2021-03-22 Raadsinformatiebrief covid-19 (incl. bijlage) GGD ZL.pdf

Aan de gemeenten van Zuid-Limburg T.a.v. de Raad

Datum

22 maart 2021

Onderwerp RIB COVID-19

Ons kenmerk 2021-01676

Doorkiesnr. -

Uw kenmerk -

Bijlage(n)

1

Geachte raadsleden, Inmiddels speelt Covid-19 al meer dan een jaar een rol in het leven van alle Nederlanders. Al die tijd al heeft de GGD Zuid Limburg een spilfunctie in de aanpak van de pandemie en wordt van ons een uitzonderlijke prestatie gevraagd. Onze Covid-organisatie telt inmiddels meer dan 800 medewerkers die dag-in-dag-uit voor de inwoners van Zuid-Limburg klaar staan. Ze beantwoorden dagelijks vele honderden vragen, zorgen voor een snelle testafname, voeren het bron- en contactonderzoek uit én hebben een hoofdrol in de vaccinaties. Sinds de vorige raadsinformatiebrief, eind januari, is er veel nieuws over de vaccinaties. Graag informeren wij u in deze brief over de actualiteit van dit moment.

60.000 prikken in Zuid-Limburg Sinds op 15 januari jl. de eerste vaccins zijn toegediend, heeft de GGD Zuid Limburg inmiddels zo’n 60.000 prikken gezet. De eerste vaccins waren voor medewerkers in de langdurige zorg; inmiddels kunnen ook medewerkers van de gehandicaptenzorg en de wijkverpleging terecht voor een vaccin. Daarnaast zijn we volop aan de slag met de vaccinatie van de ouderen in Zuid-Limburg die van oud naar jong gevaccineerd worden. Op dit moment zijn de mensen in de leeftijdsgroep van 75 tot 80 jaar aan de beurt. Zodra zij een oproep ontvangen van het RIVM, kunnen ze een afspraak maken op één van de vaccinatielocaties van de GGD.

Vaccinatielocatie in Geleen opent op 29 maart de deuren Op dit moment vinden de vaccinaties in Zuid-Limburg plaats vanuit het MECC in Maastricht en vanuit de Rodahal in Kerkrade. Vanaf 29 maart komt daar een derde locatie bij. Dan wordt de vaccinatielocatie in de Herenhof te Geleen in gebruik genomen.

1

Wie vaccineert wie en wanneer? De marsroute voor vaccineren in Nederland en daarmee ook in Zuid-Limburg is in belangrijke mate afhankelijk van welke vaccins beschikbaar zijn en in welke hoeveelheden. Wie op welk moment en in welke volgorde uitgenodigd wordt voor een vaccinatie, wordt landelijk bepaald. Het ministerie van VWS en het RIVM zijn hiervoor in de lead; zij worden hierbij geadviseerd door de gezondheidsraad. Het meest actuele overzicht is te vinden in het document ‘wie wat waar’ dat recent is gepresenteerd en als bijlage bij deze brief is gevoegd. Huisartsen vaccineren mensen in de leeftijdsgroep 60-64 jaar en daarnaast enkele risicogroepen, waaronder mensen met het syndroom van Down en fors overgewicht. Vanwege de schaarste in vaccins is het niet mogelijk om alle mensen tegelijkertijd te vaccineren. De huisartsen in Zuid-Limburg hebben de 63- en 64-jarigen inmiddels grotendeels gevaccineerd. Andere regio’s in Nederland doen nu (van zuid naar noord) hetzelfde. Zodra ook de huisartsen in de meest noordelijke provincies van het land deze mensen hebben gevaccineerd komen de jongere zestigers aan de beurt. Bovenstaande groepen zijn tot nu toe uitgenodigd op basis van de registratie bij de huisartsen. Mensen die in Nederland wonen, maar een huisarts in de grensregio hebben (in België of Duitsland) zijn nog niet uitgenodigd voor een vaccinatie.

