,2 miljoen. Zowel uw interne controlewerkzaamheden als onze zelfstandig uitgevoerde dossiercontroles bevestigen deze uitkomst. De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft daarnaast voor dat wij een kwalitatieve toets moeten verrichten op uw Misbruik en Oneigenlijk beleid voor de Tozo-regeling. Wij stellen vast dat uw gemeente een specifiek Misbruik & Oneigenlijk gebruik-beleid (M&O beleid) voor de Tozo-regeling met daarin de getroffen interne beheersmaatregelen onderhanden heeft.
2021 Deloitte The Netherlands © 2020 © 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/17
Jaarrekening Samenvatting Financiële positie Jaarrekening
Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
2021 Deloitte The Netherlands © 2020 © 2021 Deloitte The Netherlands
De gemeente Kerkrade heeft de ontvangen signalen van het Inlichtingen Bureau (IB) over 2020 derhalve nog niet (volledig) afgehandeld. Dit vanwege de aard en omvang van het aantal op te volgen IB-signalen. Hierin voorziet de Nota verwachtingen accountantscontrole 2020. De opvolging en verantwoording over de in 2020 niet afgehandelde IB-signalen, schuift dan door naar de verantwoording over 2021. Hierdoor ontstaat geen onzekerheid of fout in de verantwoording over 2020 om de reden dat een IB-signaal nog niet zou zijn opgepakt of is afgehandeld. De uitvoering van het M&O-beleid (én het controleplan) loopt daarmee dus ook door in 2021. Afhandeling van IB-signalen in 2021 (na sluiting van de administratie van de gemeente over 2020) met gevolgen voor eerder afgegeven beschikkingen Tozo, worden verantwoord in de SiSa-bijlage over 2021. Uiteraard moet de gemeente Kerkrade aan het Tozo M&O beleid én het controleplan IB-signalen in 2021 uitvoering blijven geven. Bij niet naleving zullen wij als accountant de gevolgen meenemen in de accountantscontrole in 2021 en daarover rapporteren in ons verslag van bevindingen over 2021.
3.8 Sociale zaken Middels detailcontrole hebben wij de uitkeringen vanuit de Participatiewet, IOAW, BBZ, Bijzondere bijstand, Loonkostensubsidie en IOAZ getoetst op getrouwheid en rechtmatigheid. Uit deze detailcontrole komen geen financiële bevindingen naar voren welke wij onder uw aandacht dienen te brengen. Dit laat onverlet dat wij gedurende het uitvoeren van de detailcontrole verbeterpunten hebben geïdentificeerd in het primaire proces rondom sociale zaken. De verbeterpunten hebben met name betrekking op de tijdigheid en het nakomen van de geplande heronderzoeken en de (formele) dossiervorming. Deze bevindingen zijn ook door de gemeente Kerkrade geconstateerd in de interne controle. De gemeente Kerkrade onderkent dat dit een belangrijk issue is en heeft ons aangegeven dat dit veelvuldig onderwerp van gesprek is bij coachgesprekken en het inwerkprogramma van nieuwe consulenten. Daarnaast is momenteel de conversie naar het nieuwe primaire processysteem gaande, X-works, waarbij onder andere de dossiervorming een hoofdthema is. Wij onderschrijven het belang van de interne opvolging van de geconstateerde verbeterpunten en geven de gemeente Kerkrade in overweging om de interne controle inzake de dossiers sociale zaken gedurende het jaar uit te voeren, zodat ook tijdig in het primaire proces kan worden bijgestuurd.
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/18
04 Rechtmatigheid
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/19
Rechtmatigheid Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
© 2021 Deloitte The Netherlands
4.1 Wet Normering Topinkomens Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij de naleving van de voorschriften met betrekking tot de Wet Normering Topinkomens (verder: de WNT) beoordeeld. De maximale bezoldiging voor topfunctionarissen van een gemeente bedraagt over boekjaar 2020 € 201.000. Voor de gemeente Kerkrade geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Op grond hiervan concluderen wij dat de bezoldiging van de gemeentesecretaris en de griffier voldoet aan de WNT. In 2020 zijn geen ontslagvergoedingen aan topfunctionarissen uitgekeerd. De bezoldiging van deze topfunctionarissen is toereikend in de jaarrekening toegelicht. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief - mits aan bepaalde voorwaarden is voldaan - ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2020 hebben wij geen overschrijding van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd. 4.2 Aanbestedingen De Europese aanbestedingswetgeving valt onder de reikwijdte van het oordeel van de instellingsaccountant over de financiële rechtmatigheid.
