24Tl037 zienswijze begroting Kredietbank Limburg nota van toelichting

Nota van toelichting Nummer.: 24Tl037

Kerkrade, 13 mei 2024

Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 24Rb042 Onderwerp Jaarrekening 2023 inclusief de pro forma meerjarenbegroting 2025-2027 van de Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg (KBL). Beslispunten 1. De jaarrekening 2023 voor kennisgeving aannemen. 2. Een neutrale zienswijze af te geven met betrekking tot de pro forma meerjarenbegroting 2025-2027 met de nadruk op de gevolgen van de uittreding van de gemeente Heerlen. Zodra de uittredingsregeling is vastgesteld, kunnen de effecten hiervan worden verwerkt in een eerste begrotingswijziging 2025. 3. Aan de GR aanvullend kenbaar te maken dat - in verband met het verkrijgen van meer helderheid over de financiële perspectieven voor 2025 en verder voor onze gemeente - later dit jaar richting de GR een verzoek zal worden gedaan om een besparing te vertalen (indicatief een taakstelling van 5-10%) in de begroting voor 2026. Inleiding Voor de uitvoering van gemeentelijke taken kan worden gekozen voor een publiekrechtelijke samenwerking, waarbij een zelfstandige organisatie wordt opgericht die voor verschillende samenwerkende gemeenten taken uitvoert. Deze publiekrechtelijke samenwerking is gebaseerd op een gemeenschappelijke regeling. We noemen deze zelfstandige organisatie de GR (gemeenschappelijke regeling) of Verbonden Partij.

Bij het overdragen van bevoegdheden naar een publiekrechtelijke samenwerking is het gevolg dat een gemeentelijk bestuur meer op afstand staat en minder invloed kan uitoefenen dan bij taken in eigen beheer. Een van de sturingsinstrumenten voor de raad om grip te houden op de GR-en vormt de P&C-cyclus. De gemeenteraad dient inzicht te hebben in de financiën van een Verbonden Partij om daar controle op uit te kunnen oefenen. De Verbonden Partij is verplicht het volgende te doen: De kadernota voor het eerstvolgende jaar moet ter kennisneming naar de raad gestuurd worden vóór 15 april. Hierin worden de beleidsmatige en financiële kaders geschetst. De voorlopige jaarrekening van het afgelopen jaar moet ter kennisneming naar de raad gestuurd worden vóór 15 april. In juli volgt de definitieve en vastgestelde jaarrekening. De jaarrekening van het samenwerkingsverband laat zien wat afgelopen jaar gebeurd is in financieel en beleidsmatig opzicht. De raad kan hierop geen zienswijze indienen. Het samenwerkingsverband moet een ontwerpbegroting aan de raden sturen, voordat deze wordt vastgesteld. De raad heeft hier de wettelijke mogelijkheid om vooraf wensen of bedenkingen kenbaar te maken door het indienen van een zienswijze. De gemeenteraad heeft geen bevoegdheid om de begroting goed te keuren.

In de begroting wordt aangegeven welke activiteiten de Verbonden Partij in dat jaar gaat uitvoeren en wat de bijdrage per gemeente is. De begroting is daarmee voor de Raad een belangrijk document om kaders te stellen. Volgens de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen moet de ontwerpbegroting 12 weken, voordat de begroting aan het AB wordt aangeboden, aan de gemeenteraden worden toegezonden. Gedurende deze 12 weken kunnen de raden een zienswijze indienen bij het DB. Het DB reageert voor vaststelling door het AB schriftelijk én gemotiveerd op de ingediende zienswijzen door de raad. Het AB stelt vervolgens de begroting vast. De begroting moet binnen 2 weken na vaststelling, maar uiterlijk 15 september (voorheen 1 augustus) door de Verbonden Partij worden toegezonden aan de Gedeputeerde Staten. 1

De uitvoering van de activiteiten is een verantwoordelijkheid van de Verbonden Partij. Hierop kan geen zienswijze worden ingediend. In deze nota van toelichting ligt voor de begroting van de Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg (GR KBL). We zullen hierin enerzijds de strategische ontwikkelingen schetsen, die volgens de GR van invloed zijn op de uitvoering van de kerntaken door de GR. Verder zijn voor de beoordeling door de Raad van belang beleidsaanpassingen en nieuwe ontwikkelingen die een financiële impact hebben op de totale begroting. Tevens betreft dit de financiële gevolgen van CAO-wijzigingen, indexeringen en beleidswijzigingen waarover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden. Tot slot is van belang het Totaalbedrag van Meerjarenraming 2024 Jaarschijf 2025 en het Totaalbedrag van de begroting van de GR en de impact hiervan op onze gemeente. Onderstaand wordt dit nader toegelicht. Op 10 april 2024 heeft de Kredietbank Limburg haar jaarrekening over 2023 en de pro forma meerjarenbegroting voor de periode 2025-2027 aan de gemeente Kerkrade gezonden. Deze documenten bieden inzicht in de financiële situatie en vooruitzichten van de KBL en vormen de basis voor besluitvorming door de gemeenteraad.

