210915 Bijlage A Stand van zaken programma's september 2021.pdf
Tekst van het document
Beoogd resultaat • • • •
Een hechte community/samenwerking op de diverse niveaus van wijk/gemeente/ Stadsregio/Zuid Limburg op het gebied van gezondheid en vitaliteit; Toegenomen kennis, expertise én netwerk van medewerkers van de gemeente Kerkrade en hun partners; Samenwerkingen sneller kunnen vormen om lokale problemen op te lossen; Goed overzicht en kennis van netwerk en initiatieven, vastgelegd in o.a. de Landkaart en contactbeheer.
Monitoring Monitoring vindt plaats aan de hand van de mate waarin partijen deelnemen aan activiteiten binnen de community.
Betrokken partijen •
Contacten met de community managers en medewerkers van collega organisaties/partners in Kerkrade, Stadsregio en Zuid Limburg;
•
Innovatiehub dan wel Kernteam Vie afhankelijk van samenwerkingsvorm
Regie
Status Een aantal bijeenkomsten waarin de samenwerkingsvormen/building worden vormgegeven worden als gevolg van corona op een aangepaste wijze vorm gegeven. Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
49
Burgerparticipatie, Pilot Kerkrade Noord Doelgroep De gemeenschap in zijn algemeenheid waarbij denken vanuit de gemeenschap centraal staat.
Algemene omschrijving Er worden kansen gezien om de gemeenschap gezonder te maken door een beweging op te starten juist vanuit de gemeenschap. Daartoe wordt er momenteel een methodiek ontwikkeld, toegepast op Kerkrade-Noord, die verschillende haakjes (behoeften) in de gemeenschap ‘zoekt’ waaraan programma’s passend binnen Vie opgehangen kunnen worden. In deze methodiek worden de ambities van Vie dus afgestemd op de behoeften van de gemeenschap en ontstaat er draagvlak en eigenaarschap binnen deze gemeenschap. De ‘haakjes’ (behoeften) worden opgehaald door een raadpleging en verdiepingsgesprekken waarbij de volgende stappen worden doorlopen: 1. In beeld brengen wat de gemeenschap belangrijk vindt, wie de gemeenschap is en wat de gemeenschap verbindt. 2. Ontwerpen van gemeenschapsvisie. 3. Matchen gemeenschapsvisie en visie Vie. 4. Kapstok voor projecten. 5. Strategisch organiseren van projecten richting uitvoering (programmalijnen). 6. Stimuleren gemeenschap ter ondersteuning bij uitvoering projecten (Innovatiehub). Met de interne en externe raadpleging in Kerkrade Noord is een groot aantal mensen gesproken en geraadpleegd. Inmiddels zijn de kaders in beeld gebracht en worden stappen gezet om belanghebbende partijen verder met elkaar in verbinding te brengen.
Uit de meer dan 300 mensen die vrijwillig hebben meegedacht, hebben 70 mensen aangeven in vervolgtrajecten mee te willen helpen. Een concreet voorbeeld van wat de gemeenschap belangrijk vindt is de waarde die wordt toegeschreven aan de natuur en de wens van de gemeenschap om samen meer te bewegen. Hier kunnen vervolgens samen met de stakeholders uit de wijk en hun achterban programmalijnen op worden ontworpen die daarmee dus echt van de gemeenschap zijn en door hen worden gedragen.
Beoogd resultaat Het gedachtegoed van Vie implementeren in de gemeenschap vanuit: • Gemeenschapsdenken; • Snelle verbinding met de gemeenschap; • Initiatief vanuit de gemeenschap laten ontstaan (participatie van onderop); • Draagvlak, en eigenaarschap, bij de gemeenschap.
Betrokken partijen • • •
Toponderzoek; SSSHIFT Customer Experience; Gemeente Kerkrade.
Regie Toponderzoek en SSSHIFT Customer Experience
Status Oriëntatie
Voorbereiding
Onderzoek
Opgeleverd
Evaluatie 50
51
Vitaal ouder worden
52
Eenzaamheid Eenzaamheid bestaat uit een aantal subprogramma’s. Verzoek om op deze pagina een algemene beschrijving van het hoofdprogramma Eenzaamheid te maken. Vervolgens op de volgende pagina’s de verdieping van de diverse programma te maken.
Doelgroep Van jong tot oud (13 jaar en ouder..).
Algemene omschrijving Het programma eenzaamheid beoogt te komen tot een duurzame en systematische manier om eenzaamheid aan te pakken. Het programma is nog in wording en zal bestaan uit een aantal deelprojecten die enerzijds doelgroep- en anderzijds buurt- of wijkgericht kunnen zijn. Dit sluit aan bij de wijkgerichte aanpak van ‘Vie-Leven in beweging’. Eenzaamheid kan alleen in gezamenlijkheid worden aangepakt. Dit maakt dat de aanpak van eenzaamheid niet alleen een zaak van de gemeente is. Voor de invulling van de deelprogramma’s wordt gebruik gemaakt van de kennis en deskundigheid van de kennisbank van het landelijk programma ‘Eén tegen eenzaamheid’ dat zich hoofzakelijk richt op ouderen (de leeftijdsgroep van 75 jaar en ouder), maar nu ook steeds meer aandacht laat uitgaan naar andere leeftijdscategorieën. Omdat eenzaamheid een probleem is van alle leeftijden wordt daarnaast ingezet op bewezen interventies en wordt de kennis en deskundigheid van een kennisinstituut zoals Movisie betrokken (publicatie Movisie / ‘Wat werkt bij de aanpak van eenzaamheid’, februari 2020). Voor elk deelprogramma zal een programmabeschrijving met daarin monitoring en beoogde resultaten worden opgesteld.
Beoogd resultaat Door de ontwikkeling van een Kerkraads programma tegen eenzaamheid wordt beoogd een zichtbare reductie van eenzaamheid in Kerkrade te bewerkstelligen zoals gemeten in de GGD-monitor en het burgeronderzoek. Het streven is een significante daling van eenzaamheid ten opzichte van de cijfers 2020.
Monitoring Het programma zal worden gemonitord middels de Gezondheidsmonitor van de GGD die 4 jaarlijks wordt afgenomen onder jeugdigen van 13-16 jaar (in het tweede en vierde jaar van het voortgezet onderwijs) en onder volwassenen in de groep van 19 jaar en ouder. Daarnaast worden de cijfers van het tweejaarlijks burgeronderzoek. Betrokken om de effecten van een Kerkraads programma te beoordelen. Voor de deelprogramma’s zullen onderliggende resultaten en monitoring worden opgesteld om per onderdeel het effect in kaart te brengen.
Betrokken partijen Het programma is een gezamenlijk product van de Kerkraadse coalitie tegen eenzaamheid: ‘Kerkrade: samen tegen eenzaamheid’. De coalitie is gevormd in oktober 2020 en bestaat uit ruim dertig partijen. Deze zijn uiteenlopend van aard, zoals gemeente, zorgpartijen, welzijnswerk, AMO, woningstichtingen, bedrijfsleven, kunst en cultuur, huisartsen, Stichting de Positieve Stad en vertegenwoordiging van inwoners. Door het ministerie van VWS wordt vanuit het programma ‘Eén tegen eenzaamheid’ ondersteuning geboden bij het ontwikkelen van het Kerkraadse programma.
53
Regie De gemeente voert de regie op het in ontwikkeling zijnde programma eenzaamheid.
Status De ontwikkeling van het programma eenzaamheid bevindt zich in de implementatiefase. Er is een kerngroep geformeerd vanuit de groep van 33 deelnemende partijen. In januari 2021 heeft een digitale bijeenkomst plaatsgehad waarin de coalitiepartijen eerste stapjes hebben gezet om elkaar beter te leren kennen. De corona perikelen heeft dit vertraagd. Derhalve krijgt dit een nadere invulling tijdens de Week tegen Eenzaamheid 2021 (30 september-7 oktober). Door elkaar beter te kunnen vinden en benaderen kunnen ‘losse’ projecten tot een samenhangend programma worden gebracht.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
54
BoodschappenPlusBus Doelgroep 55+
Algemene omschrijving De BoodschappenPlusBus is een initiatief dat uit de koker van het Ouderenfonds komt en ook onder begeleiding van het Ouderenfonds wordt uitgezet. Het is aanvulling op de succesvolle boodschappenbus. Naast het praktische aspect van samen boodschappen doen, krijgt ook het sociaal aspect vorm omdat er ontmoeting plaats vindt, niet alleen voor de ouderen die boodschappen doen maar ook voor de vrijwilligers die de bus besturen en de ouderen ondersteunen tijdens het boodschappen doen. Naast het boodschappen doen ontwikkelt Impuls een ‘activiteiten programma’ om de bus ook in te zetten voor laagdrempelige sociale activiteiten, tegen lage kosten voor deelnemers.
