21Tl108 vaststellen van het Grondstoffenplan nota van toelichting.docx

Nota van toelichting Nummer.: 21Tl108

Kerkrade, 19 januari 2022

Behorend bij ontwerpbesluit nummer 21Rb128 Onderwerp Vaststellen Grondstoffenplan 2022-2026 Beslispunten 1. Het Grondstoffenplan 2022-2026 vaststellen Inleiding Voor u ligt het ‘Grondstoffenplan 2022-2026’. Hierin wordt beschreven hoe de Rd4-gemeenten zich de komende jaren gaan inzetten om, vanuit de circulaire economie gedachte, steeds meer richting te geven aan het beheer van grondstoffen en afval. De Rijksoverheid heeft via het programma ‘Nederland Circulair in 2050’ de ambitie uitgesproken dat in 2050 grondstoffen efficiënt worden ingezet en hergebruikt zonder schadelijke emissies naar het milieu. Deze wijziging naar een circulaire economie is niet alleen belangrijk om de milieudoelstellingen te behalen, maar heeft ook een financiële noodzaak. Bij gelijkblijvend beleid zullen in de komende jaren de kosten voor afvalverwerking flink stijgen. Door het nemen van maatregelen zorgen we ervoor dat deze kostenstijging in de toekomst zal worden afgevlakt. Het Grondstoffenplan is de opvolger van het ‘Afvalinzamelplan 2004-2014’ en het ‘Afvalbeheersplan 2014-2020.’ Afval is geen afval meer maar een grondstof voor nieuwe producten. De komende jaren zal blijvend worden ingezet op een verdere toename van de inzameling van schone grondstoffen waarbij het voorkómen van afval nadrukkelijk aandacht krijgt.

Hiermee wordt een weg ingeslagen in de richting van een duurzamere en afvalvrije gemeente in 2050. Doelstelling Het vaststellen van het Grondstoffenplan 2022-2026. Argumenten Evaluatie voorgaande beleid In hoofdstuk 4 van het Grondstoffenplan wordt een terugblik en evaluatie gegeven over de jaren 20042020. Landelijke ambitie was om in 2020 te komen tot een scheidingspercentage van 75% en 100 kg aan (fijn en grof) restafval per inwoner per jaar. De gestelde ambitie is onhaalbaar gebleken, het Nederlands gemiddeld ligt in 2020 op 185 kg aan restafval per inwoner. Door het binnen de Rd4gemeenten gevoerde beleid is de hoeveelheid (fijn en grof) restafval gedaald van 334 kg per Rd4inwoner in 2004 naar 147 kg per Rd4-inwoner in 2019. Het scheidings-percentage is in diezelfde periode gestegen van 49% naar 72%. De inzamelkosten zijn met €47,00 per Rd4-inwoner afgenomen. Met deze resultaten presteren de Rd4-gemeenten bij de top 25% van Nederland op het gebied van kosten, scheidings-resultaat en dienstverlening. Grondstoffenplan Het Grondstoffenplan is tot stand gekomen in nauw overleg tussen Rd4 en de beleidsambtenaren van de gemeenten. Ook zijn burgers en raadsleden gevraagd om mee te denken. In totaal hebben 25.000 1

inwoners deelgenomen aan 2 enquêtes. Ook is er een enquête gehouden onder de raadsleden en hebben zij hun standpunten kunnen inbrengen tijdens de Afvalconferentie bij Rd4 op 7 oktober. Doel van het Grondstoffenplan is om in 2026 te komen tot: • Afvalscheidingspercentage van 80% • Gemiddeld aanbod per inwoner van 100 kg restafval (fijn en grof).

Om dit te behalen zijn geen grootschalige wijzigingen in het inzamelsysteem voorzien. Wel worden bestaande structuren verbeterd of aangevuld om meer en schonere grondstoffen te verkrijgen. Het Grondstoffenplan zet dus in op minder afval maar vooral ook op meer én schonere herbruikbare grondstoffen. Naast de kwantiteit gaat de kwaliteit een nog grotere rol spelen in de toekomst. Uitvoeringsprogramma Grondstoffenplan In hoofdstuk 6 is het uitvoeringsprogramma beschreven. Er zijn een viertal thema’s benoemd die nader zijn uitgewerkt in actiepunten. THEMA 1 Iedereen doet mee. Onze inwoners vinden het normaal en makkelijk om schone grondstoffen op de juiste manier aan te bieden. THEMA 2 Duurzame dienstverlening en voorzieningen We sturen op meer service op de inzameling van afzonderlijke grondstoffen. THEMA 3 Kostenbeheersing Duurzaam omgaan met grondstoffen zorgt niet altijd voor een besparing. THEMA 4 Schone buurt Grondstoffenbeleid en een schone openbare ruimte gaan hand in hand. De 17 actiepunten richten zich op de sturing van beheersbare en toekomstbestendige afvalkosten, meer en schonere grondstoffen, verbetering van de service richting onze inwoners, het gerichter informeren en enthousiasmeren van de inwoners en daardoor betrokkenheid te behalen bij de doelstellingen rondom de circulaire economie. Kanttekeningen Niet van toepassing.

Financiën De verwerkingsprijzen van met name restafval zijn de laatste jaren flink gestegen onder andere door de ingevoerde verbrandingsbelasting. Daarbovenop komt mogelijk ook nog de aangekondigde CO2belasting. Het is dus van belang om afval zo goed mogelijk te scheiden zodat er zo min mogelijk restafval overblijft. Daarnaast is de verwerking van afval ook afhankelijk van de lopende contracten bij eindverwerkers, de beschikbare verwerkings-capaciteit en de fluctuaties in de grondstoffenmarkt. Bij gelijkblijvend beleid betekent dit dat de kosten voor afvalbeheer fors zullen toenemen. Door het Grondstoffenplan en het daaruit voortvloeiende Uitvoeringsprogramma kan deze kostenstijging gedeeltelijk worden omgebogen met naar schatting 1,4 miljoen euro (totaal voor alle Rd4-gemeenten) aan het eind van de planperiode. Zie onderstaande figuur.

2

De uitvoering van het Grondstoffenplan wordt meegenomen in de begrotingscyclus van Rd4 en komt daarmee terug in de Begroting en Jaarrekening Rd4. Communicatie Na vaststellen van het Grondstoffenplan zal hierover gecommuniceerd worden via de gemeentelijke kanalen (offline en online). Daarnaast wordt een statische informatie pagina aangemaakt op de website, waar het officiële document als download (toegankelijk PDF-document) staat en waar gericht doorverwezen wordt naar relevante informatie van Rd4. Rd4 is de autoriteit op het gebied van afval-/grondstoffeninzameling en –verwerking, daarom zal de gemeente voor verdere communicatie zoveel mogelijk ‘meeliften’ op de communicatiecampagne van Rd4 en met enige regelmaat berichten delen. Onze afdeling Communicatie legt hiervoor contact met de communicatieafdeling van Rd4. Waar nodig zal extra aandacht besteed worden aan onderwerpen die in het bijzonder van toepassing zijn op Kerkrade en waar mogelijk wordt de link gelegd naar Duurzaam Kerkrade zodat ‘kruisbestuiving’ tussen de onderwerpen kan plaatsvinden. Uitvoering Na vaststelling van het Grondstoffenplan door de Raad zal Rd4 hiervan op de hoogte worden gesteld middels bijgaande brief.

3