Het jaar 2023 heeft de KBL geconfronteerd met verschillende uitdagingen, waaronder de actualisatie van de Gemeenschappelijke Regeling, de noodzaak om te komen tot een gezonde bekostigingsstructuur, en de invoering van kostendekkende tarieven voor bewindvoering. De uittreding van Heerlen roept vragen op over de duurzaamheid van de huidige structuur van de KBL, die momenteel door slechts vijf GR-gemeenten wordt gedragen. Om de continuïteit van de KBL te waarborgen, is het essentieel om het aantal deelnemende gemeenten uit te breiden. Dit zou niet alleen de financiële draagkracht vergroten, maar ook de stabiliteit van de schuldhulpverlening in Zuid-Limburg verbeteren. Momenteel maken vijftien gemeenten gebruik van de schuldhulpverlening van de KBL zonder deel uit te maken van de GR, wat hen geen financiële of bestuurlijke verplichtingen oplegt. Met de aanstaande uittreding van Heerlen uit de GR ontstaat de noodzaak om deze gemeenten te betrekken bij de GR KBL om de toekomstbestendigheid van de organisatie te garanderen. Indien dit niet lukt, bestaat het risico dat de KBL niet meer operationeel kan blijven bij verdere uittreding van andere gemeenten.

De visie van het bestuur van de KBL is daarom gericht op het versterken van het draagvlak door meer gemeenten toe te laten treden tot de GR, gecombineerd met de implementatie van een robuuste bekostigingsstructuur en kostendekkende tarieven voor bewindvoering. Deze maatregelen zijn cruciaal om een financieel gezonde en betaalbare instelling voor schuldhulpverlening te realiseren, die ook in de toekomst effectief kan blijven functioneren. Doelstelling De raad de gelegenheid te geven haar zienswijze te geven op de pro forma meerjarenbegroting 2025-2027, zodat deze betrokken kan worden bij de definitieve besluitvorming door het AB op 5 juli 2024. Argumenten De jaarrekening 2023 toont een aanzienlijke verbetering in de financiële prestaties van de Kredietbank Limburg (KBL). Een stijging in omzet is zichtbaar, met feitelijke bedrijfsopbrengsten die €2.056.000 hoger liggen dan in 2022. Deze stijging is mede te danken aan de implementatie van kostendekkende tarieven voor Beschermingsbewind en Budgetbeheer Maatwerk. Bovendien heeft het bestuur in maart 2023 besloten de voorschotten niet te verrekenen, waarbij de over uitputting van de voorschotten bij de desbetreffende GRgemeenten in rekening is gebracht. Dit heeft geleid tot een positief exploitatieresultaat van €318.000 voor toevoeging aan de reserves.

De jaarrekening 2023 wordt nog onder voorbehoud van de goedkeurende accountantsverklaring aangeboden, omdat de aanpassing van landelijke BBV wet- en regelgeving nog niet volledig is afgerond. Ondanks deze onzekerheid, blijft het weerstandsvermogen na toevoeging van het positieve exploitatieresultaat onder de vastgestelde norm van 6% van de exploitatielasten, met een eigen vermogen van €336.000 per ultimo 2023. 2

De pro forma meerjarenbegroting 2025-2027 bevat cruciale informatie over de toekomstige financiële plannen en uitdagingen van de KBL. Een belangrijke factor hierin is de uittreding van de gemeente Heerlen uit de Gemeenschappelijke Regeling per 1 januari 2024. De exacte effecten van deze uittreding zullen worden verwerkt in de eerste begrotingswijziging van 2025, zodra de uittredingsregeling is vastgesteld. Verder zullen in 2025 ook de resultaten van het strategie- en bekostigingstraject bekend worden, welke vervolgens in een tweede begrotingswijziging van dat jaar worden verwerkt. Daarnaast wordt verwacht dat de nasleep van de coronapandemie, de energiecrisis en de inflatie in 2025 duidelijk zichtbaar zal zijn. Het kabinet heeft de ambitie uitgesproken om de schuldenproblematiek te halveren, wat inhoudt dat het aantal schuldentrajecten naar verwachting 2,5 keer zal toenemen. De basisdienstverlening voor schuldhulpverlening moet hierbij de standaard worden, wat directe gevolgen heeft voor de omvang en invulling van de dienstverlening. KBL streeft naar een meer uniforme en afdwingbare dienstverlening, naast een verdere doorontwikkeling om mensen met financiële problemen duurzaam perspectief te bieden. Kanttekeningen De uittreding van de gemeente Heerlen uit de Gemeenschappelijke Regeling (GR) per 1 januari 2024 brengt aanzienlijke onzekerheden met zich mee.