Beoogd resultaat Ontmoeting stimuleren door samen boodschappen te doen en gezamenlijk sociale activiteiten te ondernemen. Het streven is om het aantal vaste deelnemers aan samen boodschappen doen te verdubbelen en daarnaast een groep van 50 ouderen te vormen die deelneemt aan sociale activiteiten met de boodschappenplusbus.
Monitoring Het aantal deelnemers en activiteiten wordt geregistreerd door Impuls.
Betrokken partijen • •
Gemeente Kerkrade Impuls
Regie Impuls is verantwoordelijk voor het beheer en de uitvoering van alle activiteiten.
Status Door corona kan de bus nog niet worden ingezet zoals eigenlijk was bedoeld. De verwachting is dat vanaf het najaar van 2021 meer activiteiten met de bus kunnen worden ingezet. Het programma ligt klaar en wordt opgestart zodra de coronamaatregelen dit toelaten. Een communicatie campagne om beschikbaarheid en activiteiten van Boodschappenplusbus te promoten is hiertoe in ontwikkeling.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
55
Gelukkig ouder worden in Kerkrade Doelgroep Divers – alle leeftijden; (jonge)mantelzorgers, inwoners met dementie en/of eenzaamheid.
Algemene omschrijving De groep thuiswonende ouderen neemt toe. Bij deze groep ouder wordende mensen is een veelvoorkomend ziektebeeld dementie. Voor de ziekte dementie is nog geen behandeling beschikbaar. Mensen met deze ziekte wonen steeds langer thuis en zijn mede afhankelijk van de zorg van hun naasten, de mantelzorgers. Deze zorg vraagt veel aandacht. Eén op de acht mantelzorgers die zorgt voor iemand met dementie voelt zich overbelast. Daardoor kunnen sociale contacten verwateren. Eenzaamheid komt twee keer zo vaak voor onder mantelzorgers van mensen met dementie als onder mensen uit de als onder mensen uit de algemene Nederlandse bevolking. Voor de dementerende zelf is het een uitdaging om steeds de brug te slaan naar het gewone dagelijkse leven.
Beoogd resultaat ‘Gelukkig ouder worden in Kerkrade’ is een programma in ontwikkeling van de gemeente Kerkrade Meander en Impuls waarin eenzaamheid, dementie & overbelasting van de mantelzorg worden aangepakt. Het programma wil een bijdrage leveren aan het welbevinden van de inwoners door een bijdrage te leveren aan het zo goed mogelijk een eigen leven leiden van de dementerenden door ondersteuning te bieden en zo lang mogelijk de eigen regie over het leven te voeren vanuit eigen kracht en verantwoordelijkheid en zo het gezondheidsgevoel te verbeteren. Afgeleid resultaat is dat ook de mantelzorgers door deze aanpak ontlast worden waarmee ook hun welbevinden stijgt. Het denkraam van de Sociale Benadering Dementie helpt de behoeften, wensen en mogelijkheden van mensen met dementie en hun naasten beter te zien en begrijpen, en om in het verlengde daarvan de juiste ondersteuning te bieden. Bij dementie is het de kunst om de brug te slaan naar het gewone dagelijkse leven. Naast de brug naar het gewone leven leggen zijn er ook maatschappelijke baten aan deze benadering verbonden, namelijk het positief beïnvloeden van arbeidsmarktproblematiek en verlagen van druk op professionals.
Monitoring De monitoring van deze nieuwe aanpak maakt nadrukkelijk onderdeel uit van het programma en wordt verder uitgewerkt in de programma-aanpak.
Betrokken partijen • • •
Gemeente Kerkrade Meander Impuls
Regie •
Meander
Status Momenteel wordt het programma verder uitgewerkt en worden de met het project gemoeide middelen en dekking in kaart gebracht. Een beoogde start is voorzien in het najaar van 2021.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie 56
Hulp bij het huishouden Doelgroep Nadruk op 55+.
Algemene omschrijving In de periode 2017-2019 is in Kerkrade het project ‘eenzaamheid.. een serieus probleem’ uitgevoerd, met de focus op 65+. De nadruk lag hierbij op opzetten van het Meldpunt Eenzaamheid en het trainen van vrijwilligers en medewerkers hulp bij huishouden (HbH) van Meander in signaalherkenning, gesprekstechniek en toeleiding naar voorzieningen in de buurt/ wijk. Deze werkwijze is nu verankerd in de dienstverlening van Meander waarmee de medewerkers HbH ogen en oren in de wijk zijn voor eenzaamheid (en ook andere problematiek). Ook het Meldpunt Eenzaamheid is een vast ankerpunt in de dienstverlening van het welzijnswerk, net als het inzetten van vrijwilligers voor ondersteuning van mensen waar eenzaamheid speelt. Naast Meander zijn in Kerkrade nog drie aanbieders HbH aan de slag (Tzorg, Ambulante Thuiszorg en Buurtdiensten) die gezamenlijk ongeveer 150 inwoners voorzien van hulp bij het huishouden. Dit gebeurt momenteel met een dertigtal medewerkers in totaal. Ook deze medewerkers hebben een belangrijke brugfunctie in het signaleren en bespreken van eenzaamheid en op grond daarvan toe leiden naar voorzieningen in de buurt/wijk. Deze aanbieders blijken allen bewust van hun taak hierin en gaan meewerken aan deze taak. In het programma ‘eenzaamheid..
een serieus probleem’ is de training en intervisie verzorgd door welzijnsinstelling Impuls die dit ook voor de HBH medewerkers van de 3 genoemde aanbieders zal gaan invullen.
Beoogd resultaat Uitbreiden aantal ogen en oren in de wijk door het trainen van de Hbh-medewerkers van Tzorg, Ambulante Thuiszorg en Buurtdiensten zodat deze HBH aanbieders, net als Meander, de kennis en kunde vervolgens binnen de reguliere dienstverlening HbH borgen.
Monitoring Afronden trainingen voorzien in oktober 2021
Betrokken partijen • • • • •
Gemeente Kerkrade Ambulante Thuiszorg T Zorg Buurtdiensten Impuls
Regie •
Impuls
Status Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
57
Kaffieklatsj Doelgroep Buurt-, wijkbewoners (nadruk op 40+)
Algemene omschrijving Kaffieklatsj is een initiatief waarbij in bijeenkomsten met koffie/thee in de wijkpunten signalen / behoefte worden opgehaald die in de buurten/wijken spelen en waarbij financiële middelen ter beschikking worden gesteld voor kleinschalige activiteiten. Deze middelen zijn bedoeld voor buurtkamers/huiskamerprojecten waarmee deze gedurende het jaar attenties kunnen aanschaffen voor bijzondere gebeurtenissen in het wooncomplex ( een bloemetje bij ziekte, een kaartje bij verjaardag of jubileum enzovoorts).
Beoogd resultaat Inzicht hebben in signalen / behoefte die in de buurten/wijken spelen en deze uitzetten naar acties op de verschillende domeinen.
Monitoring Monitoring vindt plaats door het bijhouden van de signalen alsook de follow-up op de diverse domeinen. En daarnaast zal middels een projectevaluatie aan de orde zal komen hoe gebruik van het potje gewaardeerd wordt door de gebruikers van de buurtkamers/huiskamers, hoe vaak en waarvoor dit potje wordt ingezet. Aan de hand daarvan zal bekeken worden of dit initiatief nog breder uitgerold kan worden.
