25Tl035 nota van toelichting zienswijze op zowel de Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027-2029, als op de Gewijzigde Begroting 2025 van de GR Solido

Nota van toelichting Nummer.: 25Tl035 25Tl035

Kerkrade, 29 april 2025

Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 25Rb038

Onderwerp Solido gewijzigde begroting 2025, Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027-2029 Beslispunten I.

Een positieve zienswijze af te geven op zowel de Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027-2029, als ook op de Begrotingswijziging 2025;

Inleiding Voor de uitvoering van gemeentelijke taken kan worden gekozen voor een publiekrechtelijke samenwerking, waarbij een zelfstandige organisatie wordt opgericht die voor verschillende samenwerkende gemeenten taken uitvoert. Deze publiekrechtelijke samenwerking is gebaseerd op een gemeenschappelijke regeling. We noemen deze zelfstandige organisatie de GR (gemeenschappelijke regeling) of Verbonden Partij. Het gevolg van het overdragen van bevoegdheden naar een publiekrechtelijke samenwerking is dat een gemeentelijk bestuur meer op afstand staat en minder invloed kan uitoefenen dan bij taken in eigen beheer. Een van de sturingsinstrumenten voor de raad om grip te houden op de GR-en vormt de P&C-cyclus. De gemeenteraad dient inzicht te hebben in de financiën van een Verbonden Partij om daar controle op uit te kunnen oefenen. De Verbonden Partij is verplicht het volgende te doen: • De kadernota voor het eerstvolgende jaar moet ter kennisname vóór 15 april aan de raad toegezonden worden. In deze kadernota worden de beleidsmatige en financiële kaders geschetst. • De voorlopige jaarrekening van het afgelopen jaar moet eveneens vóór 15 april ter kennisname aan de raad toegezonden worden. In juli volgt de definitieve en vastgestelde jaarrekening. De jaarrekening van de samenwerking laat zien wat het afgelopen jaar in financieel en beleidsmatig opzicht aan de orde is geweest.

De raad kan hierop geen zienswijze indienen. • Het samenwerkingsverband moet een ontwerpbegroting aan de raden sturen, voordat deze wordt vastgesteld. De raad heeft hier de wettelijke mogelijkheid om vooraf wensen of bedenkingen kenbaar te maken door het indienen van een zienswijze. De gemeenteraad heeft geen bevoegdheid om de begroting goed te keuren. In de begroting wordt aangegeven welke activiteiten de Verbonden Partij in het volgende begrotingsjaar gaat uitvoeren en wat de bijdrage per gemeente is. De begroting is daarmee voor de gemeenteraad een belangrijk document om kaders te stellen. Volgens de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen moet de ontwerpbegroting 12 weken, voordat de begroting aan het Algemeen Bestuur (hierna: AB) wordt aangeboden, aan de gemeenteraden worden toegezonden. Gedurende deze 12 weken kunnen de raden een zienswijze indienen bij het Dagelijks Bestuur (hierna: DB). Het DB reageert voor vaststelling door het AB schriftelijk én gemotiveerd op de ingediende zienswijzen door de raad. 1

Het AB stelt vervolgens de begroting vast. De begroting moet binnen 2 weken na vaststelling, maar uiterlijk 15 september, door de Verbonden Partij aan Gedeputeerde Staten worden toegezonden. De uitvoering van de activiteiten is een verantwoordelijkheid van de Verbonden Partij. Hierop kan geen zienswijze worden ingediend. In deze nota van toelichting ligt de begroting van Solido voor. Ten eerste zullen de strategische ontwikkelingen geschetst worden, die volgens de gemeenschappelijke regeling van invloed zijn op de uitvoering van de kerntaken. Verder zijn voor de beoordeling door uw raad van belang de beleidsaanpassingen en nieuwe ontwikkelingen die een financiële impact hebben op de totale begroting. Tevens betreft dit de financiële gevolgen van CAOwijzigingen, indexeringen en beleidswijzigingen waarover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden. Tot slot is van belang het Totaalbedrag van de Meerjarenraming 2025 Jaarschijf 2026 en het Totaalbedrag van de begroting van de GR en de impact hiervan op onze gemeente. Onderstaand wordt dit nader toegelicht. Doelstelling De raad de gelegenheid te geven zijn zienswijze te geven op de Ontwerpbegroting 2026 als ook op de gewijzigde begroting 2025, zodat deze betrokken kan worden bij de definitieve besluitvorming door het DB van de GR Solido op 12 juni.

