Brief van het college van 14 maart 2025 over Richtingen Meerjarig Financieel Gezond (3665030)

Postbus 589 – 2220 AN Katwijk Contactpersoon: E. Bender Aan de gemeenteraad Afdeling: Concernzaken en Advies Te bereiken op: 071- 406 5000 e.bender@katwijk.nl Ons kenmerk: Z3665030D3667270 Bijlage(n): 1 Verzenddatum: 14 maart 2025 Onderwerp: Richtingenbrief college tbv traject Meerjarig Financieel Gezond (MFG) Katwijk, 14 maart 2025 Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief willen wij u meenemen in de richting en inhoudelijke keuzes die het college ziet om meerjarig financieel gezond te blijven. Samen met u willen we in het traject Meerjarig Financieel Gezond (MFG) eraan werken om ook de komende jaren een financieel gezonde gemeente te blijven. Zo kunnen wij met elkaar op een verantwoorde manier blijven werken aan onze gezamenlijke opgaven en prioriteiten. Op zaterdag 15 februari heeft de zogeheten opleidingsdag plaatsgevonden. Het doel van deze dag was om als gemeenteraad gezamenlijk met de organisatie inzicht te krijgen in de beïnvloedbaarheid van de begroting. Hiermee is spoor 1 van het MFG-traject afgesloten. Wat voor u ligt, is de eerste stap van spoor 2. Het doel van dit spoor is om te komen tot gedragen voorstellen, die meegenomen kunnen worden in de Voorjaarsnota 2025 en de Begroting 2026. Net als bij een begroting zijn er onzekere factoren die van invloed kunnen zijn op de opgave en de oplossing.

Zo is nog onbekend welke beslissingen het Rijk gaat nemen over de bijdrage aan de gemeenten. Dat neemt niet weg dat we als college de verantwoordelijkheid voelen om met de uitgangspunten van nu, te zorgen voor een solide begroting. In de bijlage vindt u een aantal voorstellen. Het is een eerste verkenning van de mogelijkheden, bekeken door de bril van het college. Onze invalshoek bij deze voorstellen gaat uit van het voortzetten van onze topprioriteiten op gebied van woningbouw en energiearmoede bestrijden en daarnaast ook van maatregelen met de minste impact op onze inwoners. We vinden het belangrijk richting te geven aan het gesprek dat we gezamenlijk gaan voeren. Dat hebben we dan ook gedaan. We nodigen u uit om hierop te reageren en aan te geven wat u meer of minder belangrijk vindt. gemeente Katwijk: Koningin Julianalaan 3, 2224 EW Katwijk, Postbus 589, 2220 AN Katwijk, website: www.katwijk.nl, (T) 071 - 406 5000, (F) 071 - 406 5065, IBAN: NL13BNGH0285120271, BIC: BNGHNL2G, KvK: 27.37.09.56 Op alle opdrachten zijn, tenzij anders overeengekomen, de algemene inkoopvoorwaarden leveringen en diensten gemeente Katwijk 2017 van toepassing. Deze zijn te raadplegen op www.katwijk.nl en www.overheid.nl

