21tl036 Jaardocumenten 2020 Veiligheidsregio ZL en MCC nota van toelichting.docx

Nota van toelichting Nummer.: 21Tl036

Kerkrade, 26 mei 2021

Behorend bij ontwerpbesluit nummer 21Rb031 Onderwerp Jaardocumenten 2020 Veiligheidsregio Zuid-Limburg en MCC

Beslispunten Conform de bijgevoegde conceptbrief, een positieve zienswijze af te geven ten aanzien van de jaarstukken 2020 van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg en het jaardocument 2020 van het Meld- en Coördinatie Centrum.

Inleiding Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg (hierna: VRZL) zal in haar vergadering van 7 juli 2021 beslissen omtrent de vaststelling van de jaarstukken VRZL 2020. In diezelfde vergadering wordt er beslist omtrent vaststelling van de jaarstukken 2020 Meld- en Coördinatie Centrum (hierna MCC.) Conform de geldende regeling wordt de raden van de deelnemende gemeenten de mogelijkheid geboden om een zienswijze in te dienen met betrekking tot die jaarstukken. Deze zullen door het Algemeen Bestuur van de VRZL worden meegewogen bij de besluitvorming rond vaststelling van de jaarstukken. De VRZL kent een hybride vorm van financiering. Voor het grootste deel wordt de VRZL gefinancierd uit middelen die de deelnemende Zuid-Limburgse gemeenten ter beschikking stellen (gemeentefonds). Daarnaast ontvangt de VRZL een BDUR-bijdrage (Besluit Doeluitkering Rampenbestrijding) van de Rijksoverheid. Deze specifieke lumpsum uitkering wordt direct aan de VRZL ter beschikking gesteld en is een aanvullende tegemoetkoming voor de uitgaven aan brandweer en rampenbestrijding, inclusief het gemeentelijke en geneeskundige deel. De verdeling van de middelen uit de BDUR aan de VRZL vormt een parallelle geldstroom naast de inzet van middelen vanuit de gemeenten.

Samenvatting jaarstukken VRZL: De jaarstukken Veiligheidsregio Zuid-Limburg 2020 beschrijven een drietal programma’s, te weten Rampenbestrijding & Crisisbeheersing, Brandweerzorg en Ondersteuning. In de onderstaande teksten treft u per programma een korte samenvatting aan uit de documenten. Voor een volledig overzicht wordt verwezen naar de bijlagen. Programma 1: Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Crisisbeheersing en rampenbestrijding heeft betrekking op het voorkomen, beperken en managen van incidenten voor de openbare orde en veiligheid. Het gaat om de beheersing van risico’s en de 1

gezamenlijke voorbereiding op mogelijke incidenten. Ook de multidisciplinaire voorbereiding van de coördinatie als incidenten zich voordoen valt onder dit programma. Algemene doelstellingen voor dit programma in 2020 waren: - een doorontwikkeling plaats te laten vinden van de multidisciplinaire samenwerking; - intensivering van de samenwerking met de Veiligheidsregio Limburg Noord; -

investeren

in

de

thema's

risicocommunicatie/

risicobewustzijn,

integrale

communicatie,

informatiemanagement, kwaliteitszorg en professionaliteit. Het programma bestaat uit een tweetal onderdelen, te weten Crisisbeheersing en rampenbestrijding (met o.a. de onderdelen Risico-inventarisatie- en analyse, Crisiscommunicatie, Informatiemanagement en Opleiden, trainen en Oefenen als clusters van activiteiten) en Geneeskundige hulpverlening (hierna: GHOR, met o.a. Risicobeheersing, Planvorming & Professionaliteit en Kwaliteitszorg als clusters van activiteiten.) De doelstellingen van het onderdeel Crisisbeheersing en rampenbestrijding waren o.a.: - voor het thema bevolkingszorg beschikken over adequate, geactualiseerde plannen en handboeken, de verschillende piketten gevuld te hebben met beschikbare, opgeleide en getrainde medewerkers, het leveren van een adequate bijdrage aan de multidisciplinaire risicobeoordeling rondom evenementen en het faciliteren van gemeenten daarbij; - het in het kader van het thema informatiemanagement beschikbaar hebben van adequate, gevalideerde en veredelde informatie; - het vervullen van een faciliterende en coördinerende taak in het bewust maken van burgers van de risico’s in hun omgeving; - het in het kader van het thema crisiscommunicatie adequaat voorbereid zijn op mogelijke crises en daarover in de richting van bevolking en media te kunnen communiceren; - het beschikken over adequate en actuele multidisciplinaire planvorming en de