De exacte financiële en operationele gevolgen hiervan zijn nog niet volledig bekend en zullen afhangen van de uiteindelijke uittredingsregeling. Zodra deze regeling is vastgesteld, zullen de effecten worden verwerkt in de eerste begrotingswijziging van 2025. Dit kan mogelijk leiden tot herzieningen in de financiële verplichtingen en de strategische koers van de KBL. Daarnaast wordt een verdere toename van de vraag naar schuldhulpverlening verwacht, mede als gevolg van de coronapandemie, de energiecrisis en inflatie. Deze factoren kunnen aanzienlijke invloed hebben op de exploitatiekosten en de benodigde capaciteit van de KBL. De risico-inventarisatie voor 2025 toont een totaalbedrag van financiële risico's van €352.000. Het weerstandsvermogen is vastgesteld op 6% van de exploitatielasten, wat voor 2025 neerkomt op €749.000. Dit beperkt de financiële flexibiliteit van de KBL om onverwachte uitgaven of risico's op te vangen. Het is cruciaal om deze reserve goed te beheren om toekomstige financiële stabiliteit te garanderen. Strategische Aanpassingen en Bekostiging In 2025 zullen de resultaten van het strategie- en bekostigingstraject inzichtelijk worden. Deze resultaten zijn van cruciaal belang om een robuuste en duurzame financiële basis voor de KBL te waarborgen.

De pro forma meerjarenbegroting 2025-2027 is daarom een voorlopig document, waarin rekening wordt gehouden met mogelijke strategische aanpassingen en wijzigingen in de bekostigingsstructuur. De daadwerkelijke impact hiervan zal in een tweede begrotingswijziging van 2025 worden verwerkt. De ambitie van het kabinet om de schuldenproblematiek te halveren impliceert een aanzienlijke toename van het aantal schuldentrajecten, naar verwachting 2,5 keer zoveel als momenteel. Dit vereist een uitbreiding van de basisdienstverlening voor schuldhulpverlening, wat directe gevolgen heeft voor de capaciteit en middelen van de KBL. De organisatie moet zich hierop voorbereiden om de verwachte stijging in de vraag adequaat te kunnen opvangen. De begroting 2025 Kredietbank is hier op ingericht. Voor Kerkrade heeft dit een verhoging van de bijdrage tot gevolg. Waar eerder nog een mogelijke verlaging van het dienstverleningsniveau, en daarmee samenhangend in te kopen voorzieningenniveau, werd verwacht, dient dit thans te worden bijgesteld. Indien de begroting 2025 door het bestuur conform wordt vastgesteld, zijn aan de Regeling deelnemende gemeenten verplicht de geraamde kosten over te nemen als verplichtingen.

Begrote bijdrage KBL 2025 Voorzien in begroting gemeente Kerkrade 2025 Verschil -/-

2025 € 2.011.000 € 1.345.700 € 665.300

2026 € 2.123.000 € 1.145.700 € 987.300

2027 € 2.161.000 €1.145.700 € 1.015.300

3

Financiën De gemeenten zijn gehouden de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen in hun eigen begrotingen op te nemen. De thans voor de Kredietbank begrootte bijdrage zal dienen te worden verhoogd. Voorgesteld wordt de financiële consequenties voortvloeiende uit de concept meerjarenbegroting 2025-2027 mee te nemen in de afwegingen omtrent de begroting 2025. Communicatie In een gezamenlijke commissievergadering zullen de financiële gevolgen van de begrotingen van de verschillende Gemeenschappelijke Regelingen inzichtelijk worden gemaakt. Burgerparticipatie De begroting en de zienswijze van onze gemeente kunnen via de gemeentelijke kanalen door belanghebbenden worden ingezien. Dit is de participatietrede informeren. Uitvoering De pro forma begroting 2025-2027 is in de vergadering van het Dagelijks Bestuur op 22 maart 2024 behandeld. De aanbiedingsbrief is ontvangen op 10 april 2024 De wettelijke termijn die hieruit voortvloeit is 26 juni 2024. De jaarrekening 2023 is ter kennisname. De vaststelling van de pro forma begroting 2025-2027 door het DB/AB vindt plaats op 5 juli 2024. Gezondheid en Vitaliteit Problematische schulden vormen een obstakel voor burgers om volwaardig deel te nemen aan onze samenleving. Vaak leiden deze schulden tot moeilijkheden binnen het gezin en hun interacties met de bredere gemeenschap.

Ze kunnen ook het vinden en behouden van werk bemoeilijken en hebben een negatieve impact op gezondheid en welzijn. Dit alles benadrukt het belang voor onze gemeente om onze burgers met (dreigende) schulden zo vroeg mogelijk te bereiken en hen te ondersteunen op weg naar een toekomst zonder schulden.

4