Programmabegroting 2026 (3821505)(oorspronkelijke versie
Tekst van het document
Begroting 2026
2
Katwijk
Begroting 2026
Inhoudsopgave Deel 1 Hoofdlijnen .................................................................................................................................. 4 1.1 Voorwoord .................................................................................................................................... 5 1.2 Begroting in één oogopslag .......................................................................................................... 7 1.3 Kerngegevens ................................................................................................................................ 8 1.4 Algemeen beeld ontwikkelingen 2026 ......................................................................................... 9 1.5 Uitgangspunten en meerjarenraming......................................................................................... 11 1.6 Begrotingsuitkomst 2026-2029................................................................................................... 13 1.7 Maatschappelijke agenda ........................................................................................................... 25 Deel 2 Programma's ..............................................................................................................................
27 0 Bestuur en ondersteuning ............................................................................................................. 31 1 Veiligheid........................................................................................................................................ 47 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ..................................................................................................... 57 3 Economie........................................................................................................................................ 69 4 Maatschappelijke Participatie........................................................................................................ 79 5 Ondersteuning & zorg .................................................................................................................. 103 6 Werk, inkomen en schulden ........................................................................................................ 117 7 Energie, groen en milieu .............................................................................................................. 125 8 Volkshuisvesting en leefomgeving ...............................................................................................
150 Deel 3 Paragrafen................................................................................................................................ 167 Paragraaf 1 Lokale heffingen .......................................................................................................... 169 Paragraaf 2 Financiering ................................................................................................................. 181 Paragraaf 3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................. 187 Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................... 199 Paragraaf 5 Grondbeleid ................................................................................................................. 211 Paragraaf 6 Bedrijfsvoering............................................................................................................. 219 Paragraaf 7 Verbonden partijen ..................................................................................................... 229 Paragraaf 8 Duurzaamheid ............................................................................................................. 249 Paragraaf 9 Wet open overheid ......................................................................................................
257 Paragraaf 10 Gebiedsontwikkeling Valkenhorst (GOV) .................................................................. 261 Deel 4 Financiële begroting ............................................................................................................... 269 Bijlagen................................................................................................................................................ 281 Bijlage 1 Formatie ........................................................................................................................... 283 Bijlage 2 Investeringsagenda 2025-2030 ........................................................................................ 284 Bijlage 3 Reserves en voorzieningen 2024-2029 ............................................................................ 306 Bijlage 4 Baten en lasten op taakveldniveau .................................................................................. 309 Bijlage 5 Subsidies 2025-2029 ........................................................................................................ 314
Katwijk
3
Begroting 2026
Deel 1 Hoofdlijnen
4
Katwijk
Begroting 2026
1.1 Voorwoord Geachte leden van de gemeenteraad, inwoners van Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg, We leven in een tijd waarin veel verandert. Ook in Katwijk ondervinden we de gevolgen van landelijke keuzes, economische ontwikkelingen en maatschappelijke vraagstukken. Dat vraagt van ons als gemeente dat we koersvast blijven en beslissingen nemen die niet alleen vandaag invloed hebben, maar ook morgen standhouden. Met deze begroting legt het college voor de laatste keer in deze bestuursperiode de financiële plannen voor. In maart 2026 kiest Katwijk een nieuwe gemeenteraad. Deze begroting is daarom het slotstuk van vier jaar samenwerken aan sterke dorpen. Dankzij het traject Meerjarig Financieel Gezond hebben we samen met de raad stevige keuzes gemaakt. Daardoor staat Katwijk er financieel gezond voor en hebben we een solide basis gelegd voor de toekomst. Onze prioriteiten blijven onveranderd. We zetten ons in voor het versnellen van woningbouw en tegengaan van (energie)armoede. Met gerichte investeringen, zoals het Katwijks Isolatiefonds en de inzet van energiecoaches, helpen we inwoners hun woningen duurzamer en betaalbaarder te maken. Ook in de woningbouw boeken we voortgang: in 2026 worden 385 woningen opgeleverd. Daarmee halen we ons doel om in deze collegeperiode 1.000 nieuwe woningen op te leveren.
Naast deze topprioriteiten is onze inzet gericht op goede zorg voor iedereen, vergroening van de leefomgeving en het bouwen van nieuwe schoolgebouwen. Door te werken aan deze bouwstenen van brede welvaart, vergroten we het welzijn in onze gemeente. Mensen maken zich vaker zorgen en ervaren spanningen. Juist dan is het belangrijk dat we voor elkaar blijven zorgen. Dat we blijven werken aan een samenleving in Katwijk waarin iedereen kan meedoen en waarin jongeren veilig, veerkrachtig en gezond opgroeien. Daarom introduceren we de Opgroeien in een Kansrijke Omgeving-werkwijze (OKO) om onze kinderen een kansrijke start te geven. Daarnaast werkt de bestuurlijke taskforce Jeugd aan nieuwe maatregelen om onze jeugdzorg betaalbaar en beschikbaar te houden voor wie het echt nodig heeft. Deze begroting biedt niet alleen een financieel overzicht, maar laat ook zien dat Katwijk kiest voor continuïteit, stabiliteit en gezamenlijk bouwen aan de toekomst. Wij vertrouwen erop dat we met dit beleid Katwijk financieel gezond houden en dat we blijven werken aan dorpen waar iedereen een thuis kan vinden en kan meedoen.
Het college van burgemeester en wethouders
Katwijk
5
Begroting 2026
6
Katwijk
Begroting 2026
1.2 Begroting in één oogopslag
Katwijk
7
Begroting 2026
1.3 Kerngegevens A. Sociale structuur Bevolking naar leeftijd 2025 per 1 januari* Leeftijd Aantal % 0 t/m 17 jaar 14.188 21,1 18 t/m 64 jaar 39.711 59,2 65 jaar en ouder 13.185 19,7 Totaal 67.084 100,0 *Bron: door CBS vastgestelde gegevens
2026
2027
Aantal % 14.222 21,1 39.731 59,0 13.407 19,9 67.360 100,0
Aantal 14.259 39.773 13.636 67.668
Aantal uitkeringsgerechtigden en huishoudens met een laag inkomen Aantal uitkeringsgerechtigden Wet werk en bijstand* Aantal huishoudens met een laag inkomen *Bron: Cluster Servicepunt
2025
2026
2029 % 21,1 58,8 20,2 100,0
2027
Aantal % 14.352 21,0 39,875 58,4 14,099 20,6 68.326 100,0
2028
2029
798
813
816
816
816
7.700
7.751
7.804
7.857
7.912
2025
2026
2027
2028
2029
3.115 2.491 169 455 2.693 27.845
3.115 2.491 169 455 2.704 28.028
3.115 2.491 169 455 2.703 28.233
3.115 2.491 169 455 2.716 28.410
3.115 2.491 169 455 2.748 28.611
2026
2027
2028
2029
B. Fysieke structuur Oppervlakte gemeente, aantal woningen en bevolkingsdichtheid Oppervlakte gemeente (in ha.) - waarvan land - waarvan binnenwater - waarvan buitenwater Bevolkingsdichtheid per km2 land Aantal woonruimten/woningen per 1 januari
C. Financiële structuur Algemene financiële gegevens begroting 2025 ( - = nadeel, bedragen * € 1.000) Totale lasten Totale baten Saldo baten en lasten Saldo toevoeging en onttrekking reserves Begroot resultaat
-246.003 -236.958 -238.303 -242.691 244.686 237.713 238.400 243.601 -1.318 754 98 910 1.350 241 734 -60 32 1.000 832 850
Algemene reserve per 31 december Algemene uitkering gemeentefonds Opbrengst onroerende zaakbelastingen (OZB)
30.468 139.269 26.496
31.391 135.494 27.992
31.022 131.218 29.573
31.022 133.155 31.270
Investeringsvolume per jaar (excl. nog niet-lijst)
67.945
70.923
57.683
54.659
Vaste schuld per 31 december
222.902
261.778
318.642
364.587
8
Katwijk
Begroting 2026
1.4 Algemeen beeld ontwikkelingen 2026 Algemene ontwikkelingen Wat gaat 2026 ons brengen? Als gemeente krijgen wij te maken met landelijke en lokale ontwikkelingen die inwoners direct raken en invloed hebben op de manier waarop wij ons werk kunnen doen. Deze ontwikkelingen lichten we hieronder toe. Landelijke ontwikkelingen Gemeenten krijgen steeds meer taken, bijvoorbeeld op het gebied van zorg, klimaat en digitale veiligheid. Daar staat niet altijd voldoende financiële steun van het Rijk tegenover. Dat zorgt voor druk op de gemeentelijke begroting. Ook de naderende Tweede Kamerverkiezingen en kabinetsformatie leveren onzekerheid op voor gemeenten over de toekomstige financiering. Het blijft een uitdaging om verstandig meerjarig (financieel) beleid te voeren als de rijksoverheid zo grillig blijft opereren, zowel op financieel gebied voor gemeenten als op het gebied van het beleid rond wonen, asiel en migratie en stikstof. Een ander knelpunt is het volle elektriciteitsnet: woningbouw, verduurzaming en economische ontwikkeling lopen hierdoor vertraging op. Gemeenten moeten vooruitplannen en oplossingen zoeken om met de schaarste in de energie-infrastructuur om te gaan. Daarnaast moeten wij onze omgevingsvisies en -plannen afstemmen op de nieuwe ruimtelijke kaders van het Rijk, zoals de Nota Ruimte en de NOVEX Zuidelijke Randstad.