medewerkers in piketten daarvoor adequaat opgeleid, getraind en geoefend te krijgen en te houden; - het in een kwaliteitszorgsysteem de gewenste kwaliteit van optreden - en de wijze waarop de voorbereiding tot stand komt - borgen. De doelstellingen van het onderdeel GHOR waren gelegen in het realiseren van een naadloze opschaling van dagelijkse naar grootschalige medische hulpverlening, het bevorderen dat betrokken organisaties als een samenhangende zorgketen kunnen optreden, zodat slachtoffers de best mogelijke zorg krijgen. Dit alles met als doel slachtoffers zo goed mogelijk te helpen en (blijvende) gezondheidsschade te vermijden, danwel te minimaliseren. De reguliere werkzaamheden in 2020 om bovenstaande doelstellingen te bereiken hebben voor een deel plaatsgevonden. Zo hebben o.a. diverse oefeningen plaatsgevonden, zijn netwerken en relaties onderhouden en is een handboek bevolkingszorg ontwikkeld. Ook zijn alle GRIP-incidenten geëvalueerd en de daaruit voortvloeiende verbeterpunten zijn uitgezet binnen de verantwoordelijke processen. Al vroeg in het jaar kwamen de uit te voeren werkzaamheden echter in het licht van de Coronacrisis te staan. Belangrijke verantwoordelijkheid voor de VRZL is hierbij de crisiscommunicatie, die ook nu nog steeds een grote taak in het kader van COVID-19 te vervullen heeft. Daarnaast heeft de VRZL geparticipeerd in verschillende teams m.b.t.

COVID-19 en adviesgroepen ingericht en daarin geparticipeerd. De VRZL heeft zowel het Limburgs Dashboard COVID-19 als het dagelijks 2

veiligheidsbeeld ingericht en actueel gehouden, alsmede bijgedragen aan het uitvoeren van diverse COVID-19 gerelateerde (tussentijdse) evaluaties en verantwoordingsverslagen. Ook het onderdeel GHOR heeft op velerlei wijzen bijgedragen aan de bestrijding van de crisis.

Programma 2: Brandweerzorg Brandweerzorg heeft betrekking op het verhogen van de veiligheid door het verbeteren van inzicht in risico’s, door voorlichting en door snelle en relevante interventies op het moment dat zich toch branden of crises voordoen. Het programma bestaat uit een tweetal onderdelen, te weten Ontwikkeling & Expertise (met o.a. de clusters risicomanagement, vakbekwaamheid, kaderstelling en meldkamer) en Basiszorg (operationele activiteiten kazernes). De doelstelling van het onderdeel Ontwikkeling & Expertise was het verkleinen van risico’s op branden en incidenten (van klein tot grote ramp/crisis) in de regio, mede door kennis te delen en het lerend vermogen van de organisatie te vergroten. De doelstelling van het onderdeel Basiszorg was het bestrijden van brand- en andere incidenten, het dragen van zorg voor de redding van mens en dier en het verkleinen van fysieke, sociale, economische en ecologische gevolgen van brand en andere ongevallen. Ondanks COVID-19 zijn de taken die invulling geven aan de repressieve doelstellingen uitgevoerd. Er is een impuls aan het thema vakbekwaamheid gegeven door het aantrekken van nieuwe medewerkers en de oefen- en opleidingsfaciliteiten zijn weer op het gewenste (duurzame) niveau gebracht.

Verder stond 2020 in het teken van de doorontwikkeling van de organisatie door invulling te geven aan de in het najaar van 2019 bestuurlijk vastgestelde fijnstructuur. Daarnaast is een start gemaakt met een investering in informatiemanagement. Door COVID-19 hebben echter veel oefeningen en trainingen geen of slechts in beperkte vorm doorgang gehad. De hierbij opgelopen achterstanden zullen in 2021 worden ingehaald.

Programma 3: Ondersteuning Voor het programma Crisisbeheersing en rampenbestrijding bestaat dit uit alle ondersteunende taken, waaronder de overhead. Voor het programma Brandweerzorg vallen hier, naast de Directie en Bestuurszaken, de ondersteunende afdelingen Financiën, Facilities en P&O onder. Doelstelling van het programma Ondersteuning is het verlenen van ondersteuning van de programma’s Crisisbeheersing en rampenbestrijding en Brandweerzorg. Om voornoemd doel te bereiken heeft men het geheel van financiële en matielere middelen duurzaam, efficiënt en effectief ingezet om de rol en positie van maatschappelijk verbonden partner in het veiligheidsveld te kunnen vervullen. 2020 heeft bij het programma ondersteuning in het teken gestaan van de invoering van de in het najaar 2019 vastgestelde fijnstructuur, o.a. door het invullen van vacatures. Er is geïnvesteerd in informatisering en automatisering en ook zijn de eerste stappen gezet in het kader van de opdrachten in het kader van huisvesting.

