Raadscommissie 210128 (notulen)(concept)

Notulen van de openbare vergadering van de raadscommissie van de gemeente Katwijk gehouden op donderdag 28 januari 2021

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

Punten van behandeling Locatie raadzaal 1. 2. 3. 5.

Opening ......................................................................................................................................................... 3 Vaststelling van de agenda van de raadscommissie ................................................................................... 3 Afval anders inzamelen - Grondstoffenbeleidsplan 2021-2024 (1786188) ............................................... 3 Sluiting .........................................................................................................................................................12 Locatie Burgerzaal

6. 7. 8. 9. 10. 11.

Opening ........................................................................................................................................................12 Vaststelling van de agenda van de raadscommissie ..................................................................................12 Strategische duurzaamheidsagenda 2021 ..................................................................................................12 Nota van uitgangspunten Valkenburgse Meer ...........................................................................................16 Gebiedsvisie Mient Kooltuin ...................................................................................................................... 22 Sluiting ........................................................................................................................................................ 28

2

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

LOCATIE RAADZAAL Aanwezig zijn 11 leden: mevrouw L.P.M. van den Berg (Fractie Smits), mevrouw A.W. Brul-van Egmond (VVD), mevrouw R. Dees-van Duijn (KiesKatwijk), de heer G. Diemer (GemeenteBelangen), de heer D. Dubbeldam (DURF), de heer drs. W.J. van Duijn (SGP), de heer F. Grotenhuis (PvdA), mevrouw G.K. Haasnoot-de Mooij (ChristenUnie), de heer L.L. Krijgsman (Hart Voor Katwijk), de heer D.J. Oudwater (CDA) en mevrouw C. Tawfik (D66) Voorzitter: Griffier: Wethouder: Notulist:

1.

de heer Vroegindeweij mevrouw Valasek mevrouw Van Starkenburg de heer Emck

Opening

De voorzitter opent de vergadering om 19.50 uur. 2.

Vaststelling van de agenda van de raadscommissie

De voorzitter herinnert eraan dat de commissie vorige week heeft geadviseerd het voorstel over de vorming van een streekomroep aan te houden, het oordeelsvormende debat van de agenda van de raadscommissie af te voeren en het vervolgproces in handen van het presidium te stellen. Conform dit advies stelt hij voor dat punt van de agenda af te voeren. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming voert de raadscommissie agendapunt 4, Vorming streekomroep, af en stelt de gewijzigde agenda vast. OORDEELSVORMENDE SESSIE 3.

Afval anders inzamelen - Grondstoffenbeleidsplan 2021-2024 (1786188)

De heer Dubbeldam deelt mee dat DURF zich kan vinden in de gemeentelijke doelstelling om in 2023 80% van het afval te scheiden. De voorgestelde keus in de aanpak, bronscheiding, is effectief, maar heeft ook veel nadelen: in gemeenten met diftar vindt afvaldumping plaats, er zijn meer transportbewegingen en deze aanpak is niet ideaal voor mensen met een kleinere woning. DURF is voorstander van nascheiding. Nascheiding is goed voor het milieu, is voor inwoners en gemeente eenvoudig uit te voeren en er zijn genoeg gemeenten die deze aanpak kostendekkend kunnen organiseren. De technologie verandert met de dag en steeds meer gemeenten kiezen voor deze aanpak. Het is daarom niet de vraag of Katwijk kiest voor nascheiding, maar wanneer. Een belangrijk onderdeel van het overstappen naar een ander systeem is goed communiceren met de inwoners en hij mist in de stukken een beschrijving van de manier waarop aan de bewustwording zal worden gewerkt. Hij vraagt daarom de toezegging te doen dat het college de raad binnen zes maanden het volledige communicatieplan verstrekt. De gemeente werkt met vier andere samen in het vuilafvoerbedrijf Duin- en Bollenstreek (VAB). Die beschikt nog niet over een nascheidingsinstallatie.

DURF en Hart Voor Katwijk hebben samen een motie voorbereid waarin zij het college vragen de ambitie uit te spreken dat de gemeente Katwijk binnen vijf jaar overstapt van bronscheiding naar nascheiding; het college actief aanstuurt op het realiseren van nascheiding binnen de VAB-regio; dat het de raad iedere zes maanden informeert over de technologische vooruitgang en de ontwikkelingen met betrekking tot nascheiding. De heer Krijgsman deelt mee dat het voorliggende plan wat Hart Voor Katwijk betreft een rommeltje is. Daarin worden succesverhalen zoals dat over de ondergrondse containers in Rijnsburg veranderd, daarin

3

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

krijgt elk huishouden in laagbouwwijken er minimaal een andere container bij en, als de meerderheid dat wil, ook nog een tweede. Burgerparticipatie tot op microniveau wordt nergens anders in Nederland toegepast. Bewoners van hoogbouw krijgen weer een kleine container voor in de keuken. Net zoals de container voor klein chemisch afval was dat eerder ook al geen succes. Het uitgangspunt in dit plan lijkt te zijn dat succes afhangt door het faciliteren met behulp van containers. Zijn fractie denkt dat dat niet zal werken. Inwoners willen gemak en duidelijkheid, geen drie of vier containers op hun plaatsje of in de tuin. Daarom legt Hart Voor Katwijk de focus liever op nascheiding en sluit zijn fractie zich aan bij de zojuist toegelichte motie. Zijn fractie kiest voor één container voor restafval en pmd, werken aan bewustwording en aan het gedrag van mensen. Zijn fractie geeft daaraan de voorkeur boven diftar en zal daarom niet met dit besluit instemmen. De heer W.J. van Duijn brengt in herinnering dat al jaren aan verbetering van de afvalscheiding wordt gewerkt, vanwege het milieu maar ook om de afvalkosten en daarmee de afvalstoffenheffing niet explosief te laten stijgen. Het scheidingspercentage blijft ondanks die inspanningen steken op ongeveer 50%. De gemeente wil in 2023 80% scheiding realiseren en dus moeten de prestaties omhoog.

De SGP kan zich vinden in behoud van de huidige inzamelvoorzieningen onder toevoeging van de stap dat grondstoffen aan huis worden opgehaald. Het ophalen van pmd biedt perspectief op verbetering van de afvalscheiding. Uit ervaringen in andere gemeenten blijkt dat invoering van diftar dé sleutel is voor verbetering in de afvalscheiding. Zijn fractie kan zich in invoering daarvan vinden, mits aandacht wordt besteed aan minima, alleenstaanden en grote gezinnen met een smalle beurs. Het college heeft al de toezegging gedaan dat de uitwerking van diftar in tarieven in de commissie wordt besproken. Zijn fractie gaat ervan uit dat afvaltoerisme, dat bij diftar vaak voorkomt, wordt gemonitord en dat daar zo nodig tegen wordt opgetreden. Met deze mitsen en maren kan de SGP met het voorstel instemmen. Mevrouw Brul onderschrijft dat er nog veel moet gebeuren om de doelstellingen van het Rijk te halen bij de organisatie van de gemeente en bij de inwoners, die zich ervan bewust moeten worden dat het anders moet. De VVD is positief over het participatietraject, waarin de wensen van inwoners zijn geïnventariseerd. Dat systemen in wijken worden gehandhaafd is een goede keus omdat daarmee wordt voorkomen dat eerdere investeringen, zoals die in ondergrondse containers, verloren gaan. Haar fractie is kritisch over diftar.

Het college noemt het een stimuleringsmiddel, maar het brengt veel risico's met zich mee. De kans is groot dat inwoners hun restafval illegaal dumpen, en om dat te voorkomen zijn dure handhavers en controles nodig. Haar fractie geeft de voorkeur aan de goedkopere en gemakkelijkere nascheiding en vraagt het college de ontwikkelingen scherp in de gaten te houden en de raad op de hoogte te houden van de stand van zaken daarin. Om de doelstellingen haalbaar te maken zal de communicatie optimaal moeten zijn. De resultaten van pilot en tussenmetingen zijn niet alleen relevant voor de raad maar ook voor de inwoners. Informeer ze over wat goed is en wat beter kan. Mevrouw Haasnoot wijst erop dat het feit dat in het afval in Katwijk veel grondstoffen achterblijven niet alleen slecht is voor het milieu maar ook de prijs die inwoners voor hun afval moeten betalen steeds verder opdrijft. Het is daarom ook financieel gezien tijd het tij te keren. Om de ambitie waar te maken dat 80% van het afval wordt gescheiden, moet de gemeente een andere aanpak kiezen. Wat de ChristenUnie betreft is de invoering van diftar daarvoor noodzakelijk. In andere gemeenten is gebleken dat de daaraan verbonden financiële prikkel leidt tot het beter scheiden van afval. Het college zal de ontwikkeling van nascheiding volgen. Haar fractie sluit niet uit dat daar in de toekomst op over wordt gestapt.

Er kan echter niet worden gewacht met verandering van het gedrag in Katwijk. Bovendien zal, ook als pmd achteraf van het restafval kan worden gescheiden, voor wat betreft andere stoffen bronscheiding toegepast moeten blijven worden. Vastpinnen dat over vijf jaar op bronscheiding over wordt gegaan acht haar fractie onverstandig en die zal een motie van die strekking dus niet steunen.

4

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

Haar fractie stemt in met het voorgestelde participatieniveau. In de uitwerking moet rekening worden gehouden met huishoudens met maar weinig restafval, bijvoorbeeld door het plaatsen van containers met een kleinere inworp. Mevrouw Van den Berg deelt mee dat Fractie Smits het ermee eens is dat de manier van inzamelen moet worden gewijzigd om het gewenste scheidingsniveau te halen en instemt met de inzet van diftar als middel om dat te realiseren. Er ligt een aardig pakket om burgers tot beter scheiden in staat te stellen, maar alles staat of valt met de communicatie en de gedragsverandering die daarmee moet worden bewerkstelligd. In de communicatie moet de prijsprikkel worden uitgelegd en dient aandacht te worden besteed aan het zoveel mogelijk voorkomen van afval. Zij suggereert een afval-app te introduceren waarop iedere burger kan zien welk afval in welke bak moet, wat er wordt opgehaald, wat zij zelf moeten wegbrengen, enzovoorts. Wil het college dat toezeggen? Nascheiding heeft wellicht te toekomst, maar het is nu nog te vroeg om een motie daarover te steunen. De heer Oudwater stelt vast dat er nog een flinke slag is te maken. De beste resultaten worden op dit moment met bronscheiding geboekt. Het is goed dat er per wijk keuzes kunnen worden gemaakt in het ophalen van afval.

Kan er mogelijk een nog kleinere rolcontainer worden aangeboden, van 120 liter? Tijdens de implementatie moet nog veel worden ontwikkeld. Hij roept het college op om de raad op de hoogte te houden van de voortgang. De kwaliteit van de communicatie naar de inwoners is bepalend voor het succes van de nieuwe aanpak. Gebruik alle media. Als de raad dit plan goedkeurt, moet direct met de communicatie worden gestart. Hij vraagt het college om in de reactie nader in te gaan op de aanpak van de communicatie. Mevrouw Dees complimenteert het college met de participatie, waarin de wensen van de inwoners goed in beeld zijn gebracht en zijn meegenomen. De wijze van afvalinzameling blijft een controversieel thema. Alles bij elkaar gooien is gemakkelijk, maar vanwege de consequenties voor het milieu en de kostenstijging moeten de inwoners worden aangezet tot afvalscheiding. KiesKatwijk onderschrijft dat diftar daarbij helpt, vanwege de financiële prikkel. De technieken van nascheiding zijn nog niet zo ver dat vergelijkbare resultaten kunnen worden behaald en er moet nu actie worden ondernomen. Een motie over nascheiding steunt haar fractie daarom niet. De nieuwe manier van inzamelen betekent dat inwoners een extra container krijgen. De kleinste maat container is al erg groot; wellicht kan een kleinere worden aangeboden.

Er moet worden zorggedragen voor voldoende inleverpunten voor luiers en incontinentiemateriaal om te voorkomen dat gebruikers met hoge kosten worden geconfronteerd. Zij ondersteunt de suggestie voor het introduceren van een afval-app. Mevrouw Tawfik deelt mee dat D66 van mening is dat de zoektocht naar het juiste afvalstoffensysteem niet is afgerond met de invoering van diftar. Het nieuwe grondstoffenbeleidsplan biedt inwoners nog te veel vrijheid en stuurt te weinig. Verschillende gemeenten die diftar toepasten zijn overgestapt op nascheiding omdat met bronscheiding onvoldoende resultaten werden geboekt. Waarom is een keus voor nascheiding door het college uitgesloten? Met het huidige systeem wordt slechts rond de 50% gescheiden en de hoeveelheid restafval ligt op meer dan 200 kilo per inwoner per jaar. Diftar is gericht op verlaging van dat aantal kilo's, maar houdt in de praktijk geen rekening met de omvang van huishoudens. Er wordt daarom per huishouden meer geproduceerd en die kunnen sjoemelen met de restzak door daar andere soorten afval in te gooien. Hoe kijkt het college hier tegenaan en hoe ondervangt het dit door de invoering van diftar? D66 constateert hier een vicieuze cirkel. Een goede evaluatie is essentieel. D66 vraagt om binnen een jaar een evaluatie aan de raad te presenteren die is gericht op de pmd-afvalstromen van de pilots.

De VNG heeft bevestigd dat de verwerking van ingezameld pmd extra kosten met zich meebrengt. Het valt de heer Grotenhuis op dat er nog weinig concreet is. Er worden nog een implementatie- en een communicatieplan opgesteld en daarnaast liggen er nog keuzes voor aan wijkbewoners. De raad wordt wel gevraagd om nu al in te stemmen met de invoering van diftar in 2023.

5

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

De PvdA steunt de aanpak op wijkniveau. Is het niet beter om de menukeus na de inspraak in de wijk in zijn geheel aan de raad voor te leggen in plaats van vooraf? De uitkomst moet voor de bewoners in ieder geval duidelijk zijn. Zijn fractie stemt in met de invoering van diftar omdat afval scheiden daarmee eindelijk lonend wordt gemaakt. Het effect hangt af van de wijze van implementatie. Goed scheiden van afval moet daadwerkelijk beter worden beloond dan het met de pet ernaar gooien en het is nog niet zichtbaar of dat het geval zal zijn. Het college wees er al op dat nascheiding prima naast bronscheiding kan worden toegepast. Daarom acht zijn fractie een motie op dat punt overbodig. Hij is nog niet overtuigd van de noodzaak van het apart inzamelen van incontinentiemateriaal. Hij hoort dat graag toegelicht. De heer Diemer zegt dat GemeenteBelangen het bevorderen van hergebruik als een van de maatregelen ziet om de klimaatcrisis te bestrijden. Zijn fractie is tevreden dat de gemeente eindelijk volmelders in gaat zetten, maar waarom moet daarvoor eerst een implementatieplan worden geschreven? Zijn fractie verzoekt een netwerk in te richten voor kosteloze inzameling van incontinentiemateriaal. De inleverpunten dienen goed bereikbaar te zijn in de wijken en voor inwoners van serviceflats. Zijn fractie heeft daarvoor een motie voorbereid.

