2021-05-04 Raadsinformatiebrief covid-19 GGD Zuid-Limburg.pdf

Aan de gemeenten van Zuid-Limburg T.a.v. de Raad

Datum

4 mei 2021

Onderwerp RIB COVID-19

Ons kenmerk 2021-03003

Doorkiesnr. -

Uw kenmerk -

Bijlage(n)

-

Geachte raadsleden, De vaccinaties zijn in volle gang en de eerste versoepelingen zijn inmiddels ingegaan. De piek van de 3e golf lijkt bereikt, maar de situatie blijft kwetsbaar en onzeker. Graag informeren wij u in deze informatiebrief over de actuele stand van zaken over het virus en de inzet van de GGD.

Verloop van het virus Hoewel afgelopen week ook in Zuid-Limburg een daling in het aantal besmettingen zichtbaar was, blijft Limburg koploper van Nederland als het gaat om het aantal besmettingen. Er is sprake van een flinke spreiding in aantallen in Nederland van 160 per 100.000 per week in Groningen tot 365 per 100.000 per week in Limburg. De Britse variant blijft – net als in de rest van Nederland – dominant. De Zuid-Afrikaanse en Braziliaanse variant komen slechts zeer beperkt voor in Zuid-Limburg (ca 1%). In de afgelopen week zijn de meeste nieuwe besmettingen vastgesteld bij 10-29 jarigen (38%) en daarna bij 30-49 jarigen (28%). Vanaf 60 jaar neemt het aantal besmettingen nadrukkelijk af en boven de 80 jaar zijn deze minimaal dankzij de vaccinatie. Het aantal clusters (3 of meer besmettingen) in kinderdagverblijven en scholen is groot. Medio april had meer dan de helft van de basisscholen en zo’n 40% van de scholen voor voortgezet onderwijs te maken met een cluster. Bij kinderdagverblijven gaat het om 5%. Het blijft spannend wat het effect van de versoepeling op woensdag 28 april zal zijn op het beloop van het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames. Het is een kwetsbare en onzekere situatie gezien hoge aantallen besmettingen en volle ziekenhuizen. Het blijft op dit moment

1

van groot belang dat mensen zich aan de maatregelen blijven houden. Hoewel versoepelingen misschien suggereren dat we het ergste gehad hebben, is de situatie nog steeds zeer ernstig. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de immuniteit door vaccinatie en de natuurlijke immuniteit (als gevolg van een doorgemaakte infectie) het langzaam gaat winnen van het virus, omdat het meest waarschijnlijk scenario is dat we de piek gehad hebben. De meest recente voorspellingen geven aan dat het aantal besmettingen én het aantal opnames in ziekenhuizen in mei moet gaan dalen, maar er zijn nog veel onzekerheden in de landelijke modellen. Naast de mate waarin de huidige maatregelen worden nageleefd, zijn bijvoorbeeld ook eventuele wijzigingen in het vaccinatieschema en de vaccinatiebereidheid van groot belang.

Extra aandacht voor scholen De heropening van het basisonderwijs en kinderopvang in februari 2021 en kort daarna ook van het voortgezet onderwijs, ging gepaard met een aantal ingrijpende wijzigingen rondom het test- en quarantainebeleid voor kinderen en jongeren. In navolging van het landelijk advies is door de GGD Zuid Limburg een speciaal GGD-scholenteam opgericht. In dit team werken professionals van infectieziektebestrijding, jeugdgezondheidszorg, bron- en contactonderzoek en communicatie nauw samen om kennis en expertise te delen. Hiermee is goede afstemming tussen de verschillende partijen van het GGD-scholenteam gegarandeerd en is een snelle en eenduidige manier van communicatie en advisering op het gebied van het coronavirus mogelijk. Het GGD-scholenteam fungeert als aanspreekpunt voor scholen en kinderopvang voor vragen die bij hen spelen omtrent het coronavirus. Ook vragen die betrekking hebben op de gevolgen van de coronamaatregelen voor de gezondheid en het welzijn van kinderen, gezinnen en leerkrachten worden door dit team opgepakt. Het GGD-scholenteam zorgt voor advies op maat en stemt eventueel af met de betrokken professionals.