Samenvatting jaarstukken MCC: 3

Het MCC is het coördinatiecentrum voor de spoedeisende hulpverlening. In het MCC is de Gemeenschappelijke Meldkamer Limburg gehuisvest, waar 24 uur per dag door brandweer, politie en ambulancezorg intensief wordt samengewerkt om de juiste hulp op de juiste tijd op de juiste plaats te krijgen. Daarnaast is het Regionaal Servicecentrum van de politie eenheid Limburg en het Veiligheidsbureau van de VRZL ondergebracht in het MCC. In geval van een ramp of crisis/calamiteit wordt de crisisbestrijding aangestuurd vanuit het MCC. De daarbij betrokken kernfuncties en de bijbehorende actiecentra zijn daar onder één dak gerealiseerd, zodat een optimale en integrale afstemming plaats kan vinden van alle processen rondom melding en alarmering, op- en afschaling, informatiemanagement en leiding en coördinatie. In het kader van het traject ‘doorontwikkeling Meldkamer Limburg 2018-2020’ was er aandacht voor het doorontwikkelen van de samenwerking van de drie kolommen binnen de meldkamer Limburg. Verder is vanaf 1 januari 2020 het beheer van de Meldkamer Limburg ondergebracht bij de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS).

Overzicht financiën: In het onderstaande volgt een overzicht van de financiële implicaties van zowel de jaarstukken van de VRZL als die van het MCC, in relatie tot de begroting 2020 van de gemeente Kerkrade.

Jaarstukken VRZL: De VRZL heeft in 2020 in het kader van de bestrijding en beheersing van COVID-19 meerkosten gemaakt ter grootte van € 588.659,-. Dit bedrag is als vordering op het Ministerie van VWS in het jaarverslag opgenomen. Dit bedrag zal door het Ministerie worden vergoed en komt dus niet ten laste van de deelnemende gemeenten. Het resultaat van de programma's Crisbeheersing & Rampenbestrijding (exclusief onderdeel GHOR) en Brandweerzorg is € 89.244,- positief en het resultaat van het onderdeel GHOR is €1.990,- negatief. Het uiteindelijke exploitatieresultaat bedraagt daarmee €87.254,- positief. Dit resultaat werd in positieve zin met name beïnvloed door: - €1.065.000,- incidenteel positief effect door latere invulling van vacatures (mede a.g.v. COVID-19); en - €340.000,- incidenteel positief effect door lagere ICT-kosten. In negatieve zin werd dit resultaat met name beïnvloed door: - €688.000,- incidenteel negatief effect door frictiekosten; - €501.000,- incidenteel negatief effect als gevolg van herstel van fout in waardering materiele activa; - €129.000,- structureel negatief effect als gevolg van diverse autonome kostenstijgingen (dit effect past binnen de begroting 2021.)

4

De VRZL heeft als uitgangspunt dat positieve exploitatiesaldi terugvloeien naar de deelnemende gemeenten en dat tekorten door die deelnemende gemeenten worden gedragen. De VRZL doet ten aanzien van de jaarrekening 2020 het volgende voorstel voor resultaatbestemming: 1. Het negatieve resultaat van het onderdeel GHOR ter grootte van €1.990,- te onttrekken uit de algemene Reserve GHOR (Deze is ruim voldoende om dit negatieve resultaat te kunnen dekken); 2. € 168.000 onttrekken aan de algemene reserve. (De algemene reserve is op dit moment € 153.000 hoger dan het vastgestelde plafond van € 1,5 mln. Met de onttrekking van dit bedrag komt de algemene reserve weer onder het plafond); 3. € 255.000,- reserveren in verband met een schattingswijziging 2021. De lasten van deze noodzakelijke schattingswijziging zullen in 2021 vallen, terwijl dit niet is opgenomen in de begroting 2021. Door het aanmaken van deze reserve komen de lasten als gevolg van de schattingswijziging niet nog eens extra voor rekening van de deelnemende gemeenten. Deze reserve wordt opgebouwd met het onder punt 2 genoemde bedrag dat aan de algemene reserve wordt onttrokken en met het positieve exploitatieresultaat van de VRZL over 2020; 4. € 688.000,- aan in 2020 gemaakte frictiekosten onttrekken aan de daarvoor bestemde reserve frictiekosten; 5. € 688.000,- restitueren aan de deelnemende gemeenten.

