Bijlage 2. Scenario's besluitvorming Limes Erfgoedcentrum (3597691)

Bijlage 2: Mogelijke scenario’s Limes Erfgoedcentrum Voor de besluitvorming over de voortgang van het Limes Erfgoedcentrum, ziet het college van burgemeester vijf mogelijke scenario’s. Hieronder worden de verschillende scenario’s kort toegelicht waarna per scenario de voor- en nadelen worden toegelicht. Bureau XPEX heeft, in opdracht van de gemeente Katwijk, onderzocht hoe de verschillende partijen gezamenlijk vorm kunnen krijgen in een bezoekerscentrum. In bijlage 1a treft u het rapport van XPEX aan. In samenspraak met de betrokkenen is een concept en een verhaallijn ontwikkeld, welke uit te voeren is in drie varianten: een Basisvariant, een Plusvariant en een Ambitievariant. De varianten hebben verschillende organisatorische en financiële gevolgen en leveren ieder een andere bezoekersbeleving op. Bij alle varianten is er behoefte aan een professionele organisatie. 1. Go, met als uitgangspunt de basisvariant zoals beschreven in het rapport van XPEX Het uitgangspunt bij dit scenario is de basisvariant, zoals opgesteld door XPEX. De Basisvariant is de minst uitgebreide van de 3 varianten. Deze variant gaat uit van een bezoekerscentrum met een oppervlakte van 850 m2 en een bezoekersaantal van 20.000 per jaar. 2.

Go, met een tussenvariant, waarbij de exploitatiebijdrage voor het bezoekerscentrum maximaal € 200.000 per jaar bedraagt Op basis van de exploitatiebegroting en de stichtingskosten is er een tussenvariant opgesteld. Het uitgangspunt van deze tussenvariant is een exploitatiebijdrage voor het bezoekerscentrum van maximaal € 200.000 per jaar. Dit betreft een bijdrage die de gemeente aan de nog op te richten stichting doet, voor het beheer en de exploitatie van het bezoekerscentrum. Bij een bijdrage van € 200.000 per jaar, zal het bezoekerscentrum volledig op vrijwilligers moeten draaien en is er geen ruimte voor een professionele organisatie. 3. GO, met als uitgangspunt Plusvariant zoals beschreven in het rapport van XPEX Het uitgangspunt bij dit scenario is de Plusvariant, zoals opgesteld door XPEX. De Plusvariant, is de middelste van de drie varianten en gaat uit van een bezoekerscentrum met een oppervlakte van 1.530 m2 en een bezoekersaantal van 40.000 per jaar. 4. Uitstel Go – Nog Go: Geven de nog op te richten stichting extra tijd om financiering te vinden via fondsen De grootste zorg op dit moment is de exploitatie van het bezoekerscentrum. Op dit moment zijn de participanten niet in staat om de huur van het bezoekerscentrum te bekostigen en hun eigen exploitatie rond te krijgen. Hiermee is er nog onvoldoende basis om het bezoekerscentrum draaiende te houden.

Dit zou betekenen dat de gemeente vooralsnog een investering in de exploitatie moet doen. Dit loopt op van € 269.471 (Basisvariant) tot € 548.463 (Ambitievariant). Met deze exploitatielast kan het Limes Erfgoedcentrum niet kostendekkend gerealiseerd worden. Met deze variant willen we de participanten nog een half jaar de tijd geven om financiering te vinden, via verschillende fondsen, om op deze manier de exploitatielasten naar beneden te brengen. 5. No Go, het Limes Erfgoedcentrum vindt geen doorgang Bij dit scenario wordt ervoor gekozen, uw raad te adviseren niet verder te gaan met het Limes Erfgoedcentrum. Doordat het Limes Erfgoedcentrum geen doorgang vindt, komt het provinciaal depot mogelijk helemaal niet naar Katwijk. Ook zal er gekeken moeten worden of de participanten een alternatieve locatie geboden kan worden.

