23Tl037 nota van toelichting BsGW.docx

Nota van toelichting Nummer.: 23Tl037

Kerkrade, 30 mei 2023

Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 23Rb040 23Rb040 Onderwerp BsGW Harmonisatie Beslispunten 1. Het standpunt in te nemen om maatwerk af te nemen voor afvalstoffenheffing; 2. Het standpunt in te nemen om maatwerk af te nemen voor markt- en marktpromotiegelden. Inleiding Het harmonisatieproces van de BsGW voorziet in besluitvorming over al dan niet harmoniseren van belastingsoorten voor 1 september 2023. In de commissie AZM d.d. 15 mei 2023 heeft reeds nadere informatieverstrekking plaatsgevonden. Middels bijgaand voorstel wordt de gemeenteraad op de hoogte gebracht van de opties in het harmonisatieproces van de BsGW. De keuze voor al dan niet harmoniseren is vooral gericht op een efficiëntere uitvoering door de BsGW. Voor wat betreft afval is op de volgende specifieke onderdelen harmonisatie mogelijk aldus BsGW: • Afval, extra container; • Afval, meer dan 1 persoon, niet tezamen een huishouden vormend en huishouden dat bestaat uit meer dan 5 of meer personen; • Afval, medische korting De gemeente heeft in het verleden bewust gekozen voor het ontzien van deze specifieke doelgroepen. Harmoniseren zou in alle gevallen consequenties hebben voor deze specifieke doelgroepen. Dit wordt niet wenselijk geacht. Niet harmoniseren brengt voor minimaal 3 jaar extra kosten met zich mee. BsGW zal ons dan extra kosten in rekening gaan brengen voor het maatwerk.

De extra kosten voor afval zullen worden verdisconteerd in het tarief. Op basis van de door de BsGW uitgebrachte maatwerkoffertes inzake afval komt dit voor de periode 2024-2026 neer op een bedrag van in totaal circa € 1 per jaar per huishouden inclusief eenmalige kosten. Voorgesteld wordt om op alle specifieke onderdelen afval te kiezen voor ‘niet-harmoniseren’. Voor ongeveer 1 euro per jaar per huishouden kunnen wij voorlopig onze specifieke doelgroepen blijven ontzien. Over 3 jaar kan dit eventueel opnieuw worden bezien. Bij evaluatie van het huidige afvalbeleid en mogelijke aanpassingen in regionaal verband (RD4) zullen de voorkeursvarianten van de BsGW wederom op toepasbaarheid worden beoordeeld. De heffing van markt- en marktpromotiegelden is door BsGW per definitie aangemerkt als maatwerk omdat dit zich niet laat harmoniseren. Hierin is dus geen keuze. 1

Volledigheidshalve wordt nog opgemerkt dat BsGW eerder in haar meerjarenbegroting al heeft ingezet op het realiseren van kostenbesparingen c.q. het dempen van kostenstijgingen (ontwikkelingsplan organisatie). Het harmoniseren van belastingheffing kan c.q. moet daaraan bijdragen. Voorzover eventueel maatwerk in rekening wordt gebracht bij de deelnemers zoals nu wordt voorgesteld is het effect voor de begroting van BsGW per saldo hetzelfde. Doelstelling Voor 1 september de gekozen varianten aan de BsGW kenbaar te maken Argumenten Eind 2021 is BsGW als uitvloeisel van het Rekenkamerrapport in samenwerking met de deelnemers begonnen aan het proces tot harmonisering van de belastingsoorten, om zo de kwaliteit van de uitvoeringsprocessen en dienstverlening te verbeteren. Tijdens het harmonisatieproces zijn naast de voorkeursvarianten tevens maatwerkvarianten bepaald voor de belastingsoorten en -processen, die technisch niet/ deels uitvoerbaar zijn. Maatwerk wordt middels een offertetraject direct (buiten de geldende kostenverdeelmethode) doorberekend aan de betreffende deelnemer. Er zijn 4 maatwerkoffertes ontvangen: 1. Afvalstoffenheffing extra container Bij het in gebruik hebben van meer dan 2 containers voor GFT-afval of 1 extra container voor restafval wordt per extra container per jaar of gedeelte daarvan aan de gebruiker € 10,- in rekening gebracht.

Deze belastingsoort wordt door alle RD4 gemeentes geheven. De kosten bij het in stand houden van deze maatwerkvariant bedragen: Kosten maatwerk conform offerte BsGW Extra container

Eenmalige kosten 6.368

Jaarlijkse kosten 5.971

Totale periode (2024-2026) 24.281

Optie 1: Harmoniseren Voor deze belastingsoort heeft de BsGW geen voorkeursvariant. Dit betekent, dat bij harmonisatie er geen kosten meer bij de gebruiker in rekening worden gebracht. De gebruiker van de extra container heeft hierdoor een voordeel van € 10,- per jaar. De gemeente loopt hiermee een opbrengst mis van circa € 32.000 voor de totale periode (2024-2026). Optie 2: Niet harmoniseren Voor de gebruiker van de extra container blijft alles bij het oude. De kosten voor de maatwerkvariant ad € 24.281 voor de totale periode worden verdisconteerd in het afvalstoffentarief (100% kostendekkendheid), het tarief neemt hierdoor toe met circa € 0,37 per jaar. 2. Maatwerkvariant afvalstoffenheffing Deze maatwerkvariant bestaat uit 2 onderdelen, namelijk vastrecht bij gezamenlijke bewoning, per persoon voor maximaal 3 personen, wanneer deze personen niet samen een huishouden vormen en de zogenaamde grote-gezinnen-korting (meer dan 5 personen). Deze maatwerkvariant wordt alleen door Kerkrade gebruikt.

