2. Ontwerpbegroting 2027, gewijzigde begroting 2026, meerjarenraming 2028-2030 en Bankreglement van de Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg.

Nota van toelichting Kerkrade, 23 april 2026 Nummer: 26Tl029 Behorend bij ontwerpbesluit nummer: 26Rb032 Commissie: gezamenlijke commissie 9 juni 2026 Raadsvergadering, 1 juli 2026 Aangeboden door: het college, portefeuillehouder John Roland

Onderwerp Ontwerpbegroting 2027, gewijzigde begroting 2026, meerjarenraming 2028-2030 en Bankreglement van de Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg. Beslispunten 1. een neutrale zienswijze af te geven op de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028–2030 en begrotingswijziging 2026 aan het dagelijks bestuur van Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg; 2. kennis te nemen van de jaarrekening en het jaarverslag 2025; 3. kennis te nemen van het dashboard ontwerpbegroting Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg 2027; 4. in te stemmen met gewijzigd Bankreglement Kredietbank Limburg. Samenvatting Gemeente Kerkrade neemt deel aan verschillende gemeenschappelijke regelingen. Dit zijn publiekrechtelijke samenwerkingsverbanden. Deze regelingen zijn wettelijk verplicht om hun ontwerpbegroting naar de deelnemende gemeenteraden te sturen. De raden krijgen vervolgens de mogelijkheid om een zienswijze op deze begroting te geven. Deze nota ondersteunt de kaderstellende rol van de raad. Het doel is om uw raad in staat te stellen een weloverwogen zienswijze te formuleren op de begroting van de Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg.

Aanleiding Voor de uitvoering van gemeentelijke taken kan een gemeente kiezen voor een publiekrechtelijke samenwerking. Daarbij wordt een zelfstandige organisatie opgericht die taken uitvoert voor meerdere gemeenten. Dit gebeurt op basis van een

gemeenschappelijke regeling. Zo’n organisatie noemen we een GR (gemeenschappelijke regeling) of Verbonden Partij. Wanneer bevoegdheden aan een GR worden overgedragen, komt het gemeentebestuur meer op afstand te staan en heeft het minder directe invloed dan bij taken die de gemeente zelf uitvoert. Om toch grip te houden op de GR’en, maakt de gemeenteraad gebruik van de planningen controlcyclus (P&C-cyclus). De raad moet inzicht hebben in de financiën van de Verbonden Partij om hierop toezicht te kunnen houden. De Verbonden Partij is verplicht om: • Uiterlijk 30 april de kadernota voor het komende jaar ter kennisname aan de raad te sturen. Deze nota beschrijft de beleidsmatige en financiële uitgangspunten. •

Uiterlijk 30 april de voorlopige jaarrekening van het afgelopen jaar toe te sturen, gevolgd door de definitieve jaarrekening uiterlijk 15 juli. Deze jaarrekening laat zien wat er het voorgaande jaar beleidsmatig en financieel is gebeurd. Ten aanzien hiervan kan de raad geen zienswijze indienen.

•

Uiterlijk 12 weken voordat de ontwerpbegroting aan het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling wordt aangeboden deze toe te sturen aan de gemeenteraden. De raad mag hierop een zienswijze indienen en zo wensen of bedenkingen meegeven. De gemeenteraad kan de begroting echter niet goedkeuren of tegenhouden.

De begroting is voor de gemeenteraad een belangrijk middel om kaders te stellen. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen moet de ontwerpbegroting minimaal 12 weken voordat het Algemeen Bestuur (AB) de begroting behandelt, aan de raden worden toegestuurd. In deze periode kunnen de raden hun zienswijzen indienen bij het Dagelijks Bestuur (DB). Het DB moet vóór de besluitvorming door het AB schriftelijk en gemotiveerd reageren op alle ingediende zienswijzen. Vervolgens stelt het AB de begroting vast. Binnen twee weken na vaststelling, maar uiterlijk 15 september, moet de begroting worden toegestuurd aan Gedeputeerde Staten. De uitvoering van de activiteiten ligt volledig bij de Verbonden Partij; hierop kan geen zienswijze worden ingediend. In deze toelichting ligt de begroting van de Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg voor. Eerst worden de strategische ontwikkelingen beschreven die van invloed zijn op de uitvoering van de kerntaken. Daarna volgen de beleidsaanpassingen en nieuwe ontwikkelingen met financiële gevolgen voor de begroting. Dit betreft onder meer de effecten van CAO-wijzigingen, indexeringen en beleid dat al is vastgesteld. Tot slot wordt ingegaan op het totaalbeeld van de meerjarenraming 2028–2030, jaarschijf 2027, het totale begrotingsbedrag van de GR en de gevolgen hiervan voor onze gemeente. Historie 1.

Gezamenlijke commissie 12 juni 2025, behandeling ontwerpbegrotingen 2026 (link); 2. Raadsvergadering 2 juli 2025, afgeven GR-zienswijzen ontwerpbegroting 2026 (link). 3. Raadsinformatiebrief over de 2e begrotingswijziging 2025 versie F1.0 AB; Kadernota 2026-20230, vastgesteld door het AB d.d. 12 december 2025 (Link).

Voorstel 1. Wettelijke taak schuldhulpverlening Schuldhulpverlening is een wettelijke taak van de gemeente. Op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening zijn gemeenten verplicht om een plan op te stellen dat richting geeft aan de schuldhulpverlening. Het plan dient de hoofdzaken te bevatten van het door de gemeente te voeren beleid betreffende integrale schuldhulpverlening en het voorkomen dat inwoners schulden aangaan die ze niet kunne betalen. De wet verplicht gemeenten dus tot integrale schuldhulpverlening en preventie. De gemeente Kerkrade ziet schuldhulpverlening als een verzamelnaam voor de aanpak met drie pijlers: • Preventie: voorkomen en tijdig signaleren van risicovolle en problematische schulden. • Stabilisatie: beheersbaar maken van financiële problemen door inkomsten en uitgaven in evenwicht te brengen en te houden (schuldenrust). • Schuldregelen: duurzaam oplossen van problematische schulden. 2. De strategische ontwikkelingen. Door middel van een herijking van de missie, strategie en kernwaarden van de eigen organisatie alsmede het moderniseren van de bekostigingssystematiek zorgt Kredietbank Limburg ervoor dat zij in staat is om ook de komende jaren tegemoet te komen aan veranderende vraagstukken en financiële uitdagingen binnen het eigen werkgebied. Dit vindt zijn uitwerking in de voorliggende ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030.

De uitgangspunten zoals vastgelegd in de vastgestelde KBL kadernota 20262030 dienen als richting gevend startpunt. Dit levert het nu volgende samenvattende beeld op voor de planperiode 2027-2030. Vanuit de genomen bestuurlijke besluiten op het vlak van strategie en bekostiging blijft KBL binnen haar werkgebied een krachtige en verbindende rol spelen in het ondersteunen van inwoners met financiële problemen. Kredietbank Limburg blijft werken aan een solide en transparante basis, waarin ze inwoners perspectief bieden en financiële rust brengen. Het bestuur van KBL heeft in 2025 ingestemd met een nieuwe bekostigingsstructuur voor de GR-gemeenten. Deze worden gehanteerd met ingang van de eerste begrotingswijziging 2025 en begroting 2026. Deze resulteerde in eerste instantie op een overschot voor 2026. De begroting 2025 was bewust strak en ambitieus opgesteld. Zo is er voor gekozen om de tarieven voor 2025 niet te wijziging ten opzichte van 2025 (geen indexering). Ook zijn diverse stelposten voor onvoorziene kosten gereduceerd en is het KBL-weerstandvermogen vertrekt. Uw raad is op 18 december 2025 door middel van een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de 2e begrotingswijziging 2025, versie F1.0 AB; Kadernota 2026-20230, vastgesteld door het AB d.d. 12 december 2025 (Link).

De combinatie van lagere opbrengsten en hogere kosten in samenhang met de toegelichte noodzakelijke administratieve wijzigingen leidt tot een exploitatie te kort. Dit te kort is gedekt uit het aanwezige KBL-weerstandsvermorgen. Hierdoor bleven de financiële gevolgen voor de vijf deelnemende gemeenten nihil. De gemeentelijke bijdragen bleven ongewijzigd. Wanneer de begrotingswijziging 2026 wordt vergeleken met de ontwerpbegroting 2026 (zoals op gesteld in het voorjaar 2025), dan is er sprake van een stijging van lasten, grotendeels als gevolg van de nu voorziene tijdelijke ontwikkelingen (rondom de hogere personele lasten en rondom het traject ‘Samen op weg’). Deze kosten stijgingen zijn van tijdelijk aard voor de periode 2026/2027, hierna vallen deze weg. In de ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 is dit dan ook als zodanig verwerkt.