Testen voor grensverkeer en het openen van de maatschappij geen taak voor de GGD Mensen die klachten hebben die kunnen wijzen op Covid-19 en mensen die in contact zijn geweest met iemand die positief is getest, kunnen bij de GGD terecht voor een test (spoor 1). Wie moet testen om de grens (met Duitsland) over te gaan, te reizen, naar school te gaan (HBO / universiteit) of om deel te nemen aan een fieldlab evenement, kan hiervoor niet bij de GGD terecht. Hiervoor zijn / worden extra commerciële teststraten gerealiseerd. In de landelijke strategie worden de testen die ingezet worden ten behoeve van het steeds verder openen van de samenleving aangeduid met spoor 2. De GGD heeft hierin geen rol; de

2

opdracht van de GGD is het bestrijden van de pandemie. Vanzelfsprekend worden positieve testuitslagen vanuit deze ‘spoor 2 teststraten’ wel met de GGD gecommuniceerd en zorgt de GGD voor het bron- en contactonderzoek.

GGD Zuid Limburg in de startblokken voor 10.000 vaccinaties per dag Sinds de vorige raadsinformatiebrief, zo’n zes weken leden, is het aantal vaccinaties per dag meer dan verdubbeld. In Zuid-Limburg kunnen inmiddels dagelijks ruim 3.000 vaccins gezet worden en dit aantal zal komende weken verder toenemen. Sinds de start van de vaccinaties medio januari, heeft de GGD inmiddels ruim 150.000 prikken (1e en 2e prikken) gezet. Het verzoek van de minister aan de GGD’en in Nederland om klaar te staan voor 1,5 prikken per week (voor Zuid-Limburg 52.500 per week) werd kortgeleden nog uitgebreid tot een totaal aantal van 2 miljoen prikken per week (voor Zuid-Limburg een kleine 70.000 per week), naar verwachting in de maand juni. De GGD Zuid Limburg staat klaar voor deze opdracht. Het laatste personeel dat voor deze gigantische klus nodig is, wordt op dit moment geworven en opgeleid. Huisartsen uit de regio zullen ondersteunen in het medisch toezicht. De afgelopen maanden is ruime ervaring opgedaan met het vaccineren. Deze periode is mede gebruikt om processen aan te scherpen, de logistiek te verbeteren en daarmee zo efficiënt mogelijk te kunnen werken, zeker als het in juni naar verwachting om zo’n 10.000 vaccinaties per dag gaat. Recent zijn daarom op de vaccinatielocaties enkele aanpassingen gedaan.

Dit traject heeft ertoe geleid dat het aantal prikken dat per uur gezet kan worden met ruim 30% is verhoogd en tegelijkertijd zorgt voor minder lange wachttijden op locatie.

Betrokkenheid van zorgpartners succesfactor voor zorgcontinuïteit Sinds de start van de covid-crisis is de druk op de zorgcontinuïteit hoog. Om de continuïteit van zorg te kunnen monitoren en tijdig te kunnen schakelen, is in het begin van de crisis een tactisch en bestuurlijk zorgoverleg ingericht. In Zuid-Limburg bestaat dit overleg uit een vertegenwoordiging van alle zorgpartners, dus zowel acute zorgpartners (ziekenhuis, huisartsenpost, huisarts en ambulancezorg) als niet-acute zorgpartners (gehandicaptenzorg, geestelijke gezondheidszorg, revalidatie, thuiszorg en verpleeghuizen). De dreiging van de derde golf, waarbij de verwachting was dat de Britse variant zich snel zou kunnen verspreiden, heeft ervoor gezorgd dat een regionaal continuïteitsplan is opgesteld. In dit plan zijn heldere afspraken gemaakt over samenwerking en afstemming. Door een brede variatie aan middelen en afspraken klaar te hebben staan kunnen snel gezamenlijke besluiten genomen worden ten behoeve van de gehele zorgcontinuïteit.