Betrokken partijen • • • •
Gemeente Kerkrade Seniorenraad Adviesraad Maatschappelijke Ondersteuning Impuls
Regie Impuls
Status Dit programma ligt klaar en wordt gestart zodra de coronamaatregelen dit toelaten. Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie Implementatie
Uitvoering Uitvoering
Evaluatie Evaluatie
58
Online training ‘meer contact’ Doelgroep De training is bedoeld voor Kerkradenaren van alle leeftijden die hun sociaal leven willen opfleuren en die daar zelf hun best voor willen doen. Nodig is dat de deelnemer meer mensen wil leren kennen, geïnteresseerd is in persoonlijke ontwikkeling en een computer, laptop of telefoon heeft waarop e-mail kan worden ontvangen.
Algemene omschrijving Meer Contact is bedoeld als een aanvulling op en een versterking van het bestaande aanbod van de welzijnsorganisaties. ‘Meer contact’ is een online training met de bedoeling dat iemand zich makkelijker gaat voelen in nieuwe sociale situaties en meer contact krijgt. Dit vanuit de insteek dat iemand dan zélf in actie moet komen. Het is uiteindelijk alleen de persoon zelf die de situatie kan veranderen. Bij de online training wordt deze persoon begeleid door de lokale welzijnsorganisatie. De training is dan ook uitsluitend verkrijgbaar via welzijnsorganisaties. Insteek is dat de deelnemer gedurende twee maanden elke dag een e-mail ontvangt. De training is door de vele voorbeelden praktijkgericht en leuk om te doen. De deelnemer begint thuis in de eigen veilige omgeving en gaat vervolgens steeds vaker buiten de deur praktijkopdrachten doen. Veel van die opdrachten zijn gericht op het leggen van contact in de eigen buurt, denk aan het praatje met de buren of met mensen in de straat. De mails en opdrachten kosten nooit meer dan tien minuten per dag en zijn luchtig van opzet. Door de persoonlijke insteek blijven deelnemers gemotiveerd. De deelnemer leert wat hij zélf kan doen om meer en leukere contacten te krijgen. Insteek is dat deelname gratis is.
De werkwijze is aangemeld voor de Database voor effectieve interventies van Movisie en is tevens genomineerd voor de Zorg en Welzijn Award 2021.
Beoogd resultaat Beoogd wordt om in de eerste 1,5 jaar 50 personen de online-training (begeleid) te laten volgen en de ervaringen van deelnemers op te halen waarna over het vervolg besloten zal worden.
Monitoring Monitoring vindt plaats in de structurele afstemmingsoverleggen tussen de gemeente en Impuls.
Betrokken partijen • •
Gemeente Kerkrade Impuls
Regie •
Impuls
Status Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
59
Aanpak eenzaamheid Jongeren Doelgroep 13-24 jaar
Algemene omschrijving In samenspraak met de Jongeren adviesraad Kerkrade (JARK) zullen de behoeften en voorstellen m.b.t. de aanpak van eenzaamheid opgehaald worden bij jongeren. De eerste gedachten gaan daarbij uit naar het stimuleren van sociale en coping vaardigheden waarbij school en jeugd- en jongerenwerk zullen worden betrokken.
Beoogd resultaat Het opstellen van een eenzaamheidsaanpak sámen met de jongeren die daarmee aansluit bij hun behoeften en belevingswereld.
Monitoring Nog niet van toepassing
Betrokken partijen • •
Gemeente Kerkrade Jongeren Adviesraad Kerkrade (JARK)
Regie •
Gemeente Kerkrade
Status Corona heeft ertoe geleid dat de installatie van JARK een aantal malen is uitgesteld en ook vervolgbijeenkomsten slechts digitaal kunnen plaats vinden. Deze actie bevindt zich daarmee in de fase van voorbereiding.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
60
Kerkrade Samen tegen Eenzaamheid Doelgroep Alle leeftijden
Algemene omschrijving De aanpak van eenzaamheid vraagt om een bundeling van krachten. In oktober 2020 is de Kerkraadse coalitie Samen tegen Eenzaamheid tussen 32 partijen gesloten. Deze partijen denken en helpen mee in de aanpak van eenzaamheid. Dit doen ze door steeds de verbinding te zoeken met andere leden van de coalitie op het gebied van kennisdeling, afstemming en doorverwijzing, maar zetten ze zich ook in om eenzaamheid steeds op de agenda te houden en het aanbod daarop af te stemmen. Deze coalitie wil haar activiteiten breder uitzetten.
Beoogd resultaat Het doel van dit samenwerkingsverband is om gezamenlijk een bijdrage te leveren aan het bespreekbaar maken, voorkómen en verminderen van eenzaamheid in Kerkrade. Hiertoe wordt een gezamenlijk actieplan opgesteld. En wordt gewerkt aan het breder uitzetten van de activiteiten van de coalitie.
Monitoring Monitoring vindt plaats door een jaarlijkse evaluatie van de partijen in de coalitie.
Betrokken partijen • • •
Gemeente Kerkrade Coalitiepartijen AMO
Regie •
Gemeente Kerkrade
Status Samen tegen eenzaamheid is in uitvoering en wordt continu opgepakt. Het programma kent een extra impuls met de week van de eenzaamheid van 30 september – 7 oktober.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
61
Ontmoetingsbus Leger des Heils Doelgroep Alle leeftijden
Algemene omschrijving Eenzaamheid is een probleem van alle leeftijden en kan veel gevolgen hebben. Om de aanpak eenzaamheid op alle leeftijden te kunnen richten is het streven een breed palet aan interventies in te zetten die aansluiten op leeftijd, achtergrond en interesse van potentiële deelnemers. Het Leger des Heils (LDH) heeft goede ervaringen met de zogenaamde ontmoetingsbus. Vanuit het programma ‘Geloven in de buurt’ dat is gestart in 2020, werkt het LDH aan het versterken van de aanwezigheid in wijken en buurten en probeert daarmee bij te dragen aan een samenleving waarin aandacht voor elkaar is. Met de bus trekt men buurten/wijken in om mensen min of meer naar buiten te halen en met elkaar in contact te brengen. Het grootste bereik ligt in eerste instantie bij mensen in de leeftijdsgroep van 50-70 jaar. Daarnaast leent de bus zich voor activiteiten met jongeren en kan het daarmee een echte generatiebus zijn.
Beoogd resultaat Het vergroten van het bereik van mensen die eenzaam zijn en moeite hebben dit kenbaar te maken en/of hulp te zoeken. Vanuit de gedachte als generatiebus aan de slag te zijn, wordt beoogd om de afstand van de eigen voordeur naar (bestaande) buurtsteunpunten zo kort mogelijk te maken. Het Leger des Heils zal naast verbindingen tussen mensen met de bus ook verbindingen kunnen leggen met activiteiten van het welzijnswerk en Kerkraadse verenigingen zodat elkaars bereik vergroot kan worden en zal ook voorportaal zijn van bestaande buurtsteunpunten.
Monitoring Met het uitwerken van het programma worden ook de verantwoording en voorwaarden nader uitgewerkt worden die de leidraad vormen voor een periodieke evaluatie en monitoring vanuit het programma eenzaamheid.
Betrokken partijen • •
Leger des Heils Gemeente Kerkrade
Regie Leger des Heils
Status Beoogde start oktober 2021
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
62
Welzijn op recept Doelgroep Welzijn op recept richt zich op volwassenen en ouderen met psychosociale problemen die de huisartspraktijk/gezondheidscentrum bezoeken. De meest voorkomende psychosociale problemen kunnen ingedeeld worden naar de volgende categorieën: 1. Psychische klachten: somber voelen, angstig gevoel/veel piekeren, stress/overspannen, slaapproblemen, overige psychische klachten; 2. Vastlopen in het leven, problemen op het werk, relatieproblemen, meemaken van een ingrijpende gebeurtenis; 3. Problemen met chronische lichamelijke ziekte; 4. Chronische psychische klachten (al behandeld en nu stabiel); 5. Probleem met ziekte van ouders/familie, partner, kind (mantelzorgen); 6. Eenzaamheid, dreiging sociaal isolement, beperkt netwerk; 7. Ongezonde leefstijl (roken, te weinig bewegen, overgewicht); 8. Geen binding hebben met de eigen wijk, c.q. niet veilig voelen.