We opereren in een veranderende samenleving die zich meer laat horen, veelal ook op sociale media. Inwoners verwachten snelheid in de besluitvorming en beleidsuitvoering van de gemeente. Dat vraagt een adaptieve gemeentelijke organisatie. Om de snelheid en de veelheid van ambities het hoofd te kunnen bieden, is blijvende inzet op de organisatieontwikkeling nodig. Tegelijk moeten we keuzes maken om ons werk goed te blijven doen. De samenleving verwacht ook dat we responsief zijn. Met de inzet van de participatieadviseur en herijkt participatiebeleid werken we hieraan. Zo denken we gerichter na over hoe en wanneer participatie wordt ingezet. Tot slot: de wereld is al een aantal jaar onrustig door oorlogen en crises. De geopolitiek maakt dat er meer onzekerheid is en dat vrede niet meer vanzelfsprekend is. Als samenleving moeten we zorgen dat we weerbaar zijn. De gemeentelijke overheid speelt een rol bij het verhogen en mogelijk maken van deze weerbaarheid. Lokale ontwikkelingen Ook Katwijk is volop in beweging. Sociaal domein We werken verder aan de uitvoering van landelijke programma’s zoals de Maatschappelijke Agenda, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorg Akkoord en de regionale taskforce Jeugd. Deze taskforce beoogt onder meer het sociaal wijkteam te versterken. Op het gebied van preventie starten we dit jaar met de nieuwe OKO-werkwijze.
Het doel hiervan is om een omgeving te creëren waarin jongeren gelukkig en gezond kunnen opgroeien en middelengebruik (alcohol, drugs en tabak) wordt voorkomen. Onze sociale ambities geven we verder vorm in de lokale Inclusie Agenda 2026–2030, die we dit jaar vaststellen. Tot slot voeren we de lokale uitvoeringsagenda Huiselijk Geweld uit, waarbij we extra aandacht hebben voor ontwikkelingen zoals femicide. Wonen en gebiedsontwikkeling We gaan door met het mogelijk maken van de toekomstige woonwijk Valkenhorst. In 2026 hopen we een onherroepelijk bestemmingsplan te hebben, zodat we concrete stappen kunnen zetten.
Katwijk
9
Begroting 2026 Denk aan de voorbereiding van de bouw van maatschappelijke voorzieningen, waaronder scholen en een sporthal. Vooruitlopend op de woningbouw worden belangrijke randvoorwaarden gerealiseerd, zoals het afvalwatertransportgemaal en een onderstation in de Mient Kooltuin. Voor gebieden als de Hoornes, Kust en Duinen en Rijnsburg-Noord stellen we nieuwe omgevingsplannen op. Ook blijven we binnenstedelijk in de gemeente bouwen, zodat in 2026 de beoogde 1.000 sleutels voor nieuwe woningen kunnen worden overhandigd aan de bewoners. Duurzaamheid en energie Duurzaamheid blijft een belangrijk thema. De verduurzaming van gemeentelijk vastgoed loopt door. Het Katwijks Isolatiefonds wordt verder uitgerold en we zetten in op het benutten van zonne-energie op grote daken en de opslag van elektriciteit. Tegelijkertijd werken we door aan het energieprogramma en pakken we de netcongestie actief aan. Economie Katwijkers, Rijnsburgers en Valkenburgers zijn ondernemend. Als gemeente willen we dat faciliteren en promoten. Met accountmanagement zorgen we ervoor dat we aanspreekbaar zijn voor bedrijven. Samen met de winkelcentra werken we aan actieplannen om deze vitaal en toekomstbestendig te maken. Op regionaal niveau wordt in 2026 de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Bedrijven (ROM-B) verder voorbereid.
Het doel van deze ROM-B is om in onze regio optimaal met bedrijventerreinen om te gaan, deze verder te verdichten en te verduurzamen. Zo bouwen we niet alleen woningen, maar creëren ook meer ruimte voor werkgelegenheid. Mobiliteit en infrastructuur We investeren in verkeersveiligheidsmaatregelen. Hierbij pakken we de top 10 van verkeersonveilige punten aan en starten we met de actualisatie van de nieuwe top 10. Ook beginnen we met de voorbereiding en uitvoering van projecten, zoals bij de Sandtlaan en Valkenburgseweg. Langs de N206 wordt de HOV-busbaan opgeleverd. Cultuur, sport en onderwijs Het Cultuurhuis Planck wordt opgeleverd en sportaccommodaties en musea worden gerenoveerd. Nieuwe kleedkamers en kunstgrasvelden bij Valken '68 en andere verenigingen zijn belangrijke investeringen in het lokale verenigingsleven. Ook met de voorbereiding en uitvoering van de nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen gaan we door. Met een fors investeringsprogramma werkt Katwijk aan het vernieuwen van de schoolgebouwen om kinderen en jongeren op een goede en verantwoorde plek onderwijs te kunnen bieden. Groene leefomgeving Natuur en groen spelen een belangrijke rol bij de leefbaarheid van Katwijk. Met het Groenbeheerplan 2024–2027 geeft de gemeente structureel invulling aan beheer, onderhoud en vervanging van het groen.
Daarbij is extra aandacht voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en gezondheid. In 2026 voeren we onder andere het maaibeleid en het bomenbeleid uit, waarbij zieke bomen worden vervangen. Met inwoners en partners werken we samen om de kwaliteit en beleving van het gemeentelijk groen te versterken. Al met al bouwen we verder aan een Katwijk dat financieel gezond, sociaal betrokken en duurzaam is, met ruimte voor wonen, werken en recreëren voor iedereen.
