2.01.AB.230330.Jaarstukken 2022 KBL.pdf

Openbaar lichaam

Jaarstukken 2022

30 maart 2023

_____________________________________________________________________________________________ 1

Jaarstukken 2022

Inhoudsopgave Jaarverslag

3

Voorwoord Financieel resultaat over 2022 Economische situatie Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Organisatie en ontwikkelingen Controlling Dienstverlening 2022 Kerngegevens

3 4 5 6 6 10 12 14 16 16 16 28

Jaarrekening 2022

29

Balans per 31 december 2022 (na resultaatbestemming) Overzicht van baten en lasten 2022 Toelichtingen: Grondslagen voor de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling Toelichting op de balans Toelichting op het overzicht van baten en lasten Analyse afwijkingen t.o.v. de begroting Begrotingsrechtmatigheid Verdeling van de lasten in directe kosten en overhead Overzicht van structurele en incidentele baten en lasten Kasstroomoverzicht Wet normering bezoldiging topfunctionarissen Bijlage taakvelden Ondertekening jaarrekening

Overige gegevens

30 31 32 32 35 46 53 54 55 56 57 58 60 61

62

Statutaire bepalingen betreffende resultaatbestemming Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

62 63

Bijlagen niet behorende bij de jaarrekening

67

_____________________________________________________________________________________________ 2

Jaarstukken 2022

Jaarverslag Het Bestuur van het Openbaar Lichaam Kredietbank Limburg biedt hierbij zijn jaarrekening aan voor het boekjaar dat is geëindigd op 31 december 2022. In dit jaarverslag zijn ook de verplichte paragrafen opgenomen zoals deze zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).

Voorwoord We kijken terug op een bewogen jaar. Na jaren waarin het leven bepaald werd door de pandemie werd een terugkeer naar een meer normale situatie in 2022 mogelijk. De Russische invasie van Oekraïne brengt ook hier echter uitdagingen met zich mee. De gestegen prijzen van vooral energie en boodschappen gaan aan niemand voorbij. In ons contact met inwoners zien we een beeld van een langzaam stijgende vraag naar hulp. Er wordt hard gewerkt om mensen zo goed mogelijk te helpen. Daarbij is het zaak dat we zo vroeg mogelijk in contact komen. Hoe eerder we samen kunnen werken aan een oplossing, hoe beter. Daarmee voorkomen we dat schulden groter en problematisch worden, en komt perspectief op een schuldenvrij leven. Eind vorig jaar maakt de gemeente Heerlen bekend dat zij uit de samenwerking van de Kredietbank Limburg willen treden. Per 1 januari 2024 zal dat daadwerkelijk gebeuren. Het komende jaar werken we samen aan een voor beide partijen goede afhandeling. Uiteraard staat de continuïteit van de dienstverlening, de belangen van onze cliënten en aandacht voor onze medewerkers voorop in het uittredingsproces. We zullen rekening houden met elkaars belangen en tijdig en zorgvuldig communiceren. Daarmee sluiten we een veranderlijk jaar af. We houden de focus op het voorkomen en oplossen van schuldenproblematiek.

Dat doen we uiteraard niet alleen maar samen met onze gewaardeerde partners.

Mevrouw J. Bühler Voorzitter Bestuur Kredietbank Limburg Geleen, april 2023

_____________________________________________________________________________________________ 3

Jaarstukken 2022

Financieel resultaat over 2022 In 2022 heeft KBL gebruik gemaakt van een begrotingswijziging. Conform afspraak in het bestuur wordt jaarlijks aan het begin van het begrotingsjaar een begrotingswijziging opgesteld, indien daartoe aanleidingen zijn. Door Corona werd KBL geconfronteerd met minder dienstverlening dan we hadden ingeschat. De begrotingswijzing resulteerde in minder ingecalculeerde opbrengsten en kosten t.o.v. de primaire begroting. Het bestuur heeft in maart 2022 besloten de gecalculeerde voorschotten te verrekenen met de feitelijke dienstverlening. In december 2022 is door het bestuur besloten dat er geen verrekening plaatsvindt met de betaalde voorschotten. Het saldo van baten en lasten conform de primaire begroting en 1e begrotingswijziging 2022 was € 0. Bij de 1e begrotingswijziging was rekening gehouden met een bijdrage van GRgemeenten in het exploitatieresultaat € 612.000. Het positieve exploitatieresultaat over 2022 vóór toevoeging aan de reserve bedraagt € 17.000. Samenvattend: Qua omzet is een stijgende lijn te zien ten opzichte van 2021. Echter deze is lager dan begroot voor 2022. Daarnaast is de stijging aan de lastenkant hoger dan de stijging aan de batenkant, te verklaren door de energiecrisis, de oorlog in Oekraïne en de inflatie.

De feitelijke bedrijfsopbrengsten (exclusief de mutatie in de voorziening en verrekening van het negatieve exploitatieresultaat) zijn in 2022 € 183.000 hoger dan in 2021 (€ 10.341.000 t.o.v. € 10.158.000).

Preventie, vroegsignalering en educatie (incl. projecten) Instroom en diagnose Sociale kredietverstrekking (intake) Budgetbeheer Budgetbeheer Maatwerk Bewindvoering Schuldenaanpak Nazorg Overige bedrijfsopbrengsten Rentemarge Totaal

€ 258.000 € 25.000€ 19.000 € 59.000 € 121.000 € 32.000 € 258.000€ 9.000 € 133.000€ 101.000 € 183.000

Bovenstaande resultaten worden grotendeels beïnvloed door het besluit van het bestuur van KBL de in rekening gebrachte voorschotten niet te verrekenen met de gerealiseerde dienstverlening. De overuitputting van de voorschotten is in rekening gebracht, evenals de 90% clausule m.b.t. de DVO’s van niet-GR gemeenten. De dienstverlening stagneerde in 2022 als gevolg van het COVID-19 virus. De lasten zijn in 2022 met € 701.000 gestegen ten opzichte van 2021 (€ 10.945.000 t.o.v. € 10.245.000).

_____________________________________________________________________________________________ 4

Jaarstukken 2022

Salarissen WW-uitkeringen Inhuur medewerkers Overige personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Bureau/administratielasten Beheerslasten Mutatie voorziening kredietport. Mutatie voorziening bovenwettelijke vak. dagen Totaal

€ 53.000 € 39.000€ 160.000 € 39.000 € 7.000 € 33.000 € 76.000 € 158.000 € 1.000 € 213.000 € 701.000

Economische situatie Uit de halfjaarlijkse cijfers van de Nederlandse Bank (december 2022) blijkt dat de Nederlandse economie in de tweede helft van 2022 in een beperkte krimp terecht is gekomen. Als oorzaken worden genoemd de hoge inflatie en de lagere groei van de wereldhandel. De verwachting is dat in 2023 de economie zich stabiliseert met een groei van het bruto binnenlands product van 0,8%. Na de inflatie van gemiddeld 11,5% in 2022 wordt een inflatie in 2023 verwacht van 4,9%. In 2024 zou die dan uit moeten komen op 5%. Het netto besteedbaar inkomen van mensen zal waarschijnlijk niet meer gaan worden waardoor de kans op schuldenproblematiek zal toenemen. De arbeidsmarkt blijft ook de komende jaren nog krap maar de werkloosheid zal wel licht gaan toenemen. Gezien alle onzekerheden die er zijn geeft de Nederlandse Bank ook duidelijk aan dat de onzekerheid rondom deze raming groot is.