Algemene omschrijving De bewezen interventie ‘Welzijn op Recept’ is een programma dat mensen ondersteunt die klachten hebben waar op dat moment geen medische of psychologische interventie voor nodig is. Het gaat om vage klachten van o.a. somberheid, moeheid of eenzaamheid. De huisarts of een andere zorgverlener verwijst personen met dergelijke klachten naar een ‘welzijnscoach’ die op zoek gaat naar een ‘welzijnsarrangement’. Een welzijnsarrangement is een combinatie van verschillende voorliggende voorzieningen/ activiteiten. Er zijn verschillende soorten activiteiten die in de omgeving beschikbaar zijn. Denk hierbij aan koken, tuinieren, zingen, sporten of dansen. De welzijnscoach bespreekt met de deelnemers welke activiteiten zij graag willen gaan doen waarbij beoogd wordt inwoners uit hun sociaal isolement te halen en het welbevinden te vergroten.
Beoogd resultaat Welzijn op Recept kan een bijdrage leveren aan de volgende onderdelen: • Verbeteren van de kwaliteit van leven en welbevinden van de inwoners met psychosociale problemen. • Verbinding tussen huisartsenpraktijken en welzijnswerk verbeteren (korte lijnen). • Verlaging van het zorggebruik. Resultaat • Verwijzingen naar Welzijn op Recept i.p.v. het leveren van maatwerkvoorzieningen. • Tenminste 100 cliënten krijgen een verwijzing naar een voor hen geschikte welzijnsinterventie. • Bij 60 cliënten wordt er een voor- en nameting gedaan om het welbevinden en zorggebruik te meten.
Monitoring Welbevinden Vragenlijst over welbevinden bij het begin van het traject invullen (T0) en aan het einde van het traject (T1). De resultaten worden met elkaar vergeleken. Aantal verwijzingen Bijhouden hoeveel welzijnsrecepten zijn uitgeschreven
63
Huisartsenbezoeken, verlaging zorggebruik: Dit kan gemeten worden door het aantal contacten met de huisartspraktijk te vergelijken met een jaar daarvoor.
Betrokken partijen Aan de pilot werken de volgende partijen mee: • Gemeente Kerkrade (domein Burger); • Welzijnsorganisatie Impuls; • Gezondheidscentrum Terwinselen; • Medisch Centrum Kerkrade West; • Medisch Centrum Kruisstraat; • Landelijk Kennisnetwerk Welzijn op Recept. Bij een regiobijeenkomst Welzijn op Recept in januari 2020 waren verder de volgende partijen vertegenwoordigd: Adviesraad MO, Seniorenraad, GGD Zuid- Limburg, Provincie Limburg (vanuit het programma Positieve Gezondheid) en de Huisartsen Oostelijk Zuid-Limburg (HOZL).
Regie De gemeente voert middels een interne projectleider de regie. De uitvoering ligt bij het Welzijnswerk en de huisartsenpraktijken.
Status De pilot is in november 2020 gestart voor de duur van een jaar en is uitgerold over de wijken West en Oost. Door middel van een subsidie van ZonMw is een implementatiecoach aangesteld voor de duur van een halfjaar om te ondersteunen bij de samenwerking tussen welzijnswerk, huisartsenpraktijken en de gemeente en daarnaast te helpen bij het evalueren. Als gevolg van de coronamaatregelen waren en minder welzijnsactiviteiten en daardoor ook minder verwijzingen mogelijk naar Welzijn op Recept. Vanaf juni zijn de activiteiten (en verwijzingen) weer hervat. De voorbereiding op de evaluatie is reeds gestart. Bij een positieve evaluatie volgt een uitrol naar andere huisartsenpraktijken.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
64
Arbeidsfit maken: Vitaal Kerkrade! Doelgroep Cliënten die in de doelgroepen tijdelijk arbeidsongeschikt, duurzaam arbeidsongeschikt en maatschappelijke participatie zijn ingedeeld volgens de diagnose CompetenSys. Cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt: Onderste 3 treden van de participatieladder. Totaal 150 deelnemers, met focus op deelnemers uit Rolduckerveld. De deelnemers zullen met name geworven worden vanuit het heronderzoek dat momenteel uitgevoerd wordt door het team Bestandsbeheer.
Algemene omschrijving Vitaal Kerkrade! is gericht op het (arbeids)fit maken van de doelgroep in de participatiewet. Het programma voorziet in een gericht aantal activiteiten om inwoners ‘in beweging’ te krijgen. Dit varieert van het uitvoeren van bewegings- en sportactiviteiten, het stimuleren van sociale contacten, (praktijk)lessen over gezonde voeding maar ook indien nodig inzet van en samenwerking met professionals op het gebied van persoonlijke omstandigheden. De activiteiten worden in hoofdzaak vormgegeven door studenten van Fontys Hogeschool, waarbij zij zowel intern alsook vanuit de onderwijsinstellingen ondersteund en begeleid worden. De activiteiten vinden plaats in en vanuit het Flexiforum, maar kunnen ook gebiedsgericht/-gebonden worden georganiseerd vanuit de Wijkcentra/voorzieningen.
Beoogd resultaat Het project Vitaal Kerkrade! heeft als hoofddoel het vergroten van het aantal mensen dat participeert conform de Participatiewet (maar ook: de Wet maatschappelijke ondersteuning). Participatie is hierbij ruim neergezet en betekent in dit geval de deelname aan activiteiten die bijdragen aan de maatschappij als geheel. Aan dit doel zijn de volgende activiteiten te verbinden: 1. Het organiseren van meer geschikte participatieplekken voor de doelgroep, die passen bij hun ontwikkeling, hun eigen mogelijkheden en hun eigen woonomgeving. 2. Het bereiken van een betere doorstroom van participatie, via re-integratie naar de reguliere arbeidsmarkt. 3. Het realiseren van preventie voor problemen op meerdere gebieden binnen het sociaal domein die een relatie hebben met participatie. 4. Het verbeteren van de afstemming tussen welzijns- en zorgorganisaties en de eigen inspanningen van de gemeente op het terrein van participatie en daarmee een gerichtere benadering van de doelgroep. 5. Het creëren van nieuwe verbindingen tussen bewoners, instellingen en gemeente met als doel de eerdere doelen naar de toekomst toe te borgen binnen bestaande budgetten en er meer gebruik wordt gemaakt van de eigen kracht van bewoners en de samenleving. Hierbij zal dus een nadrukkelijke verbinding met de aanpak ‘Samen Leven’ dienen te worden gerealiseerd.
Concreet wordt beoogd om de komende jaren doelgroepen met een grote tot zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt (die dus niet ‘arbeidsfit’ zijn), met behulp en inzet van het programma weer ‘fit’ te maken (d.w.z. weer deel te nemen aan / te participeren in activiteiten en waar mogelijk ook weer aan het werk te krijgen). Dit zal dienen plaats te vinden met deels groepsgerichte en deels individueel gerichte activiteiten. Dit zijn niet enkel (bewegings)activiteiten, maar ook activiteiten bijvoorbeeld i.h.k.v. een gezonde
65
levensstijl, deelname aan kookworkshops e.d. Vanuit het programma ‘Vitaal Kerkrade!’ kunnen deelnemers doorstromen naar vrijwilligerstrajecten en/of trajecten gericht op uitstroom naar werk. Op dit moment kent de gemeente Kerkrade een grote groep cliënten met een grote tot zeer grote afstand (cat. 4 t/m 6). Het programma is ook specifiek hierop gericht.
Bemiddelbaarheid 295; 18%
135; 8% 95; 6% 23; 1% 37; 2% 135; 8%
1. Direct naar werk 2. Regulier werk m.b.v. subsidies of Jobcoach 2. Regulier werk met ondersteuning 3. Leren en Werken 3. Voorschakeltraject naar werk
437; 26%
4. Maatschappelijke participatie 5. Tijdelijk arbeidsongeschikt 517; 31%
6. Duurzaam arbeidsongeschikt
Doel is om van deze groep (met name inwoners met een indicatie tijdelijk/duurzaam arbeidsongeschikt) de komende 2 jaar in ieder geval 150 personen – via het programma Vitaal Kerkrade! – letterlijk in ‘beweging te brengen’ en stappen te laten zetten richting meer Participatie ( en mogelijk naar werk). Deze ontwikkeling van cliënten zal niet alleen plaatsvinden door en vanuit het programma zelf. Vitaal Kerkrade! maakt deel uit van een keten van (reguliere) maatregelen gericht op het ontwikkelen van cliënten Participatiewet. Met Vitaal Kerkrade! wordt wel specifiek ingezoomd op de doelgroep waarvoor vanuit het bestaande beleid ‘Kansrijk voor Kansarm’ nog geen gerichte aanpak bestaat op ontwikkeling en participatie. Uit onderstaand overzicht blijkt dat ook in deze doelgroep cliënten ontwikkelperspectief hebben en – mits intensief begeleid – mogelijkheden op uitstroom naar werk te ontwikkelen.