*CS%%D=3667270*

2/5

Ons kenmerk: Z3665030D3667270

De financiële opgave De financiële opgave die we komende jaren hebben blijft een uitdaging. De afgelopen jaren was al zicht op de onzekere bijdrage van het Rijk na 2026. In aanloop naar de verwachte verminderende Rijksbijdragen vanaf 2026 heeft Katwijk de afgelopen jaren kritisch gekeken naar haar uitgaven en de OZB jaarlijks met 5% verhoogd. Dit degelijke financiële beleid heeft ervoor gezorgd dat Katwijk zich in een solide financiële situatie bevindt. De afgelopen jaren hebben ook laten zien dat de Rijksbijdragen op het laatste moment toch meevallen. Het is ook dit jaar weer afwachten hoe de Voorjaarsnota van het kabinet en de daadwerkelijke bijdragen eruitzien. Dit neemt niet weg dat we kritisch zullen moeten blijven op onze uitgaven. Zeker omdat Katwijk een groeigemeente is en de komende jaren forse uitdagingen en investeringen tegemoet ziet. Het is daarom dat we dit jaar extra stil staan bij onze meerjarenbegroting. Het is belangrijk om te weten waar we staan en waar we nu en wellicht later kunnen ingrijpen. De begroting 2026 is de laatste begroting van dit college. Net als het vorige college een sluitende begroting overdroeg, wil het huidige college een sluitende begroting met een meerjarig financieel gezond perspectief overdragen aan het volgende college. Het jaarlijks verhogen van de OZB heeft bijgedragen aan onze solide financiële basis.

Het college realiseert zich dat de jaarlijkse OZB-verhoging inwoners financieel raakt, maar op basis van de huidige prognoses noodzakelijk was. Zo heeft deze maatregel de afgelopen jaren een belangrijke bijdrage geleverd aan een sluitende begroting. Als deze lijn wordt doorgezet, draagt deze maatregel de komende jaren als volgt bij aan de begroting:

Deze tabel laat de boven trendmatige verhoging van de OZB van 5% zien vanaf 2026. Hierbij wordt er vanuit gegaan dat deze boven trendmatige verhoging wordt doorgezet om een sluitende meerjarenbegroting mogelijk te maken. Hier een wijziging in aanbrengen zou betekenen dat elders keuzes gemaakt moeten worden, bovenop de richting die het college nu geeft. Tegelijk beseffen we dat het boven trendmatig verhogen niet ongelimiteerd door kan gaan gezien de hoger wordende financiële druk voor onze inwoners. Bij het opstellen van de Voorjaarsnota verwachten we nog nieuwe uitgaven in beeld te hebben. Ook de actualisatie van de investeringsagenda zal invloed hebben op het begrotingssaldo evenals de ontwikkeling van de Rijksbijdragen. Het college wil op dit moment niet vooruitlopen op deze ontwikkelingen en daarom nu geen richting mee geven hoe om te gaan met het al dan niet door laten lopen van de boven trendmatige verhoging van de OZB. Wij zullen daar bij de behandeling van de Voorjaarsnota op basis van het actuele beeld samen met uw raad een nieuwe afweging maken. Richting college Bezuinigen betekent focus aanbrengen. En met focus willen we de prioriteiten laten groeien. Er worden altijd inwoners, ondernemers en organisaties geraakt. We zijn ons bewust van de consequenties en gaan hier zorgvuldig mee om. In onze communicatie zullen we daar voldoende aandacht voor hebben.

Wij kiezen ervoor om onverminderd door te werken aan onze (top)prioriteiten: snelle en betaalbare woningbouw, het terugdringen van energiearmoede door te isoleren en energie te besparen, een

3/5

Ons kenmerk: Z3665030D3667270

bereikbare gemeente met een groene leefomgeving en een samenleving waar iedereen mee kan doen. Voor het realiseren van deze opgaven is een stevige en sterke organisatie nodig van passende omvang en benodigde competenties maar hebben we tegelijkertijd ook onderzocht welke mogelijke ombuigingen we zien met betrekking tot budgetten die de organisatie betreffen. . Zo zorgen wij ervoor, gezien de grote maatschappelijke opgaven waar we voor staan, wij goed voorbereid zijn op de toekomst. Het college heeft vanuit bovenstaande inhoudelijke afwegingen de volgende uitgangspunten gehanteerd om tot de richtingen in deze brief te komen. In onze optiek biedt dit een realistische en evenwichtige lijn voor de concrete uitwerking van het traject MFG. - Sluitende begroting tot en met 2029, waarbij soms moeilijke maatregelen noodzakelijk zijn. Gezien de onzekerheden over financiering vanuit het Rijk ligt de focus op de eerste twee jaar; - Onze (top) prioriteiten gaan voor (de topprioriteiten en belangrijkste doelen); - Mix aan financiële en inhoudelijke maatregelen, waarbij we streven naar zo min mogelijk directe impact op de samenleving en onze partners, met de nadruk op de draaiknop exploitatie. - In het financiële totaalbeeld ruimen we een marge voor 2026 en 2027 in om uw raad ruimte te geven om te kiezen.

