Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2025 (3717465)

Aan de gemeenteraad

Besluit:

Besluit

Deze versie is met portefeuillehouder afgestemd op: Kenmerk Programma Onderwerp

28 mei 2025

: Z3717465D3717477 : Alle : Voorjaarsnota 2025 Katwijk

Katwijk, 3 juni 2025

Aanleiding en doel De Voorjaarsnota geeft zowel de voortgang van de budgetten voor het lopende begrotingsjaar 2025 weer als ook de begrotingsuitgangspunten voor de nieuwe begroting en een actualisering van het financieel meerjarenperspectief. De Voorjaarsnota is dan ook het vertrekpunt voor de opstelling van de begroting voor 2026. Vooruitlopend op de cijfers van de Meicirculaire 2025 is op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk een inschatting gemaakt van de uit hoofde daarvan te verwachten gevolgen voor 2025 en verder. Hierdoor en door het verwerken van voorstellen in het kader van het traject ‘Meerjarig Financieel Gezond’ en de effecten van autonome ontwikkelingen en (beperkt) voor nieuw beleid, worden voor het begrotingsjaar 2026 en 2027 positieve begrotingssaldi voorgerekend. Op basis van het begrotingsadvies van VNG over hoe om te gaan met de jeugdzorg in 2028 en 2029 resulteren over die jaren uiteindelijk ook positieve saldi van respectievelijk € 2,5 miljoen en € 2,7 miljoen. Bij de opstelling van de begroting worden nog technische zaken als de doorrekening van de kapitaallasten op basis van de geactualiseerde Investeringsagenda, aanscherping van de salarisbegroting en toerekening van overhead en kostenplaatsen verwerkt, waardoor het begrotingssaldo zal wijzigen.

Dat saldo zal overigens naar alle verwachting nog verder kunnen veranderen door deze zomer verwachte besluiten van het kabinet in reactie op het VNG-begrotingsadvies over maatregelen voor de jeugdzorg en de wijze waarop van gemeenten wordt verwacht (administratief) daar mee om te gaan. In de Voorjaarsnota is het OZB-scenario 7 verwerkt waarbij voor het jaar 2026 afgezien is van de boventrendmatige verhoging van de OZB met 5%. De cumulatieve effecten hiervan zijn eveneens financieel doorgerekend. Voorgesteld wordt om de uitkomsten van de begroting 2026 af te wachten voordat tot eventuele verdere maatregelen wordt overgegaan. Motivering voorstel 2. Budgettaire mutaties De mutaties waar dekking tegenover staat zijn budgettair neutrale mutaties welke opgenomen zijn in bijlage 1 van de Voorjaarsnota. Logischerwijs zijn niet alle mutaties budgettair neutraal. Financieel betekent dit dat we, vóór het advies over welk OZB-scenario in de begroting te verwerken, de volgende ontwikkeling van het begrotingssaldo zien; 2025 € 2,5 miljoen voordeel, 2026 € 1,5 miljoen voordeel, 2027 € 4,0 miljoen voordeel, 2028 € 2,5 miljoen voordeel en 2029 € 2,7 miljoen voordeel. Voor de verschillende posten en hun onderbouwing wordt verwezen naar de toelichtingen opgenomen in de verschillende hoofdstukken van de Voorjaarsnota. 2

Onderstaande tabel geeft een overzicht op hoofdlijnen van de financiële consequenties van de budgettaire mutaties. Totaaloverzicht VJN'25 Ontwikkeling begrotingssaldo Primitieve begroting Vastgestelde begrotingswijzigingen

2025 205 1.397

2026 -3.832 2.238

2027 -4.287 2.364

bedragen x € 1.000 2028 2029 -4.273 -3.667 1.670 584

Begrotingssaldi voor Voorjaarsnota '25 Voorjaarsnota Rijk Begrotingsuitgangspunten

1.602 2.194 0

-1.594 5.345 1.946

-1.923 5.110 2.154

-2.603 877 1.995

-3.083 979 1.996

Budgettair effect gemeenschappelijke regelingen Begrotingssaldo voor autonoom en nieuw beleid

0 3.796

-67 5.630

81 5.422

113 382

238 131

Autonome ontwikkelingen Nieuw beleid

-1.143 -154

-5.238 -1.073

-3.483 -526

-3.599 239

-3.613 319

Begrotingssaldo voor Meerjarig Financieel Gezond Mutaties MFG

2.499 0

-681 2.511

1.413 2.631

-2.978 2.731

-3.163 3.082

Begrotingssaldo incl. dekking MFG Opvolging begrotingsadvies VNG inz. Jeugd

2.499 0

1.830 0

4.044 0

-247 2.800

-81 2.800

Begrotingssaldo voor overweging OZB-tarifering Effect keuze scenario 7 "incidenteel schrappen 5% boventrendmatige verhoging in 2026" Begrotingssaldo bij OZB scenario 7 Afweging bij de begroting: Sparen voor de toekomst

2.499

1.830

4.044

2.553

2.719

0

-1.258

-1.321

-1.390

-1.463

2.499 0

572 -500

2.723 -2.700

1.163 -1.100

1.256 -1.200

Resterend begrotingssaldo

2.499

72

23

63

56

4. Autorisatie collegebesluiten Dit betreft de conform het afwijkingenbeleid zoals in de financiële verordening geformuleerd, nog door de raad te autoriseren collegebesluiten. Het betreft een enkel besluit over een budgettair neutrale wijziging van de gemeentelijke bijdrage aan de BSGR. 5. Investeringsagenda De investeringsagenda is geactualiseerd naar de werkelijke realisatie in 2024, de doorwerking daarvan, het realistisch (in de tijd) zetten van de reeds geraamde investeringskredieten, het ophogen of verlagen van ramingen op basis van de meest actuele onderbouwingen en de opvoer van nieuwe investeringskredieten. De financiële consequenties zullen in de begroting worden uitgewerkt. In het kader van het traject Meerjarig Financieel Gezond wordt daarop vooruitlopend in de Voorjaarsnota geanticipeerd met een structurele verlaging van de kapitaallasten door de batenstelpost vertragingseffect investeringen met € 200.000 te verhogen (MFG-post nr. 20). 6.

Begrotingsuitgangspunten Wat betreft de standaard beleidsuitgangspunten voor het opstellen van de begroting blijven deze in beginsel ongewijzigd en houden wij via het hanteren van de door het Centraal Plan Bureau verwachte index voor het bruto binnenlands product, zo veel mogelijk aansluiting bij de systematiek op basis waarvan gemeenten in hun algemene uitkering uit het gemeentefonds worden gecompenseerd voor de ontwikkelingen van lonen en prijzen. Met het bereiken van een CAO voor de gemeenten kunnen wij er evenwel van uitgaan dat de daarin overeengekomen loonontwikkeling voor de periode van 1 april van dit jaar tot 1 januari 2027 als vast 3

uitgangspunt te gebruiken valt voor onze loonontwikkeling. Voor de inflatieverwachting wordt uiteraard de CPB-verwachting voor het BBP gebruikt. 7. Gemeenschappelijke regelingen Het onderdeel Gemeenschappelijke regelingen van de begrotingsuitgangspunten van de financiële hoofdlijnen noemt voor de gemeenschappelijke regelingen de wijziging van de voor 2026 gevraagde gemeentelijke bijdragen ten opzichte van hetgeen daarvoor reeds in het gemeentelijk meerjarenperspectief beschikbaar is. Deze cijfers zijn gebaseerd op de voor de op te stellen gemeentelijke zienswijze toegezonden GR-begrotingen. Vooralsnog wordt van de daarin gevraagde bijdragen uitgegaan waarin al dan niet invulling is gegeven aan de in regionaal verband ingezette taakstelling van 6%. De hiervoor door Katwijk in het kader van het Meerjarig Financieel Gezond-traject geraamde opbrengst van € 300.000 blijkt met € 27.000 surplus geraamd te kunnen worden. De uiteindelijke besluitvorming door de algemeen besturen van de GR-en zal worden verwerkt in de gemeentelijke begroting voor 2026. 8. Meicirculaire De meicirculaire is gepubliceerd in de laatste week van mei. Dat betekent dat wij ons bij de opstelling van de Voorjaarsnota vooralsnog hebben moeten behelpen met het maken van inschattingen voor de in dat kader te verwachten financiële gevolgen.

Als de circulaire conform verwachting gepubliceerd wordt kan daarvan in de aanloop naar de behandeling in de informatieve sessie op 26 juni mededeling worden gedaan. Wij zullen uw raad daar zo spoedig mogelijk over informeren. De uitkomsten van de circulaire zullen in de programmabegroting voor 2026 worden verwerkt. 9. Bijstelling beleid tariefstelling OZB Volgens het coalitieakkoord van 2022 wordt de opbrengst van de onroerende zaak-belastingen naast de algemene jaarlijkse indexering ook jaarlijks boven-trendmatig verhoogd met 5%. Bij motie van 10 april jl. is verzocht scenario’s uit te werken die binnen het in de Voorjaarsnota en begroting te verwachten financieel meerjarenperspectief uitgaan van een minder dan (de huidige 5%) of helemaal geen boven-trendmatige verhoging van de OZB in combinatie met alternatieve maatregelen. Op basis van het nu voorgerekende perspectief stellen wij voor om bij de begrotingsopstelling voor 2026 uit te gaan van scenario 7 voor de OZB-tariefstelling waarbij de structurele boven-trendmatige stijging van 5% in 2026 éénmalig niet wordt uitgevoerd. Deze verlaging van de opbrengsten werkt structureel door in het meerjarenperspectief.

Omdat het thans voorgerekende financiële meerjarenperspectief na de technische uitwerking van de begroting en de komende zomer te verwachten kabinetsvoornemens/-besluiten nog aan verandering onderhevig is, wordt voorgesteld met eventuele overige maatregelen te wachten. Het is niet ondenkbaar dat op basis van dat aangescherpte begrotingsinzicht in het financiële perspectief voor met name 2027 en verder, als onderdeel van de begrotingsopstelling wellicht ook alternatieven voor afweging in aanmerking kunnen komen voor het ook voor de latere jaren gewenste scenario. In de aanloop naar dat definitieve inzicht wordt van de nu beschikbare saldi dat met de verwerking van scenario 7 resteert voorgesteld de bedragen van de reeks ‘Sparen voor de toekomst’ af te zonderen van het begrotingsresultaat om daarmee ruimte te creëren voor verdere toekomstige bestemming. Kanttekeningen Begrotingsadvies VNG Het financieel perspectief van de Voorjaarnota is mede gebaseerd op het VNG-begrotingsadvies waarin voor ‘Jeugd’ in de jaren en 2028 en 2029 wordt geadviseerd stelposten op te nemen waarmee de verschillende onderdelen in balans worden gebracht.

De toezichthouder heeft aangegeven de betreffende stelposten voor de Inkomsten eigen bijdrage en Besparing trajectduur toe te staan maar bij het nog niet voorhanden zijn van een advies van de commissie Van Ark voor de situatie na 2027 geeft de toezichthouder aan dat zij op basis van het financieel toezichtkader niet akkoord kan gaan met het opnemen van een stelpost voor hierna nog resterende tekorten waarmee de jeugdzorg volledig in balans wordt gebracht. Er bestaat dus een kans dat de toezichthouder over de voor de laatste 2 begrotingsjaren opgenomen stelpost voor de jeugdzorg zal oordelen 4

dat deze onvoldoende realistisch is waardoor het meerjarenperspectief niet (structureel) sluitend zal zijn. Voor het oordeel over het begrotingsjaar 2026 zal een dergelijke bijstelling niet materieel zijn. Voorstel voor raadsbehandeling (facultatief) Informatieve behandeling op 26 juni 2025 Oordeelsvormende behandeling op 3 juli 2025 Besluitvorming op 10 juli 2025 Aanpassingen naar aanleiding van commissiebehandeling (facultatief) N.n.b. Middelen Voor de financieel inhoudelijke aspecten wordt verwezen naar de Voorjaarsnota 2025. Uitvoering De Voorjaarsnota wordt als input/vertrekpunt gebruikt voor het opstellen van de begroting 2026. De opvattingen van uw raad over de Voorjaarsnota worden meegenomen bij de voorbereiding van de begroting 2026. Na uitwerking van de Meicirculaire hebben we meer zicht op welke ruimte er beschikbaar is waarbinnen de begroting 2026 sluitend opgesteld moet worden. Na de zomer is de begroting technisch doorgerekend en weten we definitief wat de uitkomsten zijn. Op basis van de Miljoenennota en de daarop gebaseerde septembercirculaire zal hopelijk bekend welke maatregelen het kabinet heeft genomen voor de jeugdzorg en de manier waarop gemeenten daarmee kunnen omgaan. Op het daarmee steeds duidelijker wordende meerjarenperspectief zal de discussie over de bijstelling van het OZB-beleid bij de begroting definitief kunnen worden gevoerd.

Juridisch advies Geheimhouding Communicatie Participatie N.v.t. Bijlage(n) Voorjaarsnota 2025 Z3717465D3718414 Begrotingswijziging nr. 21 van 2025 Z3717465Dxxxx Volgt Naslagwerk MFG Naslagwerk Uitwerking draaiknoppen Z3717465D3727626

Burgemeester en wethouders van Katwijk, De secretaris De burgemeester

5

6

Bijlage I: Meerjarig Financieel Gezond Naslagwerk Uitwerking draaiknoppen (Z3717465D3727626) Toelichting: In aanloop naar de Voorjaarsnota 2025 heeft het traject Meerjarig Financieel Gezond plaatsgevonden. In 2023 is dit traject aangekondigd omdat werd verwacht dat voor 2026 een ontoereikende bijdrage vanuit het Rijk zou worden ontvangen. Het gevolg zou een niet sluitende begroting 2026 zijn, evenals een verwacht negatief meerjarig beeld. In lijn met de adviezen van de VNG aan gemeenten is het traject Meerjarig Financieel Gezond in gericht. Vanuit dit traject heeft de Gemeenteraad (verder: Raad) gevraagd aan de ambtelijke organisatie om het extra inzicht te verkrijgen in de begroting en daarom is het naslagwerk Meerjarig Financieel Gezond opgesteld. De griffie was de ambtelijk opdrachtgever voor dit traject, de directeur Dienstverlening en bedrijfsvoering de opdrachtnemer. Het college van Burgemeester en Wethouders (verder: College) heeft geen actieve rol in dit traject gehad. Het Naslagwerk is gemaakt voor de opleidingsdag van 15 februari jl. van de ambtelijke organisatie aan de Raad. Met het Naslagwerk en de opleidingsdag heeft de Raad extra inzicht gekregen in de begroting ter voorbereiding op het gesprek met het College om Meerjarig Financieel Gezond te zijn. Het naslagwerk wordt niet vastgesteld door het college.

Wel ziet het college het van belang dat het naslagwerk openbare informatie betreft. Belangrijk hierbij is dat er inzicht is verschaft over beïnvloedingsmogelijkheden in de exploitatie (en investeringen) op basis van de ROB-systematiek, bedoeld voor het politieke gesprek. Het zijn dus geen bezuinigingsmaatregelen die zonder context kunnen worden doorgevoerd.

7

Raadsbesluit Kenmerk Programma Onderwerp

: Z3717465D3717477 : Alle : Voorjaarsnota 2025 Katwijk

De raad van de gemeente Katwijk; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Katwijk van 3 juni 2025; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet en de artikelen 3, 4 en 5 van de Financiële verordening

BESLUIT: 1. Kennis te nemen van de Voorjaarsnota, deze vast te stellen en daarmee: 2. De voorstelde budgetmutaties vast te stellen en te verwerkten in de lopende begroting 2025 en de begroting 2026 en de meerjarenraming, waardoor het geactualiseerde begrotingssaldo voor 2025 € 2.499.000 (voordelig) bedraagt en het voorlopige startsaldo voor de begroting voor 2026 € 572.000 (voordelig) bedraagt; 3. De hieruit volgende begrotingswijziging nummer 21 voor 2025 en de reservemutaties vast te stellen; 4. De wijziging van de begroting voortvloeiend uit de besluiten in het kader van het afwijkingenbeleid, zoals genoemd in bijlage 2 ‘autorisatie collegebesluiten’, vast te stellen; 5. In te stemmen met de mutaties van de investeringskredieten zoals opgenomen in het onderdeel Investeringsagenda en daarmee met: a) het toevoegen van de onder het kopje ‘Kredieten nieuw’ opgenomen nieuwe investeringen aan de investeringsagenda; b) het toevoegen van de volgende investeringen van de (nog) Niet Lijst aan de investeringsagenda: • IHP_GOV_Voortgezet Onderwijs grondaankoop • IHP_CBS de Burcht_kinderopvang • IHP_Chr.

Opleidingsschool_kinderopvang; c) verhogen van de totaalkredieten van de investeringen opgenomen onder het kopje ‘Ophogingen kredieten’ met de bedragen zoals vermeld in de kolom “Verschil”; d) het vaststellen van de verlaagde geactualiseerde totaalkredieten, zoals opgenomen onder het kopje ‘Krediet verlagingen’; e) het afsluiten van de onder het kopje ‘Kredieten afsluiten’ opgenomen kredieten; f) de geactualiseerde investeringsagenda te verwerken in de begroting 2026; 6. De algemene begrotingsuitgangspunten vast te stellen voor de begroting 2026; 7. De gevraagde gemeentelijke bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen conform de besluitvorming door het algemeen bestuur van de verschillende gemeenschappelijke regelingen in de begroting voor 2026 te verwerken; 8. De uitkomsten van de Meicirculaire 2025 van het gemeentefonds in de begroting voor 2026 te verwerken; 9. Ten aanzien van de OZB: a) Te kiezen voor scenario 7 voor de OZB-tarifering en daarmee voor 2026 eenmalig af te zien van de 5% boven-trendmatige verhoging van de OZB-opbrengst; b) Hiermee de motie ‘Scenario’s met minder of geen OZB verhoging’ (3665030) af te doen; c) Bij de behandeling van de begroting 2026 te bezien of er ruimte is voor overige maatregelen om de boventrendmatige verhoging van de OZB te matigen.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Katwijk in zijn openbare vergadering van 10 juli 2025 De griffier

De voorzitter 8