Uitstroom naar werk 2018 - 2019
Met het programma wordt beoogd dit aandeel substantieel te verhogen. Hierbij geldt wel dat de plaatsingsmogelijkheden – gelet op de actuele mondiale situatie – veel uitdagingen kennen.
66
Programma Vitaal Kerkrade! focust zich op 4 hoofdonderdelen: Vitaliteit, bewegen, voeding en participatie. Elk hoofdonderdeel heeft diverse subdoelen welke in het projectplan worden benoemd en omschreven. Door de intensieve begeleiding wordt er tevens zicht verkregen op de mogelijke belemmeringen en problematieken van de cliënt en wordt er ondersteuning geboden bij het aanpakken van deze obstakels. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het inschakelen van de juiste hulpverlening, indien mogelijk het (door-)ontwikkelen van werknemersvaardigheden, laagdrempelige participatie en het leggen van de link met andere projecten binnen Vie- Leven in Beweging (bijvoorbeeld Welzijn op recept). Verder wordt nadrukkelijk de verbinding gelegd tussen Vitaal Kerkrade! en Inburgering, zodat in de toekomst ook inburgeraars (delen van) het programma kunnen volgen, al dan niet aangepast aan de behoeftes en omstandigheden van deze doelgroep. Het is een intensief programma van 12 weken x 2 bijeenkomsten met 15 deelnemers per groep. Het programma is een combinatie tussen groepsbijeenkomsten en individuele gesprekken. De begeleiding en organisatie gebeurt door een leefstijlcoach, re-integratieconsulent, combinatiefunctionaris en studenten van Fontys Sporthogeschool.
Monitoring Alle cliënten Participatiewet zijn ‘in beeld’ gebracht met het programma Competensys. Hierbij is tevens voor elke cliënt de arbeidsfitheid/ participatieladder bepaald. Gedurende de deelname aan het programma vindt regelmatige herbeoordeling hiervan plaats. Er is een monitor ontwikkeld die in de eerste pilot groep getest zal worden. Deze monitor meet 2 elementen: enerzijds de verbetering binnen de 4 componenten van het programma, anderzijds het vervolgtraject. Daarnaast wordt aangesloten bij de algemene monitoring die momenteel vanuit Vie in ontwikkeling is.
Betrokken partijen • • •
Gemeente: Re-integratieconsulenten en combinatiefunctionarissen; Vistacollege: studenten/stagiaires met hun begeleiders; Fontys Hogelscholen: studenten/stagiaires met hun begeleiders.
Regie Het programma Vitaal Kerkrade! wordt uitgevoerd door en vanuit het gemeentelijke Reintegratieteam in samenwerking met de beleidsmedewerker Flexiforum, een combinatie functionaris en (stagiaires en begeleiders van) Fontys Hogescholen. De gemeente voert regie op het programma.
Status In eerste instantie was de start uitvoering programma voorzien in het 1e kwartaal 2021, maar door de maatregelen verband houdende met Covid-19 is deze start uitgesteld naar september 2021 Deelnemers worden met name geworven binnen het Heronderzoek dat in januari j.l. is gestart. Inmiddels zijn hieruit al een aantal deelnemers naar voren gekomen, waarmee intake gesprekken gevoerd zijn. Dit heeft erin geresulteerd dat de eerste groep van 15 deelnemers al compleet is. Deze groep heeft op 20 juli een kick-off dag, met een laagdrempelige activiteit en een gezonde lunch. Het programma start op 6 september. Momenteel worden een aantal nieuwe initiatieven onderzocht om het programma verder te verrijken of uit te breiden. Zo lopen er gesprekken met Medisana, wordt bekeken of samengewerkt kan worden met Guido Dieteren en wordt onderzocht of er een kookstudio gemaakt kan worden in het Flexiforum.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie 67
Inburgering Doelgroep Statushouders die een inburgeringstraject volgen en een uitkering Participatiewet ontvangen. De grootte van de doelgroep is afhankelijk van de taakstelling vanuit het Rijk en de gezinssamenstelling van de statushouders die we vanuit het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) krijgen.
Algemene omschrijving Vanaf de koppeling van mensen vanuit het COA aan onze gemeente worden statushouders actief begeleid op verschillende leefgebieden gedurende het inburgeringstraject. Voor het onderdeel Vie binnen het totaalpakket inburgering, richten we ons op algehele vitaliteit, beweging, voeding en gezondheidsvaardigheden en financiën, waarbij wordt toegewerkt naar participatie, het liefst in de vorm van betaalde arbeid. Hiervoor haken we deels aan op het programma ‘Vitaal Kerkrade!’ voor de activiteiten betreffende beweging en voeding en passen dit aan op inburgeraars met inachtneming van culturele en religieuze verschillen. In aansluiting op beweging krijgen inburgeraars fietsles. Dit past binnen de cultuur van Nederland, bevorderd de mobiliteit en is ook nog eens gezond. Tevens wordt aandacht besteedt aan mentale gezondheid en wordt men begeleid in het maken van een financieel gezonde start. Dit alles wordt uitgevoerd in cohesie met het taalonderwijs dat de statushouders vanuit het inburgeringstraject dienen te volgen. De activiteiten vinden plaats in en vanuit het Flexiforum, maar kunnen ook worden georganiseerd vanuit de Wijkcentra/-voorzieningen. Na de evaluatie van de 1e reguliere groep van ‘Vitaal Kerkrade!’, zal van start gegaan worden met het programma voor inburgeraars.
Beoogd resultaat Het hoofddoel is het zo snel en volwaardig mogelijk inburgeren en integreren van statushouders in onze samenleving, het liefst via betaald werk. Waar de instroom in de Participatiewet naar verwachting steeds meer mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en steeds complexere problematiek zal bevatten, biedt de groep inburgeraars veel kansen. Het is dan ook van belang om goed in te zetten op het vitaal maken en houden van de statushouders die we binnen onze gemeente verwelkomen. Naast de doelen van het project ‘Vitaal Kerkrade!’ heeft het programma omtrent inburgering natuurlijk ook als doel om middels een grotere mate van participatie de taalvaardigheid van statushouders te vergroten. Participatie is hierbij ruim neergezet en betekent in dit geval de deelname aan activiteiten die bijdragen aan de maatschappij als geheel. We gaan ons op alle inburgeraars met een uitkering Participatiewet richten. Hiermee hopen we zo veel mogelijk gezinnen positief te beïnvloeden op het gebied van vitaliteit. Afhankelijk van de taakstelling en gezinssamenstelling kan het aantal deelnemers per jaar verschillen. De taakstelling krijgen we per half kalenderjaar toegewezen. Hiermee kunnen we per half jaar, samen met onze partners, de instroom van deelnemers en het aantal groepen cq. de groepsgrootte inschatten.
Doel is om inburgeraars organisch richting meer participatie en waar mogelijk naar werk te bewegen. De inburgering vanuit het Vie gedachtegoed sluit aan bij het Beleidsplan Inburgering dat naar verwachting in Q4 ‘21/Q1 ’22 zal worden vastgesteld en sluit daarbij aan op de Wet inburgering 2021, welke naar verwachting op 1 januari 2022 in werking zal treden en waarvan de lagere wet- en regelgeving vanuit het ministerie nog bekend gemaakt moet worden.
68
Monitoring Alle inburgeraars die een uitkering Participatiewet ontvangen zijn in beeld gebracht met het programma CompetenSYS. Hierbij is tevens voor elke cliënt de arbeidsfitheid/participatieladder bepaald. Gedurende de deelname aan het programma vindt regelmatige herbeoordeling plaats. Daarnaast vindt regelmatig overleg plaats met de aanbieder(s) van de taalarrangementen over de voortgang binnen het taalonderwijs en met Impuls over de voortgang van de begeleiding die zij bieden.