10
Katwijk
Begroting 2026
1.5 Uitgangspunten en meerjarenraming De uitgangspunten voor het te voeren financieel meerjarenbeleid worden gevormd door: • • • • • -246
het coalitieakkoord 2022-2026; het door de raad vastgestelde beleid bij de programmabegroting 2025-2028; de vastgestelde begrotingsuitgangspunten van de Voorjaarsnota 2025 informatie over de algemene uitkering van het Gemeentefonds (Meicirculaire 2025); verwerking besluiten en de structurele doorwerking bij de jaarrekening 2024. bedragen * € 1.000 (- = nadeel, + = voordeel)
Nr. Begrotingsuitgangspunten 2026
1 2
3 4
5
6 7 8 9
10
Lasten Loonontwikkeling Prijsontwikkelingen: -Algemeen (inflatie) -Hulp bij huishouden (OVA-index) -Wijkteams (cao sociaal werk & cao jeugdzorg) Regionaal afgesproken indexatie gemeenschappelijke regelingen Loon- & prijscompensatie subsidies * Baten Belastingen: -OZB -Hondenbelasting -Toeristenbelasting -Marktgelden -Havengelden -Grafrechten Huren en pachten Precariobelasting Parkeerbelasting Algemene uitkering, verwachte ontwikkeling (o.v.v. Meicirculaire 2025) Totaal budgettair effect begrotingsuitgangspunten overige uitgangspunten Te verwerken in de actualisatie van de investeringsagenda: -Omslagrente -Indexering weg- en waterbouwinvesteringen -Indexering Integraal Huisvestings Plan onderwijs -Indexering overige investeringen (bouwkundig/vastgoed)
Katwijk
% in 2026
2026
2027
2028
2029
0,51
-289
-289
-289
-289
3,90 4,34 4,15 2,34
-1.830 -1.737 -1.761 -1.817 -241 -246 -251 -251 -158 -158 -158 -158 -882 -870 -861 -861
2,54
-276
-274
-274
-272
2,25 2,25 0,00 2,25 2,25 2,25 2,25 2,25 2,25
578 12 0 4 2 9 132 2 97 4.786
578 12 0 4 2 9 132 2 97 4.891
578 12 0 4 2 9 132 2 97 4.752
578 12 0 4 2 9 132 2 97 4.807
1.946
2.154
1.995
1.996
1,70 6,00 3,50 4,66
11
Begroting 2026 Nr. Begrotingsuitgangspunten 2026 11
12 13 14
Meerjarenprogramma Grondexploitaties -Opbrengstenstijging woningbouw -Opbrengstenstijging bedrijventerreinen -Kostenstijgingen -Rente Indexering afvalstoffenheffing ** Indexering rioolheffing *** Onvoorzien € 1 per inwoner
% in 2026
2026
2027
2028
2029
2,00 1,00 2,00 1,70 4,25 5,00
* In de aanscherping van de effecten van de Voorjaarsnota (punt 9 van de actuele ontwikkelingen en technische mutaties) wordt de 2,54% gecorrigeerd naar 3,9% overeenkomstig de loon- en prijscompensatie op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product waarvoor de algemene uitkering ook wordt geïndexeerd. **De vastrechttarieven afvalstoffenheffing worden met 4,25% verhoogd tot respectievelijk € 231,83 voor éénpersoonshuishoudens en € 355,91 voor meerpersoonshuishoudens. Zie de onderbouwing in paragraaf 1 Lokale heffingen. ***Voor de riolering wordt het tarief met 2,25% verhoogd uit hoofde van de algemene indexering voor 2026, met 1,6% uit hoofde van het Integraal WaterKeten Plan (IWKP) en 1,15% in verband met de lastenontwikkeling en ontwikkeling van de egalisatievoorziening rioolheffing. Zie de onderbouwing in paragraaf 1 Lokale heffingen.
12
Katwijk
Begroting 2026
1.6 Begrotingsuitkomst 2026-2029 Van Voorjaarsnota naar begroting 2026 Bij het vaststellen van de Voorjaarsnota 2025 heeft uw raad gekozen voor OZB-scenario 7. Daardoor is in 2026 eenmalig de boventrendmatige OZB-verhoging van 5% geschrapt. De saldi voor het toepassen van dit scenario bedroegen respectievelijk € 1,8 miljoen (2026), € 4,0 miljoen (2027), € 2,6 miljoen (2028) en € 2,7 miljoen (2029) voordelig. In deze saldi zijn zowel de uitkomsten van het traject Meerjarig Financieel Gezond opgenomen als het VNG-advies om in 2028 en 2029 een stelpost van € 1,7 miljoen te ramen ter compensatie van de indexatie van de opbrengsten van de bezuinigingen van de Hervormingsagenda Jeugd. Die indexatie zorgt voor een verlaging van de algemene uitkering waarvoor VNG een compensatie redelijk acht. Het verwerken van de gevolgen van OZB-scenario 7 zorgt voor een gemiddeld structureel nadeel van afgerond € 1,3 miljoen. Daarmee komen we uit op de beginwaarden van de tabel van paragraaf 1.6.1. Nieuw beleid bleef in de Voorjaarsnota beperkt. Dat werd ingegeven door de aanvankelijk verwachte nadelige uitgangspositie voor het begrotingsjaar/ravijnjaar 2026 en was in afwachting van de uitkomsten van het traject Meerjarig Financieel Gezond.
De weinige opgenomen budgetmutaties hadden betrekking op het verruimen van de bijstandsnorm van 120% naar 130%, de uitgaven voor de maatregelenpakketten van de taskforce Jeugd én de daarvan vanaf het jaar 2028 verwachte besparingen, de gezamenlijke inzet van een adviseur voor de verwerving van Europese subsidies en de inzet op een datagedreven integraal meerjarig beheerplan. Actuele ontwikkelingen en technische uitwerking De Meicirculaire laat over het gehele meerjarenperspectief een voordelig saldo zien. Dit reserveren we volledig als dekkingsmiddel voor het raadsvoorstel over de begroting jeugdhulp. De daarna nog resterende budgettaire consequenties van de jeugdhulpbegroting hebben we integraal ten laste van het begrotingssaldo verwerkt in de begroting, vooruitlopend op de behandeling van het raadsvoorstel. In de Voorjaarsnota gingen we er nog van uit dat de voor de vertraagde verkoop van het Panbos met ingang van 2027 verwachte besparingen realistisch waren. Maar inmiddels lijkt het zinvol om ook voor 2027 en verder vooralsnog weer onderhoud en beheer te ramen. Hiermee eindigt de laatste uit de bezuinigingsronde van 2021 nog openstaande besparing. Bij elkaar genomen gaat van deze actualiseringen een nadeel uit.
Van de actuele ontwikkelingen en gebruikelijke technische uitwerking van de begroting gaat een nadeel uit dat voor 2026 € 400.000 bedraagt en dat voor het meerjarenperspectief op dat niveau blijft. Een belangrijk onderdeel van de doorrekeningen is het positieve effect van de verwerking van de geactualiseerde investeringsagenda. De gevolgen hiervan voor de financiering hebben in de eerste jaren een positief effect en worden vanaf 2028 negatief. Onder 1.6.2 en 1.6.3 zijn specificaties opgenomen van de actuele ontwikkelingen / technische mutaties en het nieuwe beleid.
Katwijk
13
Begroting 2026
1.6.1 Geactualiseerd begrotingssaldo en meerjarenbeeld Bedragen * € 1.000 (- = nadeel, + = voordeel) Ontwikkeling begrotingssaldo Saldo na behandeling Voorjaarsnota Actuele ontwikkelingen en doorrekeningen/technische mutaties Geactualiseerd begrotingssaldo Nieuw beleid Begrotingssaldo Dotatie aan Algemene reserve Begrotingssaldo
2026 572 -400
2027 2.723 -331
2028 1.163 -331
2029 1.256 -406
172 -140 32
2.392 -50 2.342 -1.342 1.000
832 832
850 850
832
850
32
Het geactualiseerde begrotingssaldo bedraagt voor 2026 € 32.000 voordelig en stijgt naar € 850.000 in 2029 met een flinke positieve uitschieter in 2027 naar € 2.342.000. Gelet op deze uitschieter stellen we voor om het surplus van € 1,3 miljoen over 2027 toe te voegen aan de algemene reserve. Dit is in het verleden ook gebeurd. Onder bepaalde voorwaarden kan de algemene reserve worden ingezet ter dekking van structurele lasten (niet van structurele tekorten). Als de solvabiliteit meer dan 20% bedraagt, mag hiervoor van het vrij besteedbare deel waarop geen claims liggen – het surplus dus – 10% worden ingezet. Tussenbericht financieel toezicht 2025 De VNG heeft begrotingsadvies gegeven over over hoe om te gaan met de ramingen voor de jeugdzorg in 2028 en 2029. In de Voorjaarsnota heeft uw raad aangegeven dat de begroting mede op basis daarvan zou worden opgesteld. In concreto komt dit erop neer dat we stelposten hebben opgenomen waarmee de verschillende onderdelen van de jeugdzorg in balans worden geraamd. De provinciale toezichthouder staat stelposten toe voor de inkomsten eigen bijdrage en besparing trajectduur. Maar omdat het advies van de commissie-Van Ark over de situatie na 2027 er nog niet is, gaat zij op basis van het financieel toezichtkader niet akkoord met stelposten voor hierna nog resterende tekorten waarmee de jeugdzorg volledig in balans wordt gebracht.
In een recent door uw raad ontvangen tussenbericht heeft de toezichthouder dit standpunt nog eens nadrukkelijk onder uw aandacht gebracht. Daarmee moet de eerder als kans aangeduide mogelijkheid dat de toezichthouder de over de voor de laatste twee begrotingsjaren opgenomen stelpost voor de jeugdzorg zal corrigeren, vooralsnog als zekerheid worden gezien. De toezichthouder zal de opgenomen stelposten voor de verwachte compensatie dus als onvoldoende realistisch beoordelen. Met VNG gaan wij ervan uit dat de commissie-Van Ark in haar tweede advies zal concluderen dat compensatie voor de betreffende maatregelen terecht is, als voortzetting van het huidige beleid. De toezichthouder zal daardoor van inzicht veranderen, maar dat zal niet eerder dan in de loop van 2026 zijn. Wij hebben een reactie op het tussenbericht gestuurd aan Gedeputeerde Staten. Ons verzoek is om, vooruitlopend op het tweede advies van de commissie-Van Ark, de kaders van het financieel toezicht in lijn te brengen met de adviezen van de VNG en de uitgangspunten van het ministerie van BZK. Want dan kan de gemeente Katwijk in haar begroting en meerjarenraming uitgaan van een financieel beeld dat aansluit bij de landelijke afspraken. In de tussentijd gaan wij ervan uit dat het meerjarenperspectief met de aangekondigde correctie niet (structureel) sluitend zal zijn.
Voor het oordeel over het begrotingsjaar 2026 zal een dergelijke bijstelling niet materieel zijn. Wij verwachten dan ook een positief oordeel. Dit betekent dat Katwijk het gebruikelijke repressief toezicht opgelegd krijgt.
14
Katwijk
Begroting 2026 Bezuinigingen Met de vaststelling van de Voorjaarsnota is deze begroting opgesteld waarin de bezuinigingen in het kader van het project Meerjarig Financieel Gezond integraal in de ramingen zijn verwerkt. Totaal bedragen de bezuinigingen zo’n € 2,5 tot 3,1 miljoen. De voortgang van de bezuinigingen delen we met u in de komende P&C-producten, zodat u zicht blijft houden op de realisatie van deze bezuinigingen. Structureel begrotingssaldo De provinciale toezichthouder controleert of er sprake is van een structureel en reëel evenwicht in de begroting. Daarbij is het uitgangspunt dat van het begrotingsjaar 2026 de structurele lasten worden gedekt door structurele baten en dat de ramingen realistisch zijn. Is hiervan geen sprake? Dan moet aannemelijk zijn dat dit evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren tot stand zal komen. In deel 4.3 van de begroting zijn in een tabel de incidentele lasten en baten opgenomen. Hieruit blijkt dat in 2026 € 1.895.000 méér incidentele lasten zijn dan baten. Dit bedrag moet met het begrotingssaldo worden verrekend om het structureel evenwicht te kunnen bepalen. Onderstaande tabel geeft meerjarig het structurele begrotingsresultaat weer.
Incidenteel saldo Reëel begrotingssaldo (+ = voordeel) Elimineren saldo incidentele baten en lasten Structureel begrotingsresultaat = reëel saldo gecorrigeerd voor incidenteel resultaat (+ = voordeel)
Katwijk
2026 32 -1.895 1.927
2027 1.000 -1.609 2.609
2028 832 -506 1.338
2029 850 -1.284 2.134
15
Begroting 2026
1.6.2 Actuele ontwikkelingen en technische mutaties Bedragen * € 1.000 ( - = nadeel, + = voordeel)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 a b c 16 17
Actuele ontwikkelingen en technische mutaties Actuele ontwikkelingen Meicirculaire Begroting Jeugdhulp Holland Rijnland Verlenging onderhoud en beheer Panbos Technische mutaties/bijstellingen Verwerking personeelsmutaties-/ salarisbegroting / overhead Uitvoering Vitaliteitspact (2026 e.v.) Verwerking actualisering investeringsagenda Herverdeling exploitatie IHP Financiering Aanscherping Voorjaarnota Actualisering zelfrealisaties en grondexploitaties MPG 2025 Bijstelling baten Gesloten afvalsysteem Bijstelling Impactanalyse Valkenhorst Actualisering Ondernemersfonds Verkeersveiligheid: Voorlichtingscampagnes gedragsbeïnvloeding Uitvoering en scholenaanpak 2023 Actieplan verkeersveiligheid Werkzaamheden en meekoppelkansen HOV Overige correcties/bijstellingen Totaal ontwikkelingen en technische mutaties
2026
2027
2028
2029
-425 0
-550 -107
-500 -107
-401 -107
-385
-400
-246
-172
-200 684 283 673 -458
-200 1.204 -3 406 -426
-200 1.423 -200 -163 -389
-200 1.537 -3 -583 -349
-423
-334
-234
-364
402 -23 -109
322 -18 -109
326 -23 191 -109
261 1 124 -109
-30 -22 -150 -159 -58 -400
-30 -30
-30 -15
-30
-56 -331
-56 -331
-11 -406
Toelichting actuele ontwikkelingen en technische mutaties Volgnummer Toelichting 1 Meicirculaire 2025 De Meicirculaire 2025 is in de begroting verwerkt, conform het voorstel aan de raad in de vergadering van 11 september. De voordelige saldi van de Meicirculaire voor 2026 en verder zijn daarbij gereserveerd als dekkingsmiddel voor het raadsvoorstel over de financiële ontwikkelingen in de jeugdhulp en de sociaal wijkteams. Punt 2 gaat over de daarna nog resterende budgettaire consequenties van de jeugdhulpbegrotingen voor het begrotingssaldo. 2 Begroting 2026 jeugdhulp Holland Rijnland Vooruitlopend op de besluitvorming over de financiële ontwikkelingen in de jeugdhulp en de sociaal wijkteams en de regionale begroting 2026 voor jeugdhulp van Holland Rijnland, hebben wij de consequenties daarvan al verwerkt in deze begroting. Voor meer toelichting verwijzen wij naar het raadsvoorstel.
16
Katwijk
Begroting 2026 Volgnummer Toelichting 3 Verlenging onderhoud en beheer Panbos Een eventuele verkoop van het Panbos aan Dunea wordt overwogen als de Raad van State uitspraak over Winning 11 heeft gedaan. Zoals toegezegd aan de gemeenteraad legt het college een eventuele verkoop eerst aan de raad voor voor wensen en bedenkingen. Tot die tijd blijft de gemeente investeren in het Panbos. In de Voorjaarsnota 2025 waren voor de jaren 2025 en 2026 al de kosten voor onderhoud en beheer aan de begroting toegevoegd. Ook de baten uit kaartverkoop zijn geraamd. Deze uitgaven hebben we structureel verwerkt in de begroting. 4 Verwerking personeelsmutaties, salarisbegroting en overhead De personeelslasten hebben we geactualiseerd ten behoeve van de nieuwe begroting. Per saldo is sprake van een nadeel, onder andere door een correctie op de verwerking van de personeelslasten voor de opvang van Oekraïners en het ramen van een overheadcorrectie voor formatie-uitbreidingen. 5 Uitvoering Vitaliteitspact (2026 en verder) De regeling Vitaliteitspact, vastgesteld bij B&W-besluit van 14 november 2023 en in werking getreden per 1 januari 2024, biedt medewerkers vanaf vijf jaar voor de AOW-leeftijd de mogelijkheid om 80% te werken tegen 90% salaris en 100% pensioenopbouw.
Voor medewerkers met zware fysieke beroepen in het cluster dagelijks beheer geldt een gunstiger variant: 80% werken tegen 95% salaris en drie jaar afbouw overwerk. Op dit moment nemen 25 medewerkers deel aan deze regeling, onder wie zeven bij dagelijks beheer. De jaarlijkse kosten bedragen € 200.000, gelijk verdeeld over dagelijks beheer en overige clusters. Aangezien medewerkers tot aan hun AOW-leeftijd deelnemen, is incidentele dekking nodig voor de jaren 2026 tot en met 2030. Voor de uitloopkosten in 2030 ramen we op basis van het aantal huidige deelnemers een bedrag van circa € 150.000.