Inmiddels is bekend dat deze mensen zich actief bij de GGD Zuid Limburg kunnen melden en dan door de GGD gevaccineerd worden. Op korte termijn zijn ook de ziekenhuizen aan zet om een beperkte groep mensen met een hoog risico te vaccineren. Het gaat dan om onder andere mensen met bepaalde vormen van bloedkanker en mensen die een orgaantransplantatie hebben gehad.

GGD’en in Nederland in de startblokken voor 1,5 miljoen vaccinaties per week Vaccins zijn nog schaars. Op dit moment zet de GGD Zuid Limburg dagelijks zo’n 850-1.500 vaccins: 7 dagen per week. De minister heeft aan de GGD’en in Nederland de opdracht gegeven om zich voor te bereiden om in de loop van het 2e kwartaal per week 1,5 miljoen prikken te zetten. Voor Zuid-Limburg betekent dit een aantal van 52.500 per week (7.500 per dag). Dit is ten opzichte van de vorige opgave zoals in de raadsinformatiebrief van 29 januari vermeld (3.500 per dag) meer dan een verdubbeling. Ook voor deze versnellingsopgave staan we klaar. Op het moment dat de GGD de beschikking krijgt over vaccins, worden de vaccinaties professioneel en efficiënt georganiseerd. Het tempo van vaccineren hangt sterk af van de leveringen van vaccins. Zoals ook regelmatig in de media

2

te zien en te lezen is, zijn hierin op dit moment nog veel fluctuaties. Dit maakt het nagenoeg onmogelijk om een goede doorkijk te geven naar de komende weken. De praktijk vraagt van ons opnieuw een enorme flexibiliteit en continue aanpassingen.

Effecten van vaccinatie steeds duidelijker zichtbaar De positieve effecten van vaccinatie worden steeds duidelijker zichtbaar. Het aantal besmettingen onder verpleeghuisbewoners laat in Zuid-Limburg een sterke daling zien. Het aantal positieve testuitslagen in verpleeghuizen is landelijk gedaald tot onder het gemiddelde besmettingsniveau per 100.000 inwoners. Onder 80-plussers neemt het aantal ziekenhuisopnames af. Ook dit waarschijnlijk als gevolg van de start met vaccineren in deze groep.

Janssen vaccin is goedgekeurd Op 11 maart jl. heeft de EMA (European Medicines Agency) het Janssen vaccin goedgekeurd. De gezondheidsraad adviseert om dit vaccin als eerste in te zetten bij de kwetsbaarste groepen. Dit betreft vooral ouderen van 60 jaar en ouder (te vaccineren van oud naar jong). Daarnaast gaat het om groepen met specifieke medische aandoeningen. De minister van VWS heeft naar aanleiding van dit advies nog geen besluit genomen ten aanzien van de vaccinatiestrategie. Nederland heeft nu vier goedgekeurde vaccins: Biontech/Pfizer, Moderna, AstraZeneca, en Janssen. Op het moment van opstellen van deze informatiebrief is nog niet bekend wanneer in Nederland de eerste prikken met dit nieuwe vaccin gezet gaan worden en of de GGD hierin een rol gaat spelen. De GGD vaccineert op dit moment met Biontech/Pfizer en AstraZeneca.

Vaccinatie met AstraZeneca vaccin hervat Op zondagavond 14 maart werd bekend dat vaccinatie met het AstraZeneca vaccin uit voorzorg tijdelijk werd onderbroken. Inmiddels is bekend dat vaccinatie met dit vaccin, net als in een aantal andere Europese landen, op zeer korte termijn wordt hervat. Reden voor de onderbreking waren meldingen van mogelijke bijwerkingen in het buitenland. Onderzocht werd of er een relatie is tussen AstraZeneca en trombose. Een verband tussen normale trombose en het vaccin is niet gevonden. Een verband tussen stolselvorming in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes en het vaccin is nog niet uit te sluiten. Hiervoor is verder onderzoek nodig. Het EMA en het College voor beoordeling van geneesmiddelen zijn van oordeel dat de voordelen van vaccineren opwegen tegen de nadelen en dat de klachten dusdanig zeldzaam zijn dat gesproken kan worden van een veilig en effectief vaccin.

