24Tl018 jeugdhulpregio Zuid-Limburg nota van toelichting

Nota van toelichting Nummer.: 24Tl018

Kerkrade, 10 april 2024

Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 24Rb020

Onderwerp Jeugdhulpregio Zuid-Limburg: het beleidskader, de visie en het Service Level Agreement verwerving jeugdhulp 2024-2028 en de uitvoeringsplannen verwerving en beleid 2024. Beslispunten 1. 2.

Het regionaal Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028 vaststellen. Kennis nemen van de regiovisie en het Service Level Agreement verwerving jeugdhulp 2024-2028 en de uitvoeringsplannen verwerving en beleid 2024.

Inleiding Voor de goede uitvoering van alle jeugdhulptaken is het nodig dat colleges van gemeenten bovenlokaal samenwerken. Dit is een verplichting indien deze samenwerking nodig is voor een doeltreffende en doelmatige uitvoering. De gemeenten hebben 42 samenwerkingsverbanden voor de jeugdhulp ingericht. Er is niet één schaal van samenwerking voor alle gedecentraliseerde jeugdzorgtaken. Men kiest vanuit de inhoud van de taak, voor een efficiënte aanpak: lokaal, regionaal of bovenregionaal. De regio Zuid-Limburg is 1 van die 42 samenwerkingsverbanden. De wijze waarop en voor welke taken in de regio Zuid-Limburg wordt samengewerkt is uitgewerkt in een aantal documenten: 1. 2. 3. 4. 5.

Het beleidskader jeugdhulp 2024-2028 (bijlage 1) De regiovisie op de governance 2024-2028 (bijlage 3) Het Service Level Agreement (SLA) verwerving jeugdhulp 2024-2028 (bijlage 4) Het uitvoeringsplan verwerving 2024 (bijlage 5) Het uitvoeringsplan beleid 2024 (bijlage 6)

De vaststelling van het beleidskader is aan de gemeenteraden. De colleges beslissen over de andere onderwerpen. Voor het verkrijgen van inzicht in de totale omvang van de regionale samenwerking en de onderlinge samenhang tussen de verschillende onderdelen is voor 1 integrale nota gekozen. Doelstelling Ad 1 Het beleidskader (wat we willen bereiken). Dit is een periodiek plan dat richting geeft aan de door de gemeenteraad en het college te nemen beslissingen betreffende preventie en jeugdhulp, de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. 1

Het beleidskader 2024-2028 is gericht op: 1. 2. 3. 4.

Normaliseren Eerder juiste hulp op maat Integraal kijken en werken Sturen op resultaat

Door te werken aan de gestelde doelen en prioriteiten in het beleidskader, wordt een bijdrage geleverd aan de transformatie van de jeugdhulp in onze regio en onze stad. Dit moet opleveren dat hulp integraal bekeken en ingezet wordt, er meer regie komt te liggen bij het gezin, jeugdhulp meer preventief wordt ingezet en professionals meer ruimte krijgen om te doen wat nodig is in plaats van wat hoort volgens de regels. Het is de bedoeling dat de inzet op deze doelen leidt tot specifieke resultaten op het gebied van instroom, uitstroom, zorgduur, herhaling en cliënttevredenheid. Die resultaten monitoren we in een dashboard. Wat van invloed is op al deze indicatoren is de versterking van de eigen kracht. Inzicht in eigen functioneren, overzicht over eigen situatie en uitzicht over eigen perspectief zijn de factoren die een positief effect hebben op de ontwikkeling van een jeugdige. Daarmee richten we ons ook op de primaire doelstellingen van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd1: 1. 2.

Betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is Beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel

Ad 2. De regiovisie op de governance 2024-2028 (hoe en waaraan werken we in de regio samen om de in het beleidskader opgenomen doelen te bereiken). In de regiovisie is uitgewerkt op welke schaal bepaalde taken worden opgepakt: Lokaal: Regionaal (ZL):

Bovenregionaal (Limburg):

het preventief jeugdbeleid en de toegang tot de jeugdhulp het strategisch beleid (beleidskader), de regionale uitvoering van het beleidskader (uitvoeringsplan beleid) de verwerving (Centrumregeling verwerving jeugdhulp ZL, SLA verwerving jeugdhulp en uitvoeringsplan verwerving, complexe problematiek (regionaal exptertteam). verdeling accounthouderschappen t.b.v. het borgen van de continuïteit van cruciale jeugdhulpfuncties, accounthouderschap Bureau Jeugdzorg Limburg, bovenregionaal expertisecentrum.

Voor de regionale samenwerking tussen de gemeenten is een samenwerkingsstructuur/organisatie ingericht voor het beleid en de verwerving. Als uitwerking van de Hervormingsagenda is een Wetsvoorstel verbetering beschikbaarheid jeugdzorg ingediend. Het voorstel regelt in de Jeugdwet dat gemeenten gezamenlijk in een verplichte gemeenschappelijke regeling (Jeugdregio’s), kinderbeschermingsmaatregelen, jeugdreclassering en nader aan te wijzen vormen van gespecialiseerde jeugdhulp inkopen. Het doel daarvan is te bevorderen dat deze vormen van zorg altijd in voldoende mate beschikbaar zijn.

De Hervormingsagenda Jeugd bevat een groot pakket afspraken om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Afspraken tussen cliëntenorganisaties en jongerenvertegenwoordigers, professionals, aanbieders, het Rijk en gemeenten. 1

2

Vooruitlopend daarop is in VNG verband afgesproken om de beschikbaarheid van zorg en zorgcontinuïteit te borgen door de Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd te hanteren. Het wetsvoorstel en de Norm voor Opdrachtgeverschap vormden de leidraad van deze regiovisie op de governance. Ad 3. Het Service Level Agreement (SLA) verwerving jeugdhulp 2024-2028 (afspraken tussen centrumgemeente Maastricht en de aan de Centrumregeling verwerving jeugdhulp deelnemende gemeenten). De gemeenten in Zuid-Limburg hebben gezamenlijk de Centrumregeling verwerving jeugdhulp regio ZuidLimburg 2019 getroffen. De regionale inkoop/verwerving van de jeugdhulp wordt uitgevoerd door de centrumgemeente Maastricht. Deze gemeente treedt namens de gemeenten op als inkopende partij. Deze Centrumregeling kent een basis- en een keuzepakket. Het basispakket geldt voor elke deelnemer en bestaat uit de producten/arrangementen: Crisisdienst en crisishulp jeugd, Verblijf, Gesloten Jeugdzorg, Jeugdbescherming en Jeugdreclassering. Het keuzepakket is optioneel en betreft de producten/arrangementen Begeleiding (groep en individueel), Behandeling (groep en individueel), Logeren, Begeleide Omgangs Regeling, Dyslexie (diagnose en behandeling), Regie en Consult. Het SLA bevat de nadere afspraken tussen de 16 deelnemende gemeenten en de centrumgemeente, ter verduidelijking wat van wie verwacht mag worden.

Na een evaluatie van het SLA 2019-2022 is het SLA geactualiseerd. Het SLA bestaat uit de onderdelen: 1. 2. 3.

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van verwerving van enerzijds de centrumgemeente en anderzijds de deelnemende gemeenten; De manier waarop wordt samengewerkt; De verdeling van de kosten.

In het SLA is tevens vastgelegd voor welk pakket de gemeente (opnieuw) kiest: •

•

het basispakket. In dat geval moet de gemeente de arrangementen uit het keuzepakket zelf verwerven, met uitzondering van arrangementen uit het keuzepakket ten behoeve van cliënten in een residentiële setting; het basispakket en het keuzepakket.

