25Tl050 Nota van Toelichting beleidsplan over grensoverstijgende samenwerking, het actieplan GROS 2025-2029

Nota van toelichting Kerkrade, 19 augustus 2025 Nummer: 25Tl050 Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 25Rb055

Onderwerp Actieplan GROS 2025-2029

Beslispunten 1.

het Actieplan GROS 2025-2029 vast te stellen.

Inleiding Kerkrade heeft grote ambities binnen de Euregio en werkt al decennialang intensief samen met de Stadt Herzogenrath onder de naam Eurode. Deze grensoverstijgende samenwerking is sinds 1998 formeel verankerd in het Openbaar Lichaam Eurode. Binnen dit verband wordt samengewerkt op uiteenlopende beleidsterreinen, waaronder economie, mobiliteit, onderwijs, veiligheid en duurzaamheid. De samenwerking reikt verder dan de directe grensrelatie met Herzogenrath. Kerkrade speelt ook een actieve rol binnen het zogeheten daily urban system van Parkstad Limburg, de Städteregion Aachen en de Stadt Aachen. In dit netwerk vervullen Kerkrade en Herzogenrath een centrale positie, waarbij grensoverstijgende samenwerking bijdraagt aan het versterken van zowel fysieke als maatschappelijke verbindingen in de regio. Het Actieplan GROS 2025–2029 bouwt voort op eerdere successen en geeft richting aan de grensoverstijgende samenwerking voor de komende vier jaar. Het plan is tot stand gekomen met input van raadsleden, ondernemers, maatschappelijke organisaties en inwoners. De focus ligt op het versterken van de zichtbaarheid van initiatieven, het benutten van wet- en regelgeving als kans, en het verder positioneren van Eurode als Europese dubbelstad.

Doelstelling Met het Actieplan GROS (grensoverstijgende samenwerking) geeft gemeente Kerkrade invulling aan haar ambitie om grensoverstijgende samenwerking structureel te verankeren binnen het gemeentelijk beleid.

Argumenten • Vervanging van het vorige beleidskader De looptijd van het vorige beleidsdocument is verstreken. Zonder nieuw vastgesteld kader ontbreekt een actuele en richtinggevende basis voor grensoverstijgende samenwerking. Vaststelling van dit plan zorgt voor continuïteit en voorkomt beleidsmatige stilstand. • Verheldering en transparantie richting inwoners en partners. Het nieuwe actieplan is compacter, visueler en toegankelijker opgesteld dan zijn voorganger. Hiermee maken we grensoverstijgende samenwerking inzichtelijker voor burgers, maatschappelijke partners en raadsleden. Dit draagt bij aan transparantie, betrokkenheid en draagvlak. • Nieuwe impuls en hernieuwde energie (‘Schwung’)

Het plan markeert een nieuwe fase in de samenwerking over de grens, met frisse ambities en concrete acties. Door het plan vast te stellen, geeft de raad een krachtig signaal af dat grensoverstijgende samenwerking een prioriteit blijft. • Strategische positionering en externe kansen Met een vastgesteld actieplan staat de gemeente sterker in de positionering richting (Eu)regionale partners en subsidieverstrekkers. Het plan sluit aan bij actuele thema’s zoals arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid en veiligheid in de grensregio. • Procesmatige zorgvuldigheid Het plan is tot stand gekomen in nauwe afstemming met interne en externe stakeholders. De raad wordt hiermee betrokken in een zorgvuldig en transparant beleidsproces.