6
7
Katwijk
In het collegebesluit zijn middelen gereserveerd voor de eerste twee jaar. Voor de jaren daarna is geen financiële dekking opgenomen. In het besluit staat wel dat aanvullende middelen noodzakelijk zijn vanwege de doorlopende deelname van medewerkers tot aan hun AOW-leeftijd. De evaluatie van de regeling vindt plaats in Q4 2025. Maar gezien de huidige deelname en het positieve effect op het ziekteverzuim (daling van 13,67% in 2023 naar 8,67% in 2024 bij dagelijks beheer), is het wenselijk om nu incidentele middelen te reserveren voor de komende jaren. Afhankelijk van de uitkomsten van de evaluatie kan worden besloten om de regeling te verlengen. Er zijn op dit moment geen dekkingsmogelijkheden beschikbaar. De gevraagde middelen komen daarom ten laste van het positieve begrotingssaldo. Actualisering investeringsagenda De investeringsagenda conform bijlage 2 leidt tot aanpassingen van de afschrijvingslasten. Het deel van de afschrijvingslasten dat aan de gesloten systemen wordt doorgerekend, maakt onderdeel uit van mutaties onder 12. Herverdeling exploitatie Integraal Huisvestingsplan Gekoppeld aan de IHP-investeringen die zijn verwerkt in de investeringsagenda, zijn in de meerjarenbegroting exploitatielasten opgenomen. Deze lasten hebben onder andere betrekking op tijdelijke huisvesting en verhuiskosten.
Op basis van het geactualiseerde IHP hebben we ook de begrote exploitatielasten geactualiseerd. Door een realistischere begroting per jaarschijf zijn projecten herverdeeld. Dit heeft geleid tot aangepaste budgetten per jaar.
17
Begroting 2026 Volgnummer Toelichting 8 Financiering De actualisering van de investeringsagenda vertaalt zich in een gewijzigde, naar latere jaren verschoven financieringsbehoefte. Daarnaast verwachten wij voor de toekomstig aan te trekken financiering een hoger rentetarief van 3,6% te moeten betalen. De aanpassing van de investeringsplanning en het hogere tarief leiden voor 2026 en 2027 tot lagere financieringslasten, maar de latere jaren laten een ongunstiger toename zien. 9 Aanscherping Voorjaarsnota De in de Voorjaarsnota opgenomen ontwikkeling van de belastingopbrengsten moest worden geïndexeerd. Daarnaast was de bezuiniging op de gemeentelijke bijdrage aan verschillende gemeenschappelijke regelingen (MFG nr. 26 FKGR-taakstelling) dubbel verwerkt in de Voorjaarsnota. Bij de berekening van de indexering van de subsidies hebben we de aanvullend benodigde aanpassing van de oorspronkelijke raming voor 2026 van de gemeentelijke loonsom als index voor de loonkosten genomen. Maar omdat de instellingen een hogere cao kennen, komen we daar niet mee uit. Uitgaande van de in de algemene uitkering gecompenseerde bbp-prijsindex, stellen we een resulterende index van 3,90% voor in plaats van 2,54%. Dit vraagt een aanvullend budget van € 181.000.
10 Actualisering zelfrealisaties en grondexploitaties MPG 2025 De ramingen voor de zelfrealisaties en de grondexploitatieberekeningen (geactualiseerd voor het meerjarenprogramma gebiedsontwikkeling (MPG) 2025), geven op dit moment het meest actuele beeld voor de jaarschijf 2026. De geraamde kosten en opbrengsten van de zelfrealisaties en van de jaarschijf 2026 van het MPG 2025 hebben we verwerkt in de begroting 2026, met bovenvermelde reeks als resultaat. Van dit nadeel komt circa € 200.000 structureel voor rekening van de zelfrealisaties. De verhoogde kosten van de gewenste woningbouwrealisatie zijn onder andere het gevolg van participatie. De dossiers worden daardoor complexer en vragen meer ambtelijke inzet, die niet onder de overeengekomen vergoedingen van derden gebracht kan worden. 11 Bijstelling baten: ●Verhoging OZB-opbrengsten Op basis van de prognose van de OZB-opbrengsten over 2025, de inflatiestijging over 2026 met 2,25%, het incidenteel schrappen van de boventrendmatige verhoging in 2026, de toename van het aantal woningen en de stijging van de gemiddelde WOZ-waarde hebben we een berekening gemaakt van de verwachte OZB-opbrengsten in de meerjarenraming. Deze doorrekening resulteert voor alle jaarschijven in een positief effect ten opzichte van de huidige meerjarenraming.
●Verhoging legesopbrengst door inflatie en hoger aantal gehandicaptenparkeerkaarten In de Voorjaarsnota 2025 is geen rekening gehouden met de inflatiestijging van de leges. Dit klopt wel voor de bouwleges, maar niet voor de overige leges. Die moeten worden geïndexeerd met 2,25%. Daarnaast is er de afgelopen jaren een toename van het aantal aanvragen van gehandicaptenparkeerkaarten, waardoor de legesopbrengst stijgt. We houden rekening met een voordeel van € 49.1000. ●Kostendekkendheid grafrechten We verlagen de grafrechten om kosten en baten met elkaar in overeenstemming te brengen.
18
Katwijk
Begroting 2026 Volgnummer Toelichting 12 Gesloten afvalsysteem Bij de afronding van het interne begrotingsproces stellen we jaarlijks, op basis van de begrote lasten en baten, een doorrekening op van de gesloten systemen van afvalstoffenheffing en rioolrechten. In de begroting zijn diverse lasten opgenomen die behoren tot deze gesloten systemen. Bij de doorrekeningen van afval en riolering nemen we de lasten en de baten van de afvalstoffen- en rioolheffingen mee, net als de mutaties op de hiervoor bestaande tariefegalisatievoorzieningen. Voor 2026 betekent het voor afval een beperkt nadeel voor het begrotingssaldo. Dat ontstaat door de verrekening van de al begrote hogere lasten met de tariefegalisatievoorzieningen en verwerking van de hogere opbrengst van heffingen als gevolg van tariefstijgingen. Hogere lasten in het kader van gedifferentieerd inzamelen, de boventrendmatige verhoging van de afvalstoffenheffing met 2,0% in 2026 en de hogere bijdrage aan het vuilafvoerbedrijf in de meerjarenbegroting (onder andere vanwege de investeringen in het overlaadstation) leiden tot een hogere onttrekking aan de bijbehorende voorziening in 2026. 13 Bijstelling impactanalyse Valkenhorst Via de stelpost Valkenhorst houden we alvast rekening met de toekomstige gevolgen voor de gemeente van de groei van Katwijk door de realisatie van deze nieuwe woonwijk.
De stelpost is gebaseerd op de in 2021 uitgevoerde impactanalyse. Elk jaar vindt een globale update plaats als gevolg van de geactualiseerde verwachting van woningopleveringen. Ten opzichte van de vorige begroting is sprake van vertraging. Daardoor houden we nu rekening met een last van € 120.000 in 2028 en € 807.000 in 2029. Na vaststelling van het onherroepelijk bestemmingsplan vindt een volledige update van de impactanalyse plaats. Behalve dat we rekening houden met toekomstige lasten als gevolg van de uitbreiding door Valkenhorst, houden we ook rekening met toekomstige opbrengsten van € 24.000 in 2028 en € 165.000 in 2029. Het gaat daarbij om de stijging van een aantal gemeentelijke belastingen en heffingen. De opbrengsten van OZB, algemene uitkeringen en bijdragen van derden worden elders in de begroting geraamd en maken geen onderdeel uit van deze stelpost. 14 Actualisatie ondernemersfonds De toevoegingen aan het ondernemersfonds zijn gekoppeld aan de opbrengst van de OZB op de niet-woningen. Die opbrengst is hoger uitgevallen dan aanvankelijk geraamd, waardoor deze verruiming van het fonds in overeenstemming is met het bestaande beleid. 15a Verkeersveiligheid: voorlichtingscampagnes gedragsbeïnvloeding Met deze extra structurele € 30.000 gaan we door met de voorlichtingscampagnes gedragsbeïnvloeding verkeersveiligheid en extra campagnes die via Holland Rijnland lopen.