Betrokken partijen Vanuit de gemeente zijn de re-integratieconsulenten inburgering, alsmede de combinatiefunctionarissen en vitaliteitscoach. Daarnaast zijn Impuls en Fontys Hogeschool betrokken voor begeleiding van de statushouders en worden de aanbieder(s) van de taalarrangementen betrokken voor afstemming van het onderwijs met het programma.
Regie De regie op het programma ligt bij de gemeente, meer specifiek bij de re-integratieconsulenten inburgering, die samenwerken met de coördinator combinatiefuncties, Impuls, Fontys Hogescholen en de aanbieder(s) van de taalarrangementen.
Status Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
69
Empowermenttraining vrouwen Doelgroep Laaggeletterde vrouwen in de bijstand.
Algemene omschrijving Met het programma ‘in je kracht’ wordt gewerkt aan het vergroten van kansen voor vrouwen in de samenleving als ook het empoweren van vrouwen. Laaggeletterde vrouwen uit de bijstand worden hierbij doorverwezen. Met een speciaal daarvoor ontwikkeld programma door de Stichting Lezen en Schrijven werken deze vrouwen aan het vergroten van hun zelfvertrouwen, worden zij zich bewust van hun dromen en verkennen zij samen met anderen in een groep hun mogelijkheden. Met ondersteuning zetten zij de eerste stappen op weg naar een opleiding of werk. Dit landelijk ontwikkelde programma bestaat uit een serie van elf bijeenkomsten en (digitale) lessen met een draaiboek voor geschoolde vrijwilligers. In een groep werken vrouwen met speciaal ontwikkeld lesmateriaal ‘In je Kracht’.
Beoogd resultaat Beoogd wordt 80 laaggeletterde vrouwen uit de bijstand te ondersteunen, waarbij deze vrouwen zich in het traject bewust worden van hun toekomstmogelijkheden, basisvaardigheden en de eerste stappen maken in het verwezenlijken van hun ambities richting werk dan wel opleiding waarbij er ongeveer 60 vrouwen doorstromen en hun ontwikkeling verder gaan vormgeven.
Monitoring Om de voortgang te meten in taal- en digitale vaardigheden wordt de taalmeter en monitor sociale inclusie ingezet. Ook worden gegevens verzameld over deelname, tevredenheid van de deelnemers en beleving van kwaliteit. Daarnaast wordt de bereidheid getoetst en eerste stappen en/of inschrijving op vervolgopleidingen, cursussen dan wel initiatieven richting (vrijwilligers-) werk. Verder wordt het procesverloop besproken aan de hand van een aantal vragen: • Op welke wijze werken we aan het doel en in welke mate is dit doel bereikt? • Wat zijn hierbij beperkende dan wel stimulerende omstandigheden gebleken? • Welke zaken vereisen aanpassingen? • In hoeverre kunnen de organisaties leren van elkaar en de projectleider? • Zijn hierin succesfactoren te benoemen, relevant voor een optimale samenwerking? • Op welke wijze sluit de behoefte van de doelgroep aan bij de invulling van het programma?
Betrokken partijen • • • •
Gemeente Kerkrade; Bibliotheek Kerkrade; VISTA college; Impuls.
70
Regie Het project kent een stuurgroep, bestaande uit de directies van de drie organisaties, Bibliotheek, Impuls en VISTA college. De Bibliotheek Kerkrade is regiehouder.
Status Oorspronkelijk zou het project lopen van januari 2021 t/m december 2021. Als gevolg van de coronamaatregelen is de uitvoering vertraagd. De eerste groepen zijn in juni 2021 gestart. De beoogde afronding van de pilot en de evaluatie volgt in maart 2022.
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
71
Armoede en schulden Preventie en vroeg-signalering Doelgroep Alle inwoners van Kerkrade met vragen over geldzaken en inwoners met (dreigende) schuldenproblematiek die nog niet de stap naar de beschikbare hulpverlening hebben kunnen zetten.
Algemene omschrijving a. Geldwijzerwinkel – gestart augustus 2021 De gemeente heeft met partners een laagdrempelig loket ingericht waar inwoners terecht kunnen met vragen over geldzaken als bijvoorbeeld; Wat zijn de financiële gevolgen van verlies van werk of echtscheiding? Van welke toeslagen en gemeentelijke regelingen kan ik gebruikmaken? En wat als ik rekeningen niet meer kan betalen? Inwoners worden neutraal, onafhankelijk en zonder commercieel belang geadviseerd. Medewerkers hebben ieder een eigen expertise en staan met raad en daad voor inwoners klaar. Uiteraard wordt de privacy gewaarborgd. De geldwijzerwinkel fungeert tevens als knooppunt voor de betrokken organisaties voor de afstemming van werkzaamheden, ervaringsuitwisseling, en organiseren van eigen dienstverlening. Vanuit de Geldwijzerwinkel worden regelmatig activiteiten georganiseerd. Hierbij valt te denken aan cursussen over rondkomen, de gevolgen van ‘life events’ of de Week van het geld. b. Team vroeg er op af – gestart per 1 januari 2021 Met partijen zijn afspraken gemaakt over het doorgeven van signalen over (dreigende) schuldenproblematiek. De signalen worden opgepakt door het team ‘vroeg er op af’. Het team verricht o.a. huisbezoeken en stimuleert inwoners de benodigde (schuld)hulpverlening te benutten.
Afhankelijk van de problematiek die wordt aangetroffen, kan bijvoorbeeld hulp bij thuisadministratie, aanvragen inkomensondersteuning, betalingsregeling, schuldhulpverlening of andere hulpverlening worden aangeboden.
Beoogd resultaat Een laagdrempelig informatiepunt voor burgers voor vragen over geld, voorzieningen en schulden. Tevens knooppunt voor maatschappelijke organisaties werkzaam op het gebied van armoede en schulden. Het bewust leren omgaan met geld door het geven van groepsgerichte cursussen aan burgers en specifieke doelgroepen in het bijzonder. Door vroegtijdige interventie inwoners met (dreigende) schuldenproblematiek activeren en stimuleren de benodigde hulpverlening te benutten. Daarmee escalatie van schulden voorkomen en zelfredzaamheid vergroten/herstellen.
Monitoring De monitoring geschiedt door een structureel overleg binnen de stuurgroep Armoede en Schulden met de projectleider. Via de jaarlijkse voortgangsrapportages vindt terugkoppeling plaats naar de raadscommissie Burgers en Samenleving.
72
Betrokken partijen • • • • • •
Kredietbank Limburg Welzijnsstichting Impuls Stichting Schuldhulpmaatjes Bibliotheek Kerkrade Adviesorganen gemeente Kerkrade Samenwerkingspartners Armoede en Schulden.
Regie De realisatie van de Geldwijzerwinkel valt onder regie van de gemeente waarbij de samenwerking wordt vormgegeven met de maatschappelijke partners Armoede en Schulden. Het team ‘Vroeg er op af’ valt onder regie van de gemeente waarbij Kredietbank Limburg, Welzijnsstichting Impuls en de maatschappelijke partners samenwerken in en met het team.
Status
73
Redzaamheid versterken Doelgroep Jongeren met vragen over geldzaken. Inwoners die behoefte hebben aan ondersteuning bij het op orde krijgen/houden van geldzaken.
Algemene omschrijving De Kwikstart app wordt ingezet in om jongeren financieel redzamer te maken. Met Geldplannen van het Nibud voor volwassenen brengen inwoners zelf hun geldzaken op orde. De links naar de geldplannen worden geplaatst op de websites van alle samenwerkingspartners. In het Taalcafé helpen taalcoaches en vrijwilligers met het begrijpen en spreken van de Nederlandse taal. Mensen kunnen er ook terecht voor hulp bij het lezen en schrijven van brieven of invullen van formulieren. De Vriendenkring is een initiatief van Impuls. Iedereen in Kerkrade die op zoek is naar mensen met wie het klikt en met wie hij of zij iets leuks kan doen, kan zich aansluiten. Een Vriendenkring bestaat uit een groepje van 3 tot 6 mensen, dat regelmatig bij elkaar komt bij één van de deelnemers thuis. Eén van de activiteiten is koken met een klein budget.
Beoogd resultaat Door gebruik van tools de eigen redzaamheid op sociaal en financieel vlak bevorderen.