Argumenten Gewijzigde begroting 2025 Per 1 januari 2025 is Parkstad IT overgegaan van een centrumregeling naar een openbaar lichaam (nieuwe naam Solido) en vormt geen onderdeel meer van de begroting van de gemeente Heerlen. De Begroting 2025 was gebaseerd op de indexering van de Gewijzigde begroting 2024. De Gewijzigde begroting 2025 is gebaseerd op de werkelijke formatie, werkelijke secundaire arbeidsvoorwaarden en regelingen, de huidige contractbepalingen en de werkelijke afschrijvingen: •

Er zijn hogere personeelskosten door volledige inzet van medewerkers, extra formatie en verwachte CAO stijging;

•

Licentiekosten zijn gestegen door een nieuw Microsoft-contract;

•

Als zelfstandige entiteit zijn er kosten opgenomen voor het verzekeren van het datacenter en een ongevallenverzekering. De werkelijke verzekeringsbijdrage wijkt (substantieel) af van de vooraf gemaakte inschatting;

•

De post “onvoorzien” is aangepast naar €150.000 (geen indexatie);

•

De verdeling van de kosten over de deelnemende gemeenten is aangepast op basis van een nieuwe verdeelsystematiek waarbij een groot deel van de kosten wordt verdeeld over de generieke verdeelsleutel (aantal gebruikers per gemeente).

Verder zien we ook dit jaar weer een stijging in de afname van diensten/producten vanuit de deelnemers, maar bijvoorbeeld ook een enorme toename in het aantal cyberaanvallen met gevolgen voor de informatieveiligheidinspanningen. Dit alles heeft gevolgen voor de begroting.

2

Ontwerpbegroting 2026 & Meerjarenraming 2026-2029 In de begroting 2026 zijn geen majeure beleidswijzigingen aangebracht ten opzichte van de gewijzigde begroting 2025, die samen met deze begroting het besluitvormingsproces wordt ingebracht. Vanuit diverse gemeenten heeft Solido een brief met een besparingseis van 5% ontvangen in het kader van het Ravijnjaar 2026. In de begroting 2026 is in eerste instantie de tabel met de initiële begroting 2026 op basis van Gewijzigde begroting 2025 plus indexering weergegeven. Vervolgens zijn de bezuinigingen/besparingen opgenomen. Deze bevat: •

Geen grote beleidswijzigingen;

•

Bezuinigingen van ca. 5% door o.a. slimmere inrichting van IT, aanpassing afschrijvingstermijnen en een door pensioeningang ontstane vacature die niet wordt ingevuld;

•

Verlaging van de deelnemersbijdrage met bijna 2 miljoen euro (3% omlaag t.o.v. 2025);

•

Aandacht voor risico’s zoals krapte op de arbeidsmarkt, stijgende kosten en onzekerheden door het ‘Ravijnjaar 2026’;

•

Toetreding van nieuwe deelnemers en klanten wordt actief gestimuleerd, wat kosten drukt voor alle deelnemers.

Kanttekeningen • De gemeente Heerlen is momenteel bezig met haar jaarrekening en heeft daarom nog geen eindbalans 2024 beschikbaar. Voor Solido is de eindbalans van de gemeente Heerlen van belang omdat daarop de activa en passiva staan die Solido overneemt en daarmee de basis vormen voor de beginbalans 2025. Het is daarom op dit moment niet mogelijk om in deze ontwerpbegroting een balans op te nemen; • Landelijk worden gemeenten de komende periode geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds waarbij het jaar 2026 een dieptepunt kent. Hierdoor worden gemeentelijke organisaties gedwongen om te zoeken naar noodzakelijke bezuinigingen. De gemeenschappelijke regelingen zijn in de afgelopen periode gevraagd om, gelet op de knellende financiële kaders, als ‘verlengd lokaal bestuur’ hun verantwoordelijkheid hierin te nemen. Uw gemeenteraad heeft in de zienswijzebrieven ten aanzien van de ontwerpbegrotingen 2025 van alle gemeenschappelijke regelingen al een passage gewijd aan dit uitgangspunt.

Financiën Vanaf 1 januari 2025 maakt de aanschaf van laptops onderdeel uit van het standaard dienstenpakket van Solido. Dit betekent dat laptops niet meer via een eenmalige investering aangeschaft kan worden. In plaats daarvan worden ze in vier jaar afgeschreven via kapitaallasten Deze kosten worden verrekend in de jaarlijkse bijdrage die de gemeente Kerkrade aan Solido betaalt. Vanaf 2026 zijn het merendeel van de laptops (in totaal 378) afgeschreven en moeten deze worden vervangen. In de jaren er na moeten er nog 111 laptops worden vervangen. In totaal gaat het om 489 laptops voor het personeel de meerjarenbegroting 2026-2029 is de toekomstige vervanging van de laptops niet opgenomen. Om het college en de raad een zo goed mogelijk beeld te geven van de ontwikkeling van de kosten, zijn voor de volledigheid deze kosten toegevoegd aan de begroting 2026-2029.