Om tot keuzes te kunnen komen, zijn er in een eerder stadium vijf draaiknoppen benoemd: exploitatie, investeringen, takendiscussie, regiegemeente en inkomsten. Het college legt u een gedachtegang en een lijst met maatregelen voor die bij de Voorjaarsnota 2025 kunnen leiden tot een sluitend meerjarig financieel beeld. Om de reservepositie van Katwijk zo min mogelijk aan te tasten, zetten we alleen het surplus van de Algemene Reserve in om indien nodig een sluitend begrotingssaldo te bewerkstelligen. Immers zijn deze van groot belang om weerbaar te blijven. Concrete maatregelen In de bijlage vindt u de lijst van maatregelen die wij willen uitwerken richting de Voorjaarsnota, inclusief de geschatte bedragen die we daarmee verwachten te kunnen ombuigen. Hiermee komen we op een jaarlijkse ombuiging van ongeveer 2,5 tot 3 miljoen euro. Hierin zijn de effecten van de geactualiseerde Investeringsagenda nog niet opgenomen. Het totaalbedrag van de richting die het college voorstelt is een tussenstand. Het is belangrijk om te benadrukken dat deze lijst bedoeld is als uitgangspunt voor verdere discussie met u, om daarna te concretiseren richting de Voorjaarsnota. In de jaren 2026 en 2027 zit voor nu een marge. Deze is enerzijds gecreëerd om ruimte te bieden voor de mutaties in de voorjaarsnota en anderzijds voor het gesprek met uw raad.

Onderwerpen die wij verwachten in de Voorjaarnota op te nemen zijn: de Wet Goed Verhuurderschap, minimaregelingen, de uitvoering van de regionale Taskforce Jeugd, niet behalen taakstelling buitensport en de veiligheidsagenda. Het college acht deze uitgaven van belang om de topprioriteiten te kunnen realiseren en samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te werken aan de maatschappelijke opgaven waar we als samenleving aan moeten werken. Onderstaand overzicht geeft meerjarig de huidige opgave (medio maart 2025) weer en het totaal van de richtingen van het college aan MFG- maatregelen.

4/5

Ons kenmerk: Z3665030D3667270

Naast de maatregelen die in de bijlage zijn opgenomen, zijn er nog een aantal maatregelen die op tafel kunnen komen. Daarbij valt te denken aan het nachtelijk openbaar vervoer en een parkeertariefmaatregel. Voor het nachtelijk openbaar vervoer wordt momenteel een evaluatie van de pilot van 2 jaar opgesteld. Op basis daarvan kan een heroverweging worden gemaakt of dit budget hiervoor beschikbaar moet blijven. Wat parkeertarieven betreft zijn er meerdere opties mogelijk. Het college vindt een maatregel die direct onze inwoners raakt, bijvoorbeeld in de hoogte van het tarief voor de parkeervergunning, onwenselijk. Om die reden kan het volgens het college een overweging zijn om in plaats van de eerste twee uur gratis parkeren in de wintermaanden, alleen het eerste uur gratis parkeren in de wintermaanden te handhaven. Het is hierbij van belang om een dergelijke maatregel te betrekken bij het opstellen va de Actieagenda Winkelcentrum van de Toekomst voor Katwijk aan Zee. Deze twee maatregelen zijn op dit moment geen onderdeel van de richting van het college, maar kan na het opleveren van de evaluatie van het nachtelijk openbaar vervoer en de Actieagenda Winkelcentrum van de Toekomst Katwijk aan Zee worden overwogen. Zaken voor later Een aantal maatregelen die we verkend hebben, hebben geen impact op de korte termijn maar zijn zeker interessant voor de lange termijn.