Monitoring De monitoring geschiedt door een structureel overleg binnen de stuurgroep Armoede en Schulden met de projectleider. Via de jaarlijkse voortgangsrapportages vindt terugkoppeling plaats naar de raadscommissie Burgers en Samenleving.
Betrokken partijen • • •
Nibud Welzijnsstichting Impuls Bibliotheek Kerkrade
Regie De uitvoering van de activiteiten vindt plaats onder regie van de gemeente en samenwerkende partners.
Status Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
74
Inkomensondersteuning Doelgroep Inwoners van Kerkrade met een Laag inkomen.
Algemene omschrijving Ten behoeve van het nog toegankelijker maken van de regeling worden de aanvraagprocedures en -methoden herijkt en vereenvoudigd.
Beoogd resultaat Bereik inkomensondersteunende regelingen verhogen.
Monitoring De monitoring vindt plaats aan de hand van de periodieke managementinformatie verstrekt aan de raadscommissie Burgers en Samenleving.
Betrokken partijen • •
Gemeente Kerkrade Samenwerkende maatschappelijke partners Armoede en Schulden.
Regie De uitvoering vindt plaats onder regie van de gemeente Kerkrade.
Status
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
75
Schuldhulpverlening Doelgroep Inwoners met schuldenproblematiek.
Algemene omschrijving Schuldregeling bestaat in twee vormen: 1. Bij een schuldsanering ontvangt de inwoner een saneringskrediet. De schuldeisers krijgen meteen het bedrag uitgekeerd waar ze mee akkoord zijn gegaan en de schuldenaar betaalt het krediet in 3 jaar terug. Het bedrag dat de schuldeisers ontvangen ligt hiermee dus vast. 2. Bij een schuldbemiddeling worden maandelijks alle inkomsten boven het Vrije Te Laten Bedrag gereserveerd. Elk jaar krijgen de schuldeisers een bedrag uit de reservering uitgekeerd. De uiteindelijke omvang van de uitkering, kan fluctueren vanwege wijzigingen in dit inkomen. Het bedrag dat de schuldeisers uiteindelijk ontvangen, staat dus niet vast. Schuldregelingen zullen vaker worden getroffen met een saneringskrediet. Hierbij is de schuldenaar in één keer van al zijn schuldeisers af en heeft hij nog maar één schuldeiser. Dat neemt direct heel veel stress weg. En als de schuldenaar (meer) gaat werken, merkt hij dat direct in zijn portemonnee. Voor de schuldeiser is een saneringskrediet prettig, omdat hij direct de boeken kan sluiten. Snelle duidelijkheid en eenmalige uitbetaling heeft voor menig schuldeiser de voorkeur boven drie jaar wachten voor misschien een paar euro’s meer. Het bespaart enorme administratieve lasten die gemoeid zijn met het verwerken van mutaties gedurende de driejarige aflosperiode.
Schuldbemiddeling is alleen zinvol als er zicht is op een substantiële inkomensverbetering in de komende drie jaar. In het Uitvoeringsplan 2021-2023 ‘’Armoede en Schulden, Samen Aanpakken!’’, is de ambitie opgenomen in binnen vier weken nadat het eerste gesprek heeft plaatsgehad, een beschikking af te geven. Daar waar door omstandigheden het niet mogelijk is de beschikking tijdig af te geven, kan de termijn met maximaal vier weken worden verlengd. Deze aanpak, in combinatie met de eveneens in het uitvoeringsplan opgenomen doelstelling om binnen twee weken na melding in gesprek te treden met de hulpvrager (in plaats van de wettelijke termijn van vier weken), past binnen het streven om schuldenaren snel te helpen. a. Het eerste gesprek vindt plaats binnen 2 weken na melding (tegenover vier weken wettelijk); b. Binnen vier weken na het eerste gesprek wordt een beschikking afgegeven (tegenover acht weken wettelijk).
Beoogd resultaat Door het verstrekken van een saneringskrediet heeft de schuldenaar te maken met één schuldeisers. Dit geeft rust en overzicht. Schuldenaren worden snel geholpen.
Monitoring De monitoring geschiedt door een structureel overleg binnen de stuurgroep Armoede en Schulden met de projectleider. Via de jaarlijkse voortgangsrapportages vindt terugkoppeling plaats naar de raadscommissie Burgers en Samenleving.
Betrokken partijen •
Kredietbank Limburg.
Regie 76
De uitvoering vindt plaats door de Kredietbank Limburg onder regie van de bij de gemeenschappelijke regeling aangesloten gemeenten.
Status
77
Aanpak kinderarmoede Doelgroep Jongere inwoners van Kerkrade.
Algemene omschrijving Door het oprichten van een JongerenAdviesRaad Kerkrade (JARK), wordt jongerenparticipatie en het ontvangen van signalen en advies gestimuleerd. Waar het primaire onderwerp bij de start van Speaking Minds armoede en schulden betrof, is het de intentie om JARK breder in te zetten en de jongeren tevens te laten meedenken over andere onderwerpen die van belang zijn voor henzelf en/of de gemeente, zoals de Jonge Mantelzorger en VIE.
Beoogd resultaat Stimuleren van jongerenparticipatie bij de onderwerpen die voor jongeren zelf en de gemeente van belang zijn.
Monitoring Monitoring vindt plaats in structurele afstemmingsoverleggen met de projectleiders en de betrokken partijen.
Betrokken partijen • •
Voortgezet onderwijs VMBO-HOLZ Maatschappelijke partners Armoede en Schulden.
Regie De uitvoering vindt plaats onder regie van de gemeente Kerkrade en
Status
Oriëntatie
Voorbereiding Voorbereiding
Implementatie Implementatie
Uitvoering Uitvoering
Evaluatie Evaluatie
78
Sociaal Culturele Activiteiten Doelgroep Inwoners van Kerkrade met een Laag inkomen.
Algemene omschrijving Naast de bestaande toekenningsgronden binnen de regeling Sociaal Culturele Activiteiten Kerkrade zijn aan de bestaande verordening een tweetal ieuwe bekostigingsgrondslagen tbv. expliciet: a. gezondheids- en vitaliteitsbevorderende activiteiten en; b. Bibliotheeklidmaatschap toegevoegd. De verordening SCA 2021 is in de raadsvergadering van 7 juli 2021 vastgesteld en is met terugwerkende kracht tot 1 januari 2021 in werking getreden. Ten behoeve van het nog toegankelijker maken van de regeling worden de aanvraagprocedures en -methoden herijkt en vereenvoudigd.
Beoogd resultaat Gezondheid en vitaliteit zijn randvoorwoorden voor een gezonde levensstijl. Door deze te stimuleren wordt een positief effect verwacht bij burgers.
Monitoring De monitoring vindt plaats aan de hand van de periodieke managementinformatie verstrekt aan de raadscommissie Burgers en Samenleving.
Betrokken partijen Gemeente Kerkrade, Samenwerkende maatschappelijke partners Armoede en Schulden. Regie De uitvoering vindt plaats onder regie van de gemeente Kerkrade.
Status
Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
79
Healthy Life Doelgroep Kwetsbare volwassenen van 18+ jaar met een combinatie van: • Overgewicht (BMI 25-30) en een (matig) verhoogd risico op hartproblemen (CVRM); • Overgewicht (BMI 25-30) en suikerziekte (Diabetes Mellitus type 2); • Obesitas (BMI 30+).
Algemene omschrijving De gemeente Kerkrade onderzoekt of het mogelijk is om het programma HealthyLife te implementeren. HealthyLife is een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) voor kwetsbare volwassenen vanaf 18 jaar met overgewicht, gebaseerd op de wetenschappelijk bewezen GLI Coolinterventie (Coaching op Leefstijl). De deelnemer wordt gedurende 24 maanden zowel individueel als in een groep begeleid en ondersteund door een leefstijlcoach (op voeding en gedrag) én een beweegcoach. Dit laatste tijdens een beweegprogramma op maat gedurende 14 weken met als doel dat deelnemers na 14 weken doorstromen naar bestaand sport- en beweegaanbod in de regio. Deze geïntegreerde aanpak heeft meer effect dan een aanpak gericht op één van deze twee onderwerpen. In deze aanpak staan bewegen, gedrag, voeding, slaap, stress, ontspanning en Positieve Gezondheid centraal. HealthyLife is onderdeel van een multidisciplinaire ketenaanpak voor overgewicht en obesitas bij volwassenen. Hierbij worden het sociaal domein (Gemeente Kerkrade) en het medisch domein (Huisartsen OZ-Limburg) nog steviger met elkaar verbonden, waarbij ook aandacht is voor achterliggende sociale- en gezondheidsproblemen die verbonden kunnen zijn met overgewicht of obesitas, zoals armoede, schulden, laag opgeleiden, lage taalvaardigheid, eenzaamheid, beperkt sociaal netwerk etc.