Financiële impact COVID-19 virus Het Algemeen Bestuur heeft op 16 december 2022 alsnog besloten de voorschotten niet te verrekenen op basis van mogelijk lagere gerealiseerde dienstverlening. Mede hierdoor heeft dit jaar geresulteerd in een (vrijwel) neutraal exploitatieresultaat van KBL. Terugbetaling van de voorschotten vanwege onderbenutting zou een begrotingswijziging impliceren, die uiteindelijk (gezien de scheefgroei tussen opbrengst en lasten) aan het eind van het jaar weer tot een negatieve exploitatie leidt. Dat zou weer tot gemeentelijke extra bijdragen hebben geleid. Onderstaand volgt een overzicht van de voorschotten vs. de realisatie in 2022:

Voorschot Realisatie Totaal

Brunssum

Voorschotten vs realisatie 2022 Heerlen Kerkrade Landgraaf

Maastricht

294.000 231.680 62.320

1.530.000 1.168.363 361.637

2.279.000 2.022.199 256.801

1.363.000 1.273.314 89.686

367.000 358.120 8.880

SittardGeleen 2.078.000 2.082.008 4.008-

Totaal 7.911.000 7.135.685 775.315

Een specificatie is opgenomen op pag. 67 (Bijlage niet behorende bij de jaarrekening).

_____________________________________________________________________________________________ 5

Jaarstukken 2022

Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt onder weerstandscapaciteit verstaan: “de middelen en mogelijkheden waarover provincies of gemeenten beschikken om niet begrote kosten te dekken.” De weerstandscapaciteit bestaat uit vier componenten: • Het eigen vermogen • De voorzieningen • De onbenutte belastingcapaciteit • De ruimte op de begroting Voor KBL betekent dit concreet dat de weerstandscapaciteit gelijk is aan het eigen vermogen, zoals dit op de balans wordt vermeld. Het begrip risico wordt gedefinieerd als het gevaar voor schade of verlies als gevolg van interne en externe omstandigheden, dan wel als gebeurtenissen waarvan de kans bestaat dat ze optreden en negatieve gevolgen met zich mee kunnen brengen. Het gaat daarbij om de volgende risico’s: • Risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd, omdat het niet mogelijk is een redelijke schatting van het bedrag van de schade of het verlies te maken; • Risico’s die niet tot afwaardering van activa hebben geleid en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot het balanstotaal of het eigen vermogen.

Conform de statuten van de GR dient door het Algemeen Bestuur het maximale weerstandsvermogen (Eigen vermogen) te worden vastgesteld. Het betreffende artikel 30 lid 3 luidt als volgt: “Indien en voor zover de in het vorig lid bedoelde reserverekening een door het algemeen bestuur te bepalen bedrag overschrijdt, wordt het batig saldo in lid 1 bedoeld uitgekeerd aan de gemeenten op de basis, vermeld in lid 5.” Dit betekent concreet dat, indien het eigen vermogen een bepaalde hoogte overschrijdt, het meerdere wordt uitgekeerd aan de GR-deelnemers cf. de GR-methode. Deze vastgestelde hoogte is gelijk aan 6% van de exploitatielasten (exclusief mutatie voorzieningen). Het weerstandsvermogen is gelijk aan 6% van de exploitatielasten (exclusief mutatie voorzieningen), zoals besloten tijdens de Bestuursvergadering d.d. 19 januari 2012. Voor 2022 zou het maximale weerstandsvermogen € 643.000 mogen bedragen. Het eigen vermogen bedraagt ultimo 2022 € 17.000 zodat er over 2022 geen terugbetalingsverplichting is conform de statuten van de GR artikel 30 lid 3b. Ten behoeve van de begroting 2022 is door KBL een risico-inventarisatie opgesteld. De samenvatting van de uitkomsten hiervan wordt in onderstaande risicoparagraaf beschreven waarnaar wij verwijzen. Deze risico-inventarisatie resulteert in een totaalbedrag van mogelijke financiële risico’s ad € 390.000.

_____________________________________________________________________________________________ 6

Jaarstukken 2022

Risicoparagraaf Onderstaand wordt in beknopte vorm de risico-inventarisatie van KBL weergegeven met daarbij een inschatting van de mogelijke (financiële) consequenties. Geen van de genoemde risico’s heeft zich in het afgelopen jaar in ernstige mate voorgedaan. In dit jaarverslag kunt u in de toelichting op de baten en lasten lezen, hoe de verschillende posten zich ontwikkeld hebben in 2022 en hoe hierop gestuurd is als dat noodzakelijk was. 1. Diensttijdtoelage Er is geen rekening gehouden met een mogelijke toepassing van de diensttijdtoelage. Hiervoor is overleg gaande met het GO. Dit risico heeft zich in 2022 niet voorgedaan en kan komen te vervallen in de toekomst. 2. Stratech De laatste releases van het primaire systeem Stratech hebben verbeteringen opgeleverd. Het risico wordt beperkt door wekelijks overleg en strakke afspraken met de leverancier te maken over plannen van aanpak die in een goed werkend en ondersteunend systeem moeten gaan resulteren. Het maximale risico is geschat op € 200.000 en dat zou betekenen dat we (deels) afscheid nemen van Stratech en opnieuw moeten aanbesteden. Dit risico heeft zich in 2022 niet voorgedaan. 3. Verkoop kantoorpand KBL Medio 2022 is het kantoorpand van KBL verkocht aan een commerciële vastgoedbeheerder. Dit heeft wellicht financiële consequenties welke momenteel worden onderzocht.

De gemeente Sittard-Geleen zal de faciliteiten zoals energie en schoonmaak etc. blijven leveren aan KBL. 4. AVG Door de invoering van de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) op 25 mei 2018 worden er hogere eisen gesteld aan de beveiliging van persoonsgegevens. Het risico op datalekken is aanzienlijk en kan worden bestraft met hoge boetes. Het risico wordt door KBL beperkt door informatiemanagement en cybersecurity continu te optimaliseren. Dit risico heeft zich in 2022 niet voorgedaan. 5. Flexibele schil van medewerkers in relatie tot WW-uitkeringen Van de organisatie wordt gevraagd flexibel om te gaan met de fluctuerende vraag naar dienstverlening van de opdrachtgevers. Daarom is het in stand houden van een flexibele schil van medewerkers noodzakelijk. Het werken met jaarcontracten en het aansluitend niet meer verlengen daarvan kan leiden tot WW-uitkeringen. KBL betaalt deze uitkeringen zelf omdat ze eigenrisicodrager is.

_____________________________________________________________________________________________ 7

Jaarstukken 2022

KBL beperkt bovengenoemde risico’s door het optimaal afstemmen van de formatie op de gevraagde dienstverlening. Maandelijks wordt de benodigde formatie bewaakt en waar nodig bijgestuurd. Onderlinge uitwisseling van formatie bij over- of onderbezetting tussen de regio’s wordt ook toegepast. Daarnaast wordt er een re-integratiebedrijf met succes ingeschakeld om mensen van werk naar werk te begeleiden. Dit risico heeft zich in 2022 niet voorgedaan. 6. Aanslag vennootschapsbelasting Met ingang van 1 januari 2016 is de vennootschapsbelastingplicht voor overheidsbedrijven een feit. Ook op KBL is deze nieuwe wetgeving in beginsel van toepassing. Middels een inventarisatie in samenspraak met fiscalisten van een externe adviseur en drie andere kredietbanken in Nederland zijn de gevolgen voor KBL inzichtelijk gemaakt. De uiteindelijke fiscale positie voor de vennootschapsbelasting is in december 2016 formeel afgestemd met de Belastingdienst. De Belastingdienst heeft in een brief d.d. 28 februari 2017 geantwoord dat er over 2016, als gevolg van het negatieve exploitatieresultaat, geen belastingheffing voor de vennootschapsbelasting is ontstaan. Dit zal jaarlijks worden bezien. De verwachting is dat ook over 2022 geen belastingheffing zal ontstaan. 7. Renterisico’s De onrust op de financiële markten kan resulteren in een rentestijging.