Met betrekking tot het naleven van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij voor het boekjaar 2020 geen financiële onrechtmatigheden vastgesteld. 4.3 SiSa-bijlage 2020 Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden in de SiSa-bijlage 2020 geconstateerd. De procedure die uw gemeente moet naleven bij het aanleveren van de bestanden aan het CBS is ten opzichte van vorig jaar niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien zeven documenten aan het CBS aan te leveren. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de nota Verwachtingen accountantscontrole SiSa 2020. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren). Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U heeft dit aan ons bevestigd. Hiervoor verwijzen wij ook naar bijlage 3a en 3b van voorliggend accountantsverslag.
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/20
Rechtmatigheid Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole
4.4 Begrotingsoverschrijdingen Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020 hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de Commissie BBV. De belangrijkste inhoudelijke aanpassing betreft de vaststelling dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen.
Zoals blijkt uit de hierna opgenomen figuur, is er op geen programma sprake van een begrotingsoverschrijding op de lasten. Er is derhalve geen sprake van onrechtmatigheden. Verschillen tussen begrote en werkelijke lasten (in duizenden) € 1.200
Bijlagen
1.074
€ 1.000 € 800 € 600
© 2021 Deloitte The Netherlands
139
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
0 09. VPB
2 0.8 Alg dekking
8 0.4 Overhead
16
08 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
82
07 Volksgezondheid en milieu
1
06 Sociaal Domein
92
05 Sport, Cultuur en Recreatie
2
04 Onderwijs
00 Bestuur en Ondersteuning
€0
10
03 Economie
66
02 Verkeer, Vervoer en Waterstaat
€ 200
01 Veiligheid
€ 400
2106DF6874/TMO/21
05 Accountantscontrole
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/22
Accountantscontrole Samenvatting
5.1 Opdracht
Financiële positie
Onze opdracht betreft de controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade met als doel een onafhankelijk oordeel omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid hiervan te geven, en de naleving van specifieke wet- en regelgeving. Wij hebben deze controle verricht met inachtneming van het Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Controlestandaarden en het controleprotocol van de gemeente Kerkrade d.d. 28 april 2021. Deze opdracht is schriftelijk vastgelegd in onze opdrachtbevestiging van 7 oktober 2020 (met als kenmerk: 201172C566/TMO).
Jaarrekening
Op basis van onze werkzaamheden en de uitkomsten daarvan concluderen wij dat de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van het eigen vermogen per 31 december 2020 en het resultaat over 2020. Dit impliceert het volgende:
Rechtmatigheid
• •
Accountantscontrole Bijlagen
• •
•
© 2021 Deloitte The Netherlands
De jaarrekening 2020 is opgesteld in overeenstemming met de bepalingen zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincie en gemeenten (BBV). De grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die zijn gehanteerd voor het opmaken van de jaarrekening 2020 voldoen aan de geldende verslaggevingsvoorschriften en zijn consistent toegepast. Voorts zijn de schattingen op basis waarvan de jaarrekening is opgesteld, aanvaardbaar. Wij hebben de belangrijkste uitgangspunten en veronderstellingen die hier aan ten grondslag liggen, beoordeeld in het kader van het beeld dat de jaarrekening als geheel dient te geven. Daarnaast zijn de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2020 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de kadernota rechtmatigheid 2018 (meest actuele versie), de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder gemeentelijke verordeningen, zoals opgenomen in het normenkader. Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen.