1

Optie 1: (Advies) Basisvariant XPEX Het uitgangspunt bij dit scenario is de basisvariant uit het rapport van XPEX. Deze variant gaat uit van een bezoekerscentrum met een oppervlakte van 850 m2 en een bezoekersaantal van 20.000 per jaar.

Optie 2: Tussenvariant max €200.000 Op basis van de exploitatiebegroting en de stichtingskosten, is er een tussenvariant opgesteld. Het uitgangspunt van deze tussenvariant is, een exploitatiebijdrage van maximaal € 200.000 per jaar. Bij een bijdrage van € 200.000 per jaar kan er geen professionele organisatie worden opgezet en zal het bezoekerscentrum geheel op vrijwilligers moeten draaien.

Optie 3: Plusvariant Het uitgangspunt bij dit scenario is de Plusvariant. De Plusvariant gaat uit van een bezoekerscentrum met een oppervlakte van 1.530 m2 en een bezoekersaantal van 40.000 per jaar.

Optie 4: Extra financiering via fondsen De exploitatielast voor het bezoekerscentrum loopt van €269.471 (bij de basisvariant) tot €548.463 (variant ambitie). Met deze exploitatielast kan het Limes Erfgoedcentrum niet kostendekkend gerealiseerd worden. Daarom wordt aan de nog op te richten stichting nog een half jaar de tijd gegeven om financiering te vinden via verschillende fondsen om op deze manier de exploitatielasten naar beneden te brengen.

Optie 5: Geen Limes Erfgoedcentrum Doordat het Limes Erfgoedcentrum geen doorgang kan vinden, komt het provinciaal depot mogelijk helemaal niet naar Katwijk. Ook zal er gekeken moeten worden of de participanten een alternatieve locatie geboden kan worden.

Het erfgoeddepot en het bezoekerscentrum kunnen elkaar ook versterken. Het erfgoeddepot is een provinciale schatkamer voor erfgoederen. In het depot liggen veel bodemvondsten uit de Romeinse tijd, zeker ook erfgoederen die werden opgegraven in de gemeente Katwijk. Naast het zorgvuldig bewaren van erfgoederen is ook het tonen van erfgoederen aan het publiek een wettelijke taak en dat is precies wat het bezoekerscentrum voor ogen heeft: het beleefbaar maken van de Limes en daarmee van de Romeinse historie in Katwijk. Deze publieksfunctie kan aangevuld worden door het beschikbaar stellen van provinciale bodemvondsten aan de deelnemende stichtingen of andere partners die deze kunnen tentoonstellen in het bezoekerscentrum (bijvoorbeeld in een opstelling of bij de uitvoering van eigen onderzoek). Bezoekers kunnen deelnemen aan verschillende activiteiten binnen het erfgoedcentrum, waarbij het landschap onderdeel uitmaakt van het geheel en de beleving. Het archeologisch depot faciliteert bruikleenverkeer. Hierdoor zijn honderden bijzondere objecten te zien voor het brede publiek.

Door het project op pauze te zetten, worden de participanten medeverantwoordelijk gemaakt voor de realisatie van het Limes Erfgoedcentrum. Wanneer zij er niet in slagen financiering te vinden om de exploitatielasten naar beneden te brengen kan het Limes Erfgoedcentrum niet gerealiseerd worden.

De gemeente gaat onzekere financiële jaren tegemoet. Het niet laten doorgaan van de realisatie van het Limes Erfgoedcentrum vermindert de druk op de investeringsagenda en de jaarlijkse gemeentelijke exploitatiebegroting.

De samenwerking van de werkgroep Romeinen1, Coast Busters, Natuurcentrum Katwijk en het Katwijks Museum wordt verstrekt in een gezamenlijk bezoekerscentrum.

Door het project op pauze te zetten worden er geen gemeentelijk uren meer gemaakt en daarmee ook geen kosten meer voor het project. Wanneer de nog op te richten stichting erin slaagt via fondsen extra financiering te vinden zal de exploitatielast op de gemeentelijk begroting afnemen.

Voordelