Document · PDF

Raadsvoorstel Limes Erfgoedcentrum (3597692)

Raad 10 juli 2025, gemeente KatwijkBij agendapunt: Uitwerking variant Limes erfgoedcentrum8.161 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Aan de gemeenteraad

Kenmerk Programma Onderwerp

: Z3597691D3597696 : Sport, cultuur en recreatie : Raadsvoorstel Limes Erfgoedcentrum

Katwijk, 20 mei 2025 Aanleiding en doel De provincie is wettelijk verantwoordelijk voor de instandhouding van een archeologisch depot (conform de Erfgoedwet). Voor het uitvoeren van deze wettelijke taak is een modern gefaciliteerd en toekomstbestendig archeologisch depot nodig met een stabiel museaal binnenklimaat en voldoende capaciteit voor de groei van de collectie (conform het Kwaliteitsregister Nationale Archeologie). De Provincie Zuid-Holland zoekt een geschikte locatie voor haar archeologisch depot, omdat haar huidige depot niet (meer) voldoet aan de eisen die hieraan worden gesteld. De Werkgroep Romeinen1 en de gemeente Katwijk zagen kansen in de combinatie van het archeologisch depot en een bezoekerscentrum op het Wantveld, bij de uitwatering. Dit plan maakt onderdeel uit van de plannen om onze rijke Romeinse geschiedenis zichtbaar te maken. Samen met het Natuurcentrum Katwijk, Coast Busters, de werkgroep Romeinen en het Katwijks Museum (gezamenlijk de ‘participanten’ genoemd) werd een burgerinitiatief gevormd en ontstond het idee om te onderzoeken of deze initiatieven met elkaar verbonden kunnen worden. Hieruit kwam het gezamenlijke idee voor de ontwikkeling van een archeologisch depot (voor de Provincie Zuid-Holland) met een bezoekerscentrum/expositieruimte (voor overige initiatieven) in het “Limes Erfgoedcentrum” bij de Uitwatering2.

Om bovenstaande te realiseren is een project gestart, het doel van dit project is het ontwikkelen van een Limes Erfgoedcentrum aan de Uitwatering in Katwijk. Bestaande uit een archeologisch depot voor de Provincie Zuid-Holland en een bezoekerscentrum. Zoals in het projectplan is benoemd, vastgesteld bij raadsbesluit van 23 februari 2023, valt de herinrichting van de openbare ruimte buiten de projectgrenzen niet binnen de scope van het project “realisatie Limes Erfgoedcentrum”(zoals aanleg buitentheater en bouw van 2 wachttorens). Katwijk bevindt zich op een unieke historische en geografische locatie: het officiële eindpunt van de 3.500 kilometer lange UNESCO-Wereld erfgoedroute van de Romeinse Limes. Deze positie schept niet alleen een bijzondere verantwoordelijkheid, maar ook een uitzonderlijke kans. De ontwikkeling van het Limes Erfgoedcentrum in Katwijk is dan ook geen vrijblijvende ambitie, maar een logisch én gewenst vervolg op de visie die de gemeente de afgelopen jaren al met succes heeft uitgedragen. De geschiedenis en toekomst van Katwijk zijn onlosmakelijk verbonden met de Limes. Op de locatie van het Limes Erfgoedcentrum, zal een belangrijk deel van de Nederlandse geschiedenis, het gevecht tegen het water en de verbondenheid met de natuur allemaal een plek krijgen.

Al die aspecten komen samen en kunnen gerealiseerd worden op een plek waar reeds een gebiedsontwikkeling wordt voorzien. Al deze elementen komen samen in het plan voor het Limes Erfgoedcentrum; een ondergronds archeologisch depot, zorgvuldig ingepast in het landschap. Zoals vanuit de participanten van het burgerinitiatief al eerder werd gezegd: “Daarbij zal het Limes Erfgoedcentrum dienen als grande finale aan het einde van de Limes-route. In samenwerking met lokale instellingen zoals het Katwijks Museum, het Natuurcentrum Katwijk, de werkgroep Romeinen en Coast Busters ontstaat er een educatieve en toeristische impuls met brede maatschappelijke en economische meerwaarde voor de regio”.

1 De Werkgroep Romeinen heet sinds kort Stichting Limes Legacy Katwijk, maar wordt in dit voorstel nog aangeduid als Werkgroep

Romeinen. 2 In dit document wordt gesproken over het Limes Erfgoedcentrum. In het vervolgtraject zal mogelijk gekeken worden naar een andere naam. 2

Daarnaast wordt het Limes Erfgoedcentrum nadrukkelijk verweven met actuele en urgente thema’s. Zoals de Romeinen niet verder kwamen dan de limes, zo zorgt Stichting Coast Busters er met de Limes Bubble Barrier voor, dat plastic niet voorbij de rijnmonding komt. Dit grensverleggende burgerinitiatief, mede mogelijk gemaakt door brede maatschappelijke steun, laat zien dat erfgoed, duurzaamheid en gedragsverandering elkaar kunnen versterken. De toekomst biedt vele kansen en unieke gebieds- en natuurontwikkeling, met het bezoekerscentrum en het Archeologisch Depot, als verbindende factor van dit alles. Een win-win situatie voor natuur, cultureel erfgoed, toerisme en de samenleving. Katwijk heeft ervaring met grote werken. Denk aan de parkeergarage in het duin. Hier ontstond een ku(n)stwerk aan zee waar ver buiten de gemeentegrenzen over gesproken wordt. Door de functionaliteit én de goede ruimtelijke inpassing. Zo'n situatie moet ook ontstaan bij het Limes Erfgoedcentrum. Goede inpassing in het landschap met behoud van het beeld én een plek die het einde van de grens van het oude Romeinse Rijk markeert. Het college ziet het Limes Erfgoedcentrum als kans voor Katwijk. Een bovenlokale voorziening, zoals het Limes Erfgoedcentrum, past en hoort binnen een gemeente die groeit.

Het bezoekerscentrum moet de plek worden waar belangrijke maatschappelijke partijen een plek hebben en waar we een entree van Katwijk creëren. Dit is goed voor het vergroten van het toerisme en het verbreden van het toeristisch aanbod. Daarom willen we als gemeente een stap naar voren doen en hierin investeren. De investering in het gebouw wordt terugverdiend; dé echte investering van Katwijk zit in de bijdrage aan de exploitatie van het bezoekerscentrum. In 2024 is er gewerkt aan het in beeld brengen van de praktische randvoorwaarden voor de realisatie van het Limes Erfgoedcentrum; drie varianten van het bezoekerscentrum (zie rapport XPEX) en de financiële haalbaarheid ervan, de randvoorwaarden, het gebruik van de grond van het Hoogheemraadschap van Rijnland en de samenwerking met de vier participanten. In bijlage 1 wordt de stand van zaken gegeven van de diverse onderzoeken om te komen tot realisatie van het Limes Erfgoedcentrum. Ook is gewerkt aan een richtinggevende doorrekening van de stichtingskosten en de consequenties voor de gemeentelijke begroting. Uit deze onderzoeken bleek dat, bij alle scenario’s, steun noodzakelijk zal zijn voor een ‘financieel gezond’ bezoekerscentrum. Door XPEX 3 varianten van het bezoekerscentrum uitgewerkt. De Basis-, Plus- en Ambitievariant. Aan de hand van dit onderzoek hebben we 5 mogelijk scenario’s opgesteld.

In onderstaande tabel is hiervan een korte samenvatting opgenomen. De uitgebreide uitwerking hiervan treft u aan in bijlage 2. Gevraagd wordt om in te stemmen met de uitwerking van de Plusvariant. De ambitievariant is niet meegenomen in deze uitwerking, omdat deze variant niet realistisch wordt geacht. De extra vierkante meters in de ambitievariant, ten opzichte van de plusvariant, zitten voornamelijk in horeca, filmruimte en educatieruimte. Niet in de extra vierkante meters voor de participanten. Het is daarom niet duidelijk wat de extra vierkante meters extra opleveren in verhouding tot de extra benodigde investering. Daarnaast worden bij de ambitievariant 60.000 bezoekers verwacht, naar verwachting kunnen de 20.000/40.000 bezoekers uit de basis/plusvariant beter opgevangen worden qua stikstof en mobiliteit dan de 60.000 van de ambitievariant. Basisvariant

Inhoudelijk

Basisvariant met een maximale exploitatiebijdrage

Plusvariant

Uitstel

Stoppen

+/-

De basisvariant biedt onvoldoende mogelijkheden om van alle participanten en andere betrokkenen

Deze variant biedt onvoldoende mogelijkheden om van alle participanten voldoende hun verhaal te laten zien.

In deze variant is er voldoende ruimte voor alle participanten om hun verhaal te laten zien aan de bezoekers.

In deze variant wordt de keuze nog niet gemaakt.

Met de keuze van stoppen komt er geen samenwerking tussen het archeologisch depot en het bezoekerscentrum. 3

voldoende hun verhaal te laten zien. Ruimtelijk

Planologisch

Samenwerking

Draagvlak participanten

Economisch

Planning

+/-

De locatie is uniek, waarbij geschiedenis, natuur en cultuur samenkomen.

In deze variant wordt de keuze nog niet gemaakt.

+/-

Het niet realiseren van het Limes Erfgoedcentrum betekent dat de ruimtelijke kansen die er zijn op deze locatie niet worden benut. +

De planologische aspecten van de locatie aan de Uitwatering kennen positieve aspecten, maar ook uitdagingen. Met name het aspect stikstof brengt risico’s met zich mee. +

In deze variant wordt de keuze nog niet gemaakt.

Het niet realiseren van het Limes Erfgoedcentrum betekent dat de planologische aspecten, zoals stikstof, niet meer van belang zijn.

+/-

De samenwerking tussen de participanten worden versterkt. Daarnaast is er een samenwerking met de Provincie ZuidHolland en het Hoogheemraadschap Rijnland. -

De samenwerking tussen de participanten worden versterkt. Daarnaast is er een samenwerking met de Provincie ZuidHolland en het Hoogheemraadschap Rijnland. +

In deze variant wordt de keuze nog niet gemaakt.

Het niet realiseren van het Limes Erfgoedcentrum betekent dat de gewenste samenwerking op deze unieke locatie niet wordt gerealiseerd.

+/-

De vier participanten hebben aangegeven geen voorstander te zijn van deze variant, omdat de m2 voor het bezoekerscentrum te weinig zijn om hun verhalen goed te presenteren.

De participanten hebben aangegeven geen voorstander te zijn van deze variant, omdat de m2 voor het bezoekerscentrum te weinig zijn om hun verhalen goed te presenteren.

De participanten hebben aangegeven zich te kunnen vinden in de variant, waarbij zij mogelijkheden zien om het aantal m2 iets naar beneden bij te stellen.

De participanten hebben aangegeven dat er meerdere mogelijkheden zijn voor het vinden van fondsen. In dit scenario krijgen ze hiervoor tijd. +/-

Dit is voor geen van de betrokken partijen (de participanten en de Provincie ZuidHolland) geen gewenst scenario omdat hiermee geen realisatie komt van een archeologisch depot en bezoekerscentrum -

De realisatie van het Limes Erfgoedcentrum zal extra bezoekers naar Katwijk trekken, waardoor er extra inkomsten zijn voor de middenstand en de parkeerinkomsten zullen toenemen.

In deze variant wordt de keuze nog niet gemaakt.

+/-

Het Limes Erfgoedcentrum zal een bovenregionale functie krijgen en een positieve uitstraling hebben voor Katwijk. Met het niet realiseren van het Limes Erfgoedcentrum vervalt deze kans. -

De provincie ZuidHolland wil voortgang hebben in project, omdat hun huidige depot niet meer aan

De provincie Zuid-Holland kan niet instemmen met dit

Voor de provincie Zuid-Holland brengt dit onzekerheid met zich mee als ervoor wordt gekozen dit 4

Financieel investering

Financieel – exploitatie

alle vereisten voldoet en de huur binnenkort zal worden beëindigd. Met het nemen van een besluit door de gemeenteraad wordt een nieuwe fase ingegaan.

Hierin speelt het dossier stikstof wel een rol, omdat de beoogde locatie in Natura-2000 gebied ligt. -

De eerste raming van de benodigde investering komt hoger uit dan is gereserveerd in de Investeringsagenda.

In de investeringsraming is een bedrag van € 12,5 miljoen gereserveerd. De Basisvariant is geraamd op (afgerond) € 15,4 miljoen. -

In de investeringsraming is een bedrag van € 12,5 miljoen gereserveerd. De investeringskosten zullen iets lager zijn dan de raming van de Basisvariant. -

In de investeringsraming is een bedrag van € 12,5 miljoen gereserveerd. De Plusvariant is geraamd op (afgerond) € 19,9 miljoen. -

In deze variant laat de exploitatie van het bezoekerscentrum een tekort zien van € 269.471. Vooralsnog wordt ervanuit gegaan dat dit gefinancierd zal worden door de gemeente in de vorm van een subsidie.

In deze variant laat de exploitatie van het bezoekerscentrum een tekort zien van € 200.000. Vooralsnog wordt ervanuit gegaan dat dit gefinancierd zal worden door de gemeente in de vorm van een subsidie.

In deze variant laat de exploitatie van het bezoekerscentrum een tekort zien van € 451.830. Vooralsnog wordt ervanuit gegaan dat dit gefinancierd zal worden door de gemeente in de vorm van een subsidie.

scenario. Zij hebben aangegeven voor de zomervakantie 2025 een besluit te willen hebben vanwege hun huidige locatie van het archeologisch depot.

project niet voor te zetten.

+/-

In deze variant wordt de keuze nog niet gemaakt.

De gereserveerde investering komt met de scenario vrij te vallen, waardoor er minder financiële druk is op de investerinsgagenda. Wel dienen de reeds gedane investeringen (voorbereidingskred iet) versneld te worden afgeschreven.

+/-

In deze variant wordt de keuze nog niet gemaakt.

De benodigde bijdrage aan het exploitatietekort op het bezoekerscentrum is niet nodig.

Om de nog te vormen stichting zo goed mogelijk te ondersteunen, is de gemeente Katwijk op zoek naar een partij die het beheer en exploitatie van het bezoekerscentrum op zich wil nemen. Hiertoe is een marktconsultatie uitgezet via TenderNed. Door middel van een marktconsulatie wilde het college meer inzicht krijgen in de (on)mogelijkheden van de rol van een nieuwe partij in het bezoekerscentrum en het beheer en exploitatie van het bezoekerscentrum. Van de contractpartij werd verwacht dat ze een compleet pakket aanbieden voor het bezoekerscentrum én de nog op te richten stichting. Waarbij de contractpartij ook zelf activiteiten kan ontplooien, die zoveel als mogelijk aansluiten bij de uitgangspunten van het bezoekerscentrum. Hierbij heeft de gemeente Katwijk ook een voorkeur voor een link met de gevestigde commerciële en niet-commerciële organisaties in Katwijk. Uit de marktconsultatie is één geïnteresseerde partij naar voren gekomen. Deze partij heeft in een verkennend gesprek aangegeven dat veel mogelijk is, maar dat hun aandachtspunt vooral zit in de locatie. Zij denken dat het Limes Erfgoedcentrum veel meer potentie zal hebben, als niet wordt gekozen voor de uitwatering aan de Rijnmond zijde, maar aan de andere zijde. Daar waar de Limesroute start en ook de informatiepanelen staan. De situering kan dan veel meer een open houding hebben naar Katwijk.

Deze locatie is wel onderzocht maar eerder afgevallen vanwege de directe ligging in het Natura2000-gebied. Na een “go” van de gemeenteraad zal de aanbesteding van een vijfde partij verder worden opgepakt en zal daarbij zal ook de geïnteresseerde partij worden betrokken.

Indicatoren (facultatief) n.v.t. Motivering voorstel 1.1. Met de inhoudelijke en financiële uitwerking is deels uitvoering gegeven aan de opdracht van de gemeenteraad. Op 23 februari 2023 heeft de gemeenteraad de locatie Uitwatering aangewezen voor een mogelijk erfgoedcentrum. De gemeenteraad heeft opdracht gegeven voor een fasegewijze ontwikkeling gericht op een go/no go besluit door de gemeenteraad. In het projectplan is aangegeven dat een go/no-go besluit aan uw raad zou worden voorgelegd na de definitie- en ontwerpfase. In deze fase zouden een Programma van Eisen, Voorlopig Ontwerp, Definitief Ontwerp, investeringsraming, diverse onderzoeken, verkenning van de subsidiemogelijkheden en businesscase worden opgesteld. Deze documenten zouden aan uw raad worden aangeboden bij het raadsvoorstel go/no-go. Tot op heden zijn de varianten die door XPEX, zie bijlage 1a, zijn opgesteld uitgewerkt in bouwkostenramingen, exploitatiebegrotingen, zijn er verschillende onderzoeken afgerond (eerste berekeningen parkeren, Milieueffectrapportage, onderzoek naar explosieven en een KLICK-melding) en lopen de gesprekken met het Hoogheemraadschap van Rijnland ten behoeve van het gebruik van de beoogde locatie. Hierbij zijn de recente uitspraken van de Raad van State met betrekking tot het verkrijgen van een natuurvergunning (in verband met stikstof) op de beoogde locatie ook van belang.

Op basis van deze informatie wordt uw raad een go/no go besluit voorgelegd. 1.2. De inhoudelijke en financiële uitwerking geeft inzage in de diverse aspecten die van belang zijn voor de realisatie van het Limes Erfgoedcentrum. In bijlagen 1a tot en met 1c wordt inzage gegeven in de diverse onderzoeken die zijn gedaan, de rapportage van XPEX en de financiële kaders. 1.3. Het rapport van XPEX geeft inzage in de wijze van realisatie van het bezoekerscentrum. Bij het bezoekerscentrum zijn vier participanten betrokken: Werkgroep Romeinen, Coast Busters, Katwijk Museum en het Natuurcentrum Katwijk. Het adviesbureau XPEX heeft de opdracht gekregen om een businesscase op te stellen, waarin wordt beschreven wat alle partijen wensen en hoe dat vorm kan krijgen in een bezoekerscentrum. Hierbij stond het uiteenzetten van het gezamenlijke verhaal en de mogelijkheden tot het delen hiervan centraal. Daarbij werd het verhaal gekoppeld aan een businesscase. In bijlage 1a treft u het rapport van XPEX aan. 3.1. Het Limes Erfgoedcentrum is een aanwinst voor Katwijk. Katwijk vormt het officiële eindpunt van de 3.500 km lange UNESCO-Werelderfgoedroute van de Romeinse Limes. Deze unieke positie brengt niet alleen verantwoordelijkheid, maar ook een kans om het Limes erfgoed zichtbaar en beleefbaar te maken. Op de gekozen locatie komen erfgoed, natuur en toekomstgerichte gebiedsontwikkeling samen.

Het plan omvat een ondergronds archeologisch depot, zorgvuldig ingepast in het landschap. Zo wordt behoud van erfgoed gecombineerd met landschapsversterking. Het Limes Erfgoedcentrum vormt daarnaast de grande finale van de Limes-route en versterkt het toerisme en de educatie in Katwijk, in samenwerking met onder andere het Katwijks Museum en het Natuurcentrum Katwijk. Daarnaast wordt met initiatieven als de Limes Bubble Barrier de link gelegd met duurzaamheid en maatschappelijke betrokkenheid. Het Limes Erfgoedcentrum verbindt verleden, heden en toekomst. Het draagt bij aan cultuur, natuurbehoud, educatie en de lokale economie. 3.2. Het bezoekerscentrum en archeologisch depot versterken elkaar. Er kan synergie worden gecreëerd tussen het archeologisch depot en het erfgoedcentrum door ‘vensters/doorkijkjes en/of een overgangszone met de schatkamer’ waarbij de provinciale collectiestukken voor een deel beschikbaar zijn voor de publieksfunctie (lees: een deels open depot). Dat kan bijvoorbeeld worden uitgewerkt in de vorm van een glaswand, waar grote en bijzondere collectiestukken achter staan en een depotmedewerker een werkplek heeft. Het archeologisch depot heeft geen museumfunctie, maar de provincie Zuid-Holland wil deze zo goed mogelijk ontsluiten - ook digitaal - voor onderzoek en het brede publiek.

Deze publieksfunctie kan aangevuld worden door het beschikbaar stellen van provinciale bodemvondsten aan de deelnemende stichtingen of andere partners die deze kunnen tentoonstellen in het bezoekerscentrum (bijvoorbeeld in een opstelling of bij de uitvoering van eigen onderzoek). 6

Bezoekers kunnen deelnemen aan verschillende activiteiten binnen het erfgoedcentrum, waarbij het landschap onderdeel uitmaakt van het geheel en de beleving. Het archeologisch depot faciliteert bruikleenverkeer. Hierdoor zijn honderden bijzondere objecten te zien voor het brede publiek. 3.3. De samenwerking tussen de lokale partners zal worden versterkt. De samenwerking van de werkgroep Romeinen, Coast Busters, Natuurcentrum Katwijk en het Katwijks Museum zal worden versterkt in een gezamenlijk bezoekerscentrum. 3.4. Er zal ruimte zijn voor vaste en wisselende tentoonstellingen van de partners. In het bezoekerscentrum is er ruimte voor een opstelling van de partners afzonderlijk, maar is er ook ruimte voor wisseltentoonstellingen die door alle deelnemers zelf, beurtelings kan worden ingericht. Daarnaast is in het bezoekerscentrum ook mogelijkheid voor het Hoogheemraadschap van Rijnland om zichzelf te presenteren en aan de bezoeker inzicht te geven in hun geschiedenis en hun taken. Deze vaste en wisselende tentoonstellingen van partners zijn inkomsten voor het bezoekerscentrum. 3.5. De locatie van het Limes Erfgoedcentrum is uniek. De locatie bij de Uitwatering is uniek, mede vanwege het Romeinse verleden, de limes en ook de ligging van het voormalige fort Brittenburg. Het Limes Erfgoedcentrum versterkt daarmee de zichtbaarheid van de Limes en ook de Limes route in haar geheel.

Reeds bestaande wandel- en fietsroutes langs de Limes worden interessanter, naar mate er meer langs deze routes te zien en beleven valt. 3.6. De status van Unesco Werelderfgoed van de Limes versterkt de bezoekersstroom naar Katwijk. De Limes heeft de status van Unesco Werelderfgoed, daarmee zal het Limes Erfgoedcentrum een versterkend effect hebben op de bezoekersstroom richting Katwijk. Zo zijn er belangstellenden die specifiek Unesco Werelderfgoederen bezoeken. Met slechts 12 werelderfgoederen binnen de grenzen van het Nederlandse Rijk, is het dus ook echt van historisch belang. Daarmee versterkt het Limes Erfgoedcentrum de aantrekkingskracht van Katwijk en daarmee de lokale economie. 3.7. De Limesroute gaat nu uit als een “nachtkaars”. Door het toevoegen van het erfgoedcentrum kan de bezoeker na het afleggen van de Limes erfgoedroute daadwerkelijk een eindpunt als ‘apotheose’ ervaren. Het erfgoedcentrum zorgt dus ook voor een betere spreiding van de publiekstrekkers langs de Limes erfgoedroute. Het erfgoedcentrum geeft zo een meerwaarde voor de Limes als gehele lijn, met meerdere publiekstoegankelijke plekken waar het verhaal over de Romeinse geschiedenis en het werelderfgoed wordt verteld. Katwijk heeft tenslotte twee UNESCO werelderfgoedsites, maar geen bijbehorende publiekstrekker. 3.8. De realisatie van het Limes Erfgoedcentrum sluit aan op de omgevingsvisie.

In de omgevingsvisie is onder andere het volgende opgenomen: “de toerismesector staat voor de ambitie om jaarlijks 5% te groeien. Behalve marketing en regionale samenwerking, vraagt dit om doorontwikkeling van het aanbod. Het gaat dan om uitbreiding van het aantal bedden, maar ook om nieuwe recreatieve infrastructuur en het beter benutten van bestaande parels als de Limes en het Valkenburgse meer." Katwijk benut de kracht van haar erfgoed daarom ook voor natuurdoeleinden, recreatie en toerisme. “Maak de Romeinse cultuur beter zichtbaar!” 3.9. De locatie van het Limes Erfgoedcentrum wordt versterkt doordat deze in de Rijnmonding ligt De Rijnmonding wordt één van de twee toegangspoorten van het Nationaal Park Hollandse Duinen (NPHD) in Katwijk. Als Groene Rand zorgt de Rijnmonding voor een goede overgang van de omliggende kernen naar het duingebied. Door het gebied aantrekkelijk te maken, wordt de recreatiedruk op het duingebied verminderd. De belangrijke opgaven zijn, het versterken en het naar binnentrekken van het duinlandschap, versterken van de recreatie, verbeteren van de fiets- en wandelroutes, de ontwikkeling van het eindpunt van de Limesroute en het Limes Erfgoedcentrum. Daarnaast is de Rijnmonding één van de belangrijkste schakels in het regionale groenblauwe raamwerk waaraan Katwijk samen met de andere gemeentes in de Westflank werkt.

De drie speerpunten van het raamwerk (Groene Ring, Groene Randen en Groene Vingers) komen samen in de Rijnmonding. Het groenblauwe raamwerk is een van de prioritaire projecten van de RIA (regionale investeringsagenda). Op dit moment zijn hiervoor nog geen concrete middelen beschikbaar. 3.10. Het Limes Erfgoedcentrum verbetert de landschappelijke kwaliteiten. 7

Van oudsher heeft Katwijk aan Zee een unieke setting als vissersdorp in de duinen aan zee. Door uitbreidingen en menselijk ingrepen is de kwaliteit van de oorspronkelijke landschappelijke setting deels verloren gegaan. Met de kustversterking voor de Boulevard is de goede stap gezet om de verbinding met het landschap te herstellen. De groene inpassing van het archeologische depot zal de landschappelijke kwaliteiten versterken en het gebied een belangrijke schakel van het ringpark maken. 3.11. De projecten rondom de Uitwatering en het erfgoedcentrum versterken elkaar. De gemeente Katwijk is gestart met de voorbereidingen voor het opstellen van de gebiedsvisie Rijnmonding, hiermee wordt uitvoering gegeven aan de motie van DURF, ChristenUnie en SGP. In deze visie speelt het Limes Erfgoedcentrum een belangrijke rol, maar de visie behelst meer dan dat. De ontwikkeling van het Erfgoedcentrum vindt plaats in een bijzonder gebied, dat van grote historische waarde is, maar ook van grote natuurwaarde. Het gebied ligt tevens aan de rand van Natura 2000 gebied. Er zijn burgerinitiatieven die in dit gebied meer activiteiten willen ontwikkelen of burgers die het gebied willen behouden zoals het nu is. De gemeente ziet ook kansen om activiteiten en natuurwaarden aan dit gebied toe te voegen.

Daarnaast vinden ook in de nabije omgeving ontwikkelingen plaats (zoals het Havenscharnier) die van invloed kunnen zijn op de Rijnmonding. Om dit allemaal samen te brengen en keuzes te maken voor de toekomst is een integrale visie op het gebied van belang. De komende tijd wordt de planning voor deze visie verder uitgewerkt, onderdeel hiervan is ook het bepalen van de exacte scope van het gebied en het inrichten van een participatietraject. De inspraak van de stakeholders bij totstandkoming van de visie is belangrijk voor een goede afweging van alle belangen. 3.12. Er is voldoende ruimte voor parkeren en het Limes Erfgoedcentrum verhoogt mogelijk de parkeerinkomsten. Voor het Limes Erfgoedcentrum zijn parkeerplekken nodig voor bezoekers en voor medewerkers. Er is voldoende restcapaciteit aanwezig in de directe omgeving, zowel aan de Rijnmond (en directe omgeving) als ook (en vooral) op de parkeerplaats Noordduinen. Voor medewerkers is er een mogelijkheid om naast de goedereningang (dus verdiept in het duin) voldoende parkeerplaatsen te realiseren. Een deel van de bezoekers van het bezoekerscentrum komt speciaal voor het bezoekerscentrum naar Katwijk, waarvan een deel met de auto zal komen. Dit zorgt voor verhoogde parkeeropbrengsten. 3.13. Het Limes Erfgoedcentrum versterkt de lokale economie.

Een groot deel van de bezoekers aan het bezoekerscentrum zal ook gebruik maken van de omliggende horeca en het winkelgebied. Dit zorgt voor een verhoging van de inkomsten van de middenstand. Ook draagt het bij aan het uitbreiden van het recreatieve aanbod van de gemeente Katwijk. In aanvulling op de doelgroepen ligt hier een kans om met het Limes Erfgoedcentrum in te spelen op gezinnen met kinderen en schoolklassen. Een deel van het Limes Erfgoedcentrum kan zo ingericht worden dat het zich richt op activiteiten voor jongere kinderen en educatie. Door de activiteiten zo in te richten dat het voor kinderen leuk is om een herhaal bezoek te brengen en voor bezoekers van Katwijk leuk is om te bezoeken op een bewolkte, regenachtige dag, draagt dit bij aan de bezoeken buiten het hoogseizoen. Daarmee voegt het zowel iets toe voor de bezoekers als voor de inwoners van Katwijk. 3.14. In de ontwerpfase kunnen op basis van meer uitgewerkte plannen externe financiering worden gezocht. De komende periode is het van belang om te onderzoeken hoe de stichtingskosten verminderd kunnen worden. De uitkomsten hiervan zullen worden meegenomen in het proces om te komen tot een voorstel aan uw raad over het definitieve krediet. Door de stichtingskosten te verminderen, worden de exploitatielasten automatisch ook minder.

Dit zorgt er dan voor dat er een minder hoge investering vanuit de gemeente voor het bezoekerscentrum benodigd is. Hierbij kan naar de volgende mogelijkheden worden gekeken: • Minder m2 realiseren, wat een variant is tussen de Basis- en Plusvariant. • In de exploitatieberekening zijn de baten voor onder andere locatieverhuur laag ingeschat, deze kunnen mogelijk verhoogd worden. • Daarentegen wordt in alle drie de varianten uitgegaan van het vragen van een entree voor het museale gedeelte van het bezoekerscentrum. Het is belangrijk om niet alleen naar de entreeprijs als inkomstenbron te kijken, maar ook als iets wat een strategisch sturingsmiddel kan zijn. De manier waarop de prijs vorm wordt gegeven, bijvoorbeeld met een aantrekkelijk tarief voor inwoners, een 8

•

• •

•

combiticket of gratis toegang op bepaalde dagen, kan helpen om een trouwe bezoekersgroep op te bouwen. Het is dus niet alleen een kwestie van opbrengst, maar ook van publieksopbouw en imago. Er zullen kansen en mogelijkheden zijn om (eenmalige) fondsen en sponsoring te verkrijgen, dan wel om samen te werken met andere partijen, hetgeen de initiële investering omlaag kan brengen en daarmee ook de jaarlijkse afschrijving en kosten. De meest voor de hand liggende fondsen waar museale instellingen terecht kunnen zijn: het Vrienden Loterij fonds (cultuur), het VSB-fonds, het Cultuurfonds, Mondriaan Fonds en de Postcode Loterij (natuur en welzijn). Deze fondsen dragen bij aan concrete investeringen die voor het (grote) publiek zichtbaar zijn. Bijdragen voor ‘het gebouw’ zijn hieruit niet te verwachten. Voor de museale inrichting van tentoonstellingsruimten met collectie of specifieke AV-apparatuur kan wel een substantiële bijdrage verwacht worden. Bij programmering in het kader van het Limes erfgoed Europa breed kan een aanvraag worden ingediend in het kader van het Creative Europe programma. Voor educatieve projecten is het Fonds Cultuurparticipatie een mogelijkheid. Naast overheden en fondsen kan er met gerichte wervingsacties getracht worden (lokale) private partijen of particulieren (crowdfunding) enthousiast te krijgen.

De bedragen zijn daarbij beperkter en hier dient meestal ook een prestatie tegenover te staan. Het betrekken van een vijfde, commerciële, partij. Deze contractpartij kan een compleet pakket aanbieden voor het bezoekerscentrum én de nog op te richten stichting. Waarbij de contractpartij ook zelf activiteiten kan ontplooien die zoveel als mogelijk aansluiten bij de uitgangspunten van het bezoekerscentrum. Hierbij heeft de gemeente Katwijk ook een voorkeur voor een link met de gevestigde commerciële en niet-commerciële organisaties in Katwijk Visserij Ontwikkelplan: in de uitwerking van het Limes Erfgoedcentrum is op dit moment geen koppeling voorzien met andere gemeentelijke programma’s. Wel is er een inhoudelijk raakvlak met het Visserij Ontwikkel Plan (VOP), waarin o.a. wordt gewerkt aan de ontwikkeling van de ‘visserijdriehoek’. De beoogde locatie van het erfgoedcentrum bij de Uitwatering, maakt deel uit van dit gebied. In de verdere planuitwerking kan worden verkend of hier kansen liggen voor onderlinge versterking.

6.1. Het initiatief voor een Juttersmuseum in het Limes Erfgoedcentrum sluit inhoudelijk en ruimtelijk niet aan. Door de ChristenUnie op 7 november 2019 motie ingediend waarbij het college is verzocht om te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om te komen tot een Juttersmuseum. Waarbij de gemeente in gesprek gaat met de initiatiefgroep die zich met alles wat het strandleven, jutten en zeehonden bezit houdt. In overleg met de initiatiefgroep is dit Juttersmuseum-initiatief gekoppeld aan het project Limes Erfgoedcentrum. Het college vindt het initiatief waardevol, maar heeft in de uitwerking van het bezoekerscentrum geconstateerd dat het inhoudelijk en ruimtelijk niet aansluit bij de scenario’s die voorliggen aan uw raad. Het college zal bezien of het thema “jutten en strandleven” bij andere gebiedsontwikkelingen kan worden betrokken, zoals het Visserij Ontwikkelplan. Het college wil de motie formeel afdoen. Kanttekeningen 1.1. Met de inhoudelijke en financiële uitwerking is deels uitvoering gegeven aan de opdracht van de gemeenteraad. Op 23 februari 2023 heeft de gemeenteraad de locatie Uitwatering aangewezen voor een mogelijk erfgoedcentrum. De gemeenteraad heeft opdracht gegeven voor het fasegewijs ontwikkelen, gericht op een go/no go besluit door de gemeenteraad.

In het projectplan dat was bijgevoegd bij het raadsvoorstel van 23 februari 2023 zijn de stappen beschreven die zouden worden ondernomen om te komen tot een Go/No Go besluit. In het projectplan is aangegeven dat een Go/No-go besluit aan uw raad zou worden voorgelegd na de definitie- en ontwerpfase. In deze fase zouden een Programma van Eisen, Voorlopig Ontwerp, Definitief Ontwerp, investeringsraming, diverse onderzoeken, verkenning van de subsidiemogelijkheden en businesscase worden opgesteld. Deze documenten zouden aan uw raad worden aangeboden bij het raadsvoorstel go/no-go. Op dit moment zijn de volgende stappen, zoals opgenomen in het projectplan, nog niet afgerond: wijziging bestemmingsplan, bodemonderzoek, opstellen van Programma van Eisen, selectie architect, Voorlopig Ontwerp, Definitief Ontwerp, kostenramingen op basis van de ontwerpen en een gezonde exploitatie van het bezoekerscentrum. Op basis van deze informatie wordt uw raad een go/no go besluit voorgelegd. 9

3.1. In het rapport van XPEX is geen rekening gehouden met een gefaseerd groeimodel. De gepresenteerde cijfers laten de potentie zien, maar in de praktijk zal er sprake zijn van een opstartfase waarin het centrum eerst bekendheid moet opbouwen. Dit vraagt om een realistische inschatting van de inkomstenontwikkeling in de eerste jaren. Aangezien deze inkomsten een belangrijke pijler vormen voor de exploitatie, is het noodzakelijk om in de begroting rekening te houden met een geleidelijke groei van het bezoekersaantal. 3.2. Het Limes Erfgoedcentrum is voornamelijk afhankelijk van vrijwilligers. De capaciteit van een vrijwilligersorganisatie speelt een rol: wat vraagt het aan inzet en middelen om bijvoorbeeld zes dagen per week open te zijn? Zijn er voldoende mensen beschikbaar en is structurele ondersteuning georganiseerd? Ook het kostenaspect (vrijwilligerscoördinatie, planning, onkostenvergoedingen) is van belang. Daarnaast zal de stichting te maken krijgen met werkgeversverantwoordelijkheden. Een organisatie die grotendeels wordt gedragen door vrijwilligers is kwetsbaar. Daarom wordt in het rapport van XPEX voorgesteld ook te gaan werken met een vaste medewerkers. Waarbij de grootte van de formatie afhankelijk is van de keuze voor de variant. Wel blijft de beschikbaarheid van nieuwe vrijwilligers is een voorwaarde voor de continuïteit van het bezoekerscentrum.

De werving van vrijwilligers behoeft daarmee grote aandacht, ook de binding met de vrijwilligers is noodzakelijk. 3.3. Realisatie van het Limes Erfgoedcentrum zorg voor een verhoogde stikstofuitstoot. De realisatie van het Limes Erfgoedcentrum zorgt voor een verhoogde stikstofuitstoot. Op dit moment is het erg onzeker wat de uitspraak van de Raad van State voor invloed heeft op de stikstofproblematiek. Wel weten we dat de locatie, bij de Uitwatering, vlak bij een Natura 2000 gebied ligt. Dit betekent dat er tijdens de bouw- en gebruiksfase scherp rekening gehouden moet worden met de stikstofuitstoot. Mocht de uitspraak van de Raad van State ernstigere gevolgen hebben dan verwacht, dan kan dit er mogelijk voor zorgen dat het project alsnog geen doorgang kan vinden. 3.4. Voor parkeren is mogelijk een afwijkingsbesluit nodig. De bezoekers van het Limes Erfgoedcentrum zullen moeten parkeren op de parkeerplaats Noordduinen. Gezien de afstand van het bezoekerscentrum naar de parkeerplaats Noordduinen, zou mogelijk een afwijkingsbesluit nodig zijn, omdat de afstand enkele meters meer is, dan volgens het gemeentelijk beleid zou mogen. 3.5. Het Limes Erfgoedcentrum wordt gerealiseerd op grond die niet in bezit is van de gemeente. De grond waarop het Limes Erfgoedcentrum gebouwd moet gaan worden, is in eigendom van het Hoogheemraadschap van Rijnland (HHR).

HHR is bereidt deze grond aan de gemeente te verpachten. Voor HHR is de grond aan de watering van groot belang, mochten er klimatologische veranderingen optreden, waarbij verbreding van de uitwatering nodig is, dan moet die mogelijkheid er nog zijn. Daarom is het Limes Erfgoedcentrum nu zo gepositioneerd dat verbreding van de uitwatering mogelijk is. Desondanks wil HHR de voorwaarde opnemen, dat bij klimatologische omstandigheden, de erfpacht opgezegd kan worden en dat de gemeente de grond schoon moet opleveren. Dit zou bij extreme omstandigheden, eerder kunnen zijn dan dat de afschrijvingstermijn van het gebouw afloopt, dit is een risico met betrekking tot de waardering van de boekwaarde en de resterende afschrijving. Op het moment dat dit zich voordoet zal dit ook gevolgen hebben voor de rest van de omgeving van de Uitwatering. 3.6. De bestemming van de Uitwatering staat op dit moment nog geen Erfgoedcentrum toe. De bestemming van de beoogde locatie, is op dit moment ‘Natuur - duinen’. Dit betekent dat er van het omgevingsplan, van rechtswege (bestemmingsplan Duinen), afgeweken moet worden, wanneer we het Limes Erfgoedcentrum bij de Uitwatering willen realiseren. Van deze bestemming kan worden afgeweken doormiddel van een omgevingsvergunning voor een Buitenplanse Omgevingplanactiviteit (BOPA).

Voor deze BOPA is een onderbouwing nodig, dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan deze locatie. Hiervoor zijn allerlei deelonderzoeken nodig, zoals bodem-, parkeren en verkeers-, flora en faunaonderzoeken. Tegen een omgevingsvergunning kan bezwaar en beroep worden ingesteld, wat gevolgen kan hebben voor de planning. 3.7. De nog uit te voeren onderzoeken kunnen nog (on)mogelijkheden aan het licht brengen. Omdat het perceel in eigendom is van HHR, is het nog niet mogelijk geweest om een bodem- en explosievenonderzoek uit te voeren. Wanneer bij een Go, doormiddel van pacht de grond ter beschikking 10

komt, kunnen deze onderzoeken uitgevoerd worden. Mogelijk blijkt uit deze onderzoeken dat de bouw van een Limes Erfgoedcentrum, op die locatie, niet mogelijk is of extra kosten met zich meebrengt. 3.8. De BTW voor het project Limes Erfgoedcentrum is niet compensabel. In het raadsvoorstel van 23 februari 2023 is de onzekerheid van de vooraftrek van de BTW benoemd. Voor dit project zal de BTW van het bezoekerscentrum niet compensabel zijn (dus kostprijsverhogend). Voor wat betreft het depot: dit valt onder de wettelijke taken voor archief/archeologie en is ook BTW prijsverhogend. 3.9. Het huidige investeringskrediet is op dit moment niet toereikend. In het projectplan, dat is vastgesteld door de raad, is een investeringskrediet van 12,5 miljoen opgenomen. Uit de berekeningen blijkt dat de Plusvariant 19,9 miljoen euro zal kosten. Dit betekent dat er een extra investeringskrediet aangevraagd zal moeten worden bij uw raad. 3.10. Beschikbare subsidies zijn beperkt en zeer gering. Aan een extern bureau is gevraagd om de subsidie- en fondsenmogelijkheden in kaart te brengen voor de drie fasen in het project (voorbereidings-, realisatie- en exploitatiefase). Uit de scan is gebleken dat het aantal incidentele subsidiemogelijkheden voor dit project beperkt zijn. Binnen het thema cultuur en erfgoed zijn het aantal incidentele subsidieregelingen schaars.

De meeste voorbereidings- en investeringssubsidies gericht op fysieke ontwikkelingen, richten zich op (transformaties) van bestaande bouw om hier cultuur- en erfgoedactiviteiten te organiseren of bestaande panden met een monumentale status. De exploitatiesubsidies richten zich veelal op de organisatie van kunstexposities/tentoonstellingen in de openbare ruimte etc. De verwachting is, zeker met het oog op het huidige kabinet, dat het aantal incidentele subsidies voor cultuur en erfgoed de komende jaren beperkt zal zijn. Daarbij richt de subsidiescan die is opgesteld door Hezelburcht zich vooral op het verhaal van de Limes. De mogelijkheden voor de subsidies voor natuur zijn nog niet voldoende in beeld gebracht. Daarnaast zijn er diverse fondsen die aangeschreven kunnen worden voor een bijdrage. Wanneer deze fondsen de investering van de participanten omlaag brengt, zullen de jaarlijkse exploitatielasten verminderd worden en daarmee ook de jaarlijkse exploitatiebijdrage die de gemeente moet doen aan het bezoekerscentrum. Dit is een opgave die verder uitgewerkt moet worden, door de participanten en de gemeente, in relatie tot het go/no g0-besluit en de bijbehorende kredietaanvraag. 3.11.Er wordt nu niet direct een definitief besluit genomen. Eerder was voorgesteld een go/no go besluit te nemen op basis van een Voorlopig – en Definitief ontwerp.

De ontwerpen zijn op dit moment nog niet gereed. Uw raad wordt gevraagd op basis van de onderzoeken en rapporten een keuze te maken voor de verdere uitwerking van de Plusvariant en het ophogen van het C-krediet. Het definitieve ontwerp en het omzetten van het C-krediet naar een A-krediet zullen nog ter besluitvorming aan u worden voorgelegd. Indien uiteindelijk blijkt dat het plan, om welke redenen dan ook, niet haalbaar is moeten de reeds gemaakte voorbereidingskosten versneld worden afgeschreven. Voorstel voor raadsbehandeling (facultatief) Bij de realisatie van het Limes Erfgoedcentrum werken we samen met de provincie. Voor de provincie is het van belang dat er helderheid komt over de planning van het vervolg. De provincie heeft ons gevraagd om uiterlijk 1 juli 2025 een go/no go besluit te nemen. Dit kunnen we interpreteren als een beslissing op het go/no go-besluit voor het zomerreces. Wij willen u vragen om dit in de planning van de diverse commissievergaderingen en besluitvorming in de gemeenteraad mee te nemen. Aanpassingen naar aanleiding van commissiebehandeling (facultatief) n.v.t. Middelen In onderstaande wordt ingegaan op diverse financiële aspecten van het Limes Erfgoedcentrum. De berekeningen van de investeringskosten, de exploitatie van het bezoekerscentrum en de gemeentelijke exploitatiebegroting zijn eerste aannames.

Deze aannames zijn gedaan op basis van een Programma van Eisen van de provincie Zuid-Holland voor het archeologisch depot, de locatie, het deels ondergronds 11

bouwen en de gewenste m2 bezoekerscentrum. De gepresenteerde cijfers zijn op basis van deze aannames de maximaal verwachtte uitgaven en gaan nog niet uit van optimalisaties in de m2 van het bezoekerscentrum, bijdragen van derden (zoals fondsen) en een vijfde (commerciële) partij voor het bezoekerscentrum. Na instemming van uw raad met ons voorstel zal het ontwerpproces starten en kunnen de gepresenteerde cijfers nauwkeuriger worden uitgewerkt. Deze zullen aan uw raad worden aangeboden bij de aanvraag voor het definitieve krediet. Met het nu aanbieden van de eerste ramingen willen u voldoende inzage geven om uw besluit voor een go/no go te kunnen nemen. Voorbereidingskrediet In de Voorjaarsbestuursrapportage 2023 is voor de voorbereiding van het project een krediet ter hoogte van € 515.000 beschikbaar gesteld. Voor dit bedrag was uitgegaan van een go/no go tegen eind 2023. Uitgegaan was van afronding van het definitieve programma van eisen, het Voorlopig en Definitief Ontwerp, alle onderzoeken, verkenning subsidiemogelijkheden en opstellen van een businesscase. Met het beschikbaar gestelde budget is de onderzoeksfase niet afgerond en is er nog niet tot een (sluitende) businesscase en een Voorlopig en Definitief Ontwerp gekomen.

Daarom is de raad eerder geïnformeerd via een raadsinformatiebrief van 7 februari 2025 (kenmerk: Z3580157D3580172) over een extra benodigd voorbereidingskrediet van € 100.000. Dit wordt verwerkt in de Voorjaarsnota 2025. Om de onderzoeksfase af te ronden, is nog een aanvullend voorbereidingskrediet benodigd van € 350.000. Het totale voorbereidingskrediet om tot realisatie van het Limes Erfgoeddepot te komen bedraagt hierdoor € 965.000. Dit maakt vooralsnog onderdeel uit van het totaal geraamde investeringskrediet. In onderstaande tabel de stand van zaken de uitgaven tot op heden:

Raming stichtingskosten Limes Erfgoedcentrum (archeologisch depot en bezoekerscentrum) Er is een krediet van € 12,5 miljoen, voor de investering in het Limes Erfgoedcentrum, gereserveerd in de investeringsagenda. Het betreft een zogenaamd C-Krediet, waarvan de raad heeft aangegeven op een later tijdstip, een apart voorstel voor inhoudelijke autorisatie te willen ontvangen. Op basis van de varianten uit het rapport van XPEX zijn door een adviesbureau de stichtingskosten uitgewerkt. Dit betreft de realisatiekosten inclusief BTW en de bijkomende projectkosten. In de geheime bijlage 3 treft u een specificatie aan van onderstaande tabel: Basisvariant Plusvariant Ambitievariant Stichtingskosten € 15.461.830 € 19.939.954 € 22.399.920 Beschikbaar krediet € 12.500.000 € 12.500.000 € 12.500.000 Extra aan te vragen krediet € 2.961.830 € 7.439.954 € 9.899.920 Raming exploitatiekosten bezoekerscentrum XPEX heeft de financiële aspecten van het bezoekerscentrum per variant in beeld gebracht (zie bijlage 1a). Voor elke variant geldt dat de lasten hoger zijn dan de baten en dat dit structureel jaarlijks geld bij moet om de exploitatie te dekken. Dit in de vorm van een structurele subsidie en (incidentele) fondsen. Op basis van de eerste berekening van de baten en lasten ontstaat het volgende beeld:

Baten Lasten Resultaat

Basisvariant € 216.631 € 486.102 - € 269.471

Plusvariant € 430.333 € 882.163 - € 451.830

Ambitievariant € 644.035 € 1.192.497 - € 548.463

In de exploitatiebegroting is de afschrijving van de inrichting opgenomen. Deze kosten kunnen naar beneden worden bijgesteld als er fondsen worden gevonden ten behoeve van de inrichtingskosten. Elke bijdrage van € 100.000 zorgt voor een verlaging van € 10.000 in de exploitatiebegroting, aangezien de afschrijving voor de inventaris op 10 jaar is gesteld. De participanten hebben in het verleden een beroep gedaan op het impactfonds van de Rabobank. Dat bleek destijds te voorbarig te zijn. In deze fase van het project is aan het impactfonds gevraagd of meegekeken kon worden met de financiële onderbouwing, zoals opgenomen in het rapport van XPEX. De reactie van het impactfonds ging vooral in op het ontbreken van een meerjarenprognose, het ontbreken van aanloopkosten en de voorzichtige inschatting van de baten. Het advies van het impactfonds zal worden meegenomen bij de verdere uitwerking van de exploitatiebegroting van het bezoekerscentrum tijdens het ontwerpproces. Totaal overzicht voor de gemeentelijke begroting Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de eerste berekeningen voor de gemeentelijke begroting voor het eerste jaar gebaseerd op de stichtingskosten, de exploitatiebijdrage voor het bezoekerscentrum en de jaarlijkse lasten ten behoeve van onder andere onderhoud. 3

De ontwikkeling van het archeologisch depot is op termijn kostendekkend, maar de exploitatie van het bezoekerscentrum niet. De vier participanten kunnen geen marktconforme huur betalen, zoals de provincie dat wel kan voor het archeologisch depot. In de loop van de afschrijvingsperiode wordt het resultaat voor de gemeentelijke begroting per jaar minder negatief. Bovenstaande effect is nog niet verwerkt in de gemeentelijke begroting en zal worden meegenomen in het voorstel aan uw raad bij de aanvraag definitief krediet na afronding van het Voorlopig – en Definitief Ontwerp. Uitvoering Na akkoord van de gemeenteraad zullen de nog niet uitgewerkte aspecten, onderzocht, onderhandeld en/of uitgewerkt moeten worden. Dit bevat het komen tot een sluitende businesscase, het aanbestedingstraject en daarmee ook een Voorlopig en Definitief ontwerp. Indien de onderzoeken aangeven dat realisatie, om welke reden dan ook, op de beoogde locatie toch niet mogelijk is, of het 3 Voor erfpacht zijn geen kosten opgenomen omdat er vanuit HHR is aangegeven dat er eenmalige kosten zijn ter hoogte van €

2.500. 13

college ernstige twijfels heeft over haalbaarheid of de betaalbaarheid op grond van tussentijdse uitkomsten, onderzoeken en/of businesscase, dan zal er overleg met de gemeenteraad en de Provincie Zuid-Holland plaatsvinden over de ontstane situatie en over een eventueel vervolg. Aan het einde van de ontwerpfase (dus als het programma van eisen, het ontwerp, de bouw- en investeringskosten bekend zijn en de businesscase is opgesteld) zullen de uitkomsten met de gemeenteraad worden gedeeld en zal instemming worden gevraagd met het omzetten van het C-krediet naar een A-krediet. Onderstaand een globale planning: Product Raadsbesluit go/nogo Aanbesteding architect en bouwmanager Voorlopig ontwerp Onderzoeken (o.a. parkeren, mobiliteit, stikstof, flora en fauna) Definitief ontwerp Raadsbesluit realisatie Limes Erfgoedcentrum Vergunningen Oplevering Limes Erfgoedcentrum Verhuizen archeologisch depot Aflopen huurcontract huidige locatie archeologische depot

Planning Juli 2025 December 2025 Q2 – Q3 2026 Q1, Q2 en Q3 2026 Q4 2026 Q2 2027 Q1 2028 Q1 2029 Geheel 2029 31-12-2029

Juridisch advies Op de verhuur van het depot aan de Provincie Zuid-Holland en de verhuur van het bezoekerscentrum zijn de Didam arrest(en) van toepassing. De Gemeente zal de één op - één verhuur hiervan moeten motiveren en publiceren, dan wel een openbare procedure moeten volgen. De te volgen procedure en de inhoud van de motivatie is mede afhankelijk van de gekozen variant en wordt steeds met Juridische Zaken afgestemd. Geheimhouding Bijlage 1c van dit raadsvoorstel worden geheimgehouden op basis van Wet openbaar bestuur, artikel 5, lid 2 sub f. In deze bijlage zijn bedragen genoemd die straks zullen worden bij een aanbestedingsproces. Het is niet wenselijk dat deze informatie openbaar wordt. Communicatie Er zal, indien de gemeenteraad een “go” besluit, in samenspraak met de unit Communicatie & Wijkregie een communicatieplan worden opgesteld. Dit plan geeft een overzicht van de stakeholders, het doel van de communicatie, de kernboodschap, de communicatiestrategie en in te zetten middelen. De unit zorgt verder voor monitoring van het proces in de (sociale) media, onderhoudt contacten met media en zorgt voor de uitvoering van in te zetten digitale communicatiemiddelen. Participatie Op 17 oktober 2022 werd een informatieavond georganiseerd voor omwonenden, initiatiefnemers, betrokken en/of geïnteresseerde inwoners of organisaties, raadsleden en de pers.

Op deze avond, waarbij ca. 60 personen aanwezig waren, heeft Wethouder Knape samen met de Projectleider inzage gegeven in de plannen rondom het Limes Erfgoedcentrum. In februari 2024 is er naar aanleiding van een raadsinformatiebrief ook een bewonersbrief verzonden. Verder is er een projectpagina op de website van de gemeente aangemaakt, waarop alle informatie over het project en de laatste stand van zaken wordt weergegeven. Ook worden op deze website veel gestelde vragen beantwoord over het project. Uitgangspunt is, dat zodra de gemeenteraad instemt met verdere uitwerking van het projectplan, het projectteam, samen met de afdeling Wijkregie en Communicatie, een participatietraject opstart met alle betrokkenen en omwonenden. Een eerste aanzet hiervoor zal voor de raadsbespreking worden aangeleverd. Hiervoor zal in de vervolgfase een participatieplan worden opgesteld. De wijkraad en de wijkregisseur zullen hierbij nauw worden betrokken. Insteek van het op te starten participatietraject is, om 14

alle stakeholders te betrekken bij de verdere uitwerking van het project. Tijdens de informatieavond werd ook een oproep aan omwonenden gedaan om zich aan te melden voor het nog op te starten participatietraject. Daarop werden de eerste aanmeldingen ontvangen. De uitwerking naar een participatieplan is nog niet opgepakt. Bij het vervolg van de participatie zal de gemeenteraad worden betrokken, evenals bij de participatie rondom de gebiedsvisie Rijnmonding. Naast directe bewonersparticipatie zullen ook de inwonersadviesraad en het Platform Gehandicaptenbeleid Katwijk worden betrokken in het vervolgtraject. Bijlage(n) Bijlage 1: Stand van zaken onderzoeken Limes Erfgoedcentrum Bijlage 1a: Rapport XPEX d.d. 12 maart 2025 Bijlage 1b: Onderzoek inpassing Limes Erfgoedcentrum bij Uitwatering d.d. 13 september 2023 Bijlage 1c: Raming stichtingskosten Limes Erfgoedcentrum (Geheim) Bijlage 2: Scenario’s besluitvorming Limes Erfgoedcentrum Bijlage 3: Begrotingswijziging 2025/27 Burgemeester en wethouders van Katwijk, De secretaris De burgemeester

Raadsbesluit Kenmerk Programma Onderwerp

: Z3597691D3597696 : Sport, cultuur en recreatie : Raadsvoorstel Limes Erfgoedcentrum

De raad van de gemeente Katwijk; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Katwijk van 27 mei 2025; gelet op artikel 108 en artikel 147 van de Gemeentewet;

BESLUIT: 1. Opdracht te geven voor het uitwerken van de Plusvariant, zoals beschreven in het rapport van XPEX, waarbij het C-krediet in de investeringsagenda wordt opgehoogd met € 7.440.000 tot een totaalbedrag van € 19.940.000. 2. Kennis te nemen van de gevolgen voor de gemeentelijke begroting na realisatie van het Limes Erfgoedcentrum, zijnde een ophoging van € 718.018. 3. In afwijking van de financiële verordening art. 4.1 een aanvullend voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen, ten laste van het totaal in de investeringsagenda opgenomen bedrag, van € 350.000 voor de verdere planuitwerking van het Limes Erfgoedcentrum in een Voorlopig - en Definitief Ontwerp inclusief een definitieve kostenraming, waarmee het totale voorbereidingskrediet komt op € 965.000. 4. Begrotingswijziging 27 van 2025 (bijlage 3) vast te stellen.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Katwijk in zijn openbare vergadering van De griffier

De voorzitter

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15617750/6