3.

Bankreglement Gemeenschappelijke Regeling Kredietbank Limburg

In juli 2025 heeft de NVVK (branchevereniging voor financiële hulpverleners), in samenwerking met een aantal andere kredietbanken en het Waarborgfonds Saneringskredieten, het model-bankreglement herzien en gepubliceerd. Dit was voor Kredietbank Limburg aanleiding om haar huidige bankreglement te actualiseren. Kredietbanken gebruiken het model-bankreglement van de NVVK als basis en passen het aan naar hun eigen producten en beleid. Op grond van art. 4:37 lid 1 Wet op financieel toezicht (Wft) dient het bankreglement te worden vastgesteld door de betrokken gemeenteraden van de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten. Zodoende wordt het gewijzigde Bankreglement Kredietbank Limburg ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad van gemeente Kerkrade. Een bankreglement is verplicht voor kredietbanken. Dat staat in art. 4:37 lid 1 van de Wet op het financieel toezicht (Wft). Artikel 4:37 van de Wft benoemt welke regels moeten worden opgenomen in het bankreglement. Het bankreglement betreft de voorschriften voor het “aanbieden van krediet”. De voorschriften daarin moeten overeenkomen met de regels die in de genoemde artikelen van de Wft, het Burgerlijk Wetboek en de Wet op het consumentenkrediet (Wck) staan. Art.

4:37 lid 1 Wft luidt als volgt: Voor de bedrijfsvoering van een gemeentelijke Kredietbank wordt een reglement vastgesteld door het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) of, indien de gemeentelijke Kredietbank is ingesteld door middel van het treffen van een gemeenschappelijke regeling, door de betrokken gemeenteraden van de aan de regeling deelnemende gemeenten, waarin voor het aanbieden van krediet in het kader van het uitoefenen van haar publieke taak ten minste voorschriften staan opgenomen die overeenkomen met het ingevolge de afdelingen 4.2.1, 4.2.2, en 4.2.3, de artikelen 4:32 en 4:33, paragraaf 4.3.8.1. en titel 2A, afdeling 2, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en Hoofdstuk V van de Wet op het consumentenkrediet bepaalde. Op grond van art. 2:60 lid 1 Wft is het verboden in Nederland zonder een daartoe door de Autoriteit Financiële Markten verleende vergunning krediet aan te bieden. Deze bepaling is niet van toepassing op kredietbanken, mits zij voldoen aan art. 4:37 lid 1 Wft. Met andere woorden: beschikt een kredietbank niet over een bankreglement (en voldoet daarmee niet aan art. 4:37 lid 1 Wft), dan mag die kredietbank geen krediet aanbieden zonder een AFM-vergunning. Dit besluit heeft geen financiële gevolgen. 4. Een toelichting op specifieke ontwikkelingen die financiële gevolgen hebben voor de uitvoering van de kerntaken.

De jaarrekening 2025 sluit voor gemeente Kerkrade af met een positief resultaat van €43.770, grotendeels dankzij een terugontvangst van €91.104 op achtergestelde leningen. De begrotingswijziging 2026 laat een stijging zien ten opzichte van de oorspronkelijke ontwerpbegroting 2026. Ook de begroting 2027 valt hoger uit door hogere bestaans- en verbruikslasten. Hoewel de meerjarenraming 2028–2030 een dalende totaalbijdrage laat zien dankzij verwachte doelmatigheidseffecten van 'Samen op weg', is de daling geringer dan waarvan in de interne begroting van gemeente Kerkrade werd uitgegaan op basis van de vorige KBL-ontwerpbegroting. Dit resulteert in een aanhoudend begrotingsnadeel. Daarnaast wordt de raad in de gelegenheid gesteld om een gemotiveerde zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028–2030 van de Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in

Limburg. Deze zienswijze wordt aangeboden aan het dagelijks bestuur, zodat deze kan worden meegenomen in de definitieve besluitvorming door het Algemeen Bestuur van de GR Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg op 10 juli 2026. Voorstel tot afgeven neutrale zienswijze. De begroting 2027 van de GR Kredietbank Limburg hanteert de nieuwe bekostigingsstructuur, waarbij de gemeentelijke bijdrage is opgebouwd uit verbruikslasten en bestaanslasten. Hoewel de verbruikslasten voor Kerkrade de komende jaren toenemen als gevolg van indexatie, dragen dalende bestaanslasten bij aan een demping van de totale stijging van de gemeentelijke bijdrage. Tegelijkertijd is de geraamde meerjarige gemeentelijke bijdrage hoger dan eerder voorzien op basis van de begrotingsstukken van vorig jaar, hetgeen resulteert in een negatief begrotingsverschil voor de komende jaren. De hernieuwde bekostigingsstructuur biedt echter, in samenhang met het verandertraject "Samen op Weg", een concrete basis om efficiency- en doelmatigheidseffecten te realiseren en de bestaanslasten van de regeling structureel te reduceren. Gelet op deze afweging, waarbij de financiële opgave wordt erkend én de ingezette koers als positief wordt beschouwd, wordt uw raad voorgesteld een neutrale zienswijze af te geven op de begroting 2027 van de GR Kredietbank Limburg.

Kanttekeningen Gemeenten krijgen de komende jaren landelijk te maken met een korting op het gemeentefonds. Daardoor moet ook de gemeente Kerkrade zoeken naar noodzakelijke bezuinigingen. In de zienswijzen op de ontwerpbegrotingen 2025 en 2026 is de gemeenschappelijke regelingen al gevraagd om, als verlengd lokaal bestuur, hun verantwoordelijkheid te nemen binnen deze krappe financiële kaders. Ook in de huidige zienswijzenbrieven over de begrotingen 2027 van alle gemeenschappelijke regelingen is een uniforme passage opgenomen. Hierin wordt opnieuw gevraagd om noodzakelijke bezuinigingen door te voeren, zowel in de bedrijfsvoering als, waar nodig, in de kerntaken van de organisatie.

Financiën Gemeenten krijgen de komende jaren landelijk te maken met een korting op het gemeentefonds. Met name voor de periode na 2027 zijn de vooruitzichten nog onzeker. Daardoor staat ook de gemeente Kerkrade voor een grote financiële opgave. Het ravijnjaar is opgeschoven van 2026 naar 2028. In samenspraak met de raad is reeds een aantal maatregelen genomen om de meerjarige begrotingstekorten vanaf 2028 deels terug te dringen tot meer behapbare proporties. Dit in de veronderstelling dat het Rijk gemeenten toch nog verder tegemoet zal (moeten) komen gelet op de maatschappelijke effecten van verdere gemeentelijke bezuinigingen. In de zienswijzen op de ontwerpbegrotingen 2025 en 2026 zijn de GR’en al gevraagd om, als verlengd lokaal bestuur, hun verantwoordelijkheid te nemen binnen deze krappe financiële kaders. De komende periode blijft echter financieel onzeker en er blijft sprake van steeds nieuwe ontwikkelingen, zowel internationaal, nationaal als lokaal die elk hun impact kunnen hebben. Het valt niet uit te sluiten dat er aanvullende maatregelen genomen moeten worden om de meerjarenbegroting volledig sluitend te krijgen. Ook in de huidige zienswijzenbrieven ten aanzien van de begrotingen 2027 van alle GR’en is derhalve een uniforme passage opgenomen.

Hierin worden GR’en opnieuw gevraagd om noodzakelijke bezuinigingen door te voeren, zowel in de bedrijfsvoering als, waar nodig, in de kerntaken van de organisatie. Jaarrekening 2025 De jaarrekening 2025 sluit af met een positief resultaat van €43.770 voor de gemeente Kerkrade. Hoewel de gerealiseerde verbruikslasten iets hoger uitvielen dan geraamd in de begrotingswijziging 2025, wordt dit resultaat met name bepaald door de terugontvangst van €91.104 op achtergestelde leningen. Deze terugontvangst, reeds aangekondigd in het voorgaande jaar, maakt het jaarrekeningresultaat over 2025 per saldo positief. Begrotingswijziging 2026 De eerste begrotingswijziging 2026 is €1.128.497 hoger dan de vastgestelde ontwerpbegroting 2026 (totaal GR), te weten: 1. Hogere bestaanslasten: + €461.969, als gevolg van enerzijds hogere salariskosten door cao-wijzigingen en aanhoudend ziekteverzuim en anderzijds incidentele lasten voor de uitvoering van het verandertraject 'Samen op weg’. Deze lasten worden zowel via de verbruikstarieven als de bestaanslasten vertaald in de begroting. 2. Hogere verbruikslasten: + €666.528, voornamelijk als gevolg van inflatiecorrecties en incidentele lasten voor de uitwerking en uitvoering van he traject ‘Samen op weg’. Deze lasten worden zowel via de verbruikstarieven als de bestaanslasten vertaald in de begroting.