Als onderdeel van dit vereiste hebben wij vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden. Er bestaan geen verschillen van inzicht met het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde grondslagen, de verslaggeving, of de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden. Na onze controle resteert één onzekerheid, hiervoor verwijzen wij naar bijlage 1. Derhalve verstrekken wij bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade een goedkeurende controleverklaring. Daarbij geldt als voorwaarde dat de door ons gecontroleerde jaarrekening ongewijzigd door de raad wordt vastgesteld. De goedkeurende strekking van de controleverklaring ziet daarbij zowel op de getrouwheid van de jaarrekening als op de financiële rechtmatigheid ervan. Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/23
Accountantscontrole Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
5.2 Controleverklaring Wij hebben de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade van een goedkeurende verklaring voorzien. De goedkeurende strekking van de controleverklaring ziet daarbij zowel op de getrouwheid van de jaarrekening als op de financiële rechtmatigheid. Wij geven deze controleverklaring af onder voorbehoud van goedkeuring van de jaarrekening door de gemeenteraad. Graag ontvangen wij daartoe een exemplaar van de vastgestelde jaarrekening 2020. Mochten er nog wijzigingen in de definitieve versie hiervan worden aangebracht, dan verzoeken wij u ons hiervan in kennis te stellen. Wij dienen deze wijzigingen alsdan te beoordelen alvorens onze controleverklaring hierbij mag worden opgenomen. 5.3 Materialiteit Voor ons oordeel omtrent de getrouwheid van de jaarrekening gaan wij uit van het materialiteitsbegrip. Dit begrip is leidend voor de evaluatie van bevindingen die uit de controle van de jaarrekening voortkomen en de betekenis daarvan voor ons oordeel. Voor de jaarrekening 2020 van de gemeente Kerkrade hebben wij een materialiteit gehanteerd van € 1,9 miljoen (1,0% van de lasten inclusief dotaties aan de reserves). Voor de diepgang van onze controlewerkzaamheden hebben wij de uitvoeringsmaterialiteit bepaald op 80% van de materialiteit.
Voor de controle op de naleving van enkele specifieke rechtmatigheidsaspecten, zoals de Wet Normering Topinkomens, hanteren wij een lagere materialiteit, die aansluit bij hetgeen hieromtrent is voorgeschreven in het controleprotocol WNT 2020. 5.4 Administratieve organisatie en interne beheersing De bevindingen, conclusies en aanbevelingen uit de interim-controle hebben wij besproken met de ambtelijke organisatie op 7 januari 2021. De belangrijkste conclusie daarbij is dat uit onze controlewerkzaamheden tijdens de interim-controle geen bevindingen meer voortkomen die erop duiden dat de beheersingsmaatregelen die de gemeente Kerkrade binnen de voor de jaarrekening 2020 relevante financiële processen heeft ingesteld in opzet en bestaan niet voldoen aan de daaraan vanuit de accountantscontrole van de jaarrekening te stellen randvoorwaarden. Dit laat onverlet dat wij vanuit onze natuurlijke adviesfunctie een aantal observaties onder uw aandacht hebben gebracht die van belang zijn voor het verder verbeteren van de interne beheersing van de bedrijfsvoering in het kader van de toekomstige rechtmatigheidsverantwoording. 5.5 Geautomatiseerde gegevensverwerking Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op het gebied van de betrouwbaarheid en de continuϊteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking aan u gerapporteerd zouden moeten worden.
Hoewel de gemeente Kerkrade in opzet voldoende beheersmaatregelen heeft geïmplementeerd ten aanzien van de risico’s als gevolg van cybersecurity, geven wij de gemeente mee om verhoogde aandacht te blijven houden voor eventuele cyberrisico’s.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/24
Accountantscontrole Samenvatting Financiële positie
Wij maken u erop attent dat de controle van de jaarrekening 2020 primair gericht is op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening, en naar zijn aard niet bedoeld is om uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan te doen. Daarbij is het tevens van belang dat wij ten behoeve van de jaarrekeningcontrole vooralsnog slechts in beperkte mate gebruikmaken van de geautomatiseerde gegevensverwerking binnen de gemeente Kerkrade en dat wij onze controlebevindingen overwegend baseren op de binnen uw organisatie aanwezige brondocumenten, zoals facturen, bankafschriften en overeenkomsten. 5.6 Fraude
Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Kerkrade. De gemeenteraad dient hierop toe te zien. In dit verband vermelden wij dat de gemeente Kerkrade een gedragscode voor ambtenaren, bestuur en burgemeester, een regeling melding vermoeden misstand, een regeling vertrouwenspersoon en een kader integriteitbeleid heeft vastgesteld. Daarnaast beschikt de gemeente Kerkrade als basis voor een effectieve fraudebeheersing over een analyse van het frauderisico. Als accountant van de gemeente Kerkrade hebben wij de verantwoordelijkheid om het risico te beoordelen dat de jaarrekening 2020 als gevolg van fraude, onjuistheden of verduistering van activa, afwijkingen van materieel belang zou kunnen bevatten. Wij hebben hiertoe een aantal werkzaamheden uitgevoerd, zoals:
• • • • • • • •
Het bespreken van het frauderisico met het college en het financieel management. Het evalueren van de impact van de door het bestuur ingevoerde beheersingsmaatregelen ter beperking van de geïdentificeerde frauderisico’s. Het beoordelen van de zakelijke onderbouwing voor eventuele grote, eenmalige transacties. Het beoordelen van schattingen, met name ten aanzien van de waardering van de materiële vaste activa en de totstandkoming van de voorzieningen. Het toetsen van alle overlopende posten groter dan € 50.000 in de jaarrekening van de gemeente Kerkrade. Het toetsen op het risico van budgetoverheveling en begrotingsonrechtmatigheid. Het toetsen van journaalboekingen die gemaakt zijn in de afsluitende periode van het boekjaar. Toetsing van handmatige journaalposten en overige aanpassingen gedurende het boekjaar 2020, ondersteund door data-analysetechnieken.