De kans dat de huidige historisch lage rentepercentages op termijn zullen gaan stijgen is aanwezig. Het risico is beperkt omdat KBL in 2022 geen geldleningen heeft. Het risico is beperkt tot het saldo van de rekening-courant. Dit risico heeft zich in 2022 beperkt voorgedaan door de negatieve rente welke de BNG tijdelijk in rekening heeft gebracht. Er zijn geen indicaties dat het risicoprofiel zal toenemen de komende periode. 8. Inklinken van de kredietportefeuille De kredietportefeuille werd jaren gestaag kleiner, wat resulteerde in lagere renteopbrengsten. Met de opdrachtgevers is medio 2019 afgesproken meer saneringskredieten te verstrekken als instrument van schuldhulpverlening als dit voor de klant het beste alternatief is. Hierdoor wordt het risico van verder inklinken van de kredietportefeuille verkleind maar bovenal worden klanten hierdoor nog beter geholpen. Dit risico heeft zich in 2022 niet voorgedaan. De kredietportefeuille is in 2022 ca. € 800.000 gestegen, met name door het verstrekken van saneringskredieten. 9. Aansprakelijkheidsrisico’s De aansprakelijkheidsrisico’s, voor zover alle risico’s bekend zijn, worden grotendeels afgedekt door de bedrijfs- en beroepsaansprakelijkheidsverzekeringen. In onderstaande tabel zijn de mogelijke financiële consequenties weergegeven van de hierboven beschreven risico’s:

_____________________________________________________________________________________________ 8

Jaarstukken 2022

Risico

Maximaal fin. gevolgen

Kans

Perc.

Financieel risico

250.000 200.000 100.000 100.000 50.000 50.000 15.000 10.000 -

Hoog Laag Middel Middel Middel Laag Hoog Laag

75% 25% 50% 50% 50% 25% 75% 25%

188.000 50.000 50.000 50.000 25.000 13.000 11.000 3.000 -

1 Diensttijdtoelage 2 Stratech 3 Verkoop kantoorpand KBL 4 AVG 5 Flexibele schil 6 Aanslag vennootschapsbelasting 7 Renterisico's 8 Inklinken van de kred.portefeuille 9 Aansprakelijkheidsrisico's Totaal

775.000

390.000

Uit bovenstaande opstelling blijkt dat de som van de potentiële financiële risico’s € 390.000 bedraagt.

Rusland/Oekraïne De impact van de oorlog in Oekraïne op de wereldwijde economie zal groot zijn en is op dit moment nog niet precies in te schatten. Directe gevolgen zijn bijvoorbeeld de opvang van Oekraïense vluchtelingen en de impact van economische sancties op burgers en ondernemers. Ook zijn er macro-economisch ingrediënten aanwezig voor een recessie (stijgende inflatie, tekort aan grondstoffen, tekort aan fossiele brandstoffen, verstoring van productielijnen en oplopende rente). Wij hebben beoordeeld of deze gebeurtenis van invloed is op de jaarrekening 2022, dan wel op de continuïteit. Op basis van deze analyse is geconcludeerd dat deze oorlog geen materiële impact heeft op de jaarrekening 2022.

Financiële kengetallen Conform artikel 11 van het BBV wordt de financiële positie weergegeven door middel van een uniforme basisset van financiële kengetallen. Dit betreft de volgende vijf kengetallen: - Netto schuldquote en Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen - Solvabiliteitsratio - Grondexploitatie - Structurele exploitatieruimte - Belastingcapaciteit De eerste twee kengetallen worden in dit jaarverslag gepresenteerd. De overige kengetallen zijn niet van toepassing voor de KBL. De berekening van de kengetallen is conform de ministeriële richtlijnen voor de wijze waarop kengetallen worden vastgesteld en opgenomen in de begroting en het jaarverslag van provincies en gemeenten (Stct. 2015, 20619).

Kengetallen

2022

2021

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle vertrekte leningen

-1%

2%

45% 0%

43% 0%

Solvabiliteitsratio

_____________________________________________________________________________________________ 9

Jaarstukken 2022

De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de Gemeenschappelijke Regeling ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen (zie artikel 36 lid b en c, van het BBV Besluit begroting en verantwoording). De stijging van 43% naar 45% in 2022 wordt met name veroorzaakt door enerzijds de daling van de netto vlottende schulden (met name de verschuldigde bedragen aan klanten) en anderzijds de verlaging van de liquide middelen als gevolg van openen van beheer- en leefgeldrekeningen ten behoeve van klanten beschermingsbewind. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin KBL in staat is zijn financiële verplichtingen te voldoen. De GR-gemeenten staan garant voor de financiële risico’s van de KBL.

Financiering Treasurybeleid Het treasurystatuut van de KBL gaat in op het besturen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen. KBL heeft voor 2022 geen specifieke beleidsvoornemens geuit ten aanzien van treasury. De organisatie heeft gedurende 2022 geen uitzettingen van gelden gedaan. Het renteprotocol is een vast agendapunt binnen KBL. Op basis van dit protocol wordt regelmatig de financieringsbehoefte in beeld gebracht en bepaald hoe deze wordt ingevuld, t.w. met kort, (middel-)lang of lang vermogen. Uitgangspunt hierbij is dat een aandeel van het uitstaand saldo (incl. achterstanden) als een “ijzeren voorraad” wordt beschouwd welke in principe op (middel-)lange termijn moet worden gefinancierd. De ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt worden hierbij nauwlettend gevolgd. De financiering in 2022 bestaat uit de rekening-courantkredietfaciliteit met een maximum van € 1.000.000. Medio 2022 is deze kredietfaciliteit teruggebracht naar € 0.

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet voor het jaar 2022 is op basis van de werkelijke cijfers vastgesteld op € 898.000 (8,2% van het lastentotaal). Ultimo 2010 is met de provinciale toezichthouder afgesproken dat de kasgeldlimiet met ingang van 2011 werd bepaald op € 2.500.000. Deze ontheffing is op 1 november 2018 verlengd voor de jaren 2018 tot en met 2022. Deze ontheffing was nodig in verband met bovengenoemde rekening-courantkredietfaciliteit met een maximum destijds van € 2.500.000. Zoals bovenstaand vermeld is het maximum per 1 januari 2019 teruggebracht naar € 1.000.000 en medio 2022 naar € 0. Liquiditeitspositie De liquiditeitspositie van KBL wordt vanuit de vlottende activa exclusief de uitstaande kredieten (Quick ratio) in verhouding tot de vlottende passiva bepaald. _____________________________________________________________________________________________ 10

Jaarstukken 2022

Dit geeft het volgende beeld:

Quick ratio 0,90

0,79

0,80 0,70

0,66

0,84

0,71

0,60 0,50 0,40 0,30 0,20 0,10 0,00 2022

2021

2020

2019

Quick ratio

De liquiditeitsplanning bij KBL ten behoeve van de intensivering van de treasury activiteiten is een maandelijks terugkerende activiteit. Doel hiervan is inzicht te verschaffen in de liquiditeitspositie en de financieringsbehoefte. Ten aanzien van het beheer van de leningenportefeuille (o/g) heeft KBL haar activiteiten primair gefinancierd met de rekening-courant van de BNG. De BNG heeft aanvullende mogelijkheden om de financieringsbehoefte, indien nodig, in te kunnen vullen.

EMU-saldo Het EMU-saldo geeft aan of er in een bepaald jaar met reële transacties meer geld uitgegeven is dan er in dat jaar is binnengekomen, of dat er netto geld overgehouden is. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie (eigen vermogen en schulden). Balansstand 31-12-2022

Balansstand 31-12-2021

Mutaties 2022 76.962

EMU SALDO

Financiële vaste activa

Kredieten

5.037.580

4.214.087

823.493

Vlottende activa

Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa

588.375 6.748.647 111.626

1.499.817 7.004.801 90.336

-911.442 -256.153 21.289

Vaste passiva

Voorzieningen Vaste schulden

222.000 615.611

43.000 615.611

179.000 0

Vlottende passiva

Netto vlottende schulden Overlopende passiva

11.254.173 533.465

12.036.939 329.473

-782.766 203.992

_____________________________________________________________________________________________ 11

Jaarstukken 2022

Bedrijfsvoering Informatiemanagement, -veiligheid en -technologie Conform planning zijn in 2022 de archieven van Kredietbank Limburg en haar rechtsvoorgangers opgeschoond. De achterstanden op dit vlak zijn daarmee verleden tijd. In verband met de verbouwing van de archiefbewaarplaats (Historisch Centrum Limburg) worden de over te brengen stukken pas begin 2023 daadwerkelijk fysiek verplaatst naar de archiefbewaarplaats. Daarbij heeft het bestuur besloten de openbaarheid van een aantal stukken te beperken in verband met persoonsgegevens die in deze stukken zijn opgenomen. Eind 2022 is een start gemaakt met de audit informatiebeheer; deze zal naar verwachting in Q1 van 2023 afgerond worden. De resultaten daarvan worden in het kader van horizontaal toezicht gedeeld met het bestuur en zullen verwerkt worden in een plan van aanpak. Ten aanzien van privacy is in 2022 gestart met het maken van DPIA’s (Data Protection Impact Assessment) voor onze primaire processen. Vanwege o.a. de ‘lokale smaken’ vergt het meer tijd en energie dan verwacht om de gegevensverwerkingen tussen KBL, haar opdrachtgevers, partners en andere organisaties in het sociaal domein in kaart te brengen en te beschrijven welke risico’s voor betrokkenen daarbij horen. Van een aantal processen is de DPIA inmiddels afgerond. In 2023 wordt het opstellen van de DPIA’s hervat voor de overige processen.