Dit maakt dat deze integrale aanpak ook geschikt is voor kwetsbare inwoners.
Beoogd resultaat Versterking van VIE door middel van: A. Beoogde resultaten bij kwetsbare volwassenen van 18+ met overgewicht/obesitas: • Bevorderen van een actieve leefstijl/bewegen en gezond voedingspatroon. • Terugdringen van overgewicht en obesitas. • Bijdragen aan kwaliteit van leven en vergroten van zelfredzaamheid en participatie. B. Versterking van samenwerking tussen sociale domein (gemeente) en medische domein (huisartsen) gericht op uitvoering en implementatie van de gecombineerde leefstijlinterventie Healthy Life.
Monitoring De samenwerking tussen Gemeente Kerkrade, HOZL en Ecsplore tbv HealthyLife zal in het najaar verder verkend en waar haalbaar geconcretiseerd worden in een implementatieplan. Hierin zal de monitoring ook nader uitgewerkt worden. Tijdens uitvoering van HealthyLife in Sittard-Geleen zijn de volgende gegevens in kaart gebracht: • Implementatie van GLI in de praktijk dmv kwalitatief onderzoek onder huisartsen/POHers. • Bewegen gekoppeld aan de GLI. • Positieve Gezondheid. • Effecten van HealthyLife mbt gedrag, kwaliteit van leven, fysieke metingen etc.
80
•
Procesevaluatie: aantal totale doorverwijzingen, trajecten gevolgd, doorstroom structureel beweegaanbod, procesevaluatie vragen van deelnemers.
Betrokken partijen Indiening van subsidie-aanvraag bij ZonMw door: • Ecsplore, onderdeel van MIK-PIW Groep (Zuid-Limburgse Welzijnsinstellingen) • HOZL (Huisartsen Oostelijk Zuid Limburg) • Gemeente Kerkrade • CZ Actief in Gezondheid (Zorgverzekeraar) Ook betrokken: • Provincie Limburg • Preventiecoalitie • Overige gemeenten in OZL zijn/worden tevens benaderd voor deelname.
Huidige stand van zaken NGLI HealthyLife bevindt zich in de oriëntatiefase. Nadat de subsidieaanvraag bij ZonMW niet is toegekend door grote concurrentie (ca 40 aanvragen en slechts 10 toekenningen mogelijk), is verder gegaan om met partners Ecspore en HOZL andere mogelijkheden te verkennen om HealthyLife te realiseren. Een voorwaarde voor deelname van HOZL is participatie van meerdere grote(re) gemeenten in OZL. Momenteel vindt afstemming plaats met andere gemeenten, waarna uiteraard ook de verbonden kosten nader worden uitgewerkt. De verwachting is dat er in oktober/november duidelijk wordt of Healthy Life begin 2022 opgestart kan worden. Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
81
Innovatiehub programma’s producten services
82
Parkstad Excellence Doelgroep De meest innovatieve betrokken talenten uit de gemeentelijke en niet gemeentelijke organisaties die in die sectoren werken waar problemen op het gebied van vitaliteit en gezondheid spelen.
Algemene omschrijving Parkstad Excellence is een continu trainings- en netwerkprogramma voor innovatieve betrokken talenten die in de sectoren werken waar problemen op het gebied van vitaliteit en gezondheid spelen. In het programma staan herkenbare problemen of uitdagingen op het gebied van gezondheid die onze bewoners raken en hoe daar in de uitvoering vorm aan wordt gegeven, centraal. Het streven is verschillende edities van een trainingsprogramma aan te bieden waardoor talent wordt gedeeld, vergroot en versterkt. Elke editie zal voorafgegaan worden door een scan van bestaande problemen bij organisaties die als input dienen voor het programma dat geboden gaat worden gedurende de training. Op deze manier gaan deelnemers dan aan de slag met het oplossen van concrete cases uit de eigen praktijk en wordt er direct gewerkt aan kennisbevordering door analyse van de eigen uitdagingen. Doordat dit organisatie overstijgend gebeurt, wordt bijgedragen aan community building.
Beoogd resultaat • • • • •
Verbeteren van de executiekracht van organisaties; Betere samenwerking tussen organisaties onder andere door het op/uitbouwen van persoonlijke relaties; Kennis vergroten over succesvolle innovaties, interventies en oplossingen; Samenwerkingen smeden tussen partners die werkzaam zijn op het gebied van vitaliteit en gezondheid; Efficiënter leren samenwerken.
Betrokken partijen • • •
Nader te bepalen onderwijsinstelling; Gemeenten; Maatschappelijke organisaties.
Regie Innovatiehub Vie.
Status Het programma wordt momenteel doorontwikkeld gericht op een beoogde start in het 4e kwartaal van 2021. Oriëntatie
Voorbereiding
Implementatie
Uitvoering
Evaluatie
83
Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT) readiness scan Doelgroep • • •
Scholen die aan de slag willen als gezonde basisschool van de toekomst; Ambtenaren die basisscholen hierin begeleiden; Limburgse Kwartiermakers Gezonde Basisschool van de Toekomst.
Algemene omschrijving Het is zeer belangrijk te investeren in gezonde basisscholen van de toekomst (GBT). Bij de jeugd wordt immers de basis gelegd voor een gezond en vitaal leven. Ter begeleiding van het opschalen van het aantal GBT-scholen ontwikkelt de Innovatiehub in samenwerking met de kwartiermakers GBT een tweetal tools. Veel scholen die GBT school willen worden, voeren namelijk al onderdelen van het GBT gedachtegoed uit. In zulke situaties start men dus niet vanaf nul met GBT. Om er snel achter te komen hoe ver men al is in relatie tot het wetenschappelijk gevalideerde GBT model, wordt een readiness scan ontwikkeld. Met de scan kan met de school het gesprek aangegaan worden om enerzijds ambities te peilen en anderzijds te bespreken wat er reeds gedaan wordt en wat er dus nog moet gebeuren. Uit de scan rollen de mogelijkheden voor een school maar wordt direct ook praktische ondersteuning geboden. Doelstelling van de readiness scan is om ook in kaart te brengen welke organisaties (nonprofit en profit) ondersteuning kunnen bieden bij het invullen van de ontbrekende onderdelen van het GBT model. Hierbij kan gedacht worden aan partijen die invulling kunnen geven aan aspecten als beweegmomenten of talentontwikkeling in de meeste brede vorm.
Beoogd resultaat • •
Toetreding tot GBT voor scholen vergemakkelijken; Optimaliseren van het begeleidingsproces GBT voor ambtenaren en kwartiermakers.
Betrokken partijen • • • •
Provincie Limburg kwartiermaker GBT; Stichting implementatie gezonde basisscholen; GGD Zuid-Limburg; Innovatiehub Vie.
Regie Innovatiehub Vie.
Status De Readiness-scan wordt in het najaar van 2021 overgedragen aan de kwartiermakers GBT.
Oriëntatie
Voorbereiding
Onderzoek
Opgeleverd
Evaluatie
84
Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT) - Opschaling Limburg Doelgroep • • •
Scholen die aan de slag willen als gezonde basisschool van de toekomst; Ambtenaren die basisscholen hierin begeleiden; Limburgse Kwartiermakers Gezonde Basisschool van de Toekomst.
Algemene omschrijving Naast de readiness scan richt de Innovatiehub voor het proces van opschaling van het aantal GBT basisscholen, een trechter in die in stappen, met verschillende acties een zo groot mogelijk aantal scholen converteert naar ‘GBT-school'. Hiervoor maken we gebruik van bewezen funnel/trechter methodieken. Dit helpt de ambtenaren en kwartiermakers in hun taak bij het vertalen van enthousiasme van scholen naar een volwaardige GBT implementatie.