15b Verkeersveiligheid: uitvoering en scholenaanpak 2023 Voor de uitvoering van de door de gemeenteraad goedgekeurde top 10 en de scholenaanpak uit het verkeersveiligheidsplan 2023 is extra budget nodig: in 2026 €22.000, in 2027 €30.000 en in 2028 €15.000. Dit budget is nodig voor het voorbereiden en begeleiden van de uitvoering van enkele maatregelen. 15c Verkeersveiligheid: actieplan In 2026 stellen we een nieuwe top 10 van knelpunten op. Voor deze knelpunten moeten oplossingen komen. De kosten van de onderzoeken naar deze oplossingen bedragen in 2026 in totaal € 150.000 (ongeveer € 15.000 per knelpunt). In het verleden konden we beschikken over de reserve Verkeersveiligheid, maar die dekking is in 2026 niet beschikbaar.
Katwijk
19
Begroting 2026 Volgnummer Toelichting 16 Werkzaamheden en meekoppelkansen HOV De beschikbare middelen voor het project HOV-fase2 blijken ontoereikend. Voor de begeleiding in 2026 zijn extra middelen noodzakelijk. Dat komt allereerst omdat intensievere betrokkenheid van de gemeentelijke projectorganisatie nodig blijkt bij de begeleiding van het project. Ten tweede is de reikwijdte van het project ook dit jaar gegroeid met gemeentelijke raakvlakprojecten/kansen, omdat deze konden meeliften op de werkzaamheden. Daarmee konden we uiteindelijk besparen op toekomstige kosten in het geval we deze werkzaamheden later zelfstandig hadden laten uitvoeren. 17 Overige correcties/bijstellingen De restpost bestaat uit vier kleinere posten en een afrondingscorrectie: • Co-financiering maatschappelijke diensttijd (€ 20.492) Welzijnskwartier heeft een subsidie aangevraagd voor maatschappelijke diensttijd voor 2026, 2027 en 2028. De vereiste voor de subsidie is een cofinanciering van 25% door de gemeente. Deze wordt gedragen door vijf gemeenten, gerelateerd aan het aantal inwoners. Voor de gemeente Katwijk betekent dit een totale cofinanciering van € 61.476 over drie jaar, wat neerkomt op € 20.492 per jaar.
Om behoud van maatschappelijke diensttijd te borgen, zoals gevraagd in motie (M1550) en aanvullend op de raadsinformatiebrief afdoening moties en toezeggingen sociaal domein (3741726), moeten we de middelen voor de cofinanciering beschikbaar stellen. • Monitoring OKO (€ 10.000) Via de Voorjaarsnota 2025 hebben we een coördinator aangesteld voor de uitvoering van de systematiek Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO). In het kader van de uitvoering worden materiële kosten gemaakt, waaronder de kosten voor de monitoring. • Voortzetting bijdrage aan Nationaal Park Hollandse Duinen (€ 20.000) De bijdrage aan het NPHD eindigt in 2025. In afwachting van bestuurlijke ontwikkelingen stellen we voor de deelname voort te zetten en het benodigde budget voor drie jaar beschikbaar te stellen. • Afrondingen.
1.6.3 Nieuw beleid/ nieuwe budgetaanvragen Bedragen * € 1.000 (- = nadeel, + = voordeel) nr 1 2a 2b 3a
DP 2B 7A 7A 8A
3b 4
8A 1B
20
Nieuw beleid Fietscoaches en fietsrekken Katwijk aan Zee Formatie warmteteam Idem dekking tlv reserve Aardgasvrije wijken Programmamanager Ruimtelijke Ontwikkel Strategie Idem dekking tlv stelpost Valkenhorst organisatie Project Maatschappelijke onrust Nieuw beleid
2026 -90 -285 285
2027
2028
-78
-78
-78
78 -50 -140
78 -50 -50
78
2029
-285 285
-
-
Katwijk
Begroting 2026 Nadere toelichting onderbouwing posten: nr 1
2
3
4
Onderwerp Fietscoaches en fietsrekken Katwijk aan Zee Als aangekondigd in een raadsinformatiebrief over de fietsparkeerproblematiek stellen we voor om de fietscoaches te herintroduceren. Zij kunnen sturen op het fietsparkeergedrag van bezoekers van Katwijk aan Zee in het centrum en bij het strand. Op drukke dagen plaatsen we ook extra fietsrekken bij de strandopgangen. Vanaf 2027 is hier budget voor beschikbaar, voor 2026 moet dit nog beschikbaar worden gesteld. Formatie warmteteam Met het oog op een verantwoord financieel beleid hebben we in de Voorjaarsnota besloten – onder de MFG-posten 15 Warmtetransitie en 16 Alternatieve duurzame energiebronnen –om binnen de structurele formatie voor de warmtetransitie ombuigingen van respectievelijk € 150.000 en € 135.000 door te voeren. Het voorstel is om deze ombuigingen voor een periode van twee jaar in te vullen door een beroep op de reserve Aardgasvrije wijken. Dankzij dekking uit deze reserve kunnen we, met een aangepaste maar adequate capaciteit, uitvoering geven aan de kernactiviteiten zoals omschreven in het energieprogramma tot en met 2027. Wel blijft er onzekerheid over de structurele financiering en de continuïteit van deze activiteiten na 2027. Programmamanager Ruimtelijke ontwikkel strategie De ruimtedruk in Katwijk is hoog. De komende jaren staan we voor fundamentele keuzes in de verdeling van de beschikbare ruimte.
Er is ruimte nodig voor onder meer nieuwe woningen, bedrijfsterreinen, groenontwikkeling, sociale voorzieningen, energievoorziening en bereikbaarheid. Ruimtelijke keuzes die de toekomst van Katwijk voor een belangrijk deel zullen bepalen. De voorbereidingen voor ruimtelijke keuzes vragen om een zorgvuldige, weldoordachte en integrale benadering. Keuzes voor het ene gebied zijn immers van invloed op de ontwikkeling van andere gebieden. Om inzicht te krijgen in de samenhang van keuzes en zicht te krijgen op koppelkansen is een andere werkwijze en samenwerking nodig binnen de gemeente. We stellen voor een programmamanager Ruimtelijke ontwikkelstrategie (ROS) aan te stellen die de bestuurlijke afwegingen en strategische ruimtelijke keuzes voorbereidt. De lasten hiervoor dekken we uit de stelpost organisatiebudget Valkenhorst. Project maatschappelijke onrust Om de aard, omvang en achterliggende oorzaken van deze problematiek in beeld te kunnen brengen voor een goed onderbouwde besluitvorming en om gericht bij te dragen aan een passende gedeelde aanpak starten we met een brede integrale analyse. Voor de uitvoering van deze opdracht en de structurele inzet op het doorontwikkelen en concretiseren van de werkwijze en interventies maken we voor de jaren 2025, 2026 en 2027 een eerste inschatting van € 50.000 per jaar. Dit bedrag komt ten laste van de begrotingssaldi.
Katwijk
21
Begroting 2026
1.6.4 Ontwikkelingen investeringsagenda De actualisatie van de investeringsagenda in de Voorjaarsnota 2025 bestond uit meerdere fasen. In elke fase hebben we zowel het investeringsvolume als de realiteitswaarde aangescherpt/verfijnd. Hierbij hebben we gekeken of we investeringen in de initiatief- en definitiefase konden ‘stoppen’ zonder financiële en/of juridische consequenties en of de planning van de investeringen realistisch/haalbaar is. Door deze slag hebben we investeringen van de investeringsagenda kunnen afhalen en toevoegen aan de (nog) niet-lijst. De geactualiseerde investeringsagenda, zoals opgenomen in de Voorjaarsnota, behoefde naderhand nog enkele noodzakelijke bijstellingen. Dit hebben we tijdens de presentatie in de informatieve raadscommissie benoemd. We hebben deze bijstellingen in de investeringsagenda verwerkt en de investeringskredieten geïndexeerd conform de vastgestelde begrotingsuitgangspunten. Het investeringsvolume 2026 is hierdoor uitgekomen op € 67,9 miljoen (inclusief de noodzakelijke bijstellingen van € 2,4 miljoen en indexering 2026 van € 3,2 miljoen).