Na het afronden van de DPIA’s kunnen de benodigde afspraken rondom gegevensverwerking gemaakt worden met opdrachtgevers en anderen. In 2022 zijn in navolging van de aanbevelingen uit het onderzoek ICT organisatie een aantal verbeterstappen gezet. Om Functioneel Beheer beter te equiperen is een IT Tooling aangekocht. De implementatie volgt in eerste kwartaal 2023. De verwachting is dat deze in het tweede kwartaal volledig binnen KBL is uitgerold. De Functioneel Beheerders hebben dit jaar een opleiding- en coachingtraject doorlopen. In november 2022 is het project Superusers gestart. Na 6 maanden wordt dit project geëvalueerd. Er is een escalatieprocedure ontwikkeld t.b.v. stagneren van het betalingsproces. Samen met de leverancier van onze primaire applicatie blijven we in gesprek over systeemoptimalisaties. T.b.v. de ICT performance zijn vanuit een verbeterplan diverse stappen ondernomen. Samen met het MT is vanuit de KBL strategie toegewerkt naar een ICT strategie. Thema’s zoals proceseigenaarschap en projectmatig werken zijn uitgediept en deze zullen in 2023 verder beslag moeten gaan krijgen. Er is een verkenning uitgevoerd naar partijen die kunnen ondersteunen bij het ICT aanbestedingsproces. In het eerste kwartaal 2023 moet het aanbestedingstraject worden voorbereid.

Klachtenafhandeling KBL handelt binnengekomen klachten af op basis van de door het Algemeen Bestuur vastgestelde klachtenregeling. In 2022 zijn in totaal 10 klachten ingediend. In 2021 betrof dit 13 klachten en in 2020 19. Ten opzichte van het aantal aanvragen, mutaties en feitelijke handelingen, die KBL jaarlijks verwerkt blijft dit aantal relatief gezien heel erg laag. We zien daarnaast over de afgelopen jaren een dalende lijn in het aantal klachten. _____________________________________________________________________________________________ 12

Jaarstukken 2022

Een klacht omarmen we als lerende organisatie als een kans om onze dienstverlening nog beter af te stemmen op onze kernwaarden.

KLACHTENAFHANDELING 2022 (TOTAAL AANTAL 10) Gegrond

Deels gegrond

Ongegrond

Openstaand

20% 30%

10% 40%

Personeel 2022 heeft vooral in het teken gestaan om in samenspraak met de medewerkers en de OR een goede thuiswerkregeling vast te stellen en het thuiswerken een permanente plaats binnen de organisatie te geven. Met de nieuwe regeling is dat goed gelukt. Verder heeft iedere medewerker met klantencontact een cursus omgaan met agressie en geweld gevolgd. Hierbij zijn 3 thema’s gevolgd: de basiscursus, omgang met verwarde personen en veilig op huisbezoek. Er is in 2022 ook een begin gemaakt met een onderhoudsronde functiebeschrijving en -waardering. Deze zal in het tweede kwartaal van 2023 waarschijnlijk worden afgerond. Arbo-technisch is er een nieuwe preventiemedewerker aangesteld en eind 2022 is een nieuwe RI&E inclusief plan van aanpak opgesteld voor ons pand in Geleen. In onderstaand overzicht is de bezetting ultimo 2022 weergegeven:

2022 Management Staven en ondersteuning Planning & Control, Finance Trajectmananagement BBR Schuldregeling Frontoffice Bewindvoering/BBR Maatwerk Totaal aantal fte

7 8 5 41 13 8 9 31 122

_____________________________________________________________________________________________ 13

Jaarstukken 2022

Ziekteverzuim Het ziekteverzuimcijfer is voor 2022 uitgekomen op 4,78%. Dit is ruim 1% meer dan in het corona jaar 2021 (3,88%). Echter niet zo hoog als in 2020 (6,41%). Deze stijging is vooral te zien in het kortdurende verzuim (korter dan 7 dagen) en er is ook een significante stijging van de meldingsfrequentie (1,18 t.o.v. 0,77). De gemiddelde verzuimduur is hiertegen wel gedaald. Het kortdurende verzuim heeft in 2022 te maken gehad met ziekmeldingen als gevolg van Covid na de opheffing van de lockdown. Deze ziekmeldingen hebben ook invloed gehad op het middellange verzuim. Dit is ook licht gestegen. Er is wel een dalende trend te zien van het langdurige verzuim. Deze is in 2022 afgenomen, als gevolg van de permanente aandacht hiervoor. Het vermoeden bestaat dat het hybride werken, met als gevolg een betere afstemming tussen werk en privé een positieve invloed heeft gehad. Met 4,78% zitten we onder het landelijk gemiddelde voor openbaar bestuur en overheidsdiensten in 2022 van 5,5 % (bron: CBS 3de kwartaal 2022). In 2023 zullen we onverminderd het ziekteverzuim hoog op onze prioriteitenlijst hebben staan. Aanbestedingen In 2022 hebben (onderhandse) aanbestedingsprojecten plaatsgevonden v.w.b. de nieuwe bekostigingsstructuur en de wijziging GR.

Voorziening op kredietportefeuille De mutatie 2022 in de voorziening met betrekking tot de kredietportefeuille bedraagt € 20.000-. In de jaarrekening 2008 is gestart met het treffen van een voorziening voor oninbaarheid op de kredietportefeuille van vóór 2005 in het bijzonder. Afboekingen op oninbare kredieten vormden in de laatste jaren van de Stichting KBL (tot 2005) een in het oog springende post bij de verklaring van de negatieve resultaten. Om die reden is in 2008 een inschatting gemaakt van het incassorisico met betrekking tot alle kredieten die voor 2005 zijn verstrekt. Dit resulteerde in een oninbaarheidsschatting van € 2,4 miljoen. Ter hoogte van dit bedrag is een voorziening gevormd, welk bedrag ineens ten laste van het resultaat in 2008 is gebracht. Dit had tot gevolg dat de afboekingen vanaf 2009 en volgende jaren ten laste van deze voorziening zijn gebracht en het exploitatieresultaat daardoor niet meer negatief wordt beïnvloed door deze afboekingen. Jaarlijks wordt de volledige kredietportefeuille beoordeeld op oninbaarheid hetgeen kan leiden tot mutaties in de stand van de voorziening.

Met betrekking tot de financiering van de totale voorziening voor oninbaarheid is afgesproken dat alleen de daadwerkelijke afboekingen in een boekjaar in rekening worden gebracht bij de GR-gemeenten op basis van de GR-methode waarbij de side-letter van de gemeente Sittard-Geleen wordt gerespecteerd.

Verbonden partijen “De Droomfabriek” is een uniek samenwerkingsverband tussen KBL, MIK Kinderopvang, Trajekt en Bureau Jeugdzorg Limburg. Het verband is ontstaan uit een vraag van het Elisabeth Strouven Fonds te Maastricht. Zij waren op zoek naar partners die voor hun een project zouden kunnen realiseren voor de doelgroep alleenstaande moeders die weinig toekomstperspectief hebben. Met bovenstaande vier partijen is een samenwerkingsverband aangegaan in de vorm van een coöperatie. Het betrof een project van drie jaar lang voor 2 keer 10 alleenstaande moeders. Het project dient kosten neutraal te verlopen. Als KBL zorgden wij in dit project vooral voor het wegnemen van stress door schulden. Het project is _____________________________________________________________________________________________ 14

Jaarstukken 2022

inmiddels met het nodige succes afgerond. Momenteel zijn we als Droomfabriek aan het kijken of we met diverse funding dit project kunnen behouden voor Limburg om meer jonge alleenstaande moeders perspectief te geven. Gesprekken hierover hebben volop plaats gevonden maar nog niet geleid tot concrete nieuwe projecten. Het voortbestaan van dit samenwerkingsverband zal onderwerp van gesprek worden. De coöperatie Droomfabriek U.A. is op 4 december 2017 opgericht. De coöperatie Droomfabriek heeft in haar statuten vastgelegd hoe de aansprakelijkheid verdeeld is bij haar bestaan en bij de ontbinding van de coöperatie. Bij de vorm uitgesloten aansprakelijkheid (U.A.) zijn de leden niet aansprakelijk voor het tekort. Het betreft hier ook een strak afgebakend traject dat gebaseerd is op de subsidie van het Elisabeth Strouven Fonds. Het eigen vermogen ultimo begrotingsjaar bedraagt € 9.038. Het vreemd vermogen ultimo begrotingsjaar bedraagt € 342. Het negatieve financiële resultaat over 2022 bedraagt € 1.143.

_____________________________________________________________________________________________ 15

Jaarstukken 2022

Organisatie en ontwikkelingen Controlling Op basis van de realisatie van 2020, de dienstverleningsovereenkomsten 2021 (niet-GR) en de verwachte ontwikkelingen voor 2022 is de primaire begroting 2022 inclusief de meerjarenbegrotingen 2023 en 2024 opgesteld. In juli 2021 is deze begroting door het Algemeen Bestuur van KBL vastgesteld. Begin 2022 is de begrotingswijziging over 2022 opgesteld en begin juli 2022 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. De ontwikkelingen ten opzichte van deze begrotingswijziging zijn in de voorjaars- en de najaarsmanagementrapportage 2022 aan het Dagelijks Bestuur bekend gemaakt.

Dienstverlening 2022 In de eerste maanden van 2022 verdween Corona langzaam uit zicht. Daarmee leek de weg vrij voor een stukje normalisatie in de samenleving. Echter in februari viel Rusland de Oekraïne binnen. Daarmee liep de ene crisis over in de volgende. De inflatie is ongekend hoog opgelopen in Nederland en zien wij ook al terug in de tarieven van verschillende partijen die diensten of producten leveren aan KBL. Als we kijken naar de mensen die in de financiële problemen zitten, danwel dreigen daarin te komen, dan kregen die het flink voor de kiezen. Door de snel stijgende prijzen is hun besteedbaar inkomen behoorlijk onder druk komen te staan. Ook de berichten in de media over toename van de vraag bij voedselbanken waren veelvuldig te lezen. Zelfs het Rode Kruis is overgegaan tot het verstrekken van noodhulp. In het voorjaar werd ook duidelijk dat er een energiecrisis aan zat te komen. Te weinig gas resulteerde in forse prijzen en maandelijkse betalingen voor de energie die soms wel drie keer hoger waren dan voorheen. Ook dit zet het besteedbaar inkomen fors onder druk. Ook mensen met hogere inkomens zijn geconfronteerd met vele hogere uitgaven. De verwachting is dan ook zeer realistisch dat de schuldenproblematiek aan het toenemen is. Alleen wachten mensen volgens de statistieken vaak 4 tot 5 jaar alvorens ze hulp zoeken.

De media hebben ons het afgelopen jaar overstelpt met schrijnende berichten over huishoudens die hun vaste lasten niet meer kunnen betalen. Ook zijn er landelijke acties geweest zoals #IkRedHetNietMeer van het programma Kassa. Wellicht dat hierdoor de schaamte deels opgelost wordt die mensen ervaren als ze in de schulden komen door deze buitengewone omstandigheden. De cijfers over onze dienstverlening laten inmiddels een beeld zien van stijgende aantallen in ons volume. Vooral aan de voorkant van onze dienstverlening zien we een stijging van de klanten die zich melden bij KBL. Ondanks het feit dat de zij-instroom is gedaald hebben we toch meer klanten aan de voorkant van onze dienstverlening binnen gekregen. Dit heeft niet altijd geresulteerd in dezelfde stijging in onze vervolg dienstverlening, maar ook daar zien we wel een toename van de schuldhulpverlening. Laten we hopen dat het jaar 2022 een kentering is in de dalende volumes van de jaren 2020 en 2021. De cijfers laten een eerste verbetering zien en we hopen dat we in 2023 deze lijn kunnen doortrekken door meer mensen sneller te helpen met goede dienstverlening.

_____________________________________________________________________________________________ 16

Jaarstukken 2022

Preventie, vroegsignalering en educatie In Nederland hebben 1,4 miljoen mensen risicovolle of problematische schulden. Het duurt gemiddeld 4 tot 5 jaar voordat mensen de eerste stap maken om financiële hulp in te schakelen. Te veel mensen zijn niet bij machte om hulpbronnen in te schakelen. Om die drempel te verlagen maken steeds meer gemeenten gebruik van de laagdrempelige inlooplocaties in de wijken voor financiële hulp. Burgers kunnen er terecht met al hun financiële vragen. Bijvoorbeeld wanneer ze willen weten of hun inkomsten en uitgaven nog in balans zijn of hulp nodig hebben bij het invullen van ingewikkelde formulieren, het corrigeren van loonbeslagen of het aanvragen van toeslagen. KBL organiseert inloopspreekuren of sluit aan bij bestaande initiatieven. Behalve het bieden van praktische hulp, zijn de inlooplocaties ook een uitstekende plek om in een eerder stadium financiële problemen te signaleren, ze bespreekbaar te maken en passende hulp in te schakelen. In de gemeenten Maastricht, Sittard-Geleen en Kerkrade is in 2021 samen met KBL en diverse maatschappelijke partners veel gerichte tijd en energie gestoken in het nader (door)ontwikkelen van de zogenaamde vroegsignalering, waarbij mensen met betalingsproblemen en schulden vroegtijdig op basis van eerste signalen worden gecontacteerd/bezocht (outreachende hulpverlening).

Zo reduceren wij de inzet van ingrijpende schuldregelingstrajecten of beschermingsbewind door er snel bij te zijn. De eerste (landelijke en lokale) ervaringen, bevindingen en resultaten zijn positief en op deze activiteiten zal in 2023 dan ook zeker verder worden ingezet. Ook de gemeenten Valkenburg en Meerssen hebben KBL gevraagd een rol te vervullen in de vroegsignalering voor hun inwoners. In overleg met deze gemeenten is daarvoor een passende aanpak ontwikkeld en opgestart. Binnen regio Parkstad hebben we vanaf 2021 aansluitend op de uitgevoerde pilot uit 2020 de nauwe samenwerking met WSP Parkstad verder doorontwikkeld. Werkgeversdienstverlening in de vorm van vroegtijdige laagdrempelige gespreksvoering met open spreekuren, educatieve informatie sessies en gebruik maken van financiële signalering instrumenten (Mesis) om ook hier preventief en dus vroegtijdig ingrijpende schuldhulpverlening of beschermingsbewind te voorkomen. Inmiddels zijn er in het verlengde van deze werkgeversdienstverlening ook opdrachten in uitvoering bij andere werkgevers zoals Emma Shoes, RD4 en Relim. Leren omgaan met geld zou al moeten beginnen bij de jeugd. Uit onderzoek blijkt dat steeds meer jongeren financiële problemen ervaren. Ook in 2021 zien we COVID bijzonder hard toeslaat onder de jongeren. Jongeren die hun bijverdiensten in de horeca of elders zien wegvallen.

In gemeente Sittard-Geleen zijn de handen van het Jongerenloket en KBL ineengeslagen om 178 jongeren met financiële problemen laagdrempelig en outreachend te benaderen. KBL is nu wekelijks op locatie van het jongerenloket in gesprek met jongeren om hun vooroordelen en schaamte weg te nemen en perspectief te creëren op een weg uit het schuldenmoeras. We zien nu al dat het op deze manier lukt om deze vroegsignalen om te zetten in daadwerkelijke schuldhulp. Omdat we weten dat schaamte, vooroordelen en stress belangrijke factoren zijn die mensen met schulden tegenhouden om hulp te vragen hebben we in Sittard-Geleen samen met partnerorganisaties een “escapecaravan voor schulden” ontwikkeld. Dit project werd uitgevoerd door een groep scholieren van het Graaf Huyn College in opdracht van KBL en Zo Wonen. Samen met een aantal betrokken ondernemers hebben de jongeren een caravan gekocht die nu ingericht wordt als escaperoom ‘Durf te vragen’. Deelnemers gaan ervaren wat stress en geldproblemen met je doen en welke hulplijnen er beschikbaar zijn voor hen. De escapecaravan en het daaraan verbonden lessen zijn op diverse scholen en plekken in Limburg inzetbaar.

Om hier een bijdrage aan te leveren heeft KBL medewerkers en ervaringsdeskundige jongeren samen met onderwijsinstellingen en partnerorganisaties een _____________________________________________________________________________________________ 17

Jaarstukken 2022

programma voor en door jongeren opgezet. Eind 2022 is er een provinciale subsidie toegekend aan het project voor de duur van 2 jaar. Doel is het aanbieden van het lesprogramma op 20 onderwijsinstellingen en organisaties in de gehele provincie. Daarnaast hebben we als KBL ook dit jaar diverse groepen vrijwilligers van diverse organisaties geschoold en worden de samenwerkingsafspraken met de vrijwilligersinstanties versterkt. Voor volwassenen verzorgen we ook lessen en workshops door middel van cursussen. In 2022 werden deze bijeenkomsten veelal via de digitale weg aangeboden. Ook in 2022 hebben we verscheidene trainingen en intervisiebijeenkomsten georganiseerd voor de vrijwilligers die betrokken zijn in de schuldhulpverlening. Door KBL zijn over 2022 de volgende bedragen gerealiseerd:

PREVENTIE, VROEGSIGNALERING & EDUCATIE Realisatie Realisatie 2022 2021 Brunssum 32.820 12.350 Heerlen 9.973 Kerkrade 228.184 69.160 Landgraaf 21.527 31.445 Maastricht 233.129 165.984 Sittard-Geleen 172.526 127.500 Niet GR 31.200 Totaal 729.359 406.439

Verschil 20.470 9.973 159.024 -9.918 67.145 45.026 31.200 322.920

Instroom en Diagnose Het huidige intakeproces sluit aan bij de nieuwe wetgeving zijnde de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (WGS) en het Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening (BGS). De berekening van de beslagvrije voet, het proces van vroegsignalering, de BKR-registratie, de wettelijke termijnen in het intakeproces, toelatingsbeschikkingen zijn geïmplementeerd. De wijze van gegevens verzamelen in het intakeproces vraagt nog om een digitale doorontwikkeling. Een deel van de uitvoering van de WGS en de BGS is in 2022 nog niet ingeregeld omdat we in afwachting zijn van de landelijke ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld het opvragen van data via een aansluiting op het Inlichtingenbureau of een Suwinet-inkijk voor schuldhulpverleners. De aantallen intakes in 2022 blijken uit onderstaand overzicht:

_____________________________________________________________________________________________ 18

Jaarstukken 2022

Instroom & Diagnose GR

SHV Intake I&D Zij-instroom

Niet GR SHV Intake I&D Zij-instroom

Totaal

2022 2021 1.158 1.011 316 434 1.474

1.445

124 53

140 49

177

189

1.651 1.634

In 2022 heeft KBL 1.651 aanvragen schuldhulpverlening ontvangen. Dit is een toename van circa 1% ten opzichte van het aantal aanvragen in 2021 (1.634). Na de daling die we in 2021 in de volle breedte zagen zien we deze in de meeste gemeente in 2022 weer omslaan naar een stijging. Gemeente Heerlen en Brunssum vormen hier wel een uitzondering op. Waarom zich hier geen stijging maar juist een daling voordoet is vanuit de verwijzende instanties in Heerlen en Brunssum niet te verklaren. In 2022 speelt de vroegsignalering ongetwijfeld een steeds grotere rol in alle gemeenten maar welke effecten deze op de instroom in de diverse gemeenten heeft is op dit moment nog niet te duiden. Landelijk beeld laat zien we dat de instroom in de schuldhulpverlening ongetwijfeld verder zal gaan toenemen. De ervaring leert ons wel dat het langzamer gaat dan we zouden willen. Gezien het toenemen van kosten zoals de hoge energiekosten, de hoge kosten voor voeding en benzine verwachten we dat de intakes in 2023 weer zullen gaan toenemen. Tegelijkertijd zien we ook weer een aantal tijdelijke noodregelingen voor energiekosten ontstaan die ongetwijfeld effect zullen hebben op het aantal intakes/I&D zij-instroom voor 2023. Onderstaand overzicht geeft de aantallen geregistreerde instroom in 2022 per GR-gemeente weer, waarbij wordt vergeleken met de aantallen volgens de begroting en de realisatie in 2021:

Aantal geregistreerde instroom Realisatie Realisatie 2022 2021 Brunssum 26 32 Heerlen 209 337 Kerkrade 240 219 Landgraaf 81 62 Maastricht 485 454 Sittard-Geleen 433 341 Totaal 1.474 1.445

Begroot 2022 50 360 228 60 600 375 1.673

Verschil realisatie -6 -128 21 19 31 92 29

In 2022 zijn de volgende bedragen gerealiseerd:

_____________________________________________________________________________________________ 19

Jaarstukken 2022

INSTROOM & DIAGNOSE

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Totaal

Realisatie 2022 13.000 104.500 175.200 40.500 345.375 413.325 199.554 1.291.454

Realisatie 2021 15.200 160.075 150.195 29.758 304.475 331.026 158.215 1.148.944

Verschil -2.200 -55.575 25.005 10.742 40.900 82.299 41.339 142.510

Sociale kredietverstrekking Naast de bij het onderdeel Schuldregeling genoemde saneringskredieten verstrekt KBL van oudsher ook kredieten voor consumptieve doeleinden. De doelgroep waaraan deze consumptieve kredieten verstrekt mogen worden, is beperkt door de Wet Fido. In beginsel mag een kredietbank alleen maar consumptieve kredieten verstrekken aan mensen met een inkomen tot 130% van het bruto minimumloon. Mocht het inkomen hoger zijn, maar iemand wordt niet geholpen door een commerciële bank, dan behoort deze ook tot de doelgroep van sociale kredietverstrekking van een kredietbank. Wij kunnen niet genoeg benadrukken dat sociale kredietverstrekking heel iets anders is dan de zogenaamde saneringskredieten. Zoals gezegd is een saneringskrediet een krediet om schulden tegen finale kwijting af te kopen (vorm van schuldregelen) en gelden voor deze kredieten de richtlijnen van een schuldregeling. Sociale kredietverstrekking via KBL gebeurt zorgvuldig, betrouwbaar en zonder winstoogmerk. Het is bedoeld om tegemoet te komen aan een gezonde kredietbehoefte in de samenleving. Een verantwoord krediet bevordert de financiële participatie van burgers, lost tijdelijke financiële knelpunten op en heeft een preventieve werking. Wij zien erop toe dat het krediet, inclusief de rente, door de klant binnen een redelijke termijn kan worden afgelost.