3

De veiligheid van vaccins Natuurlijk begrijpen we dat het tijdelijk onderbreken van de vaccinaties vragen kan oproepen over de veiligheid van de vaccins. Vaccins moeten veilig zijn. De veiligheidsnormen en de bijbehorende controles zijn voor een vaccin strenger dan voor voedsel. Hoewel er grondig wordt onderzocht welke stoffen mogelijk allergische reacties kunnen veroorzaken, komen die incidenteel wel voor. De meeste bijwerkingen hebben te maken met de eigen immuunreactie, zoals pijn of roodheid op de plek van vaccinatie en hoofdpijn, moeheid of soms zelfs koorts. Deze bijwerkingen zijn in de regel binnen 2 dagen over. Het zijn reacties die laten zien dat het lichaam reageert op het vaccin en het immuunsysteem aan het werk wordt gezet. Dat eventuele bijwerkingen van het vaccin op langere termijn niet bekend zijn, is juist. Maar die worden niet verwacht, omdat de meeste bestanddelen al worden gebruikt in vaccins die we in Nederland al jaren gebruiken en die geen bewezen langetermijneffecten kennen. Bij medicatie die langdurig wordt geslikt zien we soms wel lange termijn bijwerkingen, maar bij vaccins dus niet. Alle bijwerkingen van de coronavaccins worden gemeld en op de voet gevolgd. Deze worden goed onderzocht door het Lareb (bijwerkingencentrum Lareb verzamelt informatie en meldingen over bijwerkingen van geneesmiddelen en vaccins in Nederland).

Er is een groot verschil tussen ziekte of klachten NA vaccinatie en DOOR vaccinatie. Wekelijks overlijden in Nederland enkele duizenden mensen en wekelijks worden in Nederland vele mensen ziek. Nu op grote schaal mensen gevaccineerd worden, zullen bij deze zieken ook zeker mensen zijn die recent gevaccineerd zijn. De focus ligt erop om te ontdekken of mensen ziek worden of overlijden na een vaccinatie of dat dit daadwerkelijk komt door de vaccinatie. Dit laatste verband is tot nu toe niet gevonden.

De effectiviteit van de verschillende vaccins Veel vragen gaan ook over ‘hoe goed’ de verschillende vaccins werken. Hoewel er verschillen zijn tussen de vaccins, bestaat er geen enkele discussie dat de vaccins die worden gebruikt uitstekend werken. Alle vaccins zijn bijna 100% effectief als het gaat om ziekenhuisopname / IC opname. Dit betekent dat iemand die volledig gevaccineerd is – ongeacht welk covid-vaccin is toegediend – niet meer ernstig ziek wordt en opgenomen hoeft te worden in het ziekenhuis of zelfs op de IC. Dat is van groot belang voor de mensen zelf, maar zorgt er ook voor dat de zorg niet overbelast raakt en beschikbaar blijft voor reguliere zorg. De vaccins van Biontech/Pfizer en Moderna zorgen er bovendien meestal voor (>90%) dat mensen helemaal niet meer ziek worden door Covid-19. Bij AstraZeneca ligt dit percentage

4

wat lager, maar met een optimale tijdsduur tussen de beide vaccins, wordt ook hier een beschermingsgraad van circa 80% gehaald. Bij AstraZeneca is er dus een iets grotere kans dat iemand wel nog klachten krijgt als gevolg van Covid-19, maar dit zal nagenoeg altijd om milde klachten gaan.

Testen en bron- en contactonderzoek Als gevolg van de verspreiding van de Britse variant houden alle partijen in de komende periode rekening met een toename van het aantal besmettingen. Na een aantal weken van daling, is in Nederland en ook in Zuid-Limburg opnieuw een stijging te zien in het aantal positieve testuitslagen. We weten nu nog niet hoe de derde golf precies gaat verlopen. Ook het aantal testen is afgelopen weken toegenomen. In de teststraten in Zuid-Limburg laten zich dagelijks 2.000 tot 2.500 mensen testen. De doorlooptijden in de teststraten zijn nog steeds uitstekend. Mensen kunnen doorgaans binnen enkele uren terecht op de locaties in Maastricht, Urmond en Landgraaf. De corona informatielijn van de GGD Zuid Limburg – T 088 8805005 – wordt nog steeds veel gebeld. Naast algemene vragen en het maken van testafspraken, bellen mensen inmiddels ook veelvuldig met vragen over vaccinaties.