De geactualiseerde investeringsagenda per programma is als bijlage 2 opgenomen in deze begroting 2026 en is de basis geweest voor de technische doorrekeningen. Momenteel werken we aan de Najaarsbestuursrapportage 2025 met onder andere de kredietrapportage van de investeringsagenda. Bij deze rapportage komt ook de prognose 2025 (inschatting realisatie) met toelichting. Een eerste voorlopige doorkijk van 2025 komt uit op ongeveer € 31 miljoen realisatie, terwijl de inschatting bij de Voorjaarsnota € 50 miljoen was. Dit betekent dat we € 19 miljoen zullen overhevelen naar 2026; het investeringsvolume van 2026 zal daarmee zo’n € 87 miljoen bedragen. Deze zogenaamde boeggolf zien we jaarlijks terugkomen en is een van de redenen dat we een project zijn gestart voor een nieuwe werkwijze. Vervolgtraject nieuwe werkwijze investeringsagenda Nu we een eerste stap hebben gezet om het investeringsvolume van de actualisatie te verlagen, zijn er vervolgstappen nodig. We zijn daarom een project gestart om een nieuwe werkwijze te ontwikkelen en te implementeren. Doel is om tot een eenduidige werkwijze te komen en het gezamenlijk bepalen en vaststellen van een realistische investeringsagenda per jaarschijf, waarbij ruimte is voor actualisatie en bijsturing op basis van een monitoringssysteem.
22
Katwijk
Begroting 2026 Deze nieuwe werkwijze omvat de volgende elementen: ● kaders en spelregels ● inrichting administratie en systemen ● monitoring en verantwoording In de voorbereiding van de Voorjaarsnota 2026 betrekken wij de raad vanzelfsprekend in dit proces. Ontwikkeling kapitaallasten (afschrijvingslasten)
Afschrijvingslasten in € miljoen 18,0 17,0
16,4 15,7
16,0 15,0 14,0 13,0
12,0
17,1
13,8
13,9
15,3
12,7 13,7
13,2
11,0
11,4
10,0
14,2
12,0
9,0 2025
2026
2027 Begroting 2025
2028
2029
2030
Begroting 2026
De actualisatie van de investeringsagenda in de Voorjaarsnota heeft effect op de ontwikkeling van de kapitaallasten. Doordat veel investeringen naar de (nog) niet-lijst zijn verschoven, dalen de kapitaallasten in 2026 naar € 11,4 miljoen. Daarna nemen de kapitaallasten geleidelijk weer toe. Ontwikkeling (nog) niet-lijst (NNL) De investeringen op de NNL zijn toegenomen ten opzichte van de begroting 2025. Hierdoor is het noodzakelijk om kaders en spelregels op te stellen voor onze omgang met de NNL. Dit nemen we mee in het project van de nieuwe werkwijze investeringsagenda. De volgende grafiek toont de investeringsvolumes van de NNL in jaarschijven.
Katwijk
23
Begroting 2026 Onderstaande tabel toont de omvang van de geactualiseerde investeringsagenda per programma per jaarschijf. In bijlage 2 zijn alle investeringen opgenomen. Ook deze zijn ingedeeld per programma en op alfabetische volgorde gesorteerd, zodat de investeringen makkelijker te vinden zijn. Programma's 0C. Overhead en Overig 1A. Crisisbeheer en Veiligheid 2A. Parkeren 2B. Verkeer en Vervoer 3A. Economie 4A. Onderwijs 4B. Cultuur en Sport 4C. Sociale Basis en Volksgezondheid 7A. Energie Groen Milieu 7B. Riool Afval en Begraven 8B. Grondexploitatie Eindtotaal (nog) Niet lijst
24
2025 (€) 1.280.796 480.439 1.382.884 11.093.984 200.000 10.964.898 10.696.979 2.138.038 4.444.626 7.100.068 224.160 50.006.871
2026 (€) 581.201 151.910 278.814 21.158.436 313.980 11.114.245 15.900.161 714.555 7.313.308 10.418.354 67.944.964
2027 (€) 1.761.172 17.333.005 3.121.505 29.596.574 7.414.420 52.330 5.395.370 6.248.206 70.922.584
2028 (€) 2.014.432 548.418 17.936.474 104.660 23.889.499 3.253.892 1.046.600 3.363.168 5.525.995 57.683.137
2029 (€) 860.290 213.506 12.682.031 30.137.107 3.112.235 536.224 1.630.967 5.486.201 54.658.563
2030 (€)
2.369.562
7.885.133
33.764.164
33.004.843
28.602.499
24.112.005
7.700.690 21.614.942 3.170.878 108.219 5.436.457 38.031.187
Katwijk
Begroting 2026
1.7 Maatschappelijke Agenda (MAG) Hoewel we in Katwijk goed naar elkaar omkijken, zijn er altijd inwoners die een helpende hand kunnen gebruiken. De hechtheid van de Katwijkse samenleving maakt het mogelijk dat iedereen kan meedoen en zichzelf kan ontwikkelen. Lokale organisaties en verenigingen zijn daarbij van onschatbare waarde. We startten daarom in 2018 de Maatschappelijke Agenda met doelen op het gebied van zorg, werk en ontwikkeling. Deze agenda stelt partijen in staat om samen te bepalen welke voorzieningen en ondersteuningen er nodig zijn om deze kracht van Katwijk te behouden. In 2024 hebben we samen met onze partners het beleidskader herzien met een looptijd tot en met 2028. Sinds 2025 werken we met de nieuwe bijbehorende subsidieregeling. In de Maatschappelijke Agenda beschrijven we de maatschappelijke ambities van de gemeente Katwijk en haar kernen. Dit doen we in drie thema’s: 1) sterke, sociale en leefbare wijken, 2) opgroeien en ontwikkelen en 3) gezond en actief leven. Onder deze thema’s vallen opdrachten die de basis zijn voor de subsidieregeling. Vanuit deze regeling subsidiëren we momenteel 62 aanvragen van partners die daarmee bijdragen aan een Katwijk waar we voor elkaar klaarstaan. Een deel van de opdrachten heeft een looptijd van twee jaar (2025-2026). Deze opdrachten zullen we in 2026 dan ook evalueren en eventueel herzien.
De overige opdrachten hebben een looptijd van vier jaar (2025-2028) en worden na die tijd geëvalueerd. Naast de subsidieregeling zijn we in 2025 gestart met een initiatievenregeling. Hiermee steunen we eenmalige initiatieven die een impuls geven aan de doelen van de MAG. Medio 2025 hebben 16 initiatieven steun gekregen en hebben we 75% van het beschikbare budget ingezet. Na evaluatie van de initiatievenregeling besluit het college of de regeling in 2026 wordt voortgezet.
Katwijk
25
Begroting 2026
26
Katwijk
Begroting 2026
Deel 2 Programma's
Katwijk
27
Begroting 2026
Leeswijzer
Om de leesbaarheid en vergelijkbaarheid van programma’s te bevorderen, hebben we de programmateksten allemaal dezelfde structuur gegeven. Die structuur is als volgt: Programmadoelstelling In dit tekstonderdeel geven we aan welke doelstellingen (effect) we met het programma nastreven. Meestal gaat het om maatschappelijk doelen, maar in sommige gevallen benoemen we ook doelen voor de bedrijfsvoering. Ontwikkelingen Onder dit kopje beschrijven we recente en toekomstige ontwikkelingen binnen dit (deel)programma en tegen welke achtergrond die te plaatsen zijn. Wat willen we bereiken? In een tabel onder het kopje Doelstellingen beantwoorden we in elke programmatekst de vraag: wat willen we bereiken? We beschrijven welke doelen we nastreven binnen het beleidsveld/ deelprogramma in de periode 2025-2028. Deze doelen sluiten aan bij de Voorjaarsnota 2025. Wat gaan we ervoor doen? De tweede vraag die in de tabel onder Doelstellingen aan bod komt: wat gaan we daarvoor doen? We geven hier concreet aan wat wij – of andere organisaties in opdracht van de gemeente – in 2026 gaan doen (prestaties) om de doelen te bereiken. Kaderstellende beleidsnota’s Het overzicht van de kaderstellende beleidsnota’s per programma bevat geen collegebesluiten en stukken van gemeenschappelijke regelingen.
