2021-02-19 21u0009657 8e raadsinformatiebrief corona nieuwe structuur ondertekend.pdf

Bestuursdienst Bezoekadres:

Aan de leden van de raad van de gemeente Kerkrade

Markt 33 Ambtenaar

J.W.H.M. Gulpen MA Telefoonnummer

14 045 Telefax

045-5676395 Zaaknummer

Uw brief van

Uw kenmerk

Onderwerp

Ons kenmerk

Datum

21u0009657 *21u0009657*

19 februari 2021

8e raadsinformatiebrief Corona Bijlage(n) 2

Geachte leden van de raad,

A. Inleiding In de 7e raadsinformatiebrief van 12 januari 2021 is in de inleiding onder meer aangegeven dat aanvankelijke positieve ontwikkelingen als gevolg van de per 4 november 2020 afgekondigde maatregelen ter beteugeling van het coronavirus teniet werden gedaan door het versneld oprukken van het virus en ook nog in meerdere mutaties. Om die reden is het pakket van maatregelen verder uitgebreid met de instelling van een avondklok voor het tijdvak tussen 21.00 uur en 04.30 uur en wel met ingang van 23 januari 2021. Daarnaast is gestart met de uitvoering van het vaccinatieprogramma. De verwachting is dat de combinatie van pakket van maatregelen en vaccinatieprogramma uiteindelijk verbetering in de omvang van het aantal besmettingen moet brengen. Hierdoor kan de druk op de zorg, de ziekenhuizen enz. verminderen en kunnen we op enig moment terug naar een meer vertrouwde samenleving. Het bereiken van dat doel is echter een proces van lange adem. De overheid probeert burgers, bedrijven en instellingen op allerlei mogelijke wijzen te helpen met steunpakketten en tast voortdurend de mogelijkheden af om het leven momenteel, daar waar mogelijk, aangenamer te maken. Feit is en blijft echter dat het coronavirus onze samenleving nog een flinke poos in haar greep zal houden.

Actuele informatie over de stand van zaken op landelijk en gemeentelijk niveau en per veiligheidsregio rondom het coronavirus is te vinden op de website https://coronadashboard.rijksoverheid.nl/. Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 1

Deze volgende 8e raadsinformatiebrief informeert uw raad over de stand van zaken inzake de virusuitbraak per medio februari 2021. Zoals in eerdere raadsinformatiebrieven aangegeven, vormt deze brief een onderdeel van een voortdurende cyclus van informatieverstrekking aan uw raad over de impact van de coronacrisis. Met het oog op de leesbaarheid is, zoveel als mogelijk, enkel nieuwe informatie opgenomen. Indien, via eerdere brieven, verstrekte informatie nog steeds actueel is, wordt in onderstaande tekst hiernaar verwezen. Vanwege de overzichtelijkheid is in bijlage 1 een overzicht opgenomen van eerder toegezonden raadsinformatiebrieven en verdere brieven over de virusuitbraak. Voor wat betreft de structurering van de opgenomen informatie is de opzet enigszins gewijzigd. De veelheid van informatie en onderwerpen, het belang van een coronaboekhouding, de informatiebehoefte van derden (CBS) zijn hier debet aan. Door de ietwat gewijzigde opzet komen we tegemoet aan aangepaste uitgangspunten dienaangaande. In eerdere raadsinformatiebrieven hebben wij dit reeds aangekondigd. Verder zal deze 8e raadsinformatiebrief minder financiële informatie kennen dan in voorgaande brieven. Dit heeft te maken met separate informatieverstrekking aan uw raad in maart a.s. over de financiële impact van corona over het jaar 2020 i.c. de coronaboekhouding.

Daar waar in deze brief financiële informatie aan de orde is, heeft dit betrekking op het jaar 2021. De financiële informatie die is opgenomen, is vermeld bij de desbetreffende inhoudelijke paragraaf van de raadsinformatiebrief. Aan het einde van de raadsinformatiebrief is een samenvatting van die financiële informatie opgenomen. Tot slot is de volgorde van onderwerpen aangepast aan de volgorde van programma’s in de begroting, rekening enz. Zoals gebruikelijk start de raadsinformatiebrief met de corona-monitor. B. Corona-monitor Na de stand van zaken over de gevolgen van de coronapandemie voor de gemeente Kerkrade in de 7e raadsinformatiebrief van 12 januari 2021, is er wederom anderhalve maand verstreken. Thans wordt de monitor aangevuld met recente cijfers, voor zover mogelijk, t/m de eerste week van februari 2021. Alleen de thema’s ‘Arbeidsmarkt’ en ‘Veiligheid’ geven, vanwege het moment van publicatie van de cijfers over de afgelopen maand in de 3e week van de lopende maand, nog geen inzicht in de recente ontwikkeling op deze terreinen. In deze 8e raadsinformatiebrief wordt de ingezette lijn met betrekking tot de in de vorige brief behandelde onderwerpen doorgetrokken, dus de tijdreeks krijgt steeds meer vorm.

Covid-19 Door het RIVM wordt dagelijks de meldingen van de GGD’s over het aantal vastgestelde besmettingen, in het ziekenhuis opgenomen patiënten en ten gevolge van de ziekte overleden patiënten bijgehouden. Voor de gemeente Kerkrade wordt nu de situatie op 9 februari 2021 geschetst. Voor het verkrijgen van inzicht in regionaal verband zijn de 3 andere gemeenten in het stedelijk gebied van de Stadsregio Parkstad Limburg in onderstaande tabel meegenomen. Voor een relatieve vergelijking met de landelijke ontwikkeling zijn ook de aantallen voor Nederland vermeld. Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 2

Covid-19 Dashboard stand:

9-2-2021

gemeente

Brunssum Heerlen

positief geteste personen

Kerkrade Landgraaf Nederland

aantal per 100.000 inwoners

1.501 5.396,7

4.316 4.957,2

2.351 5.139,4

2.170 5.794,2

1.009.725 5.800,3

opgenomen patiënten in ziekenhuis aantal per 100.000 inwoners

69 248,1

183 210,2

111 242,6

79 210,9

23.011 132,1

overleden patiënten

37 133,0

110 126,3

85 185,8

49 130,8

14.511 83,2

aantal per 100.000 inwoners

bron: RIVM

Grafisch kan een en ander als volgt worden gepresenteerd.

Covid-19 stand 9-2-2021 per 100.000 inwoners

(bron: RIVM) 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf positief geteste personen

opgenomen patiënten in ziekenhuis

overleden patiënten

Nederland

Binnen de Stadsregio Parkstad Limburg neemt de gemeente Kerkrade op 9 februari 2021, qua laagste aantal positief geteste personen op de 100.000 inwoners, na gemeente Heerlen de tweede plaats in. Het aantal positief geteste personen is vanaf het begin van de tweede golf eind september 2020 met rond 2.100 toegenomen, hetgeen bijna het tienvoudige is ten opzichte van september verleden jaar. In de eerste 6 maanden na het begin van de pandemie in maart verleden jaar zijn er nog geen 300 mensen positief getest, terwijl in de periode oktober 2020 t/m begin februari 2021 meer dan 2.000 positief geteste personen in de gemeente Kerkrade zijn geregistreerd. Met het relatief aantal opgenomen patiënten in het ziekenhuis bezet de gemeente Kerkrade na Brunssum de tweede plaats binnen het stedelijk gebied in Parkstad Limburg. Per 100.000 mensen heeft de gemeente Kerkrade verhoudingsgewijs ruim 110 opgenomen patiënten meer dan in Nederland. Vanaf 21 september 2020 zijn er bijna 50 patiënten uit Kerkrade opgenomen in het ziekenhuis en helaas 50 overleden patiënten met positieve uitslag in Kerkrade te betreuren. In vergelijking met de eerste golf in het voorjaar zijn er verhoudingsgewijs veel minder besmette personen in het ziekenhuis opgenomen en overleden aan de gevolgen van het virus. In de afgelopen 2 maanden heeft Kerkrade een flinke inhaalslag gemaakt.

Terwijl begin december 2020 het niveau van het aantal positief geteste personen per 100.000 inwoners in Nederland nog ruim 40% hoger lag, is nu het verschil geslonken tot rond 10%. Op 9 februari 2021 telde de gemeente Kerkrade per 100.000 mensen meer dan 5.100 positief geteste personen en Nederland 5.800. Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 3

Wel kent de gemeente Kerkrade sinds de uitbraak van het coronavirus eind februari 2020 relatief nog steeds duidelijk meer opnames en overlijdens dan landelijk. Het aantal opgenomen patiënten uit de gemeente Kerkrade is relatief bijna dubbel zo hoog als in Nederland en het relatieve aandeel overlijdens als gevolg van het coronavirus ruim 2 keer hoger. Bij de analyse van gegevens uit het dashboard over Covid-19 van het RIVM kan nog de volgende grafiek worden afgeleid. Deze grafiek laat de ontwikkeling van het aantal positief geteste personen, opgenomen patiënten in het ziekenhuis en overleden patiënten per week zien. Deze ontwikkeling begint op 14 maart 2020 wanneer in de gemeente Kerkrade de eerste positief geteste persoon door de GGD wordt geregistreerd.

Ontwikkeling Covid-19 gemeente Kerkrade per week periode 9-3-2020 t/m 7-2-2021

aantal

(bron: RIVM) 240 220 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0

11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 2 2020

4

2021

week positief geteste personen

opgenomen patiënten in ziekenhuis

overleden patiënten

Tot medio april 2020 lopen de ontwikkelingen bij de 3 onderscheiden categorieën met een vertraging van telkens globaal 2 weken parallel. Van medio april tot medio mei 2020 blijft het aantal positief geteste personen op een niveau van gemiddeld 30 per week, echter het aantal opnames in het ziekenhuis in dezelfde periode is beduidend lager. Het aantal gestorven patiënten schommelt rond 5 per week in de periode half april tot half mei 2020. Vanaf dan tot begin juni zijn enkele positief geteste personen in elke week geregistreerd. In de periode medio juni tot begin augustus is geen enkele persoon positief getest. Na de eerste tekenen van een opleving van het coronavirus begin september is vanaf de eerste week van oktober een forse stijging van het aantal besmettingen waargenomen. Vanaf medio oktober is het aantal positief geteste personen per week meer dan dubbel zo groot als tijdens de eerste golf in het voorjaar 2020. Na het bereiken van bijna 100 besmette personen in één week tijd tijdens de laatste dagen van oktober is er een gestage daling tot rond 30 positief geteste personen eind november. Dit komt globaal overeen met het hoogste niveau tijdens de eerste golf. In de periode van begin december 2020 tot begin januari 2021 is het aantal positief geteste personen omhoog gekatapulteerd naar een nieuw record van 225 personen binnen één week tijd van 4 t/m 10 januari dit jaar.

In de weken erna tot de eerste week Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 4

februari is het aantal besmette personen meer dan gehalveerd, doch het niveau is nog steeds 3 keer zo hoog als tijdens de top van de eerste golf in het voorjaar 2020. Het aantal in het ziekenhuis opgenomen patiënten en overleden personen blijft tot nu toe vrij laag in verhouding tot de aantallen tijdens de eerste golf. Relatief vielen er onder de positief geteste personen in het voorjaar 2020 meer overlijdens te betreuren, alhoewel absoluut beschouwd in de 3e week van januari 2021 12 personen bezweken aan de gevolgen van het coronavirus. De vergelijking van het aantal positief geteste personen in verhouding tot het inwonertal tussen de gemeente Kerkrade en Nederland leidt tot de volgende grafiek. In deze grafiek wordt per 100.000 inwoners de ontwikkeling van de besmette personen vanaf het begin van de coronapandemie in Nederland gevolgd.

Positief geteste personen (bron: RIVM) per 100.000 inwoners

500 400 300 200

gemeente Kerkrade

100

Nederland

0 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53 2 4 2020

2021

week

Tijdens de eerste golf in het voorjaar 2020 kende de gemeente Kerkrade relatief meer positief geteste personen dan Nederland. Medio april bereikte Kerkrade gemiddeld 70 tot 75 positief geteste personen op 100.000 inwoners per week. Vanaf begin september wordt zowel op gemeentelijk als landelijk niveau een toename geconstateerd na een betrekkelijk rustige zomerperiode. Bij de tweede golf in het najaar 2020 is in Nederland een explosieve toename tot maximaal 400 positief geteste personen per 100.000 inwoners in de laatste week van oktober; de gemeente Kerkrade bleef met ruim 200 personen duidelijk gunstiger. Nadien verminderde in Nederland en Kerkrade het relatieve aantal tot eind november. Echter vanaf december wordt zowel landelijk als in de gemeente Kerkrade een scherpe stijging waargenomen. Terwijl Nederland de top bereikte vlak voor kerstmis met 425 personen besmet met het coronavirus bleef de gemeente Kerkrade doorstijgen tot de piek van bijna 500 positief geteste personen in de eerste week van 2021. Nadien heeft zich tot nu toe een afname voorgedaan. Daarbij blijft relatief het niveau in de gemeente Kerkrade met circa 85 personen per 100.000 inwoners meer, hoger dan in geheel Nederland.

Sterfte Naast de overleden mensen van wie is vastgesteld dat zij besmet waren met het Covid19 virus, zijn er ook inwoners overleden die waarschijnlijk het virus bij zich droegen, Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 5

maar niet als zodanig geregistreerd waren. Voor het verkrijgen van inzicht in het verloop van de overlijdens onder de niet-geteste personen wordt door het CBS het totaal aantal sterfgevallen per week bijgehouden. Hierbij wordt gekeken naar de zgn. ‘oversterfte’. Dit begrip geeft aan dat de waargenomen sterfte hoger is dan verwacht in vergelijking met een eerdere referentieperiode, bijvoorbeeld een overeenkomstige periode in het voorafgaande jaar. Door het aantal overledenen in het kalenderjaar 2020 en de eerste 3 weken van 2021 te vergelijken met de overeenkomstige periode één jaar eerder wordt een indicatie verkregen van de oversterfte ten gevolge van de corona-uitbraak.

Sterfte gemeente Kerkrade overledenen

(bron: CBS) 35 30 25 20 15 10 5 0 1

3

5

7

9

11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 53

week 2019

2020*

2021*

*) voorlopige

De geringe aantallen overledenen per week in Kerkrade laten een sterke fluctuatie van het aantal sterfgevallen in elke week zien. Om deze toevalsfactor enigszins uit te vlakken is gekozen voor het voortschrijdend gemiddelde van telkens 4 weken in 2019 en 2020. Verhouding sterfte gemeente Kerkrade 2020* t.o.v. 2019 (voortschrijdend gemiddelde per 4 weken) 2,50 2,00 1,50 1,00 0,50 1 t/m 4 3 t/m 6 5 t/m 8 7 t/m 10 9 t/m 12 11 t/m 14 13 t/m 16 15 t/m 18 17 t/m 20 19 t/m 22 21 t/m 24 23 t/m 26 25 t/m 28 27 t/m 30 29 t/m 32 31 t/m 34 33 t/m 36 35 t/m 38 37 t/m 40 39 t/m 42 41 t/m 44 43 t/m 46 45 t/m 48 47 t/m 50 49 t/m 52 51 t/m 1 53 t/m 3

0,00

bro

weken

Vanaf week 13 schiet het verhoudingsgetal naar 2,00 door, hetgeen erop duidt dat eind maart 2020 en de gehele maand april 2020 het aantal overledenen globaal dubbel zo hoog was t.o.v. dezelfde periode in 2019. Begin mei is een kentering waar te nemen en zet een geleidelijke daling in, hetgeen het resultaat is van de inspanning van de mensen om de ‘intelligente lockdown’ na te leven. Tot begin juli 2020 is de oversterfte verder afgenomen en heeft er toe geleid dat het verhoudingsgetal verder gedaald is tot het Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 6

niveau van voor de uitbraak van het coronavirus. De versoepeling van de maatregelen in de maanden mei, juni en juli 2020 heeft niet geleid tot een opleving van de oversterfte. Gedurende de maand augustus wordt tijdelijk geconstateerd dat het verhoudingscijfer hoger dan 1 is, hetgeen een gevolg is van de lagere sterfte in 2019. Na de landelijke uitbraak van de tweede golf eind september is er tot begin december geen sprake van oversterfte in Kerkrade. Nadien is het verhoudingsgetal weer fors toegenomen en heeft rond de jaarwisseling van 2020 op 2021 nagenoeg hetzelfde niveau als in de eerste golf bereikt. In januari 2021 blijft er sprake van oversterfte. Spreiding IC-patiënten Voor een goed begrip over de structuur gelegen achter de spreiding van IC-patiënten binnen Nederland wordt summier uitleg van de organisatie van de intensive care binnen de nationale gezondheidszorg gegeven. Voor het registreren van de data over alle IC-afdelingen in Nederland is de Stichting Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE) actief met als doel het monitoren en optimaliseren van de kwaliteit van de zorg aan IC-patiënten. Deze stichting verzamelt data over de IC-zorg in Nederland, doch de publicatie van het aantal IC-patiënten naar woonplaats is niet geoorloofd.

Op regionaal niveau wordt door de ziekenhuizen en andere ketenpartners in de acute zorg samengewerkt in het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) met een spilfunctie voor het ziekenhuis met een traumazorgcentrum. In de provincie Limburg is daartoe het Netwerk Acute Zorg Limburg (NAZL) actief, waarbij het academisch ziekenhuis Maastricht UMC+ als kartrekker fungeert voor de samenwerking met alle Limburgse ziekenhuizen in de provincie Limburg. Het NAZL heeft de taak om binnen de provincie Limburg de spreiding van de patiënten met acute zorg over de ziekenhuizen te regelen. Dus in eerste instantie wordt de opvang van Covid-19 patiënten binnen elke regio ic. de provincie Limburg, geregeld. In maart 2020 bij het uitbreken van de pandemie ontstond behoefte om de toestroom van Covid-19 patiënten bij de afzonderlijke ROAZ-regio’s landelijk te reguleren. Daartoe is op 27 maart 2020 het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) opgestart om de bovenregionale spreiding van Covid-19 patiënten te coördineren en aan te sturen. Bij het begin van de tweede golf eind september 2020 is het LCPS gereactiveerd na de relatieve rust aan het IC-front tijdens de versoepeling van de regels in de zomermaanden. Op de website van LCPS is vanaf 21 september 2020 het aantal verplaatste patiënten tussen de ROAZ-regio’s in kaart gebracht.

Hierbij zij aangetekend dat het aantal ICpatiënten die verplaatst worden tussen ziekenhuizen binnen de regio niet meegerekend zijn. Het aantal tussen Limburgse ziekenhuizen verplaatste IC-patiënten is vooralsnog niet gepubliceerd.

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 7

Uit bovenstaand diagram kan worden afgeleid dat in de periode 21 september t/m 9 februari 2021 vanuit de provincie Limburg 3 patiënten naar elders zijn verplaatst. Daarentegen zijn door de Limburgse ziekenhuizen op hun IC-afdelingen 47 patiënten afkomstig van buiten de provincie Limburg opgenomen. Verder hebben klinieken in Limburg nog eens 231 patiënten van buiten de regio opgevangen. Verdere informatie over de locatie van opvang ontbreekt. Vergelijking met de eerder gepubliceerde cijfers in de vorige raadsinformatiebrief kan worden geconcludeerd dat vanaf 6 januari 2021 geen verplaatsingen vanuit Limburg naar elders en andersom hebben voorgedaan. Impact economie De coronapandemie heeft zijn weerslag op de economische activiteiten. Vooral de sectoren met relatief veel contact met mensen zijn de dupe. Voor het peilen van de actuele economische situatie zijn er op gemeenteniveau weinig cijfers voorhanden. Op hoger schaalniveau bijvoorbeeld per Corop-gebied, provincie en landelijk, worden door periodieke onderzoeken de actuele ontwikkelingen gevolgd. Op gemeenteniveau geeft voorlopig één indicator een aanwijzing voor de economische situatie, nl. het aantal faillissementen.

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 8

Uitgesproken faillissementen Corop-gebied Zuid Limburg

Uitgesproken faillissementen gemeente Kerkrade

maand

maand

2019

2020

2019

2020

januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december

14 7 14 13 12 4 9 10 10 13 15 11

14 9 11 14 13 8 3 5 9 4 5* 6*

januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december

3 1 3 1 3 -

5 1 1 2 4 1 -

jaar

132

101 *

jaar

11

14

bron: CBS *) (nader) voorlopig cijfer

2021 - *

bron:

- Centraal Insolventieregister - Faillissementen.com *) stand 2 februari 2021

In 2020 zijn in de gemeente Kerkrade 14 faillissementen uitgesproken, 3 meer dan een jaar eerder. Binnen het Corop-gebied Zuid Limburg is het aantal uitgesproken faillissementen daarentegen in 2020 circa 30 minder dan in 2019. Daarbij zij aangetekend dat in de gemeente Kerkrade in 2020 twee middelgrote bedrijven, t.w. het hotel- en congrescentrum Abdij Rolduc BV in april en Laura Metaal Eygelshoven eind september, failliet verklaard zijn. Met de teloorgang van deze 2 bedrijven hebben op dat moment rond 125 werknemers hun baan verloren. Vanaf oktober tot nu is er in de gemeente Kerkrade geen enkel faillissement meer uitgesproken. Het aantal uitgesproken faillissementen binnen Zuid-Limburg in 2019 en 2020 ontloopt in het 1e halfjaar elkaar weinig, terwijl vanaf de maand juli het aantal failliet verklaarde rechtspersonen in 2020 duidelijk gunstiger is dan in 2019. Terwijl in het 2e halfjaar 2019 nog 68 bedrijven failliet gingen is in de overeenkomstige periode van 2020 minder dan de helft failliet verklaard. Waarschijnlijk kan deze ontwikkeling worden toegeschreven aan het uitgebreide steunpakket van de landelijke overheid om de gevolgen van de pandemie voor de bedrijven te verzachten.

In de komende tijd zullen misschien als gevolg van de versoepeling van de maatregelen voor het bestrijden van het virus en de daaruit voortvloeiende versobering van de huidige steunmaatregelen voor het behoud van werkgelegenheid naar verwachting meer ondernemers failliet kunnen gaan. Onderstaand worden de faillissementen binnen de gemeente Kerkrade over de jaren 2019 en 2020 visueel weergegeven.

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 9

Uitgesproken faillissementen gemeente Kerkrade faillissementen

(bron: Centraal Insolventieregister/Faillissementen.com) 6 5 4 3 2 1 0

2019 2020 2021

Arbeidsmarkt De uitbraak van het Covid-19 virus eind februari/begin maart 2020 heeft geleid tot drastische maatregelen van de landelijke overheid ter beteugeling van het virus. Echter deze ingreep heeft zijn weerslag op de arbeidsmarkt, waar veel beroepssectoren hun arbeid sterk zagen terugvallen. Dit heeft vanaf maart 2020 tot verlies van arbeidsplaatsen en navenant tot een toename van de werkloosheid geleid. Dit manifesteert zich vooral bij de WW-uitkeringen. In de gemeente Kerkrade is deze ontwikkeling ook zichtbaar. Voor Nederland, provincie Limburg, arbeidsmarktregio Zuid-Limburg en gemeente Kerkrade wordt de ontwikkeling van het percentage WW-uitkeringen in verhouding tot de beroepsbevolking in 2020 per maand gevolgd.

WW-uitkeringen 2020 % beroepsbevolking

(bron: UWV) 4,1 3,9 3,7 3,5 3,3 3,1 2,9 2,7 2,5

Kerkrade Zuid-Limburg Limburg Nederland

ultimo maand

Over de gehele linie is er tussen februari en juni 2020 sprake van een duidelijke stijging van het percentage WW-uitkeringen in relatie tot de beroepsbevolking. In juni en juli 2020 blijft het landelijk percentage WW-uitkeringen stabiel op 3,3% en is vanaf augustus met 0,3% gedaald. Nagenoeg dezelfde ontwikkeling wordt t/m november ook geconstateerd in het Corop-gebied Zuid-Limburg en de provincie Limburg. Alleen de gemeente Kerkrade vertoont in de maanden mei en juni nog een duidelijke stijging van het percentage van 3,7% naar 4,0%. In de maanden juli t/m november 2020 is het percentage voor de gemeente Kerkrade beduidend gedaald en vertoont een dubbel zo grote afname in vergelijking met de regionale, provinciale en landelijke ontwikkeling. In Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 10

december 2020 is een kentering geconstateerd en vertoont op alle fronten een lichte toename van de WW-uitkeringen. Voor het inzichtelijk maken van de ontwikkeling in de maanden vanaf de ‘intelligente lockdown’ op 16 maart jl. wordt de procentuele mutatie van het aantal WW-uitkeringen van de ene op de andere maand weergegeven.

WW-uitkeringen 2020 (bron: UWV)

20,0 15,0 10,0

%

5,0

Kerkrade

0,0 -5,0

Zuid-Limburg

-10,0

Limburg Nederland

mutatie huidige maand t.o.v. vorige maand Hieruit kan worden afgeleid dat na de aanvankelijke forse vermeerdering van het aantal WW-uitkeringen in Kerkrade gedurende de maanden maart t/m juni met circa 30%, in juli nauwelijks sprake is van mutatie ten opzichte van de vorige maand. Nadien is tot december het aantal WW-uitkeringen met circa 18,5% verminderd in vergelijking met het hoge niveau in de maanden juni en juli. In december 2020 is een lichte stijging van ruim 2% waargenomen. Hiermee volgt Kerkrade met enige vertraging de ontwikkeling op regionaal, provinciaal en landelijk niveau, echter de daling van het aantal WW-uitkeringen is in Kerkrade scherper dan op de andere niveaus. Het aantal WW-uitkeringen in Kerkrade is sinds de ‘intelligente lockdown’ in maart met 8,5% gestegen, terwijl landelijk de toename meer dan dubbel zo hoog was. Wanneer de ontwikkeling van de WW-uitkeringen in de maanden januari t/m oktober 2020 wordt vergeleken met de overeenkomstige periode van één jaar eerder dan wordt het volgende beeld zichtbaar.

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 11

WW-uitkeringen 2020 (bron: UWV) 50,0 40,0 30,0

%

20,0

Kerkrade

10,0

Zuid-Limburg

0,0 -10,0

Limburg

-20,0

Nederland

mutatie t.o.v. zelfde maand vorig jaar

In de maanden januari en februari 2020 lag het niveau van het aantal WW-uitkeringen duidelijk lager dan in dezelfde maanden van 2019. De omslag van het niveau tekent zich af in maart 2020, want dan is het aantal uitkeringen nagenoeg gelijk. Vanaf april 2020 is het aantal uitkeringen fors toegenomen in vergelijking met de overeenkomstige maanden in 2019. Na een stijging van 26% in april 2020 is nadien het percentage voor Kerkrade verder gegroeid naar rond 45% in juni en juli. Tussen februari en juli is het aantal WW-uitkeringen in Kerkrade met meer dan 200 toegenomen. Echter vanaf augustus wordt een omslag geconstateerd en vermindert de toename van het aantal uitkeringen tot minder dan 25% ten opzichte van oktober 2019. In absolute zin is het aantal WW-uitkeringen in Kerkrade tussen juli en november met rond 160 gedaald. Door de lichte stijging in december jl. is de relatieve toename ten opzichte van een jaar eerder beperkt tot 24%. In Nederland is de toename ietwat sterker geweest, nl. met bijna 28% in de maand december 2020 ten opzichte van één jaar eerder. Op regionaal en provinciaal niveau wordt een minder sterke toename van resp. van 23 en 20% geconstateerd. Over de hele linie kan de forse groei van de WW-uitkeringen worden verklaard doordat in de periode maart t/m juli in 2020 sprake is van een toename, terwijl in dezelfde periode in 2019 het aantal uitkeringen daalde.

Het verschil is tussen augustus en november verkleind door stabilisatie van het aantal WW-uitkeringen in 2019, terwijl deze in 2020 daalde. December 2020 kenmerkt zich door een toename van de WWuitkeringen in beide jaren. Van de verscheidene kenmerken van de uitkeringsgerechtigden in de Werkloosheidswet geeft de verdeling naar leeftijdsgroep relevante informatie. De overige kenmerken hebben een onderverdeling die het voor de gemeente Kerkrade bemoeilijkt om voor elk onderdeel het aantal uitkeringen te vermelden vanwege het ontbreken van een voldoende aantal waarnemingen. Indien een onderdeel minder dan 10 personen telt wordt bij het betreffende onderdeel het aantal om privacy-redenen niet vermeld. De relatieve mutatie van het aantal WW-uitkeringen per leeftijdsgroep aan het eind van het kwartaal in 2020 t.o.v. één kwartaal eerder wordt in de volgende grafiek gepresenteerd. Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 12

WW-uitkeringen mutatie t.o.v. einde voorgaand kwartaal (%)

(bron: UWV) 100,0 80,0 60,0 40,0

Kerkrade

20,0

Zuid-Limburg

0,0

Limburg

-20,0

Nederland

-40,0 I 2020 II 2020

III IV I 2020 II 2020 III IV I 2020 II 2020 III IV 2020 2020 2020 2020 2020 2020

< 27 jaar

27 - 50 jaar

≥ 50 jaar

De grootste procentuele toename van het aantal WW-uitkeringen in het eerste halfjaar 2020 vindt plaats bij de jonge beroepsbevolking tot 27 jaar. Daarbij wordt geconstateerd dat de procentuele stijging in de gemeente Kerkrade in het eerste kwartaal achterblijft bij de regionale, provinciale en landelijke ontwikkeling. In het tweede kwartaal is de relatieve toename in Kerkrade weliswaar sterker dan in de regio Zuid-Limburg en de provincie Limburg, doch blijft achter ten opzichte van de landelijke toename. In het 2e halfjaar wordt een daling van het aantal WW-uitkeringen waargenomen; relatief kent de gemeente Kerkrade een sterkere afname dan regionaal, provinciaal en landelijk. Daarbij zullen de genomen maatregelen van de rijksoverheid om het verlies van arbeidsplaatsen te beteugelen door het verstrekken van geldelijke steun een rol spelen. De leeftijdsgroepen 27 tot 50 jaar alsmede 50 jaar en ouder nemen beduidend minder sterk toe. In het eerste halfjaar van 2020 stijgt bij de leeftijdsgroep 27 tot 50 jaar het aantal WW-uitkeringen in de gemeente Kerkrade met bijna 60%, terwijl regionaal, provinciaal en landelijk de toename zich beperkt tot ruim een derde. Bij de personen van 50 jaar en ouder is de groei van de WW-uitkeringen nog geringer. In het derde kwartaal vindt in beide leeftijdsgroepen een kentering plaats naar een lichte afname van het aantal WW-uitkeringen.

Deze trend zet zich bij de leeftijdsgroep 27 tot 50 jaar in het 4e kwartaal door, behalve landelijk alwaar in december een lichte toename plaats vindt. Bij de uitkeringsgerechtigden van 50 jaar wordt de vermindering in het voorgaande kwartaal in het 4e kwartaal deels teniet gedaan. De minder sterke toename van de WW-uitkeringen bij personen jonger dan 27 jaar in Kerkrade dan landelijk kan als volgt worden geïllustreerd en toegelicht.

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 13

(bron: UWV, CBS) 100

3

50

2

0

1

-50

0

Kerkrade, mutatie

Nederland, mutatie

Kerkrade, niveau

Nederland, niveau

in % van bevolking van 15 tot 27 jaar

mutatie t.o.v. einde voorgaande maand (%)

Uitkeringsgerechtigden WW jonger dan 27 jaar, 2020

Eind februari 2020 telde de gemeente Kerkrade 69 jongeren tot 27 jaar met een WWuitkering. Gerelateerd aan de bevolking van 15 tot 27 jaar heeft 1,4% een uitkering. Nederland telde bijna 18.000 jongeren met een WW-uitkering, hetgeen 0,7% van de groep jongeren tussen 15 en 27 jaar omvat. Tot juni 2020 is de werkloosheid onder jongeren tot 27 jaar zowel in de gemeente Kerkrade als in Nederland elke maand gestegen ten opzichte van de vorige maand. Vanaf juli t/m oktober 2020 neemt het aantal WW-uitkeringen enigszins af. In de laatste 2 maanden van het vorig jaar stegen de uitkeringen aan jongeren beneden 27 jaar. Terwijl in de gemeente Kerkrade de procentuele toename tussen februari en december 2020, dankzij de forse vermindering van het aantal WW-uitkeringen in oktober, beperkt blijft tot minder dan 24%, zijn in Nederland de uitkeringen met circa 68% in de afgelopen 10 maanden gestegen. Echter de uitgangspositie van de gemeente Kerkrade aan het begin van de coronacrisis was relatief veel ongunstiger. Het niveau in Kerkrade was in februari 2020 2 keer zo hoog als in Nederland (1,4% versus 0,7%). Mobiliteit Meer dan een jaar heeft de wereldwijde pandemie ons in de greep. Als gevolg hiervan heeft de firma Google vanaf februari 2020 een deel van hun data gedeeld.

Aan de hand van hun verzamelde data is de mobiliteit van personen naar hun reisdoel in kaart gebracht door het tonen van de geconstateerde afwijking ten opzichte van het reguliere beeld. Voor de periode vanaf 15 februari 2020 tot de meest recent gepubliceerde data van 31 januari 2021 is de procentuele afwijking van de basislijn berekend en als open data beschikbaar gesteld. Deze data geven inzicht hoe mensen hun gedrag hebben veranderd naar aanleiding van het beleid om de coronacrisis onder controle te krijgen. Daarbij worden de bewegingstrends in de loop van de tijd bijgehouden voor verschillende locaties zoals detailhandel en recreatie, supermarkten en apotheken, parken, ov-stations alsmede werk- en woonlocaties. Bij de onderscheiden locatie ‘parken’ zijn voor de weken 34, 35 en 36 geen gegevens door de firma Google gepubliceerd, terwijl de cijfers voor de weken 32, 33 en 37 gebaseerd zijn op deels ontbrekende gegevens. Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 14

Bij de interpretatie van de getoonde percentages afwijking t.o.v. het reguliere beeld dient opgemerkt te worden dat de weken 8 t/m 11 de periode voor de afgekondigde maatregelen van de overheid in het kader van de ‘intelligente lockdown’ op 16 maart 2020 omvat. De weken 12 t/m 19 is de periode van 16 maart t/m 10 mei 2020 met allerlei restricties ten aanzien van de bewegingsvrijheid van de bevolking. Vanaf 11 mei 2020 worden in de daaropvolgende weken de geldende beperkingen enigszins versoepeld dan wel opgeheven. Daarnaast wordt inzicht verkregen in de effecten van het verder afschalen van de maatregelen in het kader van de lockdown op 1 juni en begin juli 2020. De consequenties van deze overheidsmaatregelen kunnen in de weken 20 t/m 39 worden gevolgd. Vanaf week 40 zijn door de landelijke toename van het aantal besmettingen enkele beperkende maatregelen door de overheid ingesteld. De voortdurende stijging van de besmettingen in Nederland heeft op 14 oktober jl. geleid tot het instellen van een ‘gedeeltelijke lockdown’. De effecten van deze stap in de bestrijding van het coronavirus worden zichtbaar vanaf week 42. Het onvoldoende uitblijven van een gewenste afname van het aantal besmettingen heeft geleid tot een tijdelijke verzwaring van de regels voor de duur van 2 weken ingaande 4 november 2020. In de weken 45 t/m 47 waren ook de theaters musea, dierentuinen enz. dicht.

Zelfs deze verzwaring van de regels heeft onvoldoende bijgedragen om de druk op de zorg te verminderen. Begin week 51 zijn naast de reeds geldende regels ook nog alle niet-essentiële winkels gesloten. Tot nu toe zijn alle opgesomde regels van kracht gebleven. De effecten van de invoering van de avondklok op zaterdag 30 januari jl. en de verdere beperking van het bezoek aan een huishouden tot 1 persoon zijn nog niet in onderstaande cijfers tot ultimo januari 2021 zichtbaar. De afwijking in de beweging van mensen is gepubliceerd tot het niveau van sub-regio in elk land i.c. per provincie in Nederland; hieronder wordt de situatie in de provincie Limburg geschetst.

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 15

Relatieve afwijking reisbeweging naar locatie in Limburg (bron: Google Mobility Report)

300 250 200 150

% 100 50 0 -50 -100 8

10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 32 34 36 38 40 42 44 46 48 50 52 2020

1

3 2021

week retail and recreation

grocery and pharmacy

parks

transit stations

workplaces

residential

Na het ingaan van de ‘intelligente lockdown’ wordt geconstateerd dat de reisbewegingen naar werklocatie, ov-stations alsmede detailhandel en recreatie direct praktisch gehalveerd is en daarna een tendens tot herstel vertonen. Na het afschalen van de maatregelen in het kader van de lockdown begin juli is bij detailhandel en recreatie sprake van gemiddeld 10% meer beweging in de periode juli tot medio september. Nadien vertoont de relatieve afwijking van de reisbewegingen een dalende tendens tot ruim 20% minder dan de reguliere trend medio oktober 2020. Na het invoeren van de ‘gedeeltelijke lockdown’ is het bezoek aan de winkels verder gezakt naar gemiddeld 30% minder dan regulier in de eerste weken van november 2020 en heeft zich enigszins hersteld tot ruim 20% minder dan regulier in de laatste week van november. Na de sluiting van de niet-essentiële winkels medio december zijn de reisbewegingen naar detailhandel verder geslonken tot -60% van het reguliere patroon. Vanaf de 2e/3e week in september slaat de stijgende lijn bij de reisbewegingen naar werklocatie en ov-stations om in een daling. Na medio oktober 2020 zijn er beduidend minder reisbewegingen, bij het reizen naar werklocatie globaal 15% en ov-stations met rond 35% afname.

De reisbewegingen met het openbaar vervoer zijn in de laatste 2 weken van 2020 tot een dieptepunt gezakt van bijna 60% minder bewegingen en vertoont in januari 2021 een daling van 50% ten opzichte van het reguliere beeld. Eenzelfde patroon wordt ook waargenomen in de recente maanden bij de bewegingen naar een werklocatie; eind december de helft minder en begin dit jaar ruim een kwart minder beweging. Het bezoek aan de supermarkt en drogisterij is licht verminderd en varieert tussen 0 en min 20% in de weken na 15 maart 2020. Vanaf medio mei is het bezoek aan de supermarkt en drogisterij weer nagenoeg terug gekomen op het reguliere niveau vóór de corona-uitbraak. Na het ingaan van de ‘gedeeltelijke lockdown’ is een lichte afname van Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 16

het bezoek aan de supermarkten waar te nemen, echter eind november is deze afname teniet gedaan. De afgekondigde maatregelen medio december verleden jaar hebben geleid tot een verminderd bezoek aan supermarkten van tussen 10 en 15% in vergelijking met het reguliere patroon. De bewegingen rond de woonlocatie zijn enigszins gestegen en blijven 10 tot 15% meer reisbewegingen registreren tot eind mei 2020. Nadien zwakken de bewegingen rond de woonlocatie af tot gemiddeld bijna 5% meer beweging dan het reguliere patroon vanaf juni jl. Sinds eind september nemen relatief de reisbewegingen weer enigszins toe tot 8%. Vanaf medio december zijn de bewegingen rond de woonlocatie enigszins toegenomen tot 12% in de eerste weken van 2021. De beweging naar parken vertoont over de gehele periode na de lockdown continu een stijgende trend. Na 11 mei 2020 is het aantal bewegingen naar parken explosief gestegen tot 3 keer zoveel reisbewegingen eind juli en begin augustus. Dit zeer hoge niveau kan worden toegeschreven aan het verblijf van vakantiegangers in en het bezoek van dagjesmensen aan de provincie Limburg. De laatste weken zijn de reisbewegingen naar parken drastisch afgenomen, doch begin oktober is de relatieve afwijking van het reguliere patroon nog steeds 50% hoger. In november is een verdere daling van de reisbewegingen tot rond 20% in de laatste week van november.

Met uitzondering van de week tussen kerstmis en nieuwjaar is voor het eerst de afgelopen weken sinds de afkondiging van de maatregelen medio maart 2020 dat de bewegingen naar wandelgebieden lager zijn dan het reguliere patroon. Dit is eerder toe te schrijven aan de weersomstandigheden in januari 2021. Veiligheid Naast de economische impact heeft de coronapandemie ook invloed op andere maatschappelijke terreinen zoals op de veiligheid. De politie publiceert voor elke maand het aantal geregistreerde misdrijven naar categorie. De vergelijking van de maandcijfers over 2020 laat met dezelfde maand één jaar eerder het volgende beeld zien.

Geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners

(bron: Politie Nederland, CBS) 6,50 6,00 5,50 5,00 4,50 4,00 3,50 3,00

gemeente Kerkrade 2019 gemeente Kerkrade 2020 Nederland 2019 Nederland 2020

maand

Zowel in de gemeente Kerkrade als op landelijk niveau wordt voor de maanden maart en april 2020 een duidelijke afname van het promillage geregistreerde misdrijven waargenomen. Wel kent Kerkrade over de hele linie relatief een hoger aantal misdrijven dan het landelijk gemiddelde, hetgeen toegeschreven kan worden aan de ligging van de gemeente in een sterk stedelijk gebied. Tussen mei en juli 2020 is een duidelijke toename van het promillage misdrijven in de gemeente Kerkrade geconstateerd. In het 3e Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 17

kwartaal vertoont het promillage in de gemeente een sterke fluctuatie rond 5 per duizend inwoners, terwijl landelijk circa 4 misdrijven per duizend inwoners wordt waargenomen. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de sterke fluctuatie van maand op maand beïnvloed wordt door de kleine aantallen misdrijven op gemeentelijk niveau. Vanaf september 2020 zet zich in de gemeente Kerkrade een geleidelijke daling in tot rond 4,5 misdrijven per 1.000 inwoners aan het eind van het verleden jaar, hetgeen vergelijkbaar is met het promillage eind 2019. Landelijk schommelt het promillage vanaf mei 2020 rond het niveau van één jaar eerder.

mutatie 2020 t.o.v. 2019 (%)

De ontwikkeling van de misdrijven in het afgelopen jaar vindt niet in gelijke mate over alle categorieën plaats. Van 4 relevante categorieën wordt de toe- dan wel afname in 2020 in vergelijking met één jaar eerder bekeken.

60,0

Geregistreerde misdrijven januari t/m december (bron: Politie Nederland, CBS)

40,0 20,0 0,0

gemeente Kerkrade

-20,0

Nederland

In de gemeente Kerkrade is het aantal diefstallen en inbraken in 2020 bijna 7% hoger dan één jaar eerder, terwijl landelijk ruimschoots 10% minder diefstallen plaatsvonden. De gewelds- en zedendelicten zijn zowel in de gemeente Kerkrade als in Nederland in 2020 enigszins gedaald. Terwijl in de gemeente Kerkrade de afname ruim 7% was, kende Nederland een geringere daling van circa 2%. De illegale handel van drugs is landelijk en voor Kerkrade dit jaar fors gegroeid ten opzichte van 2019. Het aantal registraties van illegale handel is binnen onze gemeente met 50% gestegen en Nederland kende een toename van rond 40%. Het aantal verkeersmisdrijven is vorig jaar in de gemeente Kerkrade 8% lager dan in 2019. In gelijke tred vertoont de landelijke ontwikkeling eveneens een daling van de verkeersmisdrijven. Naast de misdrijven spelen ook de meldingen van overlast bij het beleven van onveiligheid door de burgers een belangrijke rol. Voor het kalenderjaar 2020 worden de meldingen in de gemeente Kerkrade en Nederland vergeleken met dezelfde maanden één jaar eerder.

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 18

Meldingen overlast (bron: Politie Nederland, CBS) 4,50 4,00 per 1.000 inwoners

3,50 3,00 2,50

gemeente Kerkrade 2019

2,00

gemeente Kerkrade 2020

1,50

Nederland 2019

1,00

Nederland 2020

0,50 0,00

maand Vanaf maart t/m oktober is er sprake van meer meldingen in de gemeente Kerkrade van overlast ten opzichte van dezelfde maand van het voorgaande jaar. Daarentegen kent Nederland over het hele jaar 2020 in elke maand duidelijk meer meldingen van overlast dan in dezelfde maand één jaar eerder. Echter de gemeente Kerkrade kent relatief meer meldingen per 1.000 inwoners dan Nederland; dit hangt vermoedelijke samen met de sterk verstedelijkte omgeving in de regio. Het aantal meldingen per 1.000 inwoners houdt in 2020 in de gemeente Kerkrade in grove lijnen gelijke tred met de landelijke ontwikkeling. Vanaf augustus 2020 kent de gemeente Kerkrade een voortdurende daling van het aantal meldingen van overlast per 1.000 inwoners, terwijl Nederland in september pas afneemt na een lichte stijging in augustus. Naar categorie van overlast is de mutatie in 2020 ten opzichte van één jaar eerder in onderstaande grafiek weergegeven.

Meldingen overlast januari t/m december mutatie 2020 t.o.v. 2019 (%)

(bron: Politie Nederland, CBS) 80 70 60 50 40 30 20 10 0 -10 -20

gemeente Kerkrade Nederland

overlast verwarde persoon

overlast jeugd overlast drugs geluidshinder

overige overlast

De overlast veroorzaakt door verwarde personen steeg in de gemeente Kerkrade in 2020 met 30% ten opzichte van één jaar eerder. Landelijk beperkte de toename zich tot 18%.

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 19

Terwijl landelijk de overlast van de jeugd in het gehele jaar 2020 ruim driekwart hoger is dan in 2019, kent de gemeente Kerkrade nauwelijks meer meldingen in 2020 dan één jaar eerder. Daarentegen laat de gemeente Kerkrade bij overlast door drugs een stijging van bijna 30% in 2020 zien, echter de landelijke toename beperkt zich tot minder dan 15%. In de gemeente Kerkrade stijgt het aantal meldingen van geluidshinder tussen 2019 en 2020 met 15% niet sterk in vergelijking met Nederland, alwaar de toename bijna het drievoudige is, nl. bijna 45%. Terwijl de categorie ‘overige overlast’ in de gemeente Kerkrade in 2020 ten opzichte van 2019 enigszins afnam, is in Nederland sprake van een stijging met 13%. Na dit actuele statistische verslag in de vorm van de corona-monitor, volgt hieronder op volgorde van programma per corona gerelateerd onderwerp een inhoudelijke verdieping en, waar voorhanden, een financiële vertaling. C. Corona-gerelateerde onderwerpen Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Inhoudelijke component 0.1 Verkiezingen Nog nooit eerder in de Nederlandse geschiedenis is het voorgekomen dat een verkiezing georganiseerd moet worden, waarbij zoveel anders zal zijn dan normaal en waarbij de aanpassingen door de wetgever op zo’n laat tijdstip vastgesteld zijn c.q. worden.

Door de COVID-19 pandemie is ons leven flink veranderd en zal deze verkiezing als een unicum de geschiedenisboeken ingaan. Early voting, briefstemmen, afgiftepunten en voorzorgsmaatregelen zijn nieuwe begrippen in verkiezingsland en zullen hieronder verder worden toegelicht. Verschillende facetten van deze wijzigingen zullen op hoofdlijnen worden aangestipt. Achterliggende gedachte bij al deze wijzigingen is, de toestroom van kiezers zoveel mogelijk te spreiden/reduceren zodat het risico van besmetting met COVID-19 tot een minimum wordt beperkt. De organisatie van de aankomende 2e Kamerverkiezingen is ook voor Kerkrade een enorme klus. Om uw raad een goed beeld te schetsen van de vele aandachtspunten nemen wij u hieronder mee in een ruime uiteenzetting. Early Voting Door de Tijdelijke wet verkiezingen COVID-19 heeft de wetgever de mogelijkheid geschapen dat kiezers ook op maandag 15 maart 2021 en dinsdag 16 maart 2021 hun stem kunnen uitbrengen zodat meer spreiding mogelijk is i.v.m. de corona-pandemie. Hiervoor dienen de gemeenten een aantal stemlocaties in te richten afhankelijk van het aantal kiesgerechtigden in de gemeente. Voor Kerkrade houdt dit in dat er minimaal 4 stemlocaties dienen te worden ingericht voor early-voting.

Met onderstaande locaties is overeenstemming bereikt om aldaar op 15, 16 en 17 maart 2021 een stembureau in te richten: Hub, Theaterplein 30 ’t Patronaat, Ursulastraat 232 SocioProject, Terbruggen 16 ’t Westhoes, Anemonenstraat 16 Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 20

Op deze locaties zal een reguliere stemming plaatsvinden van 7.30 uur tot 21.00 uur. Het enige verschil zal zijn dat op de early voting dagen na 21.00 uur geen stemopneming zal plaatsvinden. De gesloten stembus zal na 21.00 uur moeten worden overgebracht onder begeleiding van 2 personen naar een beveiligde opslag. Het tellen van deze stemmen zal door aparte stembureaus op woensdag 17 maart 2021 vanaf 7.30 uur ter hand worden genomen. Uitslagen van de early voting dagen mogen wel pas op woensdag 17 maart 2021 na 21.00 uur bekend worden gemaakt. Briefstemmen Een tweede wijziging heeft plaatsgevonden door een aanpassing van de Tijdelijke wet verkiezingen COVID-19, waarin de mogelijkheid is geschapen tot briefstemmen voor kiesgerechtigden van 70 jaar en ouder. De doelgroep in Kerkrade bestaat uit ongeveer 7.900 kiesgerechtigden. Deze kiesgerechtigden wordt de mogelijkheid geboden om hun stem schriftelijk uit te brengen. Bij briefstemmen dient na aanmaken van het ROS (Register ongeldige stempassen) op vrijdag 12 maart 2021 na 17.00 uur een aanvang te worden gemaakt met de zogenaamde vooropneming. Hierbij worden de ontvangen enveloppen inzake briefstemmen geopend om de stempas te controleren op echtheid en vergelijking met ROS om uiteindelijk de identiteit van de kiezer te scheiden van zijn stembiljet (in gesloten envelop).

Dit proces zal worden voortgezet tot alle ingekomen briefstemmen zijn verwerkt. Het is ook mogelijk om de briefstemmen in te leveren bij een afgiftepunt. Hiervan moet er minimaal per gemeente een worden ingericht. Het is ons voornemen om afgiftepunten in te richten in de 4 wijken, oost, west, noord en centrum. Deze punten moeten bemenst worden omdat de briefstem in ontvangst moet worden genomen en voorzien moet worden van datumstempel en handtekening van ontvanger. De afgiftepunten moeten in de periode van 10 maart 2021 tot en met 16 maart 2021 operationeel zijn van 9.00 uur tot 17.00 uur en op 17 maart 2021 van 7.30 uur tot 21.00 uur. Op werkdagen zijn wij verplicht de afgiftepunten in te richten en het weekend is optioneel. Wij geven de voorkeur om afgiftepunten uitsluitend op werkdagen in te richten. Volmachten Nog een aanpassing om de toestroom van kiezers te verminderen is dat het bij deze verkiezing het iedere kiezer is toegestaan om i.p.v. maximaal 2 volmachten thans maximaal 3 volmachten uit te brengen. Stemlocaties Bij de laatste verkiezing voor het Europees Parlement in 2019 beschikten wij in Kerkrade over 29 stemlocaties. Door de COVID-19 pandemie was dit aantal bij aanvang van de werkzaamheden gereduceerd tot 9 stemlocaties.

Overheidsregels verbieden het gebruik van verzorgingstehuizen, tevens kunnen wij geen gebruik maken van de schoolgebouwen van de onderwijsstichting Movare en tot slot konden een aantal stemlocaties niet corona-proof worden ingericht. Na een uitvoerige zoektocht is het gelukt om het aantal stemlocaties aan te vullen tot 26. Ook dient vermeld te worden dat de lijst van stemlocaties niet als definitief beschouwd kan worden omdat door coronaomstandigheden de mogelijkheid bestaat dat stemlocaties op het laatste moment nog afvallen. Voorzorgsmaatregelen Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 21

Door de coronapandemie moeten er op alle verkiezingslocaties extra voorzorgsmaatregelen worden getroffen om de verkiezingen voor de kiezer maar ook voor de stembureauleden zo veilig mogelijk te maken. Alle stemlocaties dienen te beschikken over een aparte in- en uitgang zodat kiezers zich niet kruisen in de locaties en zullen de loopwegen voor de kiezers goed aangegeven moeten worden. Stembureauleden dienen op een onderlinge afstand van 1,5 meter te zitten en de stemhokken dienen met een meter tussenruimte te worden geplaatst. Verder moeten voor de stembureauleden kuchschermen aanwezig zijn, medische mondmaskers, faceshields, handschoenen, desinfecterende handgel en desinfectiematerialen om de handcontactpunten voortdurend te reinigen. Ook voor de kiezers zal bij de in- en uitgang van het stembureau desinfecterende handgel aanwezig zijn. De te gebruiken rode potloodjes worden aan de kiezer meegegeven en hoeven niet te worden geretourneerd. Tevens zal bij de ingang ook een voorraad mond/neusmaskers aanwezig zijn voor het geval dat een kiezer geen mond/neusmasker draagt bij aankomst bij het stemlokaal. Door een lid van het stembureau zal bij de ingang van het stemlokaal ‘crowd-control’ plaatsvinden.

Hieronder verstaan we dat gelet wordt op het dragen van mond/neusmaskers, het desinfecteren van de handen bij binnenkomst, vragen of de gezondheidscheck is nageleefd en dat zich niet te veel kiezers in het stemlokaal bevinden. De 1,5 metermaatregel zal altijd en overal in de stemlocaties in acht moeten worden genomen. Hiervoor zullen vloerstickers en andere voorzieningen aanwezig zijn. Een ander stembureaulid heeft tot taak continue de handcontactpunten in het stembureau te reinigen. De sanitaire voorzieningen behorend bij het stemlokaal zullen om de 4 uur gereinigd moeten worden. Hiervoor zijn de lokaalbeheerders benaderd of zij dit tegen vergoeding kunnen verzorgen. Daar waar dit niet mogelijk is zal dit via een extern bedrijf worden geregeld. Alles zal erop gericht zijn om voor zowel de stembureauleden als de kiezers een zo veilig mogelijke omgeving te creëren zodat ze hun werkzaamheden zo veilig mogelijk kunnen verrichten. Bemensing Regulier worden de stembureaus bemenst door uitsluitend ambtenaren van de eigen organisatie en zijn er in totaal 174 collega’s nodig. In deze coronapandemie bestaat de bezetting van een stembureau niet uit 3 maar uit 5 personen per shift en is er eenzelfde bezetting nodig is voor de early voting dagen.

Ook zijn er nog personen nodig voor de afgifte punten voor briefstemmen, de extra stembureaus voor tellen van early voting stemmen en de extra stembureaus voor de vooropening en het tellen van de briefstemmen. Omdat hier sprake is van een uitzonderlijke organisatie is een exacte opgave van het benodigd personeel niet mogelijk. Een voorzichtige inschatting zal er op neerkomen dat wij meer dan vierhonderd personen nodig hebben om deze verkiezing goed te kunnen organiseren. Er zal ook een reserve groep stembureauleden voorhanden moeten zijn omdat het niet ondenkbaar is dat stembureauleden in de aanloop naar de verkiezing om uiteenlopende redenen kunnen afhaken. Dit aantal zal ongeveer 10% bedragen van het aantal benodigd personeel. Bemensing uitsluitend met ambtenaren is dan ook niet mogelijk en er worden in de voorbereidingen oproepen gedaan om stembureauleden te werven. Dit verloopt tot op het moment van het schrijven van dit document voorspoedig. Randvoorwaarde voor de bezetting zal zijn dat per stembureau (2 shiften van 5 stembureauleden) per shift de voorzitter en minimaal 1 stembureau lid uit de ambtelijke organisatie komen. Het resterend personeel kan dus ambtenaar of burger zijn.