Zijn fractie verzoekt luid en duidelijk te communiceren dat de verwerkingskosten van afval met meer dan de helft zullen stijgen. Inwoners moeten weten dat geld kan worden bespaard door beter te scheiden. Al het pmd scheiden kan op dit moment alleen worden gerealiseerd door het ophalen huis aan huis. Nascheiden wordt pas een aantrekkelijke optie als de prestaties verbeteren en zijn fractie wil daarom niet nu al besluiten dat de gemeente over vijf jaar naar dat systeem overstapt. Bronscheiding blijft overigens ook dan nodig voor gft. De wethouder zei in een interview dat haar huishouden maar twee zakken restafval per jaar produceert. Zijn fractie verzoekt haar, ter navolging door anderen, een voorlichtingsfilmpje op Youtube te plaatsen. De voorzitter benoemt de volgende hoofdpunten: motie Nascheiden heeft de toekomst; motie Netwerkinzameling medisch afval en incontinentiemateriaal; communicatie; afval-app. Wethouder Van Starkenburg acht het onverstandig om nu een moment af te spreken waarop de gemeente overstapt op nascheiding omdat niet valt te voorspellen hoe snel die techniek zich ontwikkelt. Katwijk kan andere gemeenten ook niet aansturen in hun keuzes in afvalbeleid.

In VAB-verband worden de ontwikkelingen wel op de voet gevolgd en zij doet de toezegging om de raad daar regelmatig over te informeren, minimaal een keer per jaar en tussentijds als er iets bijzonders te melden valt. Het college ontraadt de eerste motie. Er komen per wijk inzamelpunten voor incontinentiemateriaal en luiers. Bewoners moeten zich daarvoor aanmelden en krijgen dan toegang met hun milieupas. Voor het inleveren van medisch afval is in 2017 een convenant met de apothekers gesloten en medisch afval kan ook op de milieustraat worden ingeleverd. Het doel is om geen kosten te rekenen voor het inleveren van omvangrijk medisch afval – denk aan stoma, of dialyse. Mogelijk zullen daarvoor extra tikken worden toegekend. Met alleen communicatie kan het doel niet worden bereikt; communicatie is wel een van de pijlers om het plan te laten slagen. Vlak voordat diftar wordt ingevoerd zal een campagne worden gestart, maar ook direct na goedkeuring van het plan zal intensief naar inwoners worden gecommuniceerd. Dat zal voor het eerst gebeuren kort voordat de enquêtes worden verspreid. Alleen als de inwoners de opzet begrijpen kunnen de doelen worden gehaald. Zij neemt de suggestie voor het instellen van een app graag over. Het college zal gebruikmaken van de ervaringen die daarmee in de gemeente Teylingen zijn opgedaan.

Zij benadrukt nogmaals dat alleen pmd kan worden nagescheiden en dat op dit moment die techniek nog niet ver genoeg is ontwikkeld om het doel wat betreft die afvalstroom te halen. Containers van 120 liter bestaan en passen in dit ophaalsysteem. Zij zijn niet smaller maar wat lager. Als tot het gebruik daarvan wordt besloten, moeten zij in het diftarsysteem worden geprijsd. Er moet inderdaad nog het een en ander worden uitgezocht. De inrichting van milieuparken moet worden aangepast nadat keuzes in wijken zijn gemaakt. De opmerking van Hart Voor Katwijk dat de ondergrondse

6

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

containers in Rijnsburg zouden worden veranderd is onjuist. Wel krijgen bewoners een extra container aan huis omdat het college gelooft dat men bij het aan huis ophalen beter scheidt. Dat is ook beter voor de portemonnee omdat de kosten voor de verwerking van de opgehaalde grondstoffen lager zijn. In geen enkele gemeente is een half jaar na de invoering van diftar nog sprake van dumping. Zij heeft eerder toegelicht dat daar in het begin goed op moet worden toegezien en gehandhaafd. De voorzitter stelt voor om in de discussie de hoofdpunten een voor een te behandelen. De heer Dubbeldam hoort veel fracties stellen dat goede resultaten alleen met diftar worden behaald. De resultaten van ieder systeem zijn echter afhankelijk van goede communicatie. Hij wil van tevoren over het communicatieplan beschikken. De motie is bedoeld om het college een opdracht te geven opdat er wat pit in de zaak komt. Het enige wat hij steeds hoort is 'we houden het in de gaten'. Iedereen weet dat nascheiding de toekomst heeft. De heer Grotenhuis denkt dat het in de communicatie van belang is dat de gemeente een overtuigend verhaal brengt. De heer Dubbeldam is het daarmee eens. Alleen pmd kan worden nagescheiden, dus blijft bronscheiding bij andere stromen noodzakelijk.

Dat is al ingewikkeld genoeg – moet die chipszak nou bij pmd of bij restafval? – en daarom pleit zijn fractie voor invoering van nascheiding. De heer Oudwater deelt mee dat het CDA de motie niet steunt omdat het college de toezegging heeft gedaan om de raad regelmatig over nascheiding te informeren en daar direct naartoe over te stappen als de resultaten goed genoeg zijn. Het systeem van afvalscheiding maakt die overstap mogelijk. Mevrouw Van den Berg zegt dat de grootste winst kan worden behaald door het apart inzamelen van pmd. Sinds zij dat is gaan scheiden, is zij zich bewust geworden van het grote aandeel van pmd-afval in het totaal. Zij is er zeker van dat de bewustwording bij bronscheiding groter is dan bij een keus voor nascheiding. Mevrouw Brul deelt mee dat de VVD positief tegenover de motie staat. Het probleem voor haar fractie is echter dat niet kan worden voorspeld wanneer de ontwikkeling ver genoeg is gevorderd om over te stappen op nascheiding. Haar fractie vertrouwt op de toezegging dat het college die ontwikkeling scherp in de gaten zal houden. Mevrouw Tawfik vraagt of de heer Dubbeldam zich kan realiseren dat hij beter kan vragen om een evaluatie over vier jaar van de invoering van diftar en het in aansluiting daarop voorleggen van de keus aan de raad tussen doorgaan met diftar of de invoering van nascheiding.

De heer Dubbeldam vraagt om de motie te beschouwen als een investering in de toekomst. Hij wil niet dat Katwijk straks weer achteraan aansluit als nascheiding een goede optie is geworden. Er zijn al gemeenten in Friesland waar nascheiding beter werkt dan bronscheiding. Bewustwording is belangrijk. Hij heeft dezelfde ervaring opgedaan sinds hij pmd scheidt. Het is belangrijk deze ervaring in de communicatie mee te nemen naar andere producten, zoals gft. Hij ziet dit niet als een belemmering voor de motie. De heer Oudwater blijft bij zijn eerdere standpunt. De heer W.J. van Duijn heeft alle vertrouwen in de toezegging van het college. Wat de SGP betreft is de motie voorbarig. De her Dubbeldam heeft te vaak 'we houden het in de gaten' gehoord en wil nu een stap verder gaan. Hij wil een schonere oplossing en blijft achter de motie staan

7

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

Mevrouw Van den Berg ziet communicatie niet als enige instrument voor de bewustwording. Inwoners moeten op een zodanige manier worden gefaciliteerd dat zij worden uitgenodigd om afval ten eerste te voorkomen en ten tweede beter te scheiden. Zij sluit zich aan bij het standpunt van het CDA. De heer Diemer hoort DURF steeds spreken over een schonere manier van inzamelen. Er wordt daarbij aan voorbijgegaan dat nascheiding niet goed werkt voor gft, en bronscheiding van pmd stimuleert om ook gft goed te scheiden. De heer Dubbeldam herhaalt dat bronscheiding van gft, en dus ook de communicatie daarover, belangrijk blijft als nascheiding van pmd wordt ingevoerd. Wat betreft het voorkomen van afval is hij van mening dat consumenten zich strijdbaarder op zouden moeten stellen naar winkeliers die alles in plastic verpakken. Het gaat de heer Diemer erom dat het scheiden van pmd mensen er als vanzelf toe brengt om ook gft te scheiden. Daar wordt aan voorbijgegaan. De heer Oudwater las dat DURF in de krant stelt dat nascheiding tot betere afvalscheiding leidt. Er wordt echter regelmatig pmd afgekeurd omdat er te veel organische stoffen in zitten en die partijen worden alsnog verbrand. Bronscheiding verdient op dit moment de voorkeur. De heer Dubbeldam houdt staande dat goede communicatie tot het juiste gedrag leidt. Het is van belang om over het scheiden van gft te communiceren.

Dat is in het verleden niet gedaan en hij mist dat ook in dit plan. De heer Oudwater kreeg enige tijd geleden een folder van DURF in de bus met de tekst 'niet betalen voor uw afval'. Hij heeft de gemeentelijke aanslag erbij gepakt waarop staat dat hij € 316,20 moet betalen. Als hij zijn restafval goed scheidt, is hij in het nieuwe systeem goedkoper uit. Waarom deed DURF die uitspraak? De heer Dubbeldam licht toe dat DURF tegen diftar is. De heer Oudwater is van mening dat de informatie in de folder foutief is. De heer Dubbeldam verwacht dat veel inwoners meer zullen moeten betalen en verwijst naar ervaringen in Arnhem. Niet iedereen slaagt erin om per jaar slechts twee zakken restafval in te leveren. Mevrouw Brul brengt in herinnering dat in Lisse de grondstoffen te weinig opleverden. Pas als het basistarief in Katwijk bekend is, is het mogelijk uitspraken te doen over goedkoper of duurder. De heer Oudwater vraagt het college om toe te lichten waarom het in Lisse mis is gegaan. De heer Diemer herinnert eraan dat de gemeente al twintig jaar lang communiceert dat gft moet worden gescheiden. Nog steeds komt 40% daarvan in het restafval. DURF blijft vertrouwen op communicatie: waar is dat op gebaseerd? Het werkt alleen als het scheiden daarvan wordt gekoppeld aan de scheiding van pmd.

De fractie van de heer Grotenhuis heeft vragen gesteld over het financiële voordeel dat met diftar kan worden bereikt. Het college meldt te verwachten dat men tussen de € 50 en € 100 goedkoper uit kan zijn. Het is de vraag of dat bedrag hoog genoeg is om inwoners tot aanpassing van gedrag aan te sporen. De heer Oudwater zegt dat het ten eerste om de bewustwording gaat. Hij denkt daarnaast dat de genoemde bedragen een impuls opleveren.

8

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

De heer W.J. van Duijn herinnert aan de toezegging dat de tarieven in de raad worden besproken. De SGP wil ook stilstaan bij de effecten voor minima, alleenstaanden en grote gezinnen met een kleine beurs. Hij vraagt de toezegging hierover te herhalen. Mevrouw Brul wil gemeld hebben dat de hoogte van het basistarief onzeker is. Er ligt tot dusver alleen een vergelijking met andere gemeenten. Zij wil dat eerst duidelijk hebben. De heer Diemer leest in de stukken dat het verschil tussen het hoogste en laagste tarief ongeveer € 40 zal zijn. De beloning is zo klein dat die vooral psychologisch van aard is. Het levert te weinig op. Mevrouw Van den Berg wil ook graag duidelijkheid over de tarieven. Zeker is dat de kosten sterk zullen stijgen als de gemeente niets onderneemt, en dat motiveert haar fractie voldoende om het anders te doen dan nu. De heer Grotenhuis denkt dat het kleine financiële voordeel dat kan worden behaald velen onvoldoende zal motiveren om afvalscheiding voortdurend vol te houden. De heer Oudwater sluit zich aan bij de inbreng van Fractie Smits. Het gaat de gemeente tonnen kosten als de afvalstromen niet beter worden beheerst. De heer Diemer wijst erop dat bij een hoog variabel tarief de kans op dumping toeneemt. Wethouder Van Starkenburg bevestigt dat gft met 39% het grootste bestanddeel in het restafval is. Dat is bovendien het zwaarst en kost daarom het meest.

Het aandeel daarvan moet worden teruggedrongen. Zij is het ermee eens dat thuis pmd scheiden inwoners kan stimuleren om ook de rest van het afval kritisch te bezien. Haar restafvalbak was half januari nog leeg. Weinig restafval produceren is mogelijk en zij zal een filmpje maken over hoe zij dat doet. De hoogte van het basistarief kan nu niet worden vastgesteld omdat dat afhankelijk is van de begroting in 2022, van de uitkomst van de aanbesteding en van de dan actuele verwerkingskosten voor restafval. Het is aan de raad om de hoogte van het tarief vast te leggen. In het voorstel zal de omgang met minima, grote gezinnen en meerpersoons- en eenpersoonshuishoudens aan bod komen. Het is zoeken naar het juiste variabele tarief. Als de verschillen te klein zijn is er geen prikkel om te scheiden, als de verschillen groot zijn loopt de gemeente risico omdat dan kan blijken dat het vaste tarief te laag kan zijn om de kosten te kunnen betalen. Dat is wat er in Lisse fout is gegaan: het restafval nam zo in omvang af dat de gemeente geld op de verwerking daarvan moest toeleggen. Die fout wil het college niet maken en daarom wil dat het laatste half jaar proefdraaien om er zeker van te zijn dat Katwijk wat dat betreft aan de veilige kant zit. In woningcomplexen met voornamelijk eenpersoonshuishoudens zullen kleinere openingen voor restafval worden aangebracht met een halve tik.

Er is geen eenvoudige aanpak. Dit is de inspanning die de gemeente en haar inwoners moeten leveren. Goed uitleggen hoe het een en ander werkt is inderdaad van cruciaal belang. Wel is gebleken dat de overvloedige aandacht die de gemeente laatste tijd aan dit onderwerp heeft besteed niet heeft geleid tot wijziging in de afvalstromen. Er zijn aanvullende maatregelen nodig. Het college is bij andere gemeenten nagegaan welke daarvan het beste werken en kwam uit op de combinatie diftar, service aan huis en goede communicatie. Als nascheiding een betere oplossing zou zijn, zouden veel meer gemeenten die overstap nu al maken. Zij houdt de raad van de ontwikkeling op dat vlak op de hoogte. De heer Dubbeldam vraagt hoe de fracties van CDA en GemeenteBelangen denken over illegale dumping. Willen zij gewoon afwachten of dat gebeurt? Of willen zij inzet plegen om dat tegen te gaan? De heer Oudwater weet van de masterclass dat gemeenten ongeveer een half jaar last van dumping kunnen hebben. Natuurlijk zal er inzet worden gepleegd om dat tegen te gaan.

9

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

De heer Diemer wijst erop dat in de begroting formatie voor de handhaving is opgenomen. In het algemeen komt dumping een half jaar af en toe voor en in geen enkele gemeente blijkt dit een blijvend probleem te zijn. DURF maakt hier een te groot punt van. De voorzitter stelt de motie Netwerkinzameling medisch afval en incontinentiemateriaal aan de orde. De heer Diemer licht toe GemeenteBelangen voorstelt de inzameling daarvan kosteloos te maken omdat al dat afval onvrijwillig is. Mevrouw Haasnoot onderschrijft het doel van de motie. De toezegging van het college is echter glashelder en sluit aan op wat in de motie wordt gevraagd. Daardoor wordt de motie overbodig. De heer Diemer hoort dat het college de inzamelpunten toegankelijk wil maken met de milieupas. In de stukken staat dat het vaste tarief niet in rekening wordt gebracht maar het variabele deel wel. Dat kan flink oplopen. De heer W.J. van Duijn heeft het college horen zeggen dat er al wat systemen zijn om dit afval in te kunnen zamelen en heeft volgens hem gezegd dat het doel is om geen kosten te rekenen voor medisch afval. Daarmee is toegezegd wat ook zijn fractie wil: geen geld in rekening brengen voor onvrijwillige kosten. De heer Oudwater sluit zich aan bij de opmerkingen van de twee interpellanten. Een fijnmazig netwerk brengt trouwens ook extra kosten met zich mee.

De heer Dubbeldam en de dames Haasnoot en Dees sluiten zich aan bij de woorden van de vorige spreker. Het is de heer Diemer niet duidelijk of het college incontinentiemateriaal onder medisch afval schaart. Als dat het geval is, is de motie inderdaad overbodig. Wethouder Van Starkenburg licht toe dat er in de wijken punten komen waar luiers en incontinentiemateriaal kosteloos kunnen worden afgeleverd. Voor de toegang wordt gewerkt met een pasjessysteem. Ander medisch afval, zoals naalden, kan kosteloos bij de apotheken worden ingeleverd. Ook voor de eerder beschreven restgroep wordt een kosteloze regeling getroffen; de invulling daarvan moet nog worden uitgewerkt. De heer Diemer vraagt of het gebruik van het pasje in deze gevallen tikken kost. Wethouder Van Starkenburg deelt mee dat in die gevallen geen tikken worden gerekend. Het pasje is alleen nodig om toegang tot de voorziening te krijgen. De heer Diemer trekt de motie in. De voorzitter stelt het punt communicatie aan de orde. De heer Dubbeldam herinnert eraan dat hij het college heeft gevraagd de toezegging te doen om binnen zes maanden een communicatieplan aan de raad voor te leggen. De heer Oudwater hoopt dat dat plan er eerder ligt. Wethouder Van Starkenburg deelt mee dat het college ruim binnen zes maanden een communicatieplan voor de eerste fase aan de raad voor zal leggen.

De voorzitter stelt het punt afval-app aan de orde.

10

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

De heer Oudwater deelt mee dat zijn fractie deze suggestie steunt. De heer Diemer vraagt of deze app zal kunnen worden aangepast op basis van input van gebruikers. De heer Dubbeldam wil geen app in het leven roepen als het onzeker is of die frequent wordt gebruikt. Hij suggereert dat de raad over de invoering beslist aan de hand van de uitwerking door het college. Mevrouw Van den Berg is van mening dat een dergelijke app een communicatiemiddel bij uitstek is – en DURF zegt daar zo'n groot voorstander van te zijn. Het is gebruikelijk dat een app kan worden geactualiseerd op grond van ervaringen en vragen van gebruikers. De heer Dubbeldam begrijpt het argument. Waar hij zich zorgen over maakt, is over het aantal inwoners dat de app zal gebruiken. Wethouder Van Starkenburg meldde al dat het college de app zeker als optie ziet. De app in de gemeente Teylingen kan aan de hand van gebruikerservaringen worden aangepast. Een app is nog niet opgenomen in de begroting. Zij ziet als oplossing om de app als optie op te nemen in het communicatieplan. Mevrouw Tawfik vraagt of in de app een berekening kan worden opgenomen waaruit blijkt wat de kosten per huishouden zijn. Wethouder Van Starkenburg meldde eerder dat de kosten pas in 2022 kunnen worden vastgesteld. De uitkomst zal dan duidelijk worden gecommuniceerd.

Het is de vraag of het nuttig om die inhoud op de app te zetten; de app kan wel goed worden benut om weer te geven hoeveel tikken men al heeft gebruikt. De voorzitter vraagt of er nog overige punten zijn. De heer Diemer herinnert eraan dat hij heeft gevraagd waarom eerst een implementatieplan voor de volmelders moet worden geschreven. Er zijn in heel Katwijk klachten over overvolle milieuparken. Wethouder Van Starkenburg begrijpt dat de vraag vooral is gericht op de milieuparken. Na de verwerking van de enquêtes is duidelijk of en welke daarvan anders moeten worden ingericht en dan kunnen de volmelders worden geplaatst. Net zoals alle andere in het plan opgenomen aanvullende maatregelen hoeft daar niet mee te worden gewacht tot de invoering van diftar. Zodra de uitvoering is ingekocht, kan er worden gecommuniceerd en kunnen de maatregelen worden uitgerold. De heer Krijgsman herinnert zich dat het college iets heeft gezegd over volmelders die nog niet konden worden geplaatst omdat 'de route dat niet aan zou kunnen'. Gaat dat over de ondergrondse containers? Wethouder Van Starkenburg deelt mee dat er nu al een systeem op de ondergrondse containers is aangebracht dat meet hoe vaak de klep open en dicht gaat. De gedachte daarachter is dat na X bewegingen de container waarschijnlijk vol is. In de toekomst zal op basis van die metingen de te volgen route worden bepaald.

Als blijkt dat dat systeem goed werkt, is plaatsing van een volmeldsysteem overbodig. De heer Diemer informeert of de klepbewegingen nu ook al worden gebruikt en geregistreerd. Wethouder Van Starkenburg geeft aan dat dat nu nog niet het geval is, maar dat dit wel gaat komen. Het college doet de toezegging om, als daar aanleiding toe is, maar in ieder geval minimaal jaarlijks, de raad te informeren over de ontwikkelingen met betrekking tot nascheiding. Het college doet de toezegging om binnen een half jaar het communicatieplan aan te bieden aan de raad en daarin de mogelijkheid voor een afval-app mee te nemen.

11

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

Het college doet de toezegging dat het de intentie is om inwoners niet te laten betalen voor het inleveren van medisch afval en incontinentiemateriaal en dit uit te werken in het implementatieplan. De fracties van DURF en Hart Voor Katwijk hebben een motie aangekondigd over nascheiding en hebben het voornemen deze in te dienen in de raadsvergadering. De fractie van GemeenteBelangen heeft een motie aangekondigd over de inzameling van medisch afval en incontinentiemateriaal en heeft het voornemen de motie niet in te dienen in de raadsvergadering. De commissie adviseert de raad het raadsvoorstel zonder nadere beraadslaging te agenderen in de volgende raadsvergadering. 5.

Sluiting

De voorzitter heeft begrepen dat dit voor mevrouw Van den Berg de laatste commissievergadering is. Hij dankt haar voor haar inzet voor de gemeente. Hij sluit de vergadering om 21.10 uur.

LOCATIE BURGERZAAL Aanwezig bij de punten 6, 7 en 8 zijn 10 leden: de heer R. Boland (D66), de heer J. van Duijn MSc (CDA), mevrouw A.H. van Ginkel-Lanting (Hart Voor Katwijk), de heer J.H. Haasnoot (KiesKatwijk), de heer drs. R. Haasnoot (ChristenUnie), de heer ir. J.W.C. de Mooij (CDA), mevrouw P.S.M. Smit (GemeenteBelangen), mevrouw P.S. Smits (Fractie Smits), de heer dr. A.J.H. Stegmann (VVD) en de heer dr. ir. J. de Vreugd (SGP). Voorzitter: Griffier: College: Notulist: 6.

de heer Drinkwaard de heer Korbee wethouder Knape wethouder Nagtegaal mevrouw Bakker

Opening

De voorzitter opent de vergadering om 19.48 uur. 7.

Vaststelling van de agenda van de raadscommissie

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming stelt de raadscommissie de agenda ongewijzigd vast. OORDEELSVORMENDE SESSIE 8.

Strategische duurzaamheidsagenda 2021

De heer Stegmann ziet in de strategische duurzaamheidsagenda vooral een lange lijst van nog op te stellen visies en documenten. Wat je er niet in ziet zijn zichtbare zaken die de burger duidelijk kunnen maken welke weg de gemeente is ingeslagen. Wel staan er nog items in die in de bezuinigingsronde wegbezuinigd lijken te zijn. De fractie gaat akkoord met de duurzaamheidsagenda, maar zou het toejuichen als er ook toetsbare doelen in zouden staan. Mevrouw Van Ginkel meent dat de overheid op het gebied van duurzaamheid niet zaligmakend is, er liggen vooral veel verantwoordelijkheden bij de burger zelf. Voor veel activiteiten op het gebied van duurzaamheid zijn er subsidies, maar daar is Hart voor Katwijk geen voorstander van. Gratis bestaat niet, daar waar je iets gratis van de overheid krijgt is er door anderen belasting voor betaald. De fractie is voorstander van samenwerking in de regio. Jammer is het dat die samenwerking veel ambtelijke capaciteit

12

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

opslokt. Het rijk zou hier meer over de brug moeten komen. Projecten om Katwijk van het gas af te krijgen wil Hart voor Katwijk op een laag pitje zetten. Misschien valt zoiets in te passen op het voormalig vliegkamp. De fractie is zeer benieuwd naar de discussie rond windmolens rond het Valkenburgse Meer en wil dan de eerdere discussie over windmolens op zee nog even in herinnering brengen. De fractie gaat uit van het gezonde verstand van het Katwijkse college. De heer De Vreugd meent dat er een duidelijke nota ligt, de fractie kan ermee instemmen. Het is belangrijk om betrokken burgers goed te informeren en hen goed op de hoogte stellen van de huidige maatregelen. Participatie is een randvoorwaarde bij de strategische duurzaamheidsagenda. Wellicht komen mensen meer in actie met een betere voorlichting. Katwijk moet ook stappen zetten. De energietransitie is belangrijk. Dat vraagt ook om goed overleg met de netwerkbeheerder, al is het alleen maar vanwege de elektrificatie van allerlei energievoorzieningen. De heer De Mooij wil de wethouder en de ambtenaren bedanken voor dit heldere stuk. De toezeggingen die in de vorige commissievergadering zijn gedaan zijn verwerkt en daarmee is het stuk duidelijker geworden. De term duurzaamheid wordt veel gebruikt en daaronder vallen allerlei thema’s, die weer in verband staan met elkaar. Dat komt bij elkaar in dit document.

Met dit stuk gaat Katwijk op weg naar de toekomst. Wat daarbij heel belangrijk is, is om de burger mee te nemen en alle mogelijke vormen van communicatie te gebruiken. De heer R. Haasnoot meent dat het gaat om samenwerken aan een toekomstbestendig Katwijk. Toekomstbestendig en duurzaam zijn synoniemen. Voor die toekomst moeten strategische keuzes worden gemaakt op allerlei gebieden, denk aan mobiliteit, circulariteit en duurzame bronnen. De fractie kan instemmen met de agenda, dit is een verbindend overzicht van alles wat in gang moet worden gezet. De agenda zal een dynamisch instrument zijn. Het is goed dat er regelmatig rapportages komen. De fractie ziet uit naar het toegezegde communicatieplan, want participatie moet veel aandacht krijgen. Mevrouw Smits vindt dat er een mooie agenda ligt met duidelijk omschreven opgaven. Veel punten moeten nog verder worden verkend of ontwikkeld, er ligt een taak op het gebied van aanjagen en uitwerken. In de agenda staan weinig concrete zaken. Er staat niets in over een op de burger gerichte communicatiecampagne. Je moet de burger informeren over hoe zijn gedrag invloed heeft op het klimaat, denk bijvoorbeeld aan de tuinen die enorm versteend zijn, wat de afwatering in natte periodes bemoeilijkt en zorgt voor meer hittestress.

Daarom kun je je afvragen of het mogelijk is in het bestemmings- of omgevingsplan op te nemen wat het maximale aantal vierkante meters betegeling in een tuin mag zijn. Dat is misschien wel betuttelend, maar het gaat erom dat inwoners zich bewust worden van de gevolgen van hun besluiten. Mevrouw Smit wijst erop dat de pandemie laat zien dat ons gedrag aantoonbare gevolgen heeft voor het milieu. Denk bijvoorbeeld aan het sterk verbeterde zicht op de Himalaya. Daarom is deze strategische duurzaamheidsagenda van groot belang. Het zal helpen om te werken aan de doelstellingen. Het beleid ten aanzien van een circulaire economie staat nog in de kinderschoenen, maar er wordt aan gewerkt. De fractie vraagt om meer aandacht voor zwerfvuil, dat is echt een probleem voor het milieu. De fractie is daarom blij met het luchtbellenscherm bij de uitwatering. Aandacht is er ook nodig voor bedrijventerreinen. GemeenteBelangen heeft hier vragen over gesteld. Bij veel grote bedrijven laat de energiebesparing veel te wensen over. Daar moet je bovenop zitten. De gemeente moet op het gebied van energietransitie het goede voorbeeld geven. Hoewel je niet altijd zelf het in actie kunt komen, moet je faciliteren en het makkelijker maken om te verduurzamen. De heer Van Duijn merkt op dat deze agenda geen nieuw beleid is, maar een gebundeld overzicht van eerder vastgestelde ambities.

De fractie heeft zich eerder tegen sommige van die ambities verzet, zoals het plan om de Hoornes gasvrij te maken. DURF is wel tevreden met de inzet voor klimaatadaptatie zoals operatie Steenbreek. De agenda krijgt de steun van de fractie.

13

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

De heer J.H. Haasnoot vindt al sinds het verschijnen van het rapport van de club van Rome dat je duurzaamheid moet nastreven. Er worden veel papieren plannen gemaakt, maar helaas is het in Katwijk lastig om tot uitvoering te komen. Daarom zegt de fractie hier: ‘eerst zien, dan geloven’. De ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn is een mooi streven, maar het is een lachertje. Het is niet reëel. De fractie heeft er weinig vertrouwen in. De fractie is tegen windmolens bij woningen, dat geldt ook voor het Valkenburgse Meer. Het is niet verstandig opeens allerlei woningen van het gas af te trekken. Duurzame mobiliteit en circulaire economie is prachtig. Klimaatadaptatie is mooi, maar met operatie Steenbreek gebeurt in Katwijk niets. De fractie pleit ervoor om aan de slag te gaan en het niet te houden bij allerlei papieren nota’s. De heer Boland vindt dat de strategische duurzaamheidsagenda een aanzet moet geven om daadwerkelijk iets te gaan doen. Zie de agenda maar als startpunt. Het is jammer dat er gezien de recente bezuinigingen minder budget is. De energieambassadeurs moeten hun werk wel kunnen blijven doen. Grote winst is te behalen door verduurzaming van woningen. Juist bij oudere huizen is er een enorme verspilling van energie. Met isolatie bereik je een enorme besparing van energie, dus hoef je minder energie op te wekken. Kortom begin met isoleren.

De operatie Steenbreek kan een goede bijdrage leveren, hetzelfde geldt voor groene daken. Dat soort daken passen in een beter ecosysteem. Verzekeraars geven vaak korting als je zorgt voor een groen dak op woning of schuur. In de vorige commissievergadering heeft de fractie een opmerking gemaakt over wegwerp plastic binnen het gemeentehuis. Het is goed dat dat nu wordt afgeschaft is uit de tweede nota van beantwoording op te maken, daarvoor hoeft de fractie nu geen motie meer in te dienen. De motie had overigens ook ingediend kunnen worden voor evenementen in Katwijk. Ook daar wil de fractie meer duurzaamheid, dus geen wegwerp plastic, maar ook van diesel generatoren wil je graag afscheid nemen. Wethouder Knape is blij met de brede steun voor de agenda. Het is inderdaad niet een nota met nieuw beleid, je kunt in de agenda lezen welke accenten de gemeente wil leggen. Het is niet de bedoeling dat het blijft bij alleen papier, er wordt volop gewerkt aan de verschillende thema’s. In de nota wordt duidelijke welke doelen Katwijk wil nastreven, zowel binnen als buiten de eigen organisatie. Een aantal jaar geleden was er in Katwijk slechts één ambtenaar die zich soms verdiepte in duurzaamheid, maar sindsdien is een enorme slag gemaakt, want in alle voorstellen binnen de organisatie wordt nu ook rekening gehouden met duurzaamheid.