3

In onderstaande tabel zijn de financiële consequenties van de toekomstige vervanging van in totaal 489 laptops opgenomen (Deze cijfers hebben wij van Solido via mail ontvangen):

Vervanging in Aantal 2025-2028 489

Financiële impact 2026 € 3.465,80

Financiële impact 2027 €108.111,50

Financiële impact 2028 €158.334,32

Financiële impact 2029 €190.348,14

Samengevat hebben de begrotingswijziging 2025, de ontwerpbegroting 2026 e.v. en de financiële gevolgen van de toekomstige laptop vervangingen voor Kerkrade de volgende financiële consequenties: Bedragen x € 1.000 Alle bedragen in euro’s

2025

2026

Primaire begroting Solido

1.892

1.961

2.053

2.137

Begrotingswijziging 2025

2.015 1.888

1.948

2.013

2.075

Meerjarenbegroting 20262029 Solido

2027

2028

2029

Begroting Coda/ Meerjarenraming Kerkrade

1.893

1.913

1.957

2.041

2.041

Financieel gevolg Kerkrade

- 122

25

9

28

-34

21

-100

- 130

- 224

Financieel gevolg Kerkrade inclusief vervanging laptops

Het verschil tussen de primaire begroting van Solido en de begroting in Coda/ Meerjarenraming Kerkrade is het gevolg van besparingen die intern meerjarig zijn ingeboekt. Als gevolg van de Gewijzigde begroting 2025 is het tekort in 2025 € 122.000,- (€2.015.000,- min €1.893.000,-). In 2026 is er nog een lichte daling in de begroting (€ 21.000,-) te zien als gevolg van de besparingsmaatregelen van Solido. In onze eigen begroting is voor 2026 een taakstelling opgenomen van €48.000,- (primaire begroting Solido (€1.961.000,-) minus begroting Kerkrade (€1.913.000,-). Daarmee is het totale voordeel voor Kerkrade €21.000,- + €48.000,- = €69.000,- in 2026. Vanaf 2027 zien we de jaarlijkse kapitaallasten als gevolg van de laptop vervangingen toenemen (in 2027 met €100.000,-, in 2028 met €130.000,- en in 2029 met €224.000,-) Hierbij wordt opgemerkt dat, indien de gemeente via eigen aanvullende investeringskredieten zelf laptops zou moeten gaan aanschaffen, dit uiteraard ook een wijziging van de begroting tot gevolg zou hebben. Positieve zienswijze 4

De volgende argumenten geven aanleiding tot het afgeven van een positieve zienswijze voor de Gewijzigde begroting 2025, de Ontwerpbegroting 2026 en de Meerjarenbegroting 2026-2029: •

Voor 2025 geldt er nog een tekort van € 122.000,- . De wijziging van de GR per 1 januari 2025 naar een openbaar lichaam heeft echter een scherper inzicht en getrouwer beeld van de werkelijkheid gegeven. De aangehaalde argumenten (werkelijke formatie, werkelijke secundaire arbeidsvoorwaarden en regelingen, de huidige contractbepalingen en de werkelijke afschrijvingen) geven wel het inzicht dat deze meerkosten onvermijdelijk zijn;

•

Solido breed zijn er voor 2026 voor in totaal 9,1% aan bezuinigingen gerealiseerd ten opzichte van de oorspronkelijke primaire begroting. De gemeente Kerkrade heeft voor 2026 een taakstelling ingeboekt van € 48.000,-. Deze taakstelling is behaald met een voordeel van € 69.000,- in 2026;

•

Voor de jaren 2027 en 2028 (uitzondering 2029) is er eveneens een lichte daling te zien in de meerjarenraming van de gemeente. De toekomstige vervanging van de laptops voor het personeel van de gemeente zorgt er echter voor dat de kapitaallasten jaarlijks toenemen. Vanaf 2026 zijn echter het merendeel van de laptops van de gemeente verouderd en is het noodzakelijk om de financiële consequenties in de begroting te verwerken.

Communicatie In een gezamenlijke commissievergadering worden de financiële gevolgen van de begrotingen van de verschillende Gemeenschappelijke Regelingen inzichtelijk gemaakt. Uitvoering De Gewijzigde begroting 2025, de conceptbegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 is in de vergadering van het Dagelijks Bestuur op 16 april 2025 behandeld. De aanbiedingsbrief is ontvangen op 22 april 2025. Op 12 juni 2025 worden de ontwerpbegroting en meerjarenraming in de gezamenlijke commissievergadering behandeld. Een voorlopig commissiestandpunt ten aanzien van de af te geven zienswijze zal daarna kenbaar gemaakt worden aan de GR Solido, zodat ze kan worden behandeld tijdens het AB van 26 juni 2025. Gezondheid en Vitaliteit n.v.t. Burgerparticipatie De begroting en de zienswijze van onze gemeente kunnen via de gemeentelijke kanalen door belanghebbenden worden ingezien. Dit is de participatietrede Informeren.

5