De Zuid-Limburgse gemeenten hebben gekozen voor het basis- en keuzepakket. Dit geldt niet voor de gemeenten Heerlen, Landgraaf en Voerendaal. Deze gemeenten hebben de uitvoering van het keuzepakket aan het Samenwerkingsverband JENS opgedragen. Ad 4. Het uitvoeringsplan verwerving 2024. De concrete activiteiten op het gebied van verwerving die volgen uit het SLA staan in het Uitvoeringsplan verwerving 2024. Het betreft de jaarlijkse activiteiten die de centrumgemeente voor de deelnemende gemeenten verricht ten aanzien van verwerving, de kosten en de verdeling daarvan over de deelnemende gemeenten. Ad 5. Het uitvoeringsplan beleid 2024. Dit plan bevat de concrete regionale activiteiten op het gebied van beleid die volgen uit het Beleidskader en het SLA. 3

Het bestaande budget inclusief indexering is gehandhaafd. Dit betekent dat een aantal beleidsvoornemens voor 2024 zijn geprioriteerd en andere niet worden uitgevoerd. Nieuw is, dat voor deelname van de gemeentelijke toegangsteams aan de contractregieteams is gekozen. Deelname vanuit de uitvoering is nodig om goed te kunnen sturen op de contracten. Dit is extra inzet waarmee in het uitvoeringsplan rekening is gehouden. Argumenten Beslispunt 1: Het regionaal Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028 vaststellen. Het regionale beleidskader haakt in op de landelijke hervormingsagenda jeugd. Daarnaast sluit het kader ook goed aan op de (concept) integrale visie van de gemeente Kerkrade op het Sociaal Domein. Gemeenschappelijke uitgangspunten zijn: 1. 2. 3. 4.

Voorkomen, vroeg signaleren en vroege interventie Normaliseren Integraal Ondersteuning en hulp zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig

Beslispunt 2: Kennis nemen van de regiovisie en het Service Level Agreement verwerving jeugdhulp 2024-2028 en de uitvoeringsplannen verwerving en beleid 2024. De regiovisie op de governance 2024-2028. Met de regionale samenwerking wordt voldaan aan de Norm voor Opdrachtgeverschap. Regionale en bovenregionale samenwerking is essentieel voor: • • •

de beschikbaarheid van de benodigde zorgfuncties een zorgvuldige transformatie van het zorglandschap en verminderde bureaucratie

Het Service Level Agreement verwerving jeugdhulp 2024-2028 (basis- en keuzepakket). De taken en verantwoordelijkheden van zowel de centrumgemeente als de deelnemende gemeenten met betrekking tot de verwerving van de jeugdhulp moeten helder zijn. Dat maakt duidelijk wat ze van elkaar (kunnen) verwachten. Daar voorziet het SLA in. Met de keuze voor zowel het basis- als het keuzepakket is sprake van verwerving van alle vormen van jeugdzorg. Dit is nodig voor een kwalitatief en kwantitatief toereikend aanbod jeugdzorg. Het is een wettelijke opdracht hierin te voorzien. De keuze voor regionale verwerving hangt samen met de kaders: • •

dat het voor een goede uitvoering van alle jeugdhulptaken nodig is dat colleges van gemeenten bovenlokaal samenwerken; de Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd waarin gemeenten afspraken hebben gemaakt over de regionale samenwerking (waaronder de contractering van cruciale jeugdzorg);

4

•

het wetsvoorstel verbetering beschikbaarheid jeugdzorg op basis waarvan bij ministeriële regeling om inhoudelijke en financiële redenen wordt bepaald welke vormen van specialistische jeugdhulp regionaal moeten worden gecontracteerd of gesubsidieerd.

Naar het zich laat aanzien zullen alleen nog maar vormen van ambulante jeugdhulp lokaal ingekocht kunnen worden. Welke dit zullen zijn is nog niet bekend. Nu kiezen voor regionale verwerving van enkel het basispakket zou op gespannen voet staan met deze kaders en voorzichten. Bovendien vereist lokale inkoop een intensieve voorbereiding en tijdige aankondiging. Het uitvoeringsplan verwerving jeugdhulp Zuid-Limburg 2024. Bij de uitvoering van de regionale werkzaamheden zijn de huidige ontwikkelingen die prioriteit vragen (aanbesteding crisishulp) samen met het SLA als uitgangspunt genomen, zijn de reeds eerdere besluiten inzake de wijzigingen in de governance verwerkt en zijn de formatiekosten van Bureau Inkoop die voorheen niet werden doorbelast toegevoegd aan de begroting. Het uitvoeringsplan is een vertaling van de consequenties van reeds gemaakte keuzes bij de inkoop/subsidie van de jeugdhulp. Het uitvoeringsplan beleid jeugdhulp Zuid-Limburg 2024. Om de kosten niet verder te laten oplopen, is aan een aantal regionale beleidswerkzaamheden prioriteit gegeven. Het betreft werkzaamheden waarvoor regionale samenwerking nodig is om de jeugdhulptaken goed te kunnen uitvoeren. De deelname aan de contractregieteams door de gemeentelijke toegangen is essentieel. Zonder extra regionale capaciteit hiervoor is structurele deelname van de toegangen niet mogelijk.

Kanttekeningen Op 11 juli 2023 stemde ons college al in met: 1. 2.

het concept regionaal Beleidskader Jeugdhulp Zuid-Limburg 2024-2028. het raadplegen van onze inwoners door hen gedurende de periode 12 juli t/m 28 augustus 2023 in de gelegenheid te stellen het concept Beleidskader van commentaar te voorzien.

Alle gemeenten hebben na afloop van de “inspraakperiode” de reacties ingeleverd bij de werkgroep beleidskader Zuid-Limburg. Dit betreft ook de van de Adviesraden ontvangen adviezen. Deze werkgroep heeft vragen beantwoord en gereageerd op suggesties e.d. en het beleidskader zo nodig aangepast (zie bijlage 2 “overzicht beantwoording inspraakreacties”). Daarna is het definitieve beleidsplan (zie bijlage 1) voorgelegd aan het ambtelijk en bestuurlijk overleg jeugd Zuid-Limburg. Dat het beleidskader pas nu ter vaststelling wordt aangeboden, heeft te maken met de keuze van de ZuidLimburgse portefeuillehouders voor 1 integrale nota met betrekking tot zowel het beleidskader als de regiovisie, het SLA en de uitvoeringsplannen verwerving en beleid, inclusief de financiële consequenties. Over de uitvoeringsplannen werd pas begin maart 2024 in het bestuurlijk overleg jeugd ZL overeenstemming bereikt. Daarbij is afgesproken dat de werkzaamheden beleid en verwervingen voor de zomervakantie worden geëvalueerd. De financiële consequenties zijn uitgewerkt in de uitvoeringsplannen. Financiën 5

Aan de uitvoeringsplannen verwerving en beleid zijn kosten verbonden. Hieronder staan de kosten vanaf 2023 en hoe die worden verdeeld over de gemeenten. verdeelsleutel 2023 kosten team verwervingen

2023

2024

2025

2026

2027

Beek Beekdaelen Brunssum Eijsden-Margraten Gulpen-Wittem Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Meerssen Simpelveld Sittard-Geleen Stein Vaals Valkenburg aan de Geul Voerendaal

71.784 124.452 82.155 92.526 58.972 243.413 188.101 112.047 334.109 76.664 58.362 321.704 96.389 52.058 68.123 52.668 2.033.528

91.153 158.033 104.322 117.492 74.885 309.093 238.856 142.281 424.261 97.350 74.110 408.509 122.398 66.105 86.505 66.880 2.582.231

77.075 133.626 88.210 99.346 63.319 261.356 201.967 120.307 358.737 82.315 62.664 345.418 103.494 55.896 73.145 56.551 2.183.425

77.075 133.626 88.210 99.346 63.319 261.356 201.967 120.307 358.737 82.315 62.664 345.418 103.494 55.896 73.145 56.551 2.183.425

77.075 133.626 88.210 99.346 63.319 261.356 201.967 120.307 358.737 82.315 62.664 345.418 103.494 55.896 73.145 56.551 2.183.425

2023 beleid

2024 beleid + toegang

2025 beleid + toegang

2026 beleid + toegang

2027 beleid + toegang

3,53% 6,12% 4,04% 4,55% 2,90% 11,97% 9,25% 5,51% 16,43% 3,77% 2,87% 15,82% 4,74% 2,56% 3,35% 2,59% 100,00%

verdeelsleutel beleid

Beek Beekdaelen Brunssum Eijsden-Margraten Gulpen-Wittem Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Meerssen Simpelveld Sittard-Geleen Stein Vaals Valkenburg aan de Geul Voerendaal

1,97% 4,70% 6,02% 2,49% 1,42% 20,48% 9,49% 7,36% 17,95% 2,18% 1,53% 16,41% 3,40% 1,22% 1,90% 1,48% 100,00%

16.425 39.186 50.192 20.760 11.839 170.752 79.123 61.364 149.658 18.176 12.756 136.818 28.348 10.172 15.841 12.340 833.750

18.002 42.949 55.012 22.754 12.976 187.149 86.721 67.257 164.029 19.921 13.981 149.957 31.070 11.149 17.362 13.524 913.813

18.002 42.949 55.012 22.754 12.976 187.149 86.721 67.257 164.029 19.921 13.981 149.957 31.070 11.149 17.362 13.524 913.813

18.002 42.949 55.012 22.754 12.976 187.149 86.721 67.257 164.029 19.921 13.981 149.957 31.070 11.149 17.362 13.524 913.813

18.002 42.949 55.012 22.754 12.976 187.149 86.721 67.257 164.029 19.921 13.981 149.957 31.070 11.149 17.362 13.524 913.813

Voor Kerkrade stijgen de kosten van € 267.224,-- naar € 325.577,--. De verdeelsleutel beleid is gebaseerd op het verdeelmodel 2019 zoals afgesproken in eerdere programmalijnen, omdat het regionaal breed voor alle gemeenten geldt. De verdeelsleutel verwervingen is gebaseerd op 6

afspraken zoals eerder bestuurlijk is besloten en ook vastgelegd in de SLA, waarbij afname van basis- en keuzepakket meeweegt. In de gemeentelijke begroting is hiervoor het budget “Uitvoering Lokaal Inkomensoverdrachten – gemeenten 9620022.4432 opgenomen (2024: € 400.000,--). Communicatie Na instemming door de gemeenteraad zal het beleidskader gepubliceerd worden op www.kerkrade.nl en www.jeugdhulpzuidlimburg.nl en gedeeld worden met alle bij de totstandkoming betrokken partijen. Burgerparticipatie Tijdens de periode 12 juli t/m 28 augustus 2023 konden de inwoners van de Zuid-Limburgse gemeenten het concept beleidskader van commentaar voorzien. Ook de Adviesraden zijn geraadpleegd. Zie bijlage 2 voor de beantwoording van de inspraakreacties op het concept beleidskader. Uitvoering Zie de uitvoeringsplannen verwerving en beleid. Gezondheid en Vitaliteit Door bovenstaande doelstellingen na te streven, krijgen gezinnen steeds meer hun regiefunctie terug en wordt deze bovendien versterkt. Hulp wordt logischer op elkaar afgestemd en zal daardoor meer effect hebben. We sturen op resultaten door jeugdhulpaanbieders hierop aan te spreken en samen een andere manier van werken te ontwikkelen. Dit alles moet een duurzamere inzet van hulp en gezondere gezinnen tot gevolg hebben. Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Beleidskader jeugdhulp 2024-2028. Overzicht beantwoording inspraakreacties concept beleidskader De regiovisie op de governance 2024-2028 Het Service Level Agreement (SLA) verwerving jeugdhulp 2024-2028 Het uitvoeringsplan verwerving 2024 Het uitvoeringsplan beleid 2024 Behandelbrief Raad Aanbiedingsbrief Raad Ontwerpbesluit Raad

7