Nu komt het moment dat je samen met bewoners en organisaties vervolgstappen moet zetten. Daarbij heeft de gemeente vooral een faciliterende rol. Inwoners kunnen gebruik maken van subsidies en duurzaamheidsleningen. Veel geld daarvoor komt van het rijk. Dat maakt het mogelijk om ondanks de noodzakelijke gemeentelijke bezuinigingen het doel te bereiken. Katwijk kan een belangrijke rol vervullen door mensen te informeren, te stimuleren en daar waar mogelijk te subsidiëren. Er wordt momenteel gewerkt aan verschillende producten die nodig zijn om volgende stappen te zetten. Die stappen zijn er al als het gaat om het gasvrij maken van de Hoornes. Katwijk moet met bewoners en bedrijven aan de slag. De komende maanden zal er het nodige gaan gebeuren, het is de bedoeling de raad daarover actief te informeren. Kies Katwijk deelt de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn niet. Dat is echter een landelijk vastgesteld doel en ook deze gemeenteraad heeft zich daarvoor uitgesproken. Dat kan Katwijk niet alleen, je hebt ook samenwerking nodig in de regio, al was het alleen maar als het gaat om alternatieve energiebronnen. De agenda is dynamisch, er zullen regelmatig punten bij komen en hopelijk ook weer verdwijnen als het doel bereikt is. De netwerkbeheerder is een belangrijke partner.

Alliander kijkt hoe mee te groeien in de ambities, zodat er ook straks voldoende energie beschikbaar is en het netwerk zwaar genoeg is. Zwerfafval wordt ook genoemd in de duurzaamheidsagenda, de gemeente heeft ook al verschillende acties op dit gebied gehad. Ook actief ten aanzien van bedrijven krijgen aandacht. Wethouder Nagtegaal meent dat de gemeente een belangrijke rol speelt als het gaat om klimaatadaptatie en mobiliteit, denk alleen maar aan de inrichting van de openbare ruimte. Er is een groen beleidsplan vastgesteld en daar wordt echt aan gewerkt. Er zijn bijvoorbeeld afspraken gemaakt met de ondernemers die het groen voor de gemeente beheren om het gras niet wekelijks, maar slechts tweemaal per jaar te maaien in het kader van ecologisch beheer. De gemeente moet het goede voorbeeld geven en burgers stimuleren ook in actie te komen. Het gaat bij duurzaamheid om informeren, overtuigen, verinnerlijken en handelen. Dat geldt ook voor de operatie Steenbreek. De gemeente kan de particuliere grondbezitter niet

14

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

verplichten zijn tuin groener te maken, daar heeft een gemeente niets over te zeggen. Uit een enquête blijkt dat veel burgers best iets willen doen, maar uiteindelijk toch vooral verwachten dat de overheid in actie komt. Dat betekent dus een forse opgave. Het is de bedoeling nog voor de zomer met aanvullende voorstellen te komen. Mevrouw Van Ginkel wijst erop dat het niet aan de gemeente is om te bepalen dat een burger het dak van zijn schuurtje groen moet maken. Het is prima als een verzekeraar daar korting voor geeft op de polis, maar de gemeente heeft daar niets mee te maken. De verantwoordelijkheid ligt uitsluitend bij de burger. De heer Boland moet mevrouw Van Ginkel daar op zekere hoogte gelijk in geven. Het is waar dat de grootste verandering van de burger moet komen. Het is niet de gemeente die zomaar woningen kan isoleren of daken kan vergroenen. Wat de gemeente wel kan is voorlichten, stimuleren en zorgen voor bewustwording. De gemeente kan de eigen daken voorzien van zonnepanelen en groene daken en kan iets doen om grootschalige en daardoor goedkope inkoop mogelijk te maken. Een burgerlid van D66 is onlangs met het werk voor de fractie gestopt om zelf een bedrijf op dit gebied te starten. De fractie meent dat de gemeente een rol heeft als aanjager.

Mevrouw Smits is het ermee eens dat de gemeente inwoners nergens toe kan verplichten, maar de gemeente kan wel werken aan bewustwording over de impact van het handelen. Als men zich dat realiseert is er veel winst te behalen. De enquête waar wethouder Nagtegaal over sprak maakte duidelijk dat veel inwoners minstens 50% van hun tuin betegeld hebben. Geef inwoners informatie wat de positieve gevolgen zijn van het verwijderen van een groot deel van die tegels. Het is goed voor het klimaat, het vermindert de hittestress. De heer De Mooij erkent dat veel mensen bij het betrekken van nieuw huis de tuin voorzien van veel tegels om een groot terras te hebben. Met goede voorlichting is daar zeker winst te behalen. Daarnaast zou je bij nieuwbouwwoningen er als gemeente wel voor kunnen zorgen dat de schuurtjes worden voorzien van groene daken. Wethouder Knape wil hier verder nog wel met de commissie over spreken, bijvoorbeeld over wat er in bestemmingsplannen geregeld kan worden ten aanzien van het klimaat. De heer J.H. Haasnoot is het eens met D66 als hij pleit voor het isoleren van woningen. Daarmee sla je een grote slag. Daarnaast moet je toekomstsgerichte wijken bouwen en de woningbouwprojecten uit de jaren 50 en 60 slopen. Dat waren slechte woningen. Als je nu nieuwe woningen neer zet zullen die wel toekomstbestendig zijn en voldoen aan alle milieueisen.

Eigenlijk heb je een deltaplan nodig om al die waardeloze naoorlogse woningen te slopen en te vervangen. Daar wil zijn fractie op inzetten. Wethouder Knape verwacht dat daar nog wel een interessante discussie over gevoerd kan worden. Er zit zeker waarheid in het pleidooi voor sloop van die woningen. Dat pleidooi is overigens niet in tegenspraak met de ideeën van het college over het isoleren. In de RES staat bijvoorbeeld dat je veel besparing kunt bereiken door isolatie. De suggestie van KiesKatwijk zal de wethouder zeker in gedachte houden bij het opstellen van vervolgplannen. De heer J.H. Haasnoot merkt op dat vergrijzing ook een rol speelt bij zijn idee voor sloop van woningen. Mevrouw Van Ginkel wil nog opmerken dat de overheid geen bemoeienis moet hebben als het gaat om tuinen of daken van schuren. Het gaat om wat de mensen zelf willen. Het rijk legt momenteel zoveel verplichtingen op, daar wil haar fractie voor waarschuwen. De voorzitter meent dat dit punt voldoende is behandeld en nu door kan naar de raadsvergadering van 11 februari. De voorzitter sluit de sessie om 20.33 uur.

15

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

De commissie adviseert de raad het raadsvoorstel zonder nadere beraadslaging te agenderen in de volgende raadsvergadering. OORDEELSVORMENDE SESSIE 9.

Nota van uitgangspunten Valkenburgse Meer

Aanwezig zijn 11 leden: de heer G.G. van Delft (SGP), mevrouw A.H. van Ginkel-Lanting (Hart Voor Katwijk), de heer J.H. Haasnoot (KiesKatwijk), de heer ir. J.W.C. de Mooij (CDA), de heer T. Reedijk (PvdA), de heer R.P. Slootweg (GemeenteBelangen), mevrouw P.S. Smits (Fractie Smits), de heer S. Spek (DURF), de heer dr. A.J.H. Stegmann (VVD), de heer E. Tibben (D66) en de heer A. de Vries (ChristenUnie). Voorzitter: Griffier: College: Notulist:

de heer Boland de heer Korbee wethouder Mostert mevrouw Bakker

De voorzitter opent de oordeelsvormende sessie om 20.36 uur. De heer Spek merkt op dat het hier gaat om de verborgen parel van Valkenburg, een plek met veel mogelijkheden voor de toekomst. Op deze plek moeten veel functies een plek krijgen zoals natuur, recreatie, windmolens. De gemeente ziet hier een mogelijkheid om windmolens te plaatsen, maar heeft extra tijd nodig om daar een besluit over te nemen. Windmolens gaan ten koste van het recreatieve karakter van het meer. Mensen vinden het jammer. Je moet daarom nu al een principe uitspraak doen. De fractie dient daarom samen met GemeenteBelangen een motie in, waarin wordt uitgesproken dat plaatsing van windmolens in strijd is met de wens om rust, recreatie en natuur rond met Valkenburgse Meer te waarborgen. De fractie wil verder tegemoetkomen aan de belangen van een sport- en cultuurcentrum. Er zijn constructieve gesprekken gevoerd met de initiatiefnemer, nu zou de raad een positief signaal moeten geven. Dat kan door de mogelijkheid voor dit centrum mee te nemen in de nota van uitgangspunten. De fractie dient daarom nog een amendement in; ‘Inpassen van de mogelijkheid van een maatschappelijk initiatief dat past bij het gebied en een impuls kan geven aan het investeringsklimaat in het gebied, zoals het sport- en cultuurcentrum’.