Voor het begrip van de begroting is namelijk vooral het door de raad vastgestelde beleid – in nota’s en soms in verordeningen – relevant. Een volledig beeld van het beleid van de gemeente staat op de website: https://extra.katwijk.nl/gemeente-en-burgerzaken/bestuur-en-beleid/beleid/. Verordeningen en regelingen staan op de website overheid.nl. Verbonden partijen Per (deel)programma geven we aan welke verbonden partijen bijdragen aan dat (deel)programma. De informatie over die partijen hebben we opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen. Wat mag het kosten? Om de derde w-vraag – wat mag het kosten? – te beantwoorden, sluiten we elk (deel)programma af met de volgende informatie:
28
Katwijk
Begroting 2026 Lasten, baten en saldo per (deel)programma Tenzij anders vermeld, geven we per (deel)programma de baten, lasten en het saldo van de onderliggende beleidsvelden (afgerond in duizenden euro’s). De exploitatiebedragen voor 2026 zijn geanalyseerd. In de tabel Financiële analyse op afwijkingen lichten we de verschillen in de ramingen voor dit deelprogramma toe wanneer die groter zijn dan € 75.000, eventueel aangevuld met politiekrelevante mutaties. De tabel bij de analyse omvat dus niet de ramingen voor toekomstige baten en lasten. We vergelijken de cijfers voor 2026 met actuele ramingen voor 2025 en met de meerjarenramingen. De afwijkingen op de lasten duiden we aan met een L, de afwijkingen op de baten met een B. In de kolom 2026 staan de afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025. In de kolommen daarna geven we de afwijkingen voor de jaren 2027, 2028 en 2029 ten opzichte van de begroting van 2026. Een negatief bedrag (een bedrag met een – ervoor) is een financiële tegenvaller/nadeel: de gemeente geeft meer geld uit of er komen minder opbrengsten binnen. Een positief bedrag is een financiële meevaller/voordeel: de gemeente geeft minder geld uit of er komen meer opbrengsten binnen. Onder de tabel Financieel verschil lichten we de begrote toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves toe (en dus niet de mutaties daarvan).
Indicatoren Het besluit Begroting en verantwoording (BBV) verplicht gemeenten om in de programma’s een basisset van beleidsindicatoren op te nemen. De gegevens van deze wettelijke indicatoren zijn afkomstig van de website https://www.waarstaatjegemeente.nl/. Daarnaast zijn er Katwijkse indicatoren. Die geven in meetbare termen aan welke beleidsdoelen we nastreven (effect-indicatoren) en welke prestaties daarvoor verricht moeten worden (prestatie-indicatoren). De indicatoren hebben we opgenomen in de (deel)programma’s en in de paragraaf Bedrijfsvoering.
Katwijk
29
Begroting 2026
30
Katwijk
Begroting 2026
0 Bestuur en ondersteuning Programmadoelstelling Effectief, betrouwbaar bestuur en hoogwaardige dienstverlening staan centraal in ons handelen. De middelen van dit programma zetten we in om een toegankelijke, efficiënte en klantgerichte dienstverlening te waarborgen, met bijzondere aandacht voor digitalisering, efficiëntie en klanttevredenheid. Dit doen we samen en in goed vertrouwen met en voor onze inwoners, ondernemers en partners.
Deelprogramma
Bestuur en burgerzaken
Ontwikkelingen In 2026 bouwen we voort op de ingezette koers richting een toegankelijke, inclusieve en toekomstgerichte gemeentelijke dienstverlening. De visie Dienstverlening blijft daarbij het leidende kader. Het Klant Contact Centrum (KCC) ontwikkelt zich verder naar een integraal contactcenter, waarbij de focus ligt op het versterken van de centrale regie op kwaliteit, bereikbaarheid en toegankelijkheid. De verbinding tussen dienstverlening en maatschappelijke opgaven wordt steeds sterker. We ondersteunen participatieprocessen actiever, met blijvende aandacht voor begrijpelijke communicatie en digitale inclusie. Binnen Burgerzaken blijven we ontwikkelen op informatiebeveiliging, digitalisering en het optimaliseren van processen. Innovatie gaat een prominente rol spelen bij de verdere ontwikkeling op het gebied van AI en datagedreven werken. Hierbij zijn ethiek, privacy en transparantie belangrijke uitgangspunten. Overheidsbeleid (Rijk, provincie) richt zich steeds meer op brede welvaart. Gemeenten kunnen actief bijdragen aan het realiseren van brede welvaart door integraal en toekomstgericht beleid te voeren op het welzijn van inwoners, een gezonde leefomgeving en duurzame ontwikkeling. Dit zijn thema's die gemeentegrenzen overschrijden en die we daarom in samenhang en afstemming met regionale partners moeten oppakken.
Katwijk
31
Begroting 2026
Doelstellingen Nummer 0A-1
0A-1.1
0A-1.2
0A-1.3
0A-1.4
0A-1.5
0A-1.6
0A-2
0A-2.1
32
Wat willen we Wat gaan we daarvoor doen bereiken Vertrouwen, verbinding en een goede samenwerking met inwoners, ondernemers en organisaties. We zijn het niet altijd met elkaar eens en soms zijn bepaalde wensen uit de samenleving niet mogelijk. Toch moet de samenleving kunnen vertrouwen op een gemeente die inwoners, ondernemers en organisaties serieus neemt, belangen weegt en beslissingen neemt die goed zijn voor de toekomst van Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg. In 2026 werken we verder aan het verankeren en borgen van het herziene participatiebeleid. De focus ligt op het begeleiden van medewerkers, het ontwikkelen van passende methodieken en het versterken van de relatie met inwoners. In 2026 vindt ook een evaluatie plaats van de functie strategisch adviseur participatie, evenals van de behaalde resultaten, geleerde lessen en successen op het gebied van participatie. Tijdens het schooljaar 2024-2025 hebben we ervaring opgedaan met de kindergemeenteraad en kinderburgemeester. Een jongerenwerker van het Welzijnskwartier en medewerkers van de gemeente zijn samen met de kinderen aan de slag. In het schooljaar 2025- 2026 worden de tweede kindergemeenteraad en kinderburgemeester geïnstalleerd. Aan het einde van die periode houd we een evaluatie. In 2025 hebben we de werking en het effect van de newsroom geëvalueerd en de inzichten daaruit benut om de aanpak verder te versterken.
In 2026 gaat het KCC aan de slag met de visie Van callcenter naar contactcenter. We borgen de newsroom-methodiek hierin als werkwijze voor het structureel ophalen en benutten van signalen uit de samenleving. In aanloop naar de bezuinigingen op de newsroom vanaf 2027 – zoals vastgesteld in het traject Meerjarig Financieel Gezond (MFG) – onderzoeken we in 2026 hoe we deze werkwijze efficiënt en toekomstbestendig kunnen inrichten binnen het KCC. Hierbij werken KCC en Communicatie nauw samen. Het college ondersteunt lokale media met een mediafonds om onderwerpen die in onze dorpen spelen, goed te onderzoeken, van meerdere kanten te belichten en de samenleving daarover goed te informeren. In 2024 onderzochten we de mogelijkheden voor een mediafonds. In de tweede helft van 2025 bieden we de raad het voorstel aan om het mediafonds te realiseren. In het voorjaar van 2026 volgt een evaluatie van de vernieuwde werkwijze wijkraden. De wijkraden werken sinds begin 2025 op basis van een jaarplan. Met de evaluatie nemen we kennis van de eerste ervaringen met de nieuwe werkwijze en bezien we of er op onderdelen aanpassingen wenselijk zijn. De gemeente hecht belang aan goede samenwerking met gemeenten in de Duin- en Bollenstreek en neemt deel aan het samenwerkingsverband.
De prioriteit in de ambtelijke ondersteuning komt, door de bezuiniging in het kader van Meerjarig Financieel Gezond, te liggen bij de strategische samenwerking binnen de GR Holland Rijnland. In 2026 zetten we de ingezette koers voort om de gemeentelijke dienstverlening eigentijds, toegankelijk en klantgericht te maken. Daarbij bouwen we op de fundamenten van de visie Dienstverlening en geven we invulling aan de volgende speerpunten. • Structurele klantmeting als onderdeel van de P&C-cyclus: We maken permanente klanttevredenheidsmetingen integraal onderdeel van onze planning- en controlecyclus. Hiermee sturen we actief op verbeterpunten en borgen we een continue kwaliteitsverbetering van onze dienstverlening. • Interactieve platforms voor inwoners en ondernemers: Naast traditionele klantonderzoeken richten we digitale platforms in die inwoners en ondernemers in staat stellen om laagdrempelig in gesprek te