Hierbij letten we erop dat een klant niet over gecrediteerd raakt. Een sociaal krediet kent in principe een looptijd van maximaal 60 maanden. Om als gemeente te voldoen aan de nieuwe Wet Inburgering wordt voor het verplicht financieel ontzorgen van nieuwkomers steeds vaker de samenwerking met KBL gezocht. Naast het overnemen van de betalingen via Budgetbeheer voorziet een consumptief krediet ook in de behoefte de woninginrichting te faciliteren en kan met een zogenaamd “Bufferkrediet” direct worden gestart met het betalen van de vaste lasten totdat alle bronnen van inkomsten daadwerkelijk beschikbaar zijn voor de klant. Beide kredietvormen vallen onder het regulier sociaal consumptief krediet dat KBL kan verstrekken. In 2022 hebben wij 1.197 aanvragen voor een consumptief krediet ontvangen. Daarvan zijn er 738 kredietaanvragen toegekend. In 2021 waren dat er 695 van de 1.113 aanvragen. In totaal heeft KBL in 2022 € 2.172.742 uitgeleend aan consumptieve kredieten. In onderstaande tabel is een overzicht van de bestedingsdoelen van die kredietbedragen opgenomen:

_____________________________________________________________________________________________ 20

Jaarstukken 2022

Bestedingsdoel Bedrag 240.109 541.576 84.229 3.820 21.778 43.113 1.396 7.424 54.860 8.116 93.658 1.072.662 2.172.742

Betaling schulden Buffer Huishoudelijke apparatuur Kleding en schoeisel Medische kosten Overbruggen vaste lasten Overbrugging inkomsten Overige Oversluiting Vakantie Vervoersmiddelen Woninginrichting Totaal

In 2022 zijn de volgende bedragen gerealiseerd: Sociale kredietverstrekking (intakes)

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Totaal

Realisatie 2022 10.800 45.400 24.400 9.600 69.200 24.200 61.044 244.644

Realisatie 2021 6.270 39.900 15.770 9.500 67.640 23.370 52.234 214.684

Verschil 4.530 5.500 8.630 100 1.560 830 8.810 29.960

Inkomensbeheer en -ondersteuning Budgetbeheer In 2022 is het aantal huishoudens met budgetbeheer bij KBL licht gestegen, van 1.715 pakketten in 2021 naar 1.743 pakketten in 2022 (+1,6%). KBL biedt twee verschillende vormen van budgetbeheer: bij de inzet van “Budgetbeheer Basis” zijn de betalingen van de primaire lasten gewaarborgd. Binnen “Budgetbeheer Totaal” worden daarnaast alle overige lasten van de klant betaald. Budgetbeheer is een instrument dat zowel preventief ter voorkoming van het ontstaan van huishoudelijke betalingsachterstanden als ook als flankerende hulp gedurende een traject van schuldhulpverlening kan worden ingezet. Budgetbeheer speelt niet alleen een heel belangrijke rol bij het voorkomen van een toestroom naar langdurige en duurdere bewindvoeringstrajecten, maar wordt ook regelmatig ingezet om een zachte landing mogelijk te maken als bijvoorbeeld de grondslag voor beschermingsbewind komt te vervallen. In de meeste gevallen is dit van toepassing op de zogenaamde schuldenbewinden nadat de schulden zijn opgelost. Onderstaand een overzicht en een grafiek waarin de verdeling naar de verschillende budgetbeheerpakketten is weergegeven vanaf 2020:

_____________________________________________________________________________________________ 21

Jaarstukken 2022

Budgetbeheerrekeningen 2022 Basispakket Totaalpakket Pluspakket* Totaal

246 1.492 5 1.743

2021 195 1.502 18 1.715

2020 175 1.530 38 1.743

*= het pluspakket wordt niet meer aangeboden De ontwikkeling van het totaal aantal klanten per ultimo boekjaar van de GR-gemeenten blijkt uit onderstaande tabel: Budgetbeheerrekeningen Aantal klanten Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Totaal

ultimo 2022 73 317 159 99 549 290 1.487

ultimo 2021

Verschil

53 327 168 92 572 269 1.481

20 -10 -9 7 -23 21 6

Door KBL zijn over 2022 de volgende bedragen gerealiseerd: Budgetbeheerrekeningen

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Klanten Totaal

Realisatie 2022 44.308 181.638 103.095 56.178 355.440 215.324 95.048 258.082 1.309.113

Realisatie 2021 35.790 177.385 106.045 43.040 365.040 189.690 85.350 286.527 1.288.867

Verschil 8.518 4.253 -2.950 13.138 -9.600 25.634 9.698 -28.446 20.245

Budgetbeheer Maatwerk Van oorsprong als pilot opgestart om als mogelijk alternatief te dienen voor een traject beschermingsbewind is Budgetbeheer Maatwerk (hierna: BBRM) inmiddels uitgegroeid tot een volwaardige vorm van dienstverlening binnen KBL. Elke klant krijgt een op maat gesneden aanpak waarmee deze in zijn/haar eigen tempo kan werken aan behoud van de financiële redzaamheid en toewerken naar de maximale vergroting hiervan. Het tijdspad, de intensiteit en mate van begeleiding kan per situatie verschillen maar de gemene deler blijft altijd: ”zo lang als nodig en zo kort als mogelijk”. De gemiddelde doorlooptijd van een traject BBRM bedroeg over de in 2022 beëindigde trajecten circa 12 maanden. Alle KBL-budgetconsulenten zijn KIWA-gecertificeerde budgetcoaches waarmee de kans op succesvolle afronding van de trajecten gemaximaliseerd wordt. Daarnaast hebben zij een ruime werkervaring opgebouwd als budgetbeheerder, schuldhulpverlener en/of beschermingsbewindvoerder waardoor de klant kan rekenen op een professionele begeleiding gedurende hun traject. Hierbij is jaarlijkse bijscholing een verplicht onderdeel voor de medewerkers om actueel vakbekwaam te blijven. _____________________________________________________________________________________________ 22

Jaarstukken 2022

Het klantenbestand Budgetbeheer Maatwerk is evenals in voorgaande jaren ook in 2022 weer gestegen en wel van 161 naar 211 actieve dossiers. Dat is een stijging van 31% ten opzichte van het voorgaande kalenderjaar en blijft hiermee in lijn met de afname van het aantal beschermingsbewinden. Meer maatwerk, minder beschermingsbewind. Zie onderstaand een overzicht van de ontwikkeling van de dossiers Budgetbeheer Maatwerk: Ontwikkeling dossiers BBR Maatwerk 2022 161 190 140 211

Begin boekjaar Gestart Beëindigd Totaal

2021

2020

99 159 97 161

76 90 67 99

Door KBL zijn over 2022 de volgende bedragen budgetbeheer maatwerk gerealiseerd: Realisatie 2022 27.395 171.754 135.028 7.434 100.558 134.817 40.650 617.636

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Totaal

Realisatie 2021 24.981 148.388 57.657 2.926 65.967 101.338 19.453 420.710

Verschil 2.414 23.366 77.371 4.508 34.591 33.479 21.197 196.926

Onderstaande grafiek geeft de ontwikkeling van beschermingsbewind in de afgelopen 12 jaar weer. Sinds 2016 biedt KBL BBR Maatwerk als activerend alternatief. Inmiddels is het aandeel maatwerkdossiers in verhouding tot het totaal aantal klanten in bewindvoering gegroeid tot 20% in 2022. Deze ontwikkeling bevestigt de toegenomen populariteit van deze intensieve, maar kortdurende vorm van dienstverlening die ervoor zorgt dat de toename van bewindsdossiers bij KBL een halt is toegeroepen. BBR Maatwerk is korter en intensiever en uiteindelijk goedkoper dan beschermingsbewind.