De heer Slootweg deelt mee dat de fractie kan instemmen met de uitgangspunten voor het gebied bij het Valkenburgse Meer. Het is een plek voor recreatie en natuur, zeker nu er nabij het Valkenburgse Meer een wijk komt met 5600 woningen. In 2018 heeft de fractie middels een motie al aangegeven bebouwing op de oevers van het meer niet bespreekbaar te vinden. De fractie zal daarom nu een amendement indienen over het voorkomen van bebouwing. Een eerder motie werd helaas niet gesteund. Er worden al voldoende woningen gebouwd op het vliegkamp. Als hier al woningen zouden komen, zouden die er zeker niet zijn voor de gewone Katwijker, voor de meeste inwoners zijn dit soort woningen onbetaalbaar. De fractie heeft zorgen over de haalbaarheid van windmolens. Denk alleen maar aan de effecten van windmolens op de volksgezondheid. Windmolens passen niet in een recreatiegebied en steunt de motie van DURF. Mevrouw Smits merkt op dat deze nota de opmaat is naar een visie. Die moet duidelijkheid geven over de toekomst van dit gebied, maar voor wie is die duidelijkheid en welke duidelijkheid is dat? Wat is het wat hiermee wordt aangegeven voor de bewoners en de ondernemers? Hoe passen de ondernemers in dit gebied? Voor ondernemers moet je kijken naar alternatieve locaties en trajecten inzetten. Ondernemers moeten niet het idee krijgen dat ze geen kant op kunnen.

Geef aan waar de ondernemers naar toe kunnen. Je moet het gebied rond het meer aantrekkelijk maken, eventueel kan dat met een beperkt aantal woningen. Dat is ook wat de provincie wil. Voordat de raad de visie gaat vaststellen moet er echt duidelijkheid komen over hoe je omgaat met bedrijven, wat hun toekomst is en op welke termijn. De fractie zet vraagtekens bij

16

Notulen van de openbare vergaderingen van de raadscommissie van Katwijk op 28 januari 2021, nr. 1857524

het woningbouwprogramma. Hoe veel woningen wil de gemeente bouwen in de Tjalmastrook? De plannen daarvoor zijn op zich prima, maar ook hier moet er oog zijn voor inpassing van de ondernemers. De heer Stegmann is minder enthousiast over de uitgangspunten. Er is inspraak geweest, betrokkenen hebben hun zegje kunnen doen, maar de nota maakt nog geen heldere keuzes. Wat niet kan is overal recreatiegebied van maken. Een aantal woningen is hier best inpasbaar. Er zitten hier ook ondernemers in een wat rommelig hoekje. Zij zijn ongerust over de plannen, ze weten niet waar ze heen zouden moeten als ze hier weg moeten. In die rommelige hoek zou je eventueel de windmolens wel kwijt kunnen. De fractie wil dat de visie de ondernemers straks echt duidelijkheid geeft. De heer Tibben meent dat de gemeente de flater moet herstellen die is geslagen tegenover het smalspoormuseum en moet helpen bij een realisering van de uitbreiding. D66 is in principe voorstander van windenergie, maar twijfelt of het Valkenburgse Meer wel een geschikte plek is voor windmolens. Recreatie en windmolens gaan niet goed samen. De fractie steunt het amendement over het voorkomen van bouwen van woningen langs de oostoever van het meer. Het meer moet er vooral zijn voor recreatie. Positief is D66 over de vestiging van school “De Burcht” in de Tjalmastrook.

Daarbij kan er ook een plek komen voor allerlei maatschappelijke voorzieningen. Er moet worden onderzocht wie daar samen kunnen werken. De fractie roept het college verder op in gesprek te blijven met de initiatiefnemer van een sport- en cultuurcentrum in De Woerd. De heer De Mooij stelt dat de nota is opgedeeld in drie gebieden. Gisteren heeft de fractie de achterban nog eens geraadpleegd en daarbij kwam onder andere naar voren dat er zorg is over een goede ontsluiting van de Zijlhoek. Dat zou bijvoorbeeld kunnen via Valkenhorst. Ook werd opgemerkt dat de gemeente moet zorgen voor een goede communicatie met de ondernemers en verenigingen in de Zijlhoek en de Tjalmastrook. Tot slot wees de achterban op het belang van een goede verbinding tussen de drie deelgebieden, de oude gemeente Valkenburg en Valkenhorst. In 2011 is in de raad besproken over een tweede begraafplaats voor Valkenburg in de Tjalmastrook. Mensen uit Valkenburg moeten in hun eigen dorp begraven kunnen worden. Om de toezegging daarover gestand te doen zal de fractie samen met CU een motie indienen. Castellumruiters zullen binnenkort ophouden te bestaan. Dat heeft te maken met een teruggang in het aantal leden. De slechte bereikbaarheid en corona hebben daarmee te maken. De fractie vindt dat jammer. De heer J.H. Haasnoot vindt de doelstellingen in de nota vrij algemeen geformuleerd zijn zonder details.

Dat maakt dat de fractie er weinig problemen mee kan hebben. In 2015 is er al een motie ingediend tegen de windmolens hier. KiesKatwijk liep daarmee duidelijk voor de raad uit en staat nog steeds achter die motie. Aan de oostkant bij de Voorschoterweg ligt een autosloperij. Die had daar al lang weg moeten zijn. Op die plek zou je best wat woningen kunnen bouwen. Het parkeerterrein verderop kan dan gebruikt worden voor een museum, dat kan zijn over de Limes of over Valkenburg en het vliegkamp. De fractie roept ook al jaren tegen de zandwinning bij het Valkenburgse Meer te zijn. Misschien ligt er een kans als de steenfabriek in Hillegom inderdaad gaat verdwijnen en dat terrein vrijkomt. Windmolens horen hier dus niet, die moet je maar elders neerzetten. Mevrouw Van Ginkel wil in gesprek blijven met bewoners, ondernemers en gebruikers en hun zorgen over deze plannen wegnemen. De fractie is niet voor het bouwen om het bouwen. Het blauwe, groene en open karakter van dit gebied moet blijven. De opmerkingen van D66 over het stoomtreinmuseum onderstreept Hart voor Katwijk. De fractie is voor het initiatief ten aanzien van een sport- en cultuurcentrum. Voor de windmolens moet een goede oplossing gezocht worden. De rol van de provincie als het gaat om het behoud van glastuinbouw in dit gebied vindt de fractie schandalig.

De provincie speelt ook een rol als het gaat om de ontsluiting van het gebied. Uitbreiding van Bio Sciencepark is een mogelijkheid, Oegstgeest mag woningen bouwen tegen gemaakte afspraken in en Valkenburg wordt opgescheept met grote kantoren. Dat het college in de nota spreekt over besluiteloosheid zegt bijna genoeg. De fractie verwacht van de wethouder dat hij daar in ieder geval bovenop zit.