3

Momenteel ligt de grootste druk in de ziekenhuizen op de IC’s en de COVID afdelingen. Reguliere zorg is verder afgeschaald. Binnen de verpleeghuizen en verzorgingshuizen is het effect van het vaccineren van bewoners en personeel overduidelijk. Er vinden nog nauwelijks besmettingen plaats. De betrokkenheid van alle zorgpartners en de bereidheid tot samenwerken staat vanaf het begin van de Corona crisis voorop. Steeds opnieuw worden de schouders eronder gezet om een creatieve oplossing te vinden voor een nieuwe, uitzonderlijke situatie. Hierbij wordt altijd de vraag gesteld wat we voor elkaar kunnen betekenen. Vanuit een positief kritische houding wordt ieder vraagpunt aangevlogen en komen we tot een oplossing die werkt voor onze regio.

Eerste resultaten Corona Onderzoek Limburg bekend Eind 2020 namen 10.000 Limburgers deel aan het Corona Onderzoek Limburg: een onderzoek naar antistoffen tegen het coronavirus. Doel van het onderzoek is om inzicht te krijgen in de factoren die hebben bijgedragen aan de snelle verspreiding van het coronavirus in Limburg. De voorlopige resultaten van het onderzoek zijn terug te vinden in een recent gepubliceerde factsheet. In de komende periode worden nadere analyses gedaan met de verkregen gegevens. Zo zal worden gekeken welke factoren van invloed zijn geweest op de besmetting van mensen en welke rol evenementen zoals carnaval daadwerkelijk hebben gespeeld in de snelheid van de verspreiding van het virus. Deze resultaten worden in juni 2021 verwacht

Zorgvuldige vervanging HPZone Nederland en de GGD’en in Nederland zijn begin dit jaar geleden betrokken geraakt bij een incident waarbij persoonsgegevens uit CoronIT (één van de twee systemen waarmee de GGD’en in het kader van Covid-19 werken) zijn gestolen. Hierover bent u in de informatiebrief van januari jl. reeds geïnformeerd. Het onderzoek is inmiddels afgerond en de gedupeerden zijn inmiddels persoonlijk geïnformeerd. Bij de GGD’en vormt HPZone (het andere systeem waarmee de GGD’en werken) het ICT-‘hart’ voor infectieziektebestrijding. Het systeem is al langere tijd in gebruik. Toen het coronavirus uitbrak was HPZone het enige systeem dat voorhanden was om in vliegende vaart aan de slag te gaan met bron- en contactonderzoek voor de covid-bestrijding. Daarom is onder hoge druk en in korte tijd de keuze gemaakt om HPZone als basis te blijven gebruiken voor het bron- en contactonderzoek.

4

Hoewel de datadiefstal geen relatie had met HPzone, werd uit nadere analyse duidelijk dat het nodig is om HPzone te vervangen. Het systeem is voor gebruik voor grote aantallen gegevens niet geschikt en voldoet bovendien niet aan de huidige strikte eisen omtrent privacy en security. KPMG heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar alternatieven en dit heeft geleid tot een keuze voor een nieuw systeem: GGD Contact. Deze voorziening vervangt het huidige systeem volgens een zorgvuldig afgewogen stappenplan. Hierbij wordt voorzien dat in de loop van dit jaar eerst het bron- en contactonderzoek covid-19 overgaat naar het nieuw systeem en in een later stadium HPzone in gebruik voor andere ziektebeelden dan covid-19 helemaal te gaan vervangen.

Met vriendelijke groet,

M.A.H. Clermonts – Aretz Bestuursvoorzitter GGD Zuid Limburg

F.C.W. Klaassen Ambtelijk secretaris

5