Raad 230928 (notulen)(concept)
Tekst van het document
Notulen van de openbare vergadering van de raad van de gemeente Katwijk gehouden op donderdag 28 september 2023
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
Punten van behandeling 1. 2. 3.
Opening........................................................................................................................................... 3 Vaststelling van de agenda van de raad en de raadscommissie ................................................... 3 Notulen van de vergaderingen van de raad en de raadscommissie van 14 .................................. 3 september (3231355) ..................................................................................................................... 3 4. Lijst van ingekomen stukken (3224643) ......................................................................................... 3 5. Mededelingen van het college ........................................................................................................ 4 6. Mondelinge vragen ......................................................................................................................... 4 7. Benoeming en installatie van een burgerlid van de raadscommissie (3243416) ........................... 5 8. Wijziging verordening auditcommissie (3213774) .......................................................................... 5 9. Voortzetting regionale samenwerking warmte Leidse regio 2023-2027 (3131668) ....................... 5 10.
Sluiting .......................................................................................................................................... 20
2
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
Aanwezig zijn 29 leden: de heer D.J. Broer (DURF), mevrouw A.W. Brul-van Egmond (VVD), de heer J.H. van Dam (SGP), de heer B.W. Drinkwaard (CDA), de heer J. van Duijn, MSc (CDA), de heer M. van Duijn (DURF), de heer R. van Duijn (DURF), de heer drs. W.J. van Duijn (SGP), mevrouw G. Gerse (PvdA), de heer IJ. Guijt (SGP), mevrouw M.I. de Haas (DURF), de heer C. Haasnoot (ChristenUnie), mevrouw G.K. Haasnoot-de Mooij (ChristenUnie), de heer J.H. Haasnoot (KiesKatwijk), mevrouw G.K. Haasnoot-de Mooij (ChristenUnie), de heer J.H. Klok (SGP), de heer M.J. Kroon (DURF), mevrouw K.I. van der Nagel (CDA), de heer D.J. Oudwater (CDA), de heer B. van der Plas (ChristenUnie), de heer L.M. van der Plas (VVD), mevrouw I.W. van der Plas-de Groot (CDA), de heer D. Remmelzwaal (SGP), de heer E. Schuurman (DURF), de heer R.P. Slootweg (GemeenteBelangen), de heer J.W. Soetendal (DURF), mevrouw C. Tawfik (D66), de heer B. Tensen MSc MA (CDA), de heer M. van Tuijl, MSc (PvdA) en de heer L.C. Vooijs (DURF) Afwezig zijn: de heer A.Z. van Helden (CDA), de heer A. van Rooijen (DURF), de heer T. Reedijk (PvdA) en de heer J.W. van der Vijver (ChristenUnie) Voorzitter: Griffier:
de heer ir. C.L. Visser de heer drs. H. Kruijt
Wethouders:
de heer J.C. Knape de heer I.G. Mostert de heer E. Soetendal de heer S. Spek
Raadsnotulist: de heer P.J. Emck
1.
Opening
De voorzitter opent om 19.30 uur de vergadering en spreekt het ambtsgebed uit. Iedereen is geschrokken van het bericht uit Rotterdam over de dodelijke schietpartij. Het medeleven van de gemeente gaat uit naar de slachtoffers en de nabestaanden van de slachtoffers. Hij deelt mee dat de leden Van Helden, Reedijk, Van Rooijen en Van der Vijver zijn verhinderd. De heer Guijt wordt nog verwacht. 2.
Vaststelling van de agenda van de raad en de raadscommissie
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming stelt de raad de agenda vast. 3. Notulen van de vergaderingen van de raad en de raadscommissie van 14 september (3231355) Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming stelt de raad de notulen vast. 4.
Lijst van ingekomen stukken (3224643)
3
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
De heer Oudwater verzoekt stuk A25, Brief van het college van 21 september 2023 inzake stand van de criminaliteit (3223216), ter agendering in handen van het presidium te stellen, om mee te nemen in het halfjaarlijkse gesprek met de politiechef. De heer J. van Duijn verzoekt stuk A13, Brief van het college van 8 september 2023 inzake regiodeal brede welvaart in greenportregio's (3224443), ter agendering in handen van het presidium te stellen, om die te betrekken bij de toekomst van de glastuinbouwsector.. Mevrouw Van der Plas verzoekt, mede namens mevrouw Tawfik, de heer Slootweg, de heer J.H. Haasnoot, mevrouw Gerse en mevrouw Brul stuk A10, Beantwoording politieke vragen ex art. 41 RvO 3149921 van het lid Van der Plas-de Groot van 7 september 2023 inzake opzeggen lidmaatschap euro-art (3221726), ter agendering in handen van het presidium te stellen. De heer M. van Duijn verzoekt stuk A28, Beantwoording politieke vragen ex art. 41 van het RvO van het lid Van Rooijen van 14 september 2023 inzake Wet goed verhuurderschap (3225980), ter agendering in handen van het presidium te stellen. Mevrouw Brul verzoekt stuk A5, Brief van een inwoner uit Noordwijkerhout van 5 september 2023 inzake brief aan pers over dienstverlening regiotaxi (3232005), ter agendering in handen van het presidium te stellen. De heer L.M.
van der Plas deelt mee dat de VVD zich aansluit bij het verzoek aangaande stuk A25. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming stelt de raad het voorliggende besluit vast met de volgende wijzigingen: ingekomen stuk A5, Brief van een inwoner uit Noordwijkerhout van 5 september 2023 inzake brief aan pers over dienstverlening regiotaxi (3232005), ingekomen stuk A10, Beantwoording politieke vragen ex art. 41 RvO 3149921 van het lid Van der Plas-de Groot van 7 september 2023 inzake opzeggen lidmaatschap euro-art (3221726), ingekomen stuk A13, Brief van het college van 8 september 2023 inzake regiodeal brede welvaart in greenportregio's (3224443), ingekomen stuk A25, Brief van het college van 21 september 2023 inzake stand van de criminaliteit (3223216), ingekomen stuk A28, Beantwoording politieke vragen ex art. 41 van het RvO van het lid Van Rooijen van 14 september 2023 inzake Wet goed verhuurderschap (3225980) stelt de raad ter agendering in handen van het presidium. 5. Mededelingen van het college Van deze gelegenheid wordt geen gebruik gemaakt. 6. Mondelinge vragen De heer Van Tuijl heeft mede namens de heer Oudwater van het CDA vragen over het Hoftuinplein. Het college heeft op 5 september een voortgangsbrief uitgebracht.
Daarin staat dat er met ondernemers en omwonenden wordt gesproken over oplossingen, met name op het gebied van parkeren en het ontwerp van het plein. Is er voortgang geboekt?