2

De kosten bij het in stand houden van deze maatwerkvariant bedragen: Maatwerkvariant afvalstoffenheffing conform offerte BsGW

Eenmalige kosten

Jaarlijkse kosten

Totale periode (2024-2026)

7.772

4.652

21.728

a. Meer dan 1 persoon geen huishouden vormend b. Huishoudens met meer dan 5 personen

Optie 1: Harmoniseren a. Voor deze beleidsregel heeft de BsGW geen voorkeursvariant. Harmoniseren betekent dus afschaffen van de beleidsregel. Studenten/ kamerbewoners, waarop de beleidsregel bij gezamenlijke bewoning betrekking heeft, betalen naar alle waarschijnlijkheid, bij harmoniseren minder vastrecht. Ieder object wordt dan namelijk slechts 1 maal voor vastrecht aangeslagen. Onduidelijk is echter of in de huidige situatie de eigenaar, aan wie de aanslag wordt opgelegd, deze ook doorberekent aan de huurder. De gemeente loopt hiermee een opbrengst mis van circa € 26.500 voor de totale periode. b. Ook voor deze beleidsregel heeft de BsGW geen voorkeursvariant en betekent harmoniseren dus afschaffen. Circa 250 grote gezinnen gaan bij harmoniseren gemiddeld € 57 meer per jaar betalen. Optie 2: Niet harmoniseren a. Voor studenten/ kamerbewoners en eigenaren verandert er niets. b. Ook voor grote gezinnen verandert er niets. De kosten voor de maatwerkvariant van € 21.728 voor de hele periode worden verdisconteerd in het afvalstoffentarief (100% kostendekkendheid), het tarief neemt hierdoor toe met circa € 0,33 per jaar. 3. Maatwerkvariant medische korting Bij recht op medische korting betaalt de betreffende persoon/ het huishouden maximaal € 84,- per jaar. Deze maatwerkvariant geldt in deze vorm alleen voor Kerkrade.

De kosten bij het in stand houden van deze maatwerkvariant bedragen: Maatwerkvariant medische korting conform offerte BsGW Medische korting

Eenmalige kosten

Jaarlijkse kosten

Totale periode (2024-2026)

7.772

4.332

20.768

Optie 1: Harmoniseren Harmoniseren betekent in dit geval kiezen voor een vast bedrag aan medische korting of een kortingspercentage. Toepassing van een korting van bijvoorbeeld 60% op het variabele tarief, hetgeen door de meeste parkstadgemeentes wordt toegepast, betekent voor ongeveer 1/3 van de huishoudens een nadeel van circa € 40 gemiddeld per jaar en voor 2/3 een voordeel van circa € 30 gemiddeld per jaar. De gemeente loopt hiermee een opbrengst van circa € 2.000 mis. Optie 2: Niet harmoniseren Voor de gebruiker van de extra container blijft alles bij het oude. De kosten voor de maatwerkvariant € 20.768 voor de totale periode worden verdisconteerd in het afvalstoffentarief (100% kostendekkendheid), het tarief neemt hierdoor toe met circa € 0,31 per jaar.

3

4. Marktgelden en marktpromotiegelden Deze externe vordering is door BsGW per definitie aangemerkt als maatwerk, aangezien hiervoor software moet worden gebouwd en de werkzaamheden niet volledig geautomatiseerd kunnen worden uitgevoerd. De kosten van deze maatwerkvariant bedragen: Maatwerk externe vordering conform offerte BsGW Marktgelden en marktpromotiegelden

Eenmalige kosten

Jaarlijkse kosten

Totale periode (2024-2026)

4.534

8.433

29.831

Harmoniseren is voor deze externe vordering niet van toepassing. Kanttekeningen De offertes gaan uit van een minimale looptijd van 3 jaar. Tussentijds overstappen naar de voorkeursvariant is mogelijk, maar betekent geen reductie/ aanpassing van de kosten. In de offerte benoemt de BsGW het risico, dat de softwareleverancier de maatwerkprogrammatuur niet op tijd kan leveren voor de aanslagoplegging 2024. Wanneer dit risico zich voordoet behoudt de BsGW zich het recht voor om eventuele (meer) kosten, die dan optreden op basis van nacalculatie door te berekenen. Financiën De meerkosten voor de maatwerkvarianten van afval worden o.b.v. kostendekkendheid verdisconteerd in het tarief van de afvalstoffenheffing. De meerkosten voor marktgelden en marktpromotiegelden worden meegenomen in de gemeente brede belangenafweging met betrekking tot het begrotingstraject 2024 e.v. Communicatie n.v.t. Burgerparticipatie n.v.t. Uitvoering Na accordering door de gemeenteraad zal het besluit aan de BsGW kenbaar worden gemaakt. Gezondheid en Vitaliteit n.v.t.

4