Ontwikkeling dossiers beschermingsbewind en BBR Maatwerk 2008 - 2022 1.200

Aantallen

1.000

800 maatwerk

600

bewind

400

200 0 2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Jaren

_____________________________________________________________________________________________ 23

Jaarstukken 2022

Beschermingsbewind Naast de hierboven reeds weergegeven diensten Budgetbeheer, Budgetbeheer Maatwerk en Budgetcoaching biedt KBL als sluitstuk van het inkomensbeheer en de inkomensondersteuning de wettelijke taak Beschermingsbewind aan. Dit is bestemd voor en voorbehouden aan meerderjarige burgers die voor langere duur en soms voor de rest van hun leven, op grond van lichamelijke of geestelijke beperkingen, niet meer in staat zijn om hun financiële zaken te regelen. Daarnaast kunnen mensen op grond van problematische schulden onder beschermingsbewind geplaatst worden. De duur van deze maatregel is in eerste instantie beperkt tot de duur van 5 jaar. In 2022 is KBL onverminderd doorgegaan op de ingeslagen weg om burgers bij wie de grondslag voor beschermingsbewind wegvalt proactief te stimuleren en begeleiden om het beschermingsbewind op een passende wijze te laten eindigen. Hand in hand met de budgetconsulenten, casemanagers en externe samenwerkingspartners wordt de klant toegeleid naar een situatie waarin deze weer deels en waar mogelijk zelfs geheel zelfstandig verantwoordelijk wordt voor de eigen financiën. Deze trend is cijfermatig dan ook terug te zien in onderstaande tabel. In 2022 zijn er 103 dossiers gestart en 130 dossiers beëindigd. Het klantenbestand van de onderbewindgestelden is daarmee gedaald van 879 naar 852 dossiers.

In 2022 is daarmee het bestaande klantenbestand met 3% gedaald. Hiermee tekent zich inmiddels wel een lichte stabilisatie van de bewindsportefeuille af. De gemiddelde looptijd van een beschermingsbewinddossier bij KBL bedroeg over deze in 2022 beëindigde dossiers 3 jaar en 7 maanden. Ontwikkeling dossiers beschermingsbewind 2022 Begin boekjaar Gestart Beëindigd Totaal

2021 879 103 130 852

956 83 160 879

2020 971 116 131 956

Door KBL zijn over 2022 de volgende bedragen beschermingsbewind gerealiseerd:

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Klanten Totaal

Realisatie 2022 43.878 172.237 240.300 44.945 70.317 427.029 823.749 1.822.455

Realisatie 2021 14.255 222.437 256.297 17.110 67.531 378.635 889.070 1.845.335

Verschil 29.623 50.20015.99727.835 2.786 48.394 65.32122.880-

De relatief grote stijging in bedragen in Brunssum en Landgraaf zijn het gevolg van een wijziging in de manier van factureren waardoor er nagenoeg geen zogenaamde “zelfbetalers” meer zijn in beide gemeenten. Met deze werkwijze heeft men aansluiting gevonden bij de gemeenten Kerkrade en Sittard-Geleen waar deze methodiek al jarenlang toegepast wordt. De verdeling van het aantal klanten beschermingsbewind per ultimo 2022 over GRgemeenten en zelfbetalers is als volgt: _____________________________________________________________________________________________ 24

Jaarstukken 2022

Brunssum Heerlen Kerkrade Landgraaf Maastricht Sittard-Geleen Niet GR Totaal

Facturatie 20 0 103 20 0 197 0 340

Zelfbetalers 8 295 21 6 113 7 62 512

Totaal 28 295 124 26 113 204 62 852

Ten aanzien van de 62 zelfbetalers uit niet-GR gemeenten zij vermeld dat dit doorgaans klanten betreft die voorheen wel binnen 1 van de 6 GR-gemeenten woonachtig waren, doch op grond van een verhuizing nu buiten de GR woonachtig zijn. Een verhuizing wordt door de rechtbank niet gezien als grond voor een wijziging van bewindvoerder. Het beleid om geen beschermingsbewindklanten van buiten de GR-grenzen toe te laten tot beschermingsbewind was ook in 2022 onverkort van toepassing. Tot slot is de afdeling Beschermingsbewind betrokken bij diverse regionale en landelijke initiatieven, waaronder de volgende: - KBL is intensief betrokken is bij de ontwikkeling en totstandkoming van een volwaardig digitale toegang tot overheidsdiensten voor wettelijk vertegenwoordigers. Dit initiatief maakt onderdeel uit van een meerjarenplan vanuit het Ministerie van BZK onder de noemer Vertegenwoordigen. Realisatie van deze plannen gaat het werk van de wettelijk vertegenwoordigers beduidend aangenamer en efficiënter maken - Een tweetal bewindvoerders hebben de afgelopen 3 jaar deelgenomen aan een project van de Hogeschool van Amsterdam om de dienstverlening aan klanten met een licht verstandelijke beperking (LVB) te verbeteren. In 2022 is dit project afgerond en heeft aan aantal instrumenten opgeleverd voor de professionals die in aanraking komen met LVB-klanten.

Door gebruikmaking hiervan kunnen zij deze doelgroep beter van dienst zijn en wordt de geboden dienstverlening voor deze klanten beter begrepen. De website toolboxbewind.nl is speciaal hiervoor in het leven geroepen.

Schuldenaanpak Schuldregeling is één van de instrumenten binnen het brede pallet aan diensten binnen de schuldhulpverlening. Een schuldregeling houdt in dat schulden van de klant in kaart worden gebracht waarna een voorstel aan de schuldeisers tegen finale kwijting wordt gedaan. KBL kan schulden op twee manieren regelen, namelijk via een schuldbemiddeling of via een saneringskrediet. Bij een schuldbemiddeling spaart de klant gedurende 36 maanden (3 jaar) zijn aflossingscapaciteit boven het berekende vrij te laten bedrag. Het voorstel aan de schuldeisers is dan ook een prognose omdat het inkomen van een klant kan fluctueren. De schuldeiser gaat akkoord met het gegeven dat het een prognose betreft waarbij KBL toeziet op het sparen boven het vrij te laten bedrag. Gedurende deze drie jaar wordt één keer per jaar aan de schuldeisers het reeds gespaarde bedrag uitbetaald. Bij een saneringskrediet (SK) wordt aan de start van het traject de aflossingscapaciteit van de klant berekend. Ook hier gebeurt dat op basis van 36 maanden (3 jaar). Dit is de basis voor het te verstrekken krediet waarmee schuldeisers ineens en vooraf worden afgekocht. Bij deze manier van werken weten schuldeisers direct waar ze aan toe zijn en hoeven zij niet gedurende drie jaar de vordering in de boeken te houden.

Voor de klant is er rust en _____________________________________________________________________________________________ 25

Jaarstukken 2022

overzicht. De klant heeft nog maar één schuldeiser, namelijk KBL. Hier betaalt hij/zij de lening in 36 termijnen terug. Zoals in het verslag van vorig jaar opgemerkt, spant KBL zich in om schulden met een SK te regelen, “tenzij”. Inmiddels wordt ook landelijk de meerwaarde om schulden met een SK te regelen breed gedragen en wordt door het Ministerie van SZW een fonds gesubsidieerd om het risico van deze kredieten vanuit dit fonds te dragen. Vanaf september zijn onze GR gemeenten al aangesloten bij dit Waarborgfonds Saneringskredieten en is ook het risico van de bestaande portefeuille daaraan overgedragen. Ondertussen hebben zich ook al een aantal andere gemeente gemeld om zich via KBL aan te sluiten bij dit waarborgfonds. Dit alles zal ongetwijfeld leiden tot een stijging van het aantal te verstrekken Saneringskredieten. De betaalmoraal van mensen met een SK is onverminderd hoog. Het achterstandspercentage ten opzichte van het uitstaande volume bedraagt per 31-12-2022 0,58%. Daarbij opgemerkt dat in die achterstand een aantal keren een 1 e termijn zit omdat machtigingen ten behoeve van de aflossing buiten invloed van de klant later zijn verwerkt dan gepland. In 2022 zijn 808 trajecten schuldregeling gestart en 952 beëindigd. Een aantal trajecten gestart in 2022 zijn nog in behandeling. Aanvragen schuldregeling 2022 Aantal aanvragen Aantal beëindigingen

2021 808 952

952 1.310

2020 1.088 1.233

In 2022 zijn er in totaal 698 minnelijke voorstellen geaccepteerd waarvan in 484 gevallen een akkoord via een saneringskrediet is bereikt. In 214 gevallen is een akkoord via een schuldbemiddeling bereikt. Geaccepteerde schuldregelingen 2022 Saneringskrediet Schuldbemiddeling Totalen