De eerste begrotingswijziging 2026 leidt voor gemeente Kerkrade in eerste instantie tot een negatieve impact op de gemeentebegroting van €291.550. Dit is grotendeels reeds gedekt vanuit de participatiemiddelen, waardoor voor het jaar 2026 een saldo van €29.562 negatief resteert. Begroting 2027

De begroting 2027 is € 919.170 hoger dan de jaarschijf 2027 in de ontwerpbegroting 2026 (totaal GR), te weten: 1. Hogere bestaanslasten: + €64.000, als gevolg van hogere vaste organisatiekosten door cao-indexatie, hogere personeelslasten door aanhoudend ziekteverzuim en hogere afschrijvingen door ICT-investeringen in het kader van 'Samen op weg'. 2. Hogere verbruikslasten: + €855.170, als gevolg van zowel hogere tarieven door indexatie als hogere volumes (Q) dan eerder voorzien. Meerjarenraming 2028-2030 Uit de meerjarenraming van KBL blijkt dat de totaalbijdrage voor gemeente Kerkrade jaarlijks afneemt. Vanaf 2028 dalen de bestaanslasten namelijk als gevolg van voorziene doelmatigheidseffecten van het verandertraject 'Samen op weg'. Daartegenover staat dat de verbruikslasten jaarlijks stijgen, met name vanwege indexatie. De resulterende daling van de totaalbijdrage is daarmee geringer dan waarvan in de interne begroting van gemeente Kerkrade werd uitgegaan op basis van de vorige KBL-ontwerpbegroting. Per saldo resulteert dit over de periode 2027-2030 naar verwachting jaarlijks in een begrotingsnadeel. Samengevat hebben de begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027 e.v. voor Kerkrade de volgende financiële consequenties: 2026

2027

2028

2029

2030

Gemeentebegroting

2.169.800

1.981.500

2.059.500

2.059.500

2.059.500

Begroting GR

2.199.362

2.233.148

2.205.741

2.137.040

2.157.038

Financiële consequenties

-29.562*

-251.648

-146.241

-77.540

-97.538

*De eerste begrotingswijziging 2026 leidde voor gemeente Kerkrade in eerste instantie tot een negatieve impact op de gemeentebegroting van €291.550. Dit is intern grotendeels al gedekt vanuit de participatiemiddelen, waardoor voor het jaar 2026 een saldo van €29.562 negatief resteert. Maatschappelijke betrokkenheid De ontwerpbegroting en de zienswijze van onze gemeente kunnen via de gemeentelijke kanalen door belanghebbenden worden ingezien. Dit is de participatietrede Informeren. Vervolg De begroting 2027 is in de vergadering van het Dagelijks Bestuur op 26 maart 2026 behandeld. De aanbiedingsbrief is op 18 april 2026 ontvangen. Vanaf die datum geldt de wettelijke termijn van 12 weken. De jaarrekening en het jaarverslag 2025 worden ter kennisname voorgelegd. Voordat de begroting wordt vastgesteld, vindt een terugkoppeling plaats. Het Dagelijks Bestuur laat dan schriftelijk en gemotiveerd weten hoe het de zienswijzen beoordeelt en tot welke conclusies dit heeft geleid.

Het Algemeen Bestuur stelt de ontwerpbegroting 2027 vast op (…). Uiterlijk twee weken na die vaststelling, maar in ieder geval vóór 15 september, wordt de begroting toegestuurd aan Gedeputeerde Staten. Evaluatie In de jaarrekening zal de Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg. De Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg verantwoording afleggen over realisatie van de ontwerpbegroting voorgenomen strategische plannen en financiële ontwikkelingen. Bijlagen 1. Ontwerpbesluit Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg 2. Nota van Toelichting Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg 3. Concept-Zienswijzebrief Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg 4. Dasboard Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg 5. De Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg, begrotingswijzigingen] – indien van toepassing 6. De Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg, ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 7.

De Gemeenschappelijke Regeling voor Sociale Kredietverlening en Schuldhulpverlening in Limburg, voorlopige jaarrekening en jaarverslag 2025 8. Bankreglement Kredietbank Limburg