4
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
Wethouder Knape deelt mee dat er na het uitbrengen van de brief voortgang is geboekt, maar niet zo snel als hij zou willen. De ondernemers hebben een voorstel voor aankoop van de grond opgesteld dat aan de VvE zal worden voorgelegd. De gemeente heeft met de ondernemers gesproken over ontwerpvariabelen om aan het huidige tekort aan parkeerplaatsen tegemoet te komen. Volgende week wordt in een finaal gesprek met de ondernemers bepaald wat het aanbod aan de VvE wordt. Daarna zal de VvE zich daarover uitspreken. Hij heeft goede hoop dat partijen eruit komen. De heer Van Tuijl hoort graag wanneer het college over de uitkomst kan berichten. Ligt de deadline bijvoorbeeld een week of twee weken na het vaststellen van het aanbod van de ondernemers? Ligt de beoogde uitkomst in lijn met de uitspraken die in de raad zijn gedaan en de benoemde randvoorwaarden? Wethouder Knape heeft de uitgangspunten van het vorige ontwerp gehanteerd. Er is verzocht om na te gaan of meer parkeerplaatsen kunnen worden gerealiseerd. Daar is aan gewerkt, en de varianten voldoen in meer of mindere mate aan de uitgangspunten van de raad. Die varianten worden aangeboden, dus kan de raad zich daarover uitspreken. Het college kiest een voorkeursvariant. Wat betreft de termijn heeft hij gemeld dat in oktober een brief over de voortgang wordt aangeboden.
Hij zal dat doen na het genoemde finale gesprek met de ondernemers. Hij kan pas in die brief melden wanneer de VvE vergadert en wat de verdere planning is. 7.
Benoeming en installatie van een burgerlid van de raadscommissie (3243416)
De voorzitter deelt mee dat de ChristenUnie voorstelt de heer J.J. van Bruggen te benoemen als burgerlid van de raadscommissie. De commissie voor onderzoek van de geloofsbrieven heeft vastgesteld dat hij aan de vereisten voldoet. Zonder beraadslaging en zonder stemming stelt de raad het voorliggende besluit vast. De heer Van Bruggen legt de eed af. De voorzitter feliciteert hem met zijn benoeming en wenst hem veel succes. HAMERPUNT 8.
Wijziging verordening auditcommissie (3213774)
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming stelt de raad het voorliggende besluit vast. BESPREEKPUNT 9.
Voortzetting regionale samenwerking warmte Leidse regio 2023-2027 (3131668)
De heer J.H. Haasnoot heeft veel argumenten die ervoor pleiten om de samenwerking niet voort te zetten. Het belang van Katwijk en de Katwijkers wordt hiermee niet gediend. Men wil een half miljoen spenderen om een regionaal warmtedistributiesysteem te realiseren. De aanleiding is volgens hem dat Leiden in een moeilijk parket zit: die stad biedt stadsverwarming aan met gas als warmtebron en dat is op dit moment onbetaalbaar terwijl Leiden verplicht is om te leveren. Leiden gaat daarmee door, terwijl
5
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
waarschijnlijk zal blijken dat het geen goed idee is om de fossiele industrie in stand te houden en het hete water 50 kilometer te distribueren. Het geld dat Katwijk hieraan wil uitgeven kan veel relevanter worden ingezet ten bate van het klimaat en dergelijke. Zijn argumenten: - er wordt dagelijks geklaagd dat de ambtenaren van de gemeente overbelast zijn. Dit project kan worden gesaneerd, want het is geen verplichte taak. De heer C. Haasnoot vraagt waar spreker aan denkt met zijn uitspraak dat 'Het geld dat Katwijk hieraan wil uitgeven kan veel relevanter worden ingezet ten bate van het klimaat en dergelijke.' De heer J.H. Haasnoot kan van alles verzinnen. Als voorbeeld noemt hij individuele subsidies ten behoeve van isolatie. Het belangrijkste is dat een heetwatersysteem eigenlijk achterhaald is en dat Leiden, in de penarie zittend, de kosten graag over de regio wil verdelen. Katwijk zou hetzelfde moeten doen met het enorme verlies dat zij op Valkenburg zal lijden. Dat is ook een project voor de regio. - er is nog geen wetgevend kader. Een nieuwe regering komt mogelijk met andere plannen. Het is beter om te wachten. - recent is er in de vakpers op gewezen dat externe adviseurs belang hebben om dit onderwerp te pushen. Hij ziet dat terug. - de financiële positie van Katwijk is wankel, vanwege Valkenhorst en door de waarschijnlijk teruglopende inkomsten van Rijkswege.
Dit is een slecht moment om een risicovolle project met een open einde aan te gaan. Mevrouw Tawfik voert aan dat zelfstandig opereren door de gemeente op dit dossier nog duurder uit zal vallen. De heer J.H. Haasnoot pleit daar ook niet voor: hij pleit ervoor om pas op de plaats te maken. De gemeente doet er verstandig aan om zich te beperken tot de wettelijke taken en de kerntaken. Als het Rijk in dit beleidsveld een keus heeft gemaakt, kan Katwijk bepalen wat verstandig is. - in deze opzet wordt de fossiele industrie in leven gehouden. De restwarmte kan beter in het Botlekgebied zelf worden benut. - het is onzeker of stadsverwarming in Katwijk een reële optie is, het is onbekend of een substantieel deel van de inwoners voor die optie zal kiezen en het is onbekend of de tarieven concurrerend zullen zijn met ander energieaanbod. Hij denkt dat individuele oplossingen verstandiger zijn. De heer Van Tuijl is ervan overtuigd dat een collectieve voorziening door de schaalvoordelen betaalbaarder zal zijn dan individuele oplossingen. De heer J.H. Haasnoot ziet dat als een onbewezen stelling. De heer Van Tuijl baseert zich niet alleen op zijn eigen overtuiging. Dat dit zo is, blijkt uit voorliggende stukken. Het college heeft eveneens beaamd dat een collectieve voorziening veel beter is. Hij kijkt ook naar het kostenaspect: velen kunnen een individuele oplossing niet betalen.
KiesKatwijk voert geen bewijzen aan waaruit zou blijken dat zijn stelling juist is. De heer J.H. Haasnoot hoort ook geen bewijs van het tegenovergestelde. Het is een sprookje dat collectief te allen tijde beter is. Zijn vraag is hoeveel inwoners straks deelnemen aan de stadsverwarming, en om dat te relateren aan de kosten.
6
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
De heer Van Tuijl heeft niet gezegd dat collectief te allen tijde voordeliger is. Heel Nederland moet overgaan en de kosten daarvan moeten door iedereen worden opgebracht. Voor de PvdA geldt daarbij dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. De heer J.H. Haasnoot is het ermee eens dat iedereen mee moet. De Tweede Kamer zal nog beslissen over de landelijke aanpak. Zolang die niet bekend is, moet de gemeente geen paden inslaan waarvan niet kan worden teruggekeerd. - het is merkwaardig dat de kosten per inwonertal worden omgeslagen. Dat betekent dat Katwijk 20% van de projectkosten moet dragen. De heer Tensen is het ermee eens dat op dit moment de toekomstige behoefte niet valt te voorspellen. Als Katwijk er nu de stekker uittrekt, hoe komt de gemeente dan weer aan tafel als blijkt dat die behoefte er is? De heer J.H. Haasnoot denkt dat Katwijk zich daar geen zorgen over hoeft te maken. De provincie heeft de heetwaterleiding aangelegd en de gemeente kan daarop aansluiten zonder daarvoor een beroep op de regio te doen. Hij gaat over tot het indienen van de amendementen. Amendement Transparante en eerlijke kostenverdeling De raad van de gemeente Katwijk, in vergadering bijeen op 28 september 2023, Constaterende dat: •
Het college voornemens is de komende jaren 457.454 euro te spenderen, met als doel om onder leiding van de gemeente Leiden met zes gemeenten op een zeker moment een regionaal warmtesysteem te realiseren, met als warmtebron de fossiele industrie in het Botlek gebied, en met als meer specifiek doel om collectieve stadsverwarming te realiseren of in stand te houden, waarbij een van de uitgangspunten is om de kosten van dit project op basis van inwonertal af te rekenen, waardoor de inwoners van de gemeente Katwijk 20,1% van de kosten van dit project dienen op te brengen.
Overwegende dat: •
Het initiatief om regionale of lokale stadsverwarming mogelijk te maken geen verplichte gemeentelijke taak is en het überhaupt onduidelijk en zelfs onwaarschijnlijk is dat dit concept in de toekomst nog op enige schaal in de gemeente Katwijk zal worden toegepast;
•
Anders dan de gemeente Leiden die stadsverwarming heeft en daarom een duurzame en betaalbare warmtebron nodig heeft is er voor de gemeente Katwijk geen enkele noodzaak of urgentie om op dit moment inspanningen te verrichten om stadsverwarming mogelijk te maken;
•
Het wetgevend kader op dit moment afwezig is en de toekomstige ontwikkelingen zeer onduidelijk en onvoorspelbaar zijn, en het alleen om die reden al onverstandig is om op dit moment op dit terrein allerlei stappen te nemen of ontwikkelingen in gang te zetten;
•
De gemeente Katwijk aanzienlijke financiële en personele problemen (onderbezetting, overbelasting, extreme externe inhuur) kent, en het in dier voege verstandig zou zijn om geen onverplichte taken in uitvoering te nemen maar zich op de kerntaken te concentreren;
7
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
•
Het perspectief m.b.t. de toekomstige financiële inkomsten uit het gemeentefonds als zeer ongunstig moet worden gekenschetst en er ook geen enkele zekerheid is op structurele financiering van dit soort projecten op langere termijn, en het aldus onverstandig is om een risicovol project aan te vatten waarvoor de noodzaak ontbreekt en de toekomstige kosten onduidelijk zijn;
•
In vakliteratuur er recent vraagtekens worden gezet bij de commerciële invloed van adviseurs 1 op het gebied van de energietransitie op het beleid van gemeenten, de afhankelijkheid van gemeenten van deze externe kennis, en er ook vraagtekens worden gezet of de bestuurskracht2 van gemeenten wel in alle gevallen voldoende is om dit soort grote projecten te kunnen ‘behappen’;
•
Het kwestieus is of collectieve en weinig flexibele collectieve systemen van warmtedistributie (stadsverwarming) op basis van kosten of klimaatrendement te prefereren zouden zijn boven individuele of kleinschalige groepsoplossingen ter verwarming van woningen;
•
De levenscyclus van de fossiele industrie in het Botlekgebied die als warmtebron dient eindig is terwijl die restwarmte overigens ook in de directe nabijheid of in die industrie zelf zou kunnen worden hergebruikt;
•
Het zeer onwaarschijnlijk is dat, en in ieder geval onduidelijk is of, er in Katwijk zoveel animo of afzetmogelijkheden voor stadsverwarming zou zijn dat dit deze grote inspanningen en investeringen op dit moment zou rechtvaardigen;
•
Het bezien vanuit klimaatrendement en maatschappelijk nut verstandiger is om te investeren in de vervanging van de oude woningvoorraad voor zover het niet meer zinvol is om deze nog (opnieuw) te renoveren en waarbij zich op wijkniveau tal van meekoppelkansen en synergiemogelijkheden aandienen, en waarbij recht wordt gedaan aan eerder door deze raad op 2 november 2017 aangenomen moties “Deltaplan duurzame woningbouw” en “Toekomstbestendige wijken en leeftijdsbestendig wonen”;
•
Het organiseren van een belangrijke en dure transitie m.b.t. het verwarmen van woningen zonder wezenlijke invloed en intensieve betrokkenheid van raden of inwoners niet wenselijk is;
•
Het merkwaardig is te constateren dat de kosten van de benodigde infrastructuur voor het verwarmen van woningen op basis van inwonertal regionaal worden omgeslagen, terwijl het gigantische verlies dat samenhangt met het realiseren van woningen op Valkenhorst die bedoeld zijn voor dezelfde regio uitsluitend door de inwoners van de gemeente Katwijk zouden moeten worden gedragen;
•
Er tevens te constateren is dat de gemeente Katwijk per inwoner gemeten de hoogste bijdrage heeft geleverd aan de Rijnlandroute, en het niet wenselijk is dat de gemeente Katwijk opnieuw de rol van suikeroom voor de regio op zich neemt;
Vervangt het eerste beslispunt door de volgende tekst: 1. Dat voortzetting van de bestaande samenwerking tussen de gemeenten Leiden, Leiderdorp, Katwijk, Oegstgeest, Voorschoten en Zoeterwoude op grond van de Samenwerkingsovereenkomst Warmte Leidse Regio niet gewenst is zolang de kostenverdeling op basis van inwonertal is geregeld; Schrapt de beslispunten 2, 3 en 4; En voegt een nieuw beslispunt 2 toe: 2. Verzoekt het college bij een door hen gewenste voortzetting van het project de raad een voorstel voor te leggen waarin de financiering gebaseerd is op (reëel te verwachten en onderbouwde) gebruikersaantallen van stadsverwarming in onze gemeente.
8
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
w.g., J.H. Haasnoot 1 https://stadszaken.nl/artikel/5286/zorg-over-vervanging-ambtenaren-door-adviseurs-bijenergietransitie 2 https://www.pbl.nl/publicaties/gemeentelijke-bestuurskracht-en-de-energietransitie 3 https://katwijk.notubiz.nl/document/5850797/1/3Motie1Deltaplan Duurzame Woningbouw %281019152%29%2Z8aangenomen%29 4 https://katwijk.notubiz.nl/document/5850802/1/3 Motie 6 Toekomstbestendige wijken en _leeftijdsbestendig wonen%281019152%29 YW28aangenomen%29 De heer Slootweg leest in het amendement een tekst over (reëel te verwachten en onderbouwde) gebruikersaantallen. Spreker betoogde zojuist dat niemand dat nog weet. De heer J.H. Haasnoot geeft er de voorkeur aan dat Katwijk niets doet. Als het college echter toch Leiden wil steunen, dan alleen op basis van een eerlijker verdeling van de kosten. De heer Slootweg stelt vast dat het amendement een niet uit te voeren opdracht bevat. De heer J.H. Haasnoot zal tegen het voorstel stemmen. Fracties die voor stemmen, zouden ervoor moeten zorgen dat het geld op een eerlijke wijze wordt verkregen. De heer Tensen vraagt of KiesKatwijk voor het voorstel stemt als het amendement het haalt. De heer J.H. Haasnoot gaat ervan uit dat in dat geval de besluitvorming wordt aangehouden omdat het college eerst met een andere kostenverdeling moet komen. Dit is een feest waar de raad niet bij betrokken is.
Het college gaat dit met de ambtenaren en de externe adviseurs regelen. De voorzitter verzoekt het tweede amendement in te dienen. Amendement Transparante en eerlijke kostenverdeling. De raad van de gemeente Katwijk, in vergadering bijeen op 28 september 2023, Constaterende dat: •
Het college voornemens is de komende jaren 457.454 euro te spenderen, met als doel om onder leiding van de gemeente Leiden met zes gemeenten op een zeker moment een regionaal warmtesysteem te realiseren, met als warmtebron de fossiele industrie in het Botlek gebied, en met als meer specifiek doel om collectieve stadsverwarming te realiseren of in stand te houden, waarbij een van de uitgangspunten is om de kosten van dit project op basis van inwonertal af te rekenen, waardoor de inwoners van de gemeente Katwijk 20,1% van de kosten van dit project dienen op te brengen.
Overwegende dat: •
Het initiatief om regionale of lokale stadsverwarming mogelijk te maken geen verplichte gemeentelijke taak is en het überhaupt onduidelijk en zelfs onwaarschijnlijk is dat dit concept in de toekomst nog op enige schaal in de gemeente Katwijk zal worden toegepast;
9
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
•
Anders dan de gemeente Leiden die stadsverwarming heeft en daarom een duurzame en betaalbare warmtebron nodig heeft is er voor de gemeente Katwijk geen enkele noodzaak of urgentie om op dit moment inspanningen te verrichten om stadsverwarming mogelijk te maken;
•
Het wetgevend kader op dit moment afwezig is en de toekomstige ontwikkelingen zeer onduidelijk en onvoorspelbaar zijn, en het alleen om die reden al onverstandig is om op dit moment op dit terrein allerlei stappen te nemen of ontwikkelingen in gang te zetten;
•
De gemeente Katwijk aanzienlijke financiële en personele problemen (onderbezetting, overbelasting, extreme externe inhuur) kent, en het in dier voege verstandig zou zijn om geen onverplichte taken in uitvoering te nemen maar zich op de kerntaken te concentreren;
•
Het perspectief m.b.t. de toekomstige financiële inkomsten uit het gemeentefonds als zeer ongunstig moet worden gekenschetst en er ook geen enkele zekerheid is op structurele financiering van dit soort projecten op langere termijn, en het aldus onverstandig is om een risicovol project aan te vatten waarvoor de noodzaak ontbreekt en de toekomstige kosten onduidelijk zijn;
•
In vakliteratuur er recent vraagtekens worden gezet bij de commerciële invloed van adviseurs 1 op het gebied van de energietransitie op het beleid van gemeenten, de afhankelijkheid van gemeenten van deze externe kennis, en er ook vraagtekens worden gezet of de bestuurskracht2 van gemeenten wel in alle gevallen voldoende is om dit soort grote projecten te kunnen ‘behappen’;
•
Het kwestieus is of collectieve en weinig flexibele collectieve systemen van warmtedistributie (stadsverwarming) op basis van kosten of klimaatrendement te prefereren zouden zijn boven individuele of kleinschalige groepsoplossingen ter verwarming van woningen;
•
De levenscyclus van de fossiele industrie in het Botlekgebied die als warmtebron dient eindig is terwijl die restwarmte overigens ook in de directe nabijheid of in die industrie zelf zou kunnen worden hergebruikt;
•
Het zeer onwaarschijnlijk is dat, en in ieder geval onduidelijk is of, er in Katwijk zoveel animo of afzetmogelijkheden voor stadsverwarming zou zijn dat dit deze grote inspanningen en investeringen op dit moment zou rechtvaardigen;
•
Het bezien vanuit klimaatrendement en maatschappelijk nut verstandiger is om te investeren in de vervanging van de oude woningvoorraad voor zover het niet meer zinvol is om deze nog (opnieuw) te renoveren en waarbij zich op wijkniveau tal van meekoppelkansen en synergiemogelijkheden aandienen, en waarbij recht wordt gedaan aan eerder door deze raad op 2 november 2017 aangenomen moties “Deltaplan duurzame woningbouw” en “Toekomstbestendige wijken en leeftijdsbestendig wonen”;
•
Het organiseren van een belangrijke en dure transitie m.b.t. het verwarmen van woningen zonder wezenlijke invloed en intensieve betrokkenheid van raden of inwoners niet wenselijk is;
•
Het merkwaardig is te constateren dat de kosten van de benodigde infrastructuur voor het verwarmen van woningen op basis van inwonertal regionaal worden omgeslagen, terwijl het gigantische verlies dat samenhangt met het realiseren van woningen op Valkenhorst die bedoeld zijn voor dezelfde regio uitsluitend door de inwoners van de gemeente Katwijk zouden moeten worden gedragen;
•
Er tevens te constateren is dat de gemeente Katwijk per inwoner gemeten de hoogste bijdrage heeft geleverd aan de Rijnlandroute, en het niet wenselijk is dat de gemeente Katwijk opnieuw de rol van suikeroom voor de regio op zich neemt;
Voegt (na vervanging van de punt door een komma) aan beslispunt 2 toe:
10
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
“mits er door de deelnemende gemeenten wordt overeengekomen en is vastgelegd dat ook de kosten die ontstaan door het verlies op de gebiedsontwikkeling Valkenhorst gezamenlijk door de regio worden gedragen op basis van inwonertal” w.g., J.H. Haasnoot 1 https://stadszaken.nl/artikel/5286/zorg-over-vervanging-ambtenaren-door-adviseurs-bijenergietransitie 2 https://www.pbl.nl/publicaties/gemeentelijke-bestuurskracht-en-de-energietransitie 3 https://katwijk.notubiz.nl/document/5850797/1/3Motie1Deltaplan Duurzame Woningbouw %281019152%29%2Z8aangenomen%29 4 https://katwijk.notubiz.nl/document/5850802/1/3 Motie 6 Toekomstbestendige wijken en _leeftijdsbestendig wonen%281019152%29 YW28aangenomen%29 Mevrouw Tawfik zegt dat de energietransitie staat of valt bij nauwe samenwerking. In een sterk geïndividualiseerde samenleving is het nog maar de vraag in hoeverre men solidair en betrokken wil zijn en of men huidig comfort wil opgeven voor toekomstige generaties. Het gemeenschappelijke ontbreekt, en papierstapels met technische onderzoeken lossen dat niet op. D66 onderschrijft dit voorstel, maar wil kritisch stilstaan bij het vervolg. Voor een succesvolle transitie kan niet worden volstaan met een dialoog tussen overheid en commercie. In het raadsvoorstel komt dat deels terug in het begrip 'publieke waarden', maar de invulling is niet concreet.
Zij vond als definitie: "publieke waarden is het collectieve beeld van wat de samenleving ervaart als waardevol, tot stand komt op een manier die legitiem is en vertrouwen wekt bij de samenleving en gereflecteerd wordt in de dagelijkse bedrijfsvoering." Is dat in het voorstel terug te vinden als de partijen aan tafel uitsluitend bestaan uit gemeente, ontwikkelaars en investeerders? Zij erkent dat de markt nodig is om de samenwerking te laten slagen, maar niet alleen de markt. Als het college hier anders tegenaan kijkt, waarom speelt het begrip 'publieke waarden' dan zo'n prominente rol in het voorstel? Inwoners pas betrekken op het moment dat lokaal beleid wordt samengesteld is in de optiek van D66 te laat. Als niet eerder op het gemeenschappelijke wordt ingezet, is het de vraag of het lokale beleid op voldoende draagvlak kan rekenen om te worden uitgevoerd. Zij zal met andere fracties een motie indienen om inwoners aan te laten sluiten bij alle regionale overlegstructuren en consultaties binnen de regionale samenwerking warmte Leidse regio. De heer M. van Duijn vat de activiteiten binnen de regionale samenwerking samen als lobby, onderzoek, marktverkenning. Er worden geen bindende afspraken gemaakt. De tarieven zijn onbekend.
Welke opdracht willen de indieners aan de in te stellen klankbordgroep meegeven? Wat verwachten zij daarvan? Mevrouw Tawfik wil geen aparte klankbordgroep oprichten. De inwoners schuiven aan bij het overleg tussen gemeenten, ontwikkelaars en investeerders. Ook bij het bepalen van technische structuren is de inbreng van inwoners essentieel. De vraag van de heer M. van Duijn is waar de inwoners over mee moeten praten als zo veel nog onduidelijk is. Zijn fractie acht meepraten relevant op het moment dat inwoners voor concrete keuzes staan.
11
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
Mevrouw Tawfik is met de andere indieners van mening dat inwoners in een vroeg stadium moeten meedenken over de transitie. Hoe gaat Nederland van het gas af? Wat is de inzet op isoleren? De grootschalige aanpak gaat veel verder dan lokaal beleid. De heer M. van Duijn hoort een tamelijk wollig verhaal over de kracht van de inwoners. Concreet ontstaat alleen een vraag als er een betaalbaar aanbod ligt. De gemeente moet dat neerleggen en dan bepalen inwoners hun keus. Zijn kernvraag blijft wat de concrete meerwaarde is van het op dit moment betrekken van de inwoners. Mevrouw Tawfik hoort stellen dat er nog geen enkele duidelijkheid is ontstaan. Al die onderzoeken zijn kennelijk niets waard. De heer C. Haasnoot vraagt hoeveel inwoners volgens spreekster interesse zullen hebben voor zo'n klankbordgroep. Mevrouw Tawfik hoopt dat dat er veel zullen zijn. Dat aantal is mede afhankelijk van de communicatie van gemeenten naar de inwoners toe. De vorm laat zij aan de colleges; de raad is immers ook niet betrokken bij de samenstelling van de groep investeerders en ontwikkelaars. De heer C. Haasnoot vraagt of spreekster verwacht dat er veel interesse zal zijn om te participeren in zaken als partnerstrategie, lobby en kennisontwikkeling over complexe onderwerpen.
Of zal de interesse groter zijn als een en ander concreet wordt? Mevrouw Tawfik is met de andere indieners van mening dat in een vroeg stadium kan worden gesproken over lokale initiatieven, niet pas op het moment dat de transitievisie warmte of de lokale energiestrategie voorligt. De heer M. van Duijn ziet het als gemakkelijk dat de invulling aan het college wordt overgelaten. Wil spreekster de representativiteit niet borgen? Mevrouw Tawfik acht representatie zeker belangrijk. Er moet aan worden gewerkt dat de verschillende gemeenten evenredig vertegenwoordigd zijn. Zij dient de motie in. Motie Publieke waarden creëer je met inwoners De raad van de gemeente Katwijk, bijeen op 28 september 2023, Constaterende dat a. Samenwerken met de Leidse regio (Leiden, Leiderdorp, Katwijk, Oegstgeest, Voorschoten en Zoeterwoude) leidt tot de laagste maatschappelijke kosten en kennisdeling; b. De werkzaamheden in de Leidse regio de lokale werkzaamheden op het gebied van energietransitie doorkruizen en de grondslagen bieden voor de lokale energietransitie; c. Er een belangrijke regisserende rol is toebedeeld aan de gemeenten in hun verantwoordelijkheid voor het borgen van de ‘publieke waarden’ (wat de samenleving waardevol vindt);
12
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
d. Er een regionale klankbordgroep is opgezet ‘met alle belangrijke spelers’ (ontwikkelaars en investeerders). Overwegende dat a. Het borgen van ‘publieke waarden’ dient in te houden dat ook de belangen van inwoners en lokale initiatieven worden gehoord; b. Maatschappelijk draagvlak geen vanzelfsprekendheid is en dus in vroeg stadium inwoners betrokken moeten worden ten behoeve van de ‘publieke waarden’; c. Duurzame kennisontwikkeling niet alleen moet worden toebedeeld aan commerciële partijen. Verzoekt het college 1. Om met de deelnemende gemeenten (Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Voorschoten en Zoeterwoude) te onderzoeken hoe inwoners en vertegenwoordigers van inwoners kunnen aansluiten bij de reeds opgezette regionale klankbordgroepen en regionale overleggen; 2. De raden met een plan van aanpak te informeren in Q3 2024 over het betrekken van inwoners bij de opgezette regionale klankbordgroepen en regionale overleggen. w.g., C. Tawfik M. van Tuijl B. Tensen L.M. van der Plas R.P. Slootweg De heer C. Haasnoot hoorde bij de start naar voren brengen dat veel papieren onderzoeken en de rompslomp daaromheen de warmtetransitie niet vooruit helpen. De motie heeft tot gevolg dat mensen allerlei onderzoeken zullen uitvoeren: dat schaadt dus ook de snelheid van de transitie. Mevrouw Tawfik ziet het verband niet. Verder heeft zij niet gesteld dat de onderzoeken niet bruikbaar zijn.
Zij zegt wel dat er veel meer uit de regionale samenwerking kan worden gehaald door in een vroeg stadium met inwoners te kijken naar de toekomst van het aardgasvrij maken en van het isoleren in de gemeente. De heer C. Haasnoot concludeert dat D66 debet is aan het niet vooruit helpen van de transitie. Mevrouw Tawfik proeft uit de reactie van de ChristenUnie dat die fractie liever niet met inwoners participeert. Die fractie wil de voorbereiding zonder hen doorzetten en bepalen. Dat is haar conclusie. De heer Tensen deelt mee dat het CDA iedere aanzet om geopolitiek onafhankelijk te zijn steunt. Het is goed om dat regionaal aan te pakken, om de lasten en de risico's te spreiden. Voor het CDA is de bestendigheid van de samenwerking van belang. Er zijn veel onzekerheden: het is niet zeker welke keuzes inwoners in de toekomst maken. Het CDA benadert dit als een onderzoekend samenwerkingsverband en hoopt dat er in het vervolgtraject snel concrete informatie op tafel komt. Participatie is daarbij een belangrijke voorwaarde. Nu de inwoners betrekken levert een veel beter beeld op van wat er in de toekomst nodig is. Zij kunnen partijen informeren over wat er op buurt- en wijkniveau aan behoeften leeft. Wel valt hem op dat altijd dezelfde personen met interesse in het vakgebied in beeld komen. Ter wille van het draagvlak is het van belang om een zo breed mogelijk publiek te betrekken.
13
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
De heer M. van Duijn deelt mee dat dat een van de grote bezwaren van zijn fractie is tegen de motie. Als op dit moment inwoners worden betrokken, zullen dat de mensen zijn die in dat wereldje zitten. Voor anderen wordt het pas interessant als het concreet wordt. De heer Tensen acht het van groter belang dat wordt ingebracht wat er op buurt- en wijkniveau aan behoeften leeft. Die kans wil hij niet missen. Anders gaat het over de hoofden heen en bestaat het risico dat het draagvlak niet wordt opgebouwd. De heer M. van Duijn is van mening dat de opgave duidelijk is: inwoners willen betaalbare energie. De taak van de overheid is om dat voor te bereiden en een aanbod voor te leggen. Er ligt nu nog niets concreets, dus stelt hij ook aan deze spreker de vraag wat de opdracht en de meerwaarde van deze klankbordgroepen is. De heer Tensen noemt 1) het in kaart brengen van de behoefte en 2) betrokkenheid op wijkniveau. De heer M. van Duijn is van mening dat de behoefte is gedefinieerd. Waar doelt spreker op? De heer Tensen doelt daarmee op waar inwoners op korte dan wel middellange termijn aan denken qua aanschaf. Als dat bekend is, is dat richtinggevend voor de samenwerking. De heer J.H. Haasnoot vraagt of hij goed heeft begrepen dat het CDA van mening is dat burgers in alle fasen van een beleidsontwikkeling moeten worden meegenomen.
Anderen willen dat binnenskamers regelen en het eindresultaat voorleggen. De heer Tensen wil dit per beleidsterrein bepalen. Op dit gevoelige terrein kiest hij voor een benadering van onder af. De voorzitter schorst de vergadering van de raad om 20.20 uur. [De heer IJ. Guijt (SGP) komt ter vergadering.] De voorzitter heropent de vergadering om 22.30 uur. De heer Klok vat samen dat hij in de commissievergadering heeft gezegd dat samenwerken partijen vaak verder brengt dan wanneer zij iets alleen aanpakken, maar alleen zin heeft als er een gezamenlijk doel is en als partijen het eens zijn over het tempo waarin dat moet worden bereikt. Zijn fractie wil zo snel mogelijk duidelijk krijgen of dit een voor Katwijk nuttige samenwerking is. De kernvraag is of het aanbod dat tot stand komt financieel aantrekkelijk genoeg is. Hij vraagt het college de toezegging te doen dat het in het samenwerkingsverband gaat strijden voor Katwijk, om snel, bij voorkeur binnen een jaar, de raad te voorzien van voldoende informatie om een keus te kunnen maken. Het gaat om veel geld. Dat moet niet worden besteed aan een babbelclub of een rapportenfabriek. Zijn fractie steunt het eerste amendement van KiesKatwijk niet. Zoals gezegd wil de ChristenUnie eerst over meer informatie beschikken om een gefundeerde keus te kunnen maken. De heer J.H.
Haasnoot trekt als conclusie dat de ChristenUnie een groot bedrag aan het college ter beschikking stelt terwijl er onvoldoende informatie beschikbaar is.
14
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
De heer Klok licht toe dat zijn fractie het bedrag beschikbaar stelt om tot de genoemde conclusies te kunnen komen. Dat is ook de reden dat hij deze toezegging van het college vraagt. De heer J.H. Haasnoot vraagt of spreker in het dagelijkse leven ook zo opereert: geld uitgeven om erachter te komen of hij iets leuk vindt. De heer Klok is bereid om te investeren om tot een hoger doel te komen. De heer J.H. Haasnoot keert terug naar het onderwerp: er is geen doel bepaald en er is geen enkele zekerheid dat de inzet ergens toe leidt. De financiële degelijkheid van de ChristenUnie neemt de laatste jaren af. De heer Klok vervolgt zijn betoog. Het tweede amendement van KiesKatwijk vat hij op als een knipoog naar het stokpaard van die fractie. Wat betreft de motie van D66 is hij het met de wethouder eens dat de samenwerking Leidse regio enerzijds te abstract en anderzijds te specifiek is om te participeren. Een warmtevisie leent zich daar wel voor omdat die dichterbij komt. Zijn fractie zal de motie niet steunen. De heer Tensen vraagt of met dit statement inwoners niet worden onderschat. De heer Klok hoort het graag als dat zo is. Zijn fractie denkt dat dit onderwerp te specifiek is. De vraag is of restwarmte uit de Rotterdamse regio voor de gemeente interessant is voor gebruik als verwarming van huizen. Dezelfde vraag kan worden gesteld over andere energiebronnen.
De vraag aan inwoners kan beter breder en lokaler worden gesteld, naar aanleiding van bijvoorbeeld de warmtevisie. De heer Tensen beschouwt de inwoners op dit moment overslaan als een onderschatting. Heel Nederland worstelt met deze opgave, en veel gemeenten komen tot de conclusie dat zij inwoners niet tijdig hebben betrokken, waardoor in een later stadium ontstonden. De heer Klok is van mening dat het college op dit punt een goede toezegging heeft gedaan: het gaat beter en meer communiceren over dit onderwerp. Als dan blijkt dat er een enorme participatiedrang is, kan daar iets mee worden gedaan. Het probleem dat de heer Tensen heeft, is dat bedrijven en ontwikkelaars erbij worden gehaald als tussenpersonen voor het behartigen van de belangen van de inwoners. Hij geeft er de voorkeur aan om hen direct te betrekken door op wijk- en buurtniveau informatie op te halen. De heer Klok wijst erop dat de eerste te beantwoorden vraag is of de inzet van restwarmte überhaupt haalbaar is. Als blijkt dat dat het geval is, is zijn fractie het ermee eens dat inwoners zo snel mogelijk moeten worden betrokken. De heer M. van Duijn stelt dat er alleen vraag ontstaat als er voldoende aanbod aan betaalbare warmte is. In dit voorstel staat nog niets over afspraken en tarieven. In de visie van DURF kunnen inwoners bij het bespreken van de warmtevisie meepraten en suggesties meegeven.
Zijn fractie heeft eerder een motie ingediend waarin staat dat het van cruciaal belang is dat sprake is van voldoende draagvlak en participatie en dat in de wijkaanpak rekening moet worden gehouden met het draagvlak,
15
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
zodat de gemeente weet waar verduurzamingsmaatregelen effectief zullen zijn. Alleen DURF stemde voor die motie. Dit voorstel gaat eigenlijk over een verkennende fase. Zijn fractie hoopt dat snel duidelijkheid ontstaat over de hoeveelheid warmte die Katwijk kan ontvangen, over de betaalbaarheid en over de kostenverdeling. Hij sluit zich aan bij het verzoek om hierin een toezegging te doen. De raad kan aansluitend beslissen over het voortzetten van de deelname. De heer Van Tuijl hoort schetsen dat DURF eerder voor participatie was en andere partijen tegen. In de motie wordt het college gevraagd om na te gaan hoe de participatie kan worden verbeterd. Er liggen specifieke vragen voor, over de samenwerking in de regio en warmteverdelingsvraagstuk. Er wordt steeds verwezen naar een later moment om te participeren, maar waar is de durf van DURF gebleven om de inwoners vroegtijdig te betrekken, om te voorkomen dat de gemeente stappen zet waar inwoners nog niets over hebben kunnen zeggen? De heer M. van Duijn herinnert eraan dat een toezegging is gedaan over intensievere communicatie naar de inwoners. DURF wil hen betrekken als het concreet wordt: tijdens de bespreking van de warmtevisie en op het moment dat duidelijkheid is ontstaan over de tarieven. Inwoners willen betaalbare energie. In deze verkenningsfase is participatie in de ogen van DURF geen goede keus.
De warmteverdeling is een van de elementen waarop de samenwerking zal worden beoordeeld. De heer Van Tuijl beaamt dat in deze fase nog veel onduidelijk is. Bij het project Kalkoven heeft DURF destijds direct gezegd dat de inwoners daarbij moesten worden betrokken, ook al tijdens de voorbereidende fase. Dat is dan in dit geval toch ook de juiste keus? De heer M. van Duijn brengt in herinnering dat het DURF destijds vooral ging om de kosten. Zo heeft zijn fractie gehamerd op woonlastenneutraliteit. Het moest concreet worden voor de inwoners. Deze verkenning is nog niet concreet. De heer Van Tuijl denkt dat het handig is om in de wijken na te gaan hoe inwoners tegenover dit aanbod staan. Sommige gemeenten hebben al een aanbod: hoe gaat dat samenlopen? De PvdA kiest ervoor inwoners van meet af aan te betrekken. De heer M. van Duijn is van mening dat de inbreng representatief dient te zijn. Hij verwacht dat zich in deze onduidelijke situatie voornamelijk personen melden die overal aan meedoen. De belangen van gemeenten verschillen: hoe wordt daaraan tegemoet gekomen? De belangrijkste vraag is wat bij participatie nu de opdracht en de meerwaarde is. Op die vraag heeft hij onvoldoende antwoord ontvangen. De heer J.H. Haasnoot krijgt de indruk dat de spreker van DURF nogal betuttelend spreekt over inwoners. Die zouden te weinig weten.
Zijn tweede punt is dat dit traject gericht is op het realiseren van een aanbod terwijl de toekomstige vraag onbekend is. De heer M. van Duijn heeft nooit gesuggereerd dat inwoners weinig weten. Het punt is dat de gemeente hen op dit moment nog weinig kan bieden omdat er geen enkel zicht is op het tarief. Op het moment dat dat duidelijk is, kan aan de inwoners een aanbod worden voorgelegd.
16
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
De heer Tensen begrijpt de participatieangst bij DURF niet. Ontwikkelaars en investeerders worden bij het project betrokken: wat zijn de praktische bezwaren om inwoners, die kunnen melden waar zij behoefte aan hebben, erbij te betrekken? De heer M. van Duijn somt op waar de samenwerking op is gericht: onderzoek, lobby en marktverkenning. Dat is een abstract stadium. Als een concreet bod wordt uitgebracht, kan een grote groep inwoners worden betrokken, niet alleen degenen die mogelijk vanuit hun eigen expertise al betrokken zijn. Wethouder Spek somt als doelen van de samenwerking op het bestrijden van energiearmoede, onafhankelijk worden van schurkenstaten in de energievoorziening en verduurzaming. Omdat dit onderwerp uitgebreid is besproken beperkt hij zich tot de hoofdpunten. Er is gesteld dat deze middelen kunnen worden aangewend voor andere initiatieven. Dat is onjuist. De samenwerking wordt gefinancierd uit de CDOKE-regeling en die middelen kunnen niet worden gebruikt om het isolatiefonds te versterken. Er is gepleit voor een pas op de plaats tot meer zekerheid is ontstaan. Die keus leidt ertoe dat de beschikbare warmte wordt verdeeld zonder Katwijk, en dat heeft weer tot gevolg dat dit waarschijnlijk betaalbare aanbod aan de inwoners van de gemeente voorbijgaat. Het college wil die keus niet maken. Er is gesteld dat de gemeente een extra taak op zich neemt.
Door samen te werken worden de inspanningen en lasten verdeeld. Er is gevraagd hoeveel inwoners er geïnteresseerd zullen zijn. De vraag wordt grotendeels bepaald door de aantrekkelijkheid van het aanbod. In die zin is het een kip-en-eiverhaal. Dit gebeurt in alle openbaarheid. De raad beslist, ook als er eventueel afspraken worden gemaakt over geothermie of WarmtelinQ. Er is geen sprake van achterkamertjes in Leiden. Er is gesteld dat individuele oplossingen verstandiger zijn. Uit alle onderzoeken komt naar voren dat die financieel minder aantrekkelijk zijn. Bovendien leiden die ertoe dat het elektriciteitsnet fors moet worden uitgebreid. In Katwijk aan Zee is de onrendabele top bij een individuele keus € 9.000 per woning. Een collectieve oplossing kost € 2.800 per woning. Hij heeft de Katwijkse Energiecoöperatie gevraagd om deel te nemen aan Rijnland Energie, die is vertegenwoordigd in de klankbordgroep. Hij erkent het belang van deze vertegenwoordiging, juist in het belang van de lokale initiatieven, en doet de toezegging om na te gaan of de coöperatie zich heeft kunnen aanmelden. Hij heeft gemeld dat het college participatie van de inwoners bij de warmtevisie wil organiseren. Op dat moment worden het draagvlak en de behoefte in de wijken nagegaan. In een enquête zal binnenkort een eerste peiling plaatsvinden.
Hij heeft de toezegging gedaan extra inzet te plegen op de communicatie. Inwoners toevoegen aan de klankbordgroep acht het college ingewikkeld. Er moet dan worden nagegaan welk mandaat zij krijgen om mee te spreken, hoe dat over de verschillende gemeenten wordt verdeeld en wie zij vertegenwoordigen. Zullen de geïnteresseerden inderdaad personen zijn die zich altijd melden voor dat soort bijeenkomsten? Hoe representatief zijn de uitspraken van een bewonerspanel, of is sprake van een soort fopparticipatie? Hij verwacht dat bij de bespreking van de Warmtevisie meer directbetrokkenen worden bereikt. De heer L.M. van der Plas hoort de wethouder zeggen dat het lastig en moeilijk is. De motie draagt niet op om participatie te organiseren maar bevat slechts het verzoek om met andere gemeenten te bekijken of het een goed idee is.
17
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
Wethouder Spek deelt mee dat de mogelijkheid van participatie in een eerder stadium is bezien. Alle gemeenten hechten daaraan. In de klankbordgroep zit Rijnland Energie, die de belangen van lokale partijen behartigt. Er is voor gekozen om de participatie zo concreet mogelijk en op wijkniveau te houden. Alle gemeenten hebben daarin hun eigen verantwoordelijkheid. Sommige gemeenten zijn verder en andere minder ver in de participatie en in de vraagontwikkeling van warmte. De heer Van Tuijl is benieuwd wat er valt te leren van gemeenten die verder in het participatietraject zitten. Mogelijk valt er samen op te trekken. Dat past prima bij de uitvoering van de motie. Wethouder Spek noemt Kalkoven en Leiden Zuidwest als voorbeelden. Uitwisseling van de ervaringen is onderdeel van de samenwerking. Het college leest de motie als een verzoek om in aanvulling op de klankbordgroep een extra instrument voor participatie van inwoners op te tuigen. De heer Van Tuijl denkt dat het verschil van mening zit in wanneer inwoners moeten worden betrokken: pas als er een concreet aanbod ligt, of eerder, bij ontwikkelingen en het maken van keuzes. Hij begrijpt de weerstand niet goed. Wethouder Spek wijst erop dat ook participatie wordt georganiseerd rond de minder concrete warmtevisie. In de samenwerking gaat het over kennisuitwisseling, verkennende onderzoeken en lobbywerk. Dat is heel ander werk.
De heer Tensen hoort spreken over een moeilijk te organiseren mandaat. Wat is het praktische bezwaar? Doen dezelfde problemen zich voor bij ontwikkelaars en investeerders? Wethouder Spek voert aan dat het bij ieder project gebruikelijk is om gebruik te maken van aanwezige marktkennis en na te gaan wat de plannen van ontwikkelende partijen zijn. De gemeente heeft die partijen nodig. De klankbordgroep bevat nu 17 leden. De vraag is om die aan te vullen met bewoners die hun mening geven over de voortgang. Het college ziet niet hoe dat in de praktijk vorm moet krijgen: hoeveel leden worden er dan toegevoegd, en hoe wordt dat tegen elkaar afgewogen? De heer Tensen veronderstelt dat dezelfde mandaatvraag bij de organisaties ter sprake komt. De samenvoeging vindt plaats om in het beginstadium zo veel mogelijk draagvlak te creëren. Wethouder Spek acht het vanzelfsprekend dat de gemeente ontwikkelaars nodig heeft om te overleggen over de vormgeving van de warmtetransitie. Het beeld dat in achterkamertjes afspraken worden gemaakt over de vormgeving is onjuist. Elke beslissing wordt voorgelegd aan de raad en uiteindelijk bepalen bewoners of zij wel of niet ingaan op het aanbod. Een doel van de warmtevisie is om het algemene draagvlak en interesse per wijk te inventariseren. De heer Slootweg begrijpt niet waarom er zo veel beren op de weg worden gezien.
In de motie wordt enkel verzocht te onderzoeken hoe inwoners en vertegenwoordigers van inwoners kunnen aansluiten bij de reeds opgezette regionale klankbordgroepen en regionale overleggen. Wethouder Spek begrijpt de opmerking over in de weerstand schieten. Zoals hij al meldde, is er al nagegaan op welk niveau inwoners kunnen participeren. De uitkomst daarvan geeft hij weer; als de raad anders beslist, is dat ook goed. Het college is gevraagd de toezegging te doen om snel, bij voorkeur binnen een jaar, de raad te voorzien van voldoende informatie om de keus te kunnen maken voor voortzetten op stopzetten van
18
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
de samenwerking. In het voorstel staat dat er een nieuw weegmoment komt in 2024 en 2025. Hij zal de raad op weg daarnaar toe informeren als sprake is van belangrijke ontwikkelingen, te weten de warmteverdeling in de regio en het kostenvereveningsvraagstuk. Dat zijn twee belangrijke gegevens om de waarde van de samenwerking aan te toetsen. De heer Klok had gevraagd om een termijn in de toezegging op te nemen. Op welke termijn denkt het college de gevraagde informatie aan te kunnen bieden? Wethouder Spek verwacht de raad in het eerste kwartaal van 2024 verder op de hoogte te kunnen stellen over de voortgang van de gesprekken en het moment waarop daar concrete afspraken uit voort kunnen komen. Later in dat kwartaal wordt de methode opgeleverd voor een eerlijke kostenverevening. Dat is belangrijk, want de kosten voor Katwijk en Oegstgeest zijn hoog. De heer J.H. Haasnoot somt zijn punten nogmaals kort op. Geen enkele inwoner van Katwijk heeft gevraagd om het verzorgen van collectieve stadsverwarming. Het is bijzonder dat een wethouder die op zijn positie is gekomen door zich tegen een collectieve warmtevoorziening te verzetten nu de grootste propagandist is. Spreker had liever gezien dat de wethouder zich inzette voor de bibliotheek in plaats van voor een risicovolle zaak die geen gemeentelijke taak is.
Als het college Leiden op dit dossier uit de brand wil helpen, dient Leiden Katwijk te helpen met Valkenhorst. De raad verstrekt € 500.000 aan het college en hoort achteraf of dat tot een resultaat kan leiden. Dat is onverstandig financieel beleid. Het college kan beter inzetten op uitvoering van de KiesKatwijkmotie toekomstbestendige wijken en leeftijdsbestendig wonen – die later is vertaald in de wel aangenomen motie Deltaplan duurzame woningbouw. Wethouder Spek wijst er nogmaals op dat alle onderzoeken het ongelijk van KiesKatwijk aantonen. De onderzoeken worden uitgevoerd om na te gaan wat voor de inwoners de beste optie is. Het is in het belang van de gemeente dat inwoners kunnen kiezen of zij willen worden aangesloten op het warmtenet. Energieschaarste is in Nederland een reëel probleem. Uit de onderzoeken blijkt ook dat individuele oplossingen duurder zijn. Het scenario van KiesKatwijk leidt er daarom toe dat de inwoners geen keus hebben en duurder uit zijn. Het college kiest voor betaalbare warmte. De heer J.H. Haasnoot brengt in dat de infrastructuur honderden miljoenen euro's kost. Die kosten moeten worden opgebracht door de gebruikers, tot een bepaald maximum, en het restant moet worden betaald uit belastinginkomsten. Hij wil de gemeente daarvoor behoeden. Wethouder Spek voert aan dat de tarieven worden beschermd door de ACM.
In de Wet collectieve warmte wordt mogelijk een kostprijsplusmodel gehanteerd dat afnemers beschermd. De heer J.H. Haasnoot hoort niets anders zeggen dan wat hij al zei: de kosten moeten worden opgebracht door de gebruikers, tot een bepaald maximum, en het restant moet worden betaald uit belastinginkomsten. Hij wil de gemeente daarvoor behoeden. De heer Van Tuijl kan zich een levendig debat herinneren tussen wethouder Knape en raadslid Spek, waarin de laatste precies het tegenovergestelde standpunt innam dat hij nu inneemt als wethouder. Dat is een wonderlijk schouwspel.
19
Notulen van de openbare vergadering van de raad van Katwijk op donderdag 28 september 2023, nr. 3246159
Wethouder Spek hamerde toen op de onzekerheden. Die nemen in ieder geval iets af. Het kernpunt is dat het college de inwoners een keus wil bieden. De uitdagingen zijn groot. De heer Van Tuijl begrijpt dat de wethouder goed naar zijn huidige collega heeft geluisterd. Die voerde destijds exact dezelfde argumenten aan. Wethouder Spek spreekt wethouder Knape regelmatig. De raad verwerpt het amendement Transparante en eerlijke kostenverdeling, met 1 stem voor en 28 stemmen tegen; de heer J.H. Haasnoot stemt voor, de overige leden stemmen tegen. De raad verwerpt het amendement Transparante en eerlijke kostenverdeling voor Valkenhorst, met 1 stem voor en 28 stemmen tegen; de heer J.H. Haasnoot stemt voor, de overige leden stemmen tegen. De heer C. Haasnoot verklaart dat de ChristenUnie, gezien de ervaring dat participatie bij concrete onderwerpen het effectiefst is, tegen de motie stemt. De heer Tensen verklaart dat het CDA, ondanks het feit dat zich geen meerderheid voor de motie aftekent, blijft geloven in regionale samenwerking en daarom voor het voorstel stemt. Zonder hoofdelijke stemming stelt de raad het voorliggende besluit vast. De heer J.H. Haasnoot wil worden geacht te hebben tegengestemd.
De raad verwerpt de motie Publieke waarden creëer je met inwoners, met 13 stemmen voor en 16 stemmen tegen; de leden van de fracties van ChristenUnie, DURF en SGP stemmen tegen, de leden van de overige fracties stemmen voor. 10.
Sluiting
De voorzitter spreekt het ambtsgebed uit en sluit de openbare vergadering om 23.17 uur. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Katwijk in zijn openbare vergadering van 12 oktober 2023 De griffier
20
De voorzitter