Ofschoon wij benadrukken dat een beoordeling van de interne beheersing van de gemeente Kerkrade in relatie tot het frauderisico niet tot de scope van onze opdracht en verantwoordelijkheid behoort, vermelden wij dat ons bij de controle van de jaarrekening 2020 geen aanwijzingen voor fraude zijn gebleken dan wel gemeld.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/25
Accountantscontrole Samenvatting 5.7 Onafhankelijkheid
Financiële positie Jaarrekening
In overeenstemming met de voorschriften ten aanzien van de onafhankelijkheid van de accountant, zowel in wezen als in schijn, vermelden wij dat door ons geen werkzaamheden voor de gemeente Kerkrade zijn verricht die (in wezen of in schijn) hiermee conflicterend zijn, dan wel een bedreiging hiervoor zouden kunnen zijn. Ook zijn ons geen persoonlijke, zakelijke en/of financiële relaties bekend tussen de gemeente Kerkrade en onze organisatie die naar onze professionele oordeelvorming onze onafhankelijkheid zouden kunnen beïnvloeden. Evenmin hebben wij geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid van de gemeente Kerkrade ontvangen of aan medewerkers van de gemeente Kerkrade verstrekt.
Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/26
Bijlagen
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/27
Bijlage 1: Niet-gecorrigeerde controleverschillen Samenvatting Financiële positie
Na afronding van onze controle resteren de volgende onzekerheden. Feitelijk/ schatting
Debet/(Credit) in baten en lasten
Meerkosten en continuïteitsbijdragen Corona Jeugd (nog niet vastgesteld)
Onzekerheid
Meerkosten en continuïteitsbijdragen Corona WMO (nog niet vastgesteld)
Onzekerheid
Beschrijving
Debet/(Credit) in activa
Debet/(Credit) in schulden
Debet/(Credit) in vermogen
Rechtmatigheidsfouten
(€ 61.000)
€ 61.000
(€ 61.000)
€ 61.000
(€ 756.000)
€ 756.000
(€ 756.000)
€ 756.000
Onzekerheden
Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/28
Bijlage 2: Tekortkomingen in de toelichtingen Samenvatting Toelichting
Financiële positie
Bron van de toelichtingsvereiste
Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen
Niet van toepassing
Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/29
Bijlage 3a: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Onderstaand treft u deze tabel aan. SiSa-code en specifieke uitkering
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden FIN B1 toeslagenproblematiek OCW D8 Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 IenW E3 Subsidieregeling sanering verkeerslawaai IenW E20 Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2020-2022 IenW E27B Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden) Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 SZW G2 Participatiewet_gemeentedeel 2020 Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief SZW G3 levensonderhoud beginnende zelfstandige)_gemeente 2020 Tijdige overbrugginsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) SZW G4 gemeentedeel 2020 VWS H4 Specifieke uitkering investering sport (SPUK Sport) Specifieke uitkering voor lokale Sportakkoorden (Regeling VWS H8 Sportakkoord) Totaal Strekking controleverklaring rechtmatigheid Strekking controleverklaring getrouwheid
© 2021 Deloitte The Netherlands
Fout of onzekerheid
Financiële omvang
Toelichting
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t.
N.v.t.
€0
N.v.t. Goedkeurend Goedkeurend
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/30
Bijlage 3b: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Samenvatting Financiële positie Jaarrekening Rechtmatigheid Accountantscontrole Bijlagen
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
SiSa-code en specifieke uitkering
Financiële omvang
Toelichting
G4
Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april)
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo 2_exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo 3_exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozo-aanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020)
N.v.t.
€0
N.v.t.
Totaal
© 2021 Deloitte The Netherlands
Fout of onzekerheid
€0
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/31
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeente Kerkrade | Accountantsverslag 2020
2106DF6874/TMO/32