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 22

Financieel De tot nu toe geraamde kosten ca € 196.000,00 worden afgedekt door het reguliere budget verkiezingen aangevuld met de compensatiemiddelen van het Rijk. Overzicht stemlokalen 17 maart 2021 -

Hub, Theaterplein 30 (ingang Theaterplein) Continium, Museumplein 2 (ingang stationszijde) Gebouw D’r Prick, Pricksteenweg 1B Clublokaal KVC Oranje, Voorterstraat 80 ’t Patronaat, Ursulastraat 232 Café E jen Bouwerwei, Franciscanerstraat 44 Catharinahoes, Lambertistraat 12 Sportcafé Sporthal Rolduc, Rolduckerstraat 114 Parochiezaal, Directeur Geurtsstraat 9A Kerkgebouw, Nassaustraat (zaal rechts) Clublokaal v.v. Chevremont, Kaffebergsweg 4 P3 ’t Sjevemethoes, St. Pieterstraat 3 Centrum Op de Bies, Kapelaan Lochtmanstraat 3 Gebouw Scouting, Vincent van Goghplein 1 Autobedrijf Arsen, Eygelshovergracht 65 SocioProject, Terbruggen 16 (ingang grote zaal) Basisschool de Schatkist, Truytstraat 25 Clublokaal LHC, Anselderlaan 85 Clublokaal v.v. R.K.T.S.V., Seghemanstraat 30 Gymzaal Singelweg, Singelweg 5 ’t Sjtaaterhoes, Schaesbergerstraat 27 Dansschool Move, Krichelstraat 8 Spireahof, Spireastraat 38 ’t Westhoes, Anemonenstraat 16 Flexiforum, Spekhofstraat 15 (ingang via Elbereveldstraat) Verenigingsgebouw Heidsjer Trefpunt, Patronaatstraat 19

In totaal zijn er 26 stemlocaties beschikbaar voor de Tweede Kamer verkiezing. 0.2 Informatievoorziening aan inwoners In vergelijking met de vorige 7e raadsinformatiebrief van 12 januari 2021 hebben zich geen nieuwe ontwikkelingen voorgedaan. De in die brief opgenomen informatie is derhalve onverkort actueel. 0.3 Dienstverlening Burgerplein en Burgerlijke Stand Inhoudelijke component In vergelijking met de vorige 7e raadsinformatiebrief van 12 januari 2021 hebben zich geen nieuwe ontwikkelingen voorgedaan. De in die brief opgenomen informatie is derhalve onverkort actueel. 0.4 Raads- en commissievergaderingen Idem. Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 23

0.5 Facturen Idem. 0.6 Betekenis van de virusuitbraak voor de eigen organisatie Met betrekking tot de impact van de virusuitbraak op onze organisatie is het gestelde in de 7e en vorige raadsinformatiebrief van 12 januari 2021 nog steeds onverkort van kracht. De in de vorige raadsinformatiebrief genoemde notitie ‘Doorstart na corona’ zal einde februari 2021 door het college worden behandeld. Financiële component Dienstverlening Klant Contact Centrum Vanwege corona gerelateerde drukte bij het Klantcontact Centrum is gedurende de eerste 2 maanden van 2021 mankracht ingehuurd. De kosten hiervan bedroegen € 6.400,00. Parkeerboetes / Parkeergelden Voor 2021 is een bedrag van € 667.700 begroot aan parkeerinkomsten (parkeergelden, abonnementen vergunningen en parkeerboetes. De parkeergelden zijn bijgewerkt t/m week 5. De abonnementen worden maandelijks gefactureerd en de aanvragen van de vergunningen worden op aanvraag verstrekt. De BsGW draagt 1 keer per kwartaal de ontvangen parkeerboetes af. Aan de hand van de thans bekende gegevens is het niet mogelijk om een prognose te maken van het vermoedelijke tekort voor 2021.

Parkeergelden Abonnementen Vergunningen Parkeerboetes

Begroot 519.700,00 51.000,00 37.000,00 60.000,00 667.700,00

2021 Voorlopig rekening 12.868,70 7.577,76 28.141,53 0,00 48.587,99

Precariobelasting / Reclamebelasting In januari 2021 is besloten om de precario- en reclamebelasting 2020 met terugwerkende kracht niet te heffen. Voor het jaar 2021 is besloten om de ontwikkelingen de komende maanden af te wachten voordat precario- en reclamebelasting wordt geheven over 2021 en de tarieven voor precario- en reclamebelasting 2021 voorlopig te handhaven. In juni van dit jaar wordt de gemeenteraad gevraagd een besluit te nemen over hoe wordt omgegaan met deze belastingen in 2021. Beschermingsmaterialen In januari 2021 is voor een bedrag van € 1.000,00 beschermingsmaterialen, w.o. veiligheidsvesten en desinfecterende vloeistoffen aangeschaft.

Postbus 600 6460 AP Kerkrade Telefoon 045 – 567 67 67 Telefax 045 – 567 63 95

E-mail gemeentehuis@kerkrade.nl IBAN NL49 BNGH 0285 0044 84 BIC BNGHNL2G 24

Huisvesting ambtenaren Voor het covid-proof schoonhouden van de gemeentelijke gebouwen (Raadhuis, Stadskantoor, Activerium, Hammolenweg en Flexiforum) is in januari 2021 een bedrag van € 2.000,00 besteed. Totale tegenvaller € 9.400,00. Programma 1 Veiligheid 1.1 Veiligheidsregio Afgelopen januari heeft u kennis kunnen nemen van het verantwoordingsverslag van de voorzitter van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg over de GRIP 4 situatie “COVID-19” en de gelegenheid gehad om daarover vragen te stellen. Vanaf medio januari jongstleden informeert de burgemeester u wekelijks schriftelijk over de afstemming die plaats vindt met de andere burgemeesters van de Zuid-Limburgse gemeenten. De inzet van medewerkers ten behoeve van VRZL wordt in deze coronaperiode nog steeds gecontinueerd. 1.2 Lokale aanpak/handhaven maatregelen Vanaf medio januari informeert de burgemeester u wekelijks schriftelijk over diverse actualiteiten betreffende de lokale aanpak. Daarnaast heeft de burgemeester u via een presentatie in de Commissie AZM van 1 februari jongstleden geïnformeerd over de wijze waarop wordt omgegaan met de lokale bevoegdheden die de burgemeester toekomen en de eerste ervaringen met de toepassing daarvan.

Tijdens diezelfde commissievergadering heeft afstemming plaats gevonden over de wijze waarop de burgemeester u in de toekomst op de hoogte gaat houden met betrekking tot de wijze waarop de lokale bevoegdheden daadwerkelijk worden toegepast. Sinds de inwerkingtreding van de avondklok-maatregel per 23 januari jongsleden, dient ook deze maatregel lokaal gehandhaafd te worden. Dit gebeurt door politie en door onze gemeentelijke BOA’s. Het algemeen beeld is dat onze burgers zich goed aan deze maatregel houden. Sinds de inwerkingtreding van deze maatregel tot heden zijn door onze gemeentelijk BOA’s in totaal een twintigtal waarschuwingen en boetes gegeven. In de eerste periode na inwerkingtreding van de avondklok is het dienstrooster van de gemeentelijk BOA’s tijdelijk aangepast. Dit om het toezicht op de naleving van deze nieuwe maatregel effectiever te maken. Programma 2 Verkeer, vervoer en Waterstaat Inhoudelijke component 2.1 Openbaar vervoer Wendbare dienstregeling Arriva