De investeringsagenda verdient een nader gesprek. Zoals bekend is het volume van de investeringsagenda te hoog. Dit vindt zijn oorsprong in het traject dat in 2021/ 2022 gelopen is om van Meerjaren InvesteringsPlan (MIP) naar Investeringsagenda te komen. Een onderdeel hiervan betrof de mijlpaal completeren en beprijzen van de investeringsagenda. Hierbij zijn zo goed als mogelijk alle toekomstige investeringen in beeld gebracht en toegevoegd aan de investeringsagenda. Niet alleen nieuwe investeringen die samenhangen met beleid, maar ook vervangingsinvesteringen. Hoewel voor meerdere investeringen het een te vroeg stadium betreft om te kunnen beprijzen, zijn er toch bedragen geraamd in de Investeringsagenda. Zo is een beter beeld ontstaan over wat de gemeente te wachten staat aan investeringen in de komende jaren. Daarbij hebben we in 2022 kritisch gekeken naar de investeringsagenda en zijn er keuzes gemaakt om het investeringsvolume te verlagen door beter te plannen Een consequentie van het opstellen van de investeringsagenda, ondanks eerder gemaakte keuzes om het investeringsvolume te verlagen, is dat inmiddels het investeringsvolume voor de jaren 20252030 zo’n 300 miljoen euro bedraagt.

Wetende dat het realisatiepercentage gemiddeld zo'n 50% bedraagt is het tijd voor een vervolgstap en willen we onze werkwijze verfijnen om zo te komen tot een realistischere planning van de investeringen over de jaren heen en als gevolg daarvan een hoger realisatiepercentage. Over deze verfijningsslag willen we bij de Voorjaarsnota met uw raad verder spreken.

5/5

Ons kenmerk: Z3665030D3667270

Daarnaast vraagt de draaiknop regiegemeente ook om een nadere uitwerking. Voor de uitwerking van de draaiknop regiegemeente is een rapport met mogelijkheden opgeleverd. . Een regiegemeente betekent een fundamenteel andere rolopvatting over de dienstverlening van de lokale overheid richting inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Het college ziet het worden van een regiegemeente niet als doel op zich, maar wil, per organisatieonderdeel, op basis van inhoud en gefaseerd bekijken wat goed is voor de toekomst van Katwijk. Rekening houdend met het gegeven dat Katwijk al wel onderdelen organiseert via Gemeenschappelijke Regelingen, kan dit in de loop van de tijd kan bijvoorbeeld via doelmatigheidsonderzoeken aan bod komen. Afsluitend Met deze brief doen wij een voorstel voor een richting aan mogelijke ombuigingen voor een meerjarige sluitende begroting met de nadruk op 2026 en 2027. Met deze richting kunnen we een financieel robuust fundament neerzetten om de opgaven van deze tijd het hoofd te bieden. Wij gaan graag met uw raad in gesprek tijdens een oordeelsvormende sessie over deze richting. Zodoende kunnen wij gezamenlijk zoeken naar de beste oplossingen voor het realiseren van de noodzakelijke ombuigingen, zonder daarbij de waarden en de prioriteiten van onze gemeente uit het oog te verliezen.

De opbrengst van deze sessie zal verder worden uitgewerkt in de Voorjaarsnota 2025 en in een later stadium in de begroting 2026. Wij vertrouwen erop dat we met uw hulp en steun een financieel gezonde toekomst kunnen waarborgen voor de inwoners, ondernemers en vele verenigingen en maatschappelijke partners in Katwijk. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Katwijk, de secretaris, de burgemeester,

mr. drs. R.T. Jie Sam Foek

ir. C.L. Visser