Kanttekeningen nvt

Financiën Voor de uitvoering van het Actieplan GROS 2025–2029 is een meerjarige financiële inzet voorzien vanuit Kerkrade en Herzogenrath. De kosten betreffen onder meer personele inzet ten behoeve van Grensarbeid en van het Openbaar Lichaam Eurode, een structurele bijdrage aan het Openbaar Lichaam Eurode en projectmatige inzet vanuit verschillende beleidsdomeinen. De structurele bijdrage voor 2025 ziet er als volgt uit: Jaarlijkse bijdrage van de gemeente Kerkrade aan het Openbaar Lichaam Eurode: €22.820,gebaseerd op €0,50 per inwoner; Jaarlijkse bijdrage van de Stadt Herzogenrath aan het Openbaar Lichaam Eurode: €23.810,gebaseerd op €0,50 per inwoner. Vanaf 2026 wordt de structurele bijdrage per inwoner verhoogd, waarmee de gemeenten hun commitment aan grensoverstijgende samenwerking versterken. Middels notanummer 25TL012 is structurele dekking van deze bijdrage geregeld. Daarnaast levert de Stadsregio Parkstad Limburg een fundamentele bijdrage aan de uitvoering van het programma GROS.

Communicatie Op 3 juni vond een informatiebijeenkomst met raadsleden plaats over grensoverstijgende samenwerking. Het doel van de avond was informeren over Eurode en de lopende zaken betreffende GROS. Bovendien werd op 1 juli een participatieavond georganiseerd over dit thema. Een succesvolle bijeenkomst waarin met diverse stakeholders werd gesproken en waarbij de focus lag op samenwerken met onze Duitse buurgemeente Herzogenrath. Eén van de speerpunten die avond waren: hoe kan grensoverstijgende samenwerking bijdragen aan groei en ontwikkeling van een organisatie/bedrijf? Een korte samenvatting over hetgeen besproken is: • Afstemming over (voorgenomen) projecten; • Communicatie + info (bijv. “Hallo Kerkrade”;) • Meer naamsbekendheid Eurode (bijv. brochures actief verspreiden); • Meer bekendheid geven aan de mogelijkheid om hulp of info te krijgen van Eurode en/of GIP en Grensarbeid; • Informeren aan beide kanten van de grens over mogelijkheden op allerlei gebied: uitzenden, vestigingsklimaat, regelgeving, sociale zekerheid; • Samenwerken + communicatie: eerlijk, open en tijdig -> periodiek overleg tussen gemeente Kerkrade, Stadt Herzogenrath en Eurode vindt plaats; • Evenementenkalender die met communicatieteam Eurode gedeeld wordt. Conclusie: Oppakken volgens de Marcom 2.0 aanpak, met ondersteuning van en via de gemeente Kerkrade kanalen en de Beleef Kerkrade Menukaart.

Burgerparticipatie Voor de totstandkoming van dit actieplan zijn diverse bijeenkomsten georganiseerd om input op te halen bij raadsleden, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Op 3 juni 2025 vond een raadinformatiebijeenkomst plaats waarin raadsleden werden geïnformeerd over Eurode en de rol van Kerkrade in grensoverstijgende samenwerking. Daarbij zijn zij uitgenodigd actief mee te denken over de koers. En op 1 juli 2025 werd een participatieavond georganiseerd in het EBC met inwoners, verenigingen en organisaties. Hierbij ging gemeente Kerkrade in gesprek met hen over hun ideeën en verwachtingen op het gebied van GROS. De opgehaalde input is verwerkt in het actieplan en vormt een belangrijke basis voor de gekozen acties en uitgangspunten. Ook het Dagelijks Bestuur van Eurode onderschrijft de voorgestelde koers.

Uitvoering Voor de uitvoering van het Actieplan GROS werkt het Openbaar Lichaam Eurode concrete acties en projecten uit in samenwerking met interne en externe partners. De uitvoering vindt plaats in nauwe afstemming met relevante beleidsdomeinen binnen de gemeente Kerkrade en de Stadt Herzogenrath en met grensoverstijgende stakeholders. Het plan treedt in werking op de dag na bekendmaking in het Gemeenteblad.

Evaluatie Halverwege de looptijd van dit actieplan wordt de voortgang in kaart gebracht. De resultaten en inzichten worden gedeeld met de gemeenteraad via een raadsinformatiebrief. Op basis van deze tussentijdse evaluatie en de opgedane ervaringen wordt na vier jaar een nieuw actieplan opgesteld, waarmee continuïteit en actualiteit in het grensoverstijgend beleid worden geborgd.

Gezondheid en Vitaliteit nvt