Hiervoor ontstaat ruimte als gevolg van bovenstaand punt. (De in 2020 gemaakte frictiekosten hadden de nodige negatieve impact op het uiteindelijke resultaat en als deze ten laste van de daarvoor bestemde reserve worden gebracht, vergroot dit het uiteindelijke positieve resultaat.) Als het Algemeen Bestuur van de VRZL met op 7 juli aanstaande met resultaatsbestemming instemt, dan ontvangt de gemeente Kerkrade ongeveer € 50.000,- retour. Tenslotte wordt nog opgemerkt dat de vanaf 2020 door de deelnemende gemeenten extra beschikbaar gestelde financiële middelen voor een structurele versterking van de financiële positie van de VRZL hebben gezorgd, waardoor er thans sprake is van een gezonde financiële huishouding. Jaardocument MCC: Er zijn in 2020 één financiële investering in het MCC gedaan. Dit betreft een investering m.b.t. de noodstroomvoorziening. Het exploitatieresultaat van het MCC bedraagt € 82.913,-- positief. Het MCC doet het voorstel tot resultaatbestemming om dit positieve exploitatieresultaat (overeenkomstig gemaakte afspraken) toe te voegen aan het egalisatiefonds MCC.

Begroting Kerkrade 2019 en bijdrage aan de VRZL en MCC: De bijdrage 2020 van de gemeente Kerkrade aan de VRZL en het MCC bestond uit: algemene bijdrage (incl. doorwerking index 2019 in 2020)

€

3.072.543,-

-

bijdrage GHOR (incl. doorwerking index 2019 in 2020)

€

80.266,-

-

bijdrage MCC bijdrage Burgernet bijdrage compensabele BTW

€ € €

9.523,5.357,912,-

5

--------------------------------------------------------------€ 3.168.601,In de begroting 2020 van de gemeente Kerkrade was voor het taakveld Veiligheidsregio ZuidLimburg (Brandweer Zuid-Limburg, GHOR, Bevolkingszorg, MCC, Burgernet en BTW-kosten) een bedrag van € 3.157.400,- opgenomen. Met de vrijval in 2020 van een NTB-post over 2019 was er toch ruimte om dit verschil tussen geraamde en daadwerkelijke kosten op te vangen. Daarmee paste de daadwerkelijke bijdrage aan de VRZL voor 2020 binnen de beschikbare financiële middelen.

Doelstelling Het kenbaar maken van het gemeentelijk standpunt ten aanzien van de jaarstukken 2020 van de VRZL en het jaardocument 2020 van het MCC.

Argumenten 1.1 De documenten geven een goed overzicht van de financiën en de activiteiten in 2020. 1.2 De definitieve gemeentelijke bijdrage was niet hoger dan de beschikbare- c.q. daarvoor geraamde middelen. (Indien het Algemeen bestuur instemt met het gedane bestemmingsvoorstel, dan ontvangt de gemeente Kerkrade bovendien nog een bedrag van ongeveer €50.000,- retour (zie Inleiding, onderdeel "Overzicht Financiën" onder de kop "Jaarstukken VRZL.") 1.3 De accountant zal een positieve verklaring omtrent de jaarstukken afgegeven (zie bijlage 1.)

Kanttekeningen Niet van toepassing. Financiën Het Algemeen Bestuur van de VRZL kan op 7 juli 2021 de jaarrekeningen 2020 definitief vaststellen met inachtneming van de zienswijzen van de raden van de deelnemende gemeenten. De vaststelling van de jaarrekeningen door het Algemeen Bestuur strekt de gemeenten tot een verplichte uitgave dan wel de Veiligheidsregio Zuid-Limburg tot een teruggave, voor zover van toepassing. Voor het overige wordt verwezen naar hetgeen staat vermeld in de paragraaf “Overzicht financiën” van het onderdeel “Inleiding.”

Communicatie Zie uitvoering.

6

Uitvoering Na behandeling in de raadsvergadering van 2 juni 2021 wordt het Algemeen Bestuur van de VRZL schriftelijk bericht over de door de raad in te dienen zienswijze. Definitieve besluitvorming zal plaats vinden in de vergadering van het Algemeen bestuur van de VRZL van 7 juli aanstaande. Daarbij wordt opgemerkt dat iedere gemeente één stem heeft met daarboven één extra stem per volledig veelvoud van 25.000 inwoners.

7