Met vriendelijke groet,

M.A.H. Clermonts – Aretz Bestuursvoorzitter GGD Zuid Limburg

F.C.W. Klaassen Ambtelijk secretaris

5

11 maart 2021

Wie wordt wanneer gevaccineerd?

Legenda vaccins: BioNTech / Pfizer Moderna AstraZeneca (bij goedkeuring ook Janssen / CureVac)

Ben je thuiswonend of zelfstandig wonend?

Woon je in een verpleeghuis, instelling of kleinschalige woonvorm?

Ben je 18 jaar of ouder? 18 tot 60 jaar eerst 50-59 jaar, daarna 18-50 jaar (van oud naar jong)

Vanaf: Vaccin: Door:

mei 2021 GGD / huisarts / huistartsenpost / ziekenhuis

18 jaar en ouder uit medische hoogrisicogroepen*

Vanaf: Vaccin: Door:

maart 2021

18 tot 60 jaar uit andere medische risicogroepen*

Vanaf: Vaccin: Door:

mei 2021

huisarts / ziekenhuis

huisarts

Ben je 60 jaar of ouder? Mobiele thuiswonenden vanaf 65 jaar (van oud naar jong)

Niet-mobiele thuiswonenden vanaf 65 jaar (van oud naar jong)

Thuiswonenden van 60 t/m 64 jaar (van oud naar jong, per regio)

Bewoners verpleeghuizen

Bewoners kleinschalige woonvormen

Vanaf: Vaccin: Door:

januari 2021

Vanaf: Vaccin: Door:

januari 2021

instellingsarts

huisarts / huisartsenpost

Mensen met een Vanaf: februari 2021 verstandelijke beperking Vaccin: Door: instellingsarts / huisarts in een instelling Intramurale ggz-cliënten

Vanaf: Vaccin: Door:

januari 2021

Vanaf: Vaccin: Door:

maart 2021 huisarts

Let op! De gegevens waarop deze afbeelding is gebaseerd veranderen continu. De planning is afhankelijk van o.a. goedkeuring, werking, levering en distributie van de vaccins. Op basis van ontwikkelingen en adviezen kan ook veranderen welke groep welk vaccin krijgt.

Vanaf: Vaccin: Door:

februari 2021

De meest recente informatie is te vinden op www.coronavaccinatie.nl.

instellingsarts

GGD

* Op basis van het advies van de Gezondheidsraad komt een select aantal groepen patiënten uit medische hoog-risicogroepen vervroegd in aanmerking voor vaccinatie. Het betreft hier groepen die een verhoogd risico hebben op ziekenhuisopname of overlijden door het coronavirus. De precieze samenstelling van deze groepen is terug te vinden op www.coronavaccinatie.nl.

Medewerkers verpleeghuizen en kleinschalige woonvormen

Vanaf: Vaccin: Door:

januari 2021

Medewerkers gehandicaptenzorg

Vanaf: Vaccin: Door:

februari 2021

Medewerkers wijkverpleging en Wmo

Vanaf: Vaccin: Door:

februari 2021

Medewerkers directe COVID-zorg

Vanaf: Vaccin: Door:

januari 2021

Huisartsen en hun zorgverlenende medewerkers

Vanaf: Vaccin: Door:

januari 2021

Medewerkers intramurale ggz en ggz-crisisdiensten

Vanaf: Vaccin: Door:

februari 2021

Alle overige zorgmedewerkers

Vanaf: Vaccin: Door:

mei 2021

februari 2021

Vanaf: Vaccin: Door:

huisarts

Zorgmedewerkers

GGD / instellingsarts

GGD

GGD

ziekenhuis

huisarts / ziekenhuis

werkgever

GGD / huisarts / huistartsenpost / ziekenhuis