23Tl074 Meerjarenbeleidsplan Wmo en Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Kerkrade 2024 nota van toelichting

Nota van toelichting Nummer.: 23Tl074

Kerkrade, 14 november 2023

Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 23Rb084 Onderwerp Meerjarenbeleidsplan Wmo en Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Kerkrade 2024 Beslispunten Instemmen met: 1. verlengen van het meerjarenbeleidsplan Wmo 2019-2022 Samen verder tot en met het jaar 2024; 2. Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Kerkrade 2024 en het besluitvormingstraject (onder hoofdstuk uitvoering); 2. intrekken van de verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Kerkrade 2021. Inleiding Gemeenten zijn sinds 2015 in grote mate verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de ondersteuning aan mensen zodat zij zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen en andere mensen kunnen blijven ontmoeten. De gemeenteraad is op basis van artikel 2.1.3 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) verplicht een verordening op te stellen. Hierin worden de regels vastgesteld voor de uitvoering van het beleidsplan (artikel 2.1.2) en de door het college ter uitvoering daarvan te nemen besluiten of te verrichten handelingen. Het Meerjarenbeleidsplan Wmo 2019-2022 Samen verder (bijlage 1) is qua termijn afgelopen. Daarnaast is het noodzakelijk om de verordening in lijn te brengen met de jurisprudentie waaronder een tweetal recente uitspraken van de Centrale Raad van Beroep in relatie tot de opbouw van het tarief voor informele hulp middels een persoonsgebonden budget (PGB).

Dit is aangegrepen om de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Kerkrade 2021 (verordening 2021), in samenspraak met de Adviesraad Maatschappelijke Ondersteuning (AMO) en de afdeling Zorg (Kwaliteit en Uitvoering) tevens in omvang terug te brengen en daarmee beter hanteerbaar en leesbaar te maken (voor zowel inwoners als ook uitvoerders). Ingezoomd is op wat daadwerkelijk in de verordening móet zijn opgenomen waarbij een aantal zaken landen in Nadere Regels (bevoegdheid van het college van B&W). Doelstelling De Wmo 2015 richt zich op drie doelen, te weten: • Het bevorderen van sociale samenhang, de mantelzorg, het vrijwilligerswerk en de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente, en ook voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld. • Het ondersteunen van de zelfredzaamheid en de participatie van personen met een beperking of met chronische, psychische of psychosociale problemen, zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving. • Het bieden van opvang (maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, beschermd wonen en verslavingszorg vallen hieronder). Het beleidsplan en de verordening dragen bij aan het concretiseren en vertalen van de doelen van de Wmo 2015. Daarmee geeft de gemeente Kerkrade inzicht in de wijze waarop ze de Wmo 2015 wil invullen en uitvoeren. Het beleidsplan is een vertaling van de al ingeslagen weg, dus een voortzetting hiervan.

Door de verordening wordt verder bepaald op welke wijze en op basis van welke criteria wordt vastgesteld of een cliënt voor een maatwerkvoorziening voor zelfredzaamheid en/of participatie in aanmerking komt. Daarmee is 1

er duidelijkheid over de bepalingen die gelden met betrekking tot zowel toekennen als ook afwijzen van een voorziening (weigeringsgronden). Argumenten Het Meerjarenbeleidsplan Wmo 2019-2022 Samen verder is gebaseerd op het collegeprogramma 2018-2022. Het vigerend collegeprogramma 2022-2026 ‘Samen verder bouwen aan een vitaal en uitdagend Kerkrade!' is een voortzetting van de richting die in de voorgaande periode werd ingezet, namelijk vanuit een buurt- en/of wijkgerichte benadering het bevorderen van de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van de inwoners. Verlengen van dit plan tot en met 2024 ligt, in aansluiting op het collegebesluit d.d. 18 juli 2023 (23n00690) om 2024 te gebruiken als studiejaar, voor de hand. Het is de bedoeling om 2024 te gebruiken om de vigerende uitvoering tegen het licht te houden en zo nodig opnieuw vorm te geven. In de periode 2015 tot op heden heeft de Wmo 2015 een forse ontwikkeling doorgemaakt. De wet werd tussentijds meermaals aangepast waardoor er steeds aanpassingen op de verordening noodzakelijk waren. Dit heeft ertoe geleid dat de verordening in omvang toenam en moeilijker leesbaar werd. Dit terwijl duidelijkheid voor alle gebruikers zeer belangrijk is.

Daarom is samen met de AMO en een gemeentelijke afvaardiging (Uitvoering en Kwaliteit) in meerdere sessies afgestemd over een beter leesbare versie die hoe dan ook voldoet aan alle eisen. Daarbij is gekeken wat er persé in de verordening moet staan en wat er ook kan worden ondergebracht in Nadere Regels. Dat betekent dat zaken die rechtstreeks voortvloeien uit de Wmo 2015 en de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb) uit de verordening 2021 zijn gehaald en geen deel meer uitmaken van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Kerkrade 2024 (verordening 2024). De verordening 2024 is daarmee een geheel nieuwe versie die bestaat uit hetgeen er echt in móet staan. Bijgevoegd treft u de verordening 2021 (bijlage 2) aan waarin puntsgewijs is aangegeven welke wijzigingen zijn gerealiseerd in de verordening 2024 (bijlage 3). De belangrijkste voorgestelde zaken zijn onderstaand weergegeven: - algemene begrippen: op verzoek van de AMO zijn de algemene begrippen breder uitgewerkt in de verordening 2024 dan strikt juridisch noodzakelijk is, teneinde de leesbaarheid van de verordening voor onze inwoners te vergroten; - de bepaling van de hoogte van een PGB: in de verordening moet worden bepaald hoe de hoogte van een PGB wordt bepaald. De tarieven zelf hoeven niet in de verordening te zijn opgenomen.

Daarmee kunnen de tarieven in de toekomst sneller worden geïndexeerd.; - de uitwerking van de nadere regels c.q. kwaliteitseisen met betrekking tot zorg in natura (ZIN) en PGB : dit hoeft niet in de verordening te zijn opgenomen en is derhalve ter bevordering van de leesbaarheid en begrijpelijkheid uit de verordening gehaald en zal terugkomen in Nadere Regels; - afstemming met andere voorzieningen: er zijn nieuwe artikelen met betrekking tot zorgvuldig afstemmen met andere taakvelden toegevoegd in de verordening 2024. Afstemmen met de gezondheidszorg, Veilig Thuis, jeugdhulp en werk en inkomen kan erg belangrijk zijn in het kader van het bieden van maatwerk hetgeen essentieel is binnen de Wmo; - grensbedrag primaat van verhuizen: in de verordening 2024 is niet langer een grensbedrag opgenomen waardoor er meer en beter maatwerk kan worden geboden. Kanttekeningen Het meerjarenbeleidsplan Wmo 2019-2022 Samen verder is al afgelopen. Beleidsplan en verordening dienen hand in hand te gaan en dus op elkaar aan te sluiten. Financiën De uitspraken van de CRvB van augustus 2023 zorgen ervoor dat de kosten voor informele ondersteuning via een persoonsgebonden budget (PGB) stijgen, nu deze arbeidskrachten beloond moeten worden op grond van 2

de CAO VVT en het niet langer is toegestaan dat dit gebeurt op grond van het minimumuurloon (plus vakantiegeld en vakantie-uren). Op dit moment hebben 48 personen een PGB voor informele ondersteuning in het huishouden en 19 personen een PGB voor begeleiding die informeel wordt geleverd. Dit leidt in totaal tot een geschatte kostenstijging van €35.000,-. Communicatie De publicatie van de verordening 2024 zal plaatsvinden op de voorgeschreven wijze. Na vaststelling door de raad op 20 december 2023 zal de verordening 2024 worden gepubliceerd op www.overheid.nl. Daarnaast zal de betreffende link in het e-loket vervangen worden. De burgers zullen geattendeerd worden op de bekendmaking via de lokale media en de site van de gemeente Kerkrade.

Burgerparticipatie Bij de totstandkoming van de concept verordening is de AMO intensief betrokken als adviseur (trede 3 van de Participatieladder Burgerparticipatie). Daarom is eerst samen gekeken naar struikelpunten in de verordening 2021 als opmaat naar een makkelijkere en meer overzichtelijke verordening vanaf 2024. Gezondheid en Vitaliteit De verordening is het juridische kader voor de invulling van de Wmo 2015. De bedoeling van de Wmo 2015 is om de zelfredzaamheid van inwoners te bevorderen en ook zo lang mogelijk te participeren in de samenleving. Daarmee heeft de invulling van de Wmo 2015 een belangrijke rol binnen het bevorderen van gezondheid en vitaliteit. Uitvoering Het besluitvormingstraject ziet er als volgt uit:

Datum

Behandeling Commissiebehandeling Burgers en Samenleving

7 december 2024 Opmerkingen uit het inspraaktraject worden schriftelijk aangeboden aan de commissie. 12 december 2023

Collegebehandeling Nota van commentaar en advies naar aanleiding van advies- en inspraakreacties, ter vaststelling van de definitieve verordening

20 december 2023

Raadsbehandeling ter vaststelling van de definitieve verordening

21 december 2023

Bekendmaking

3

01 januari 2024

Inwerkingtreding

Voorgesteld wordt een inspraaktermijn van (ruim) 3 weken om de raadsvergadering van 20 december 2023 voor definitieve besluitvorming te kunnen aanhouden. De co-creatie en co-productie met de AMO, als vertegenwoordiging van de burgers van Kerkrade, legitimeert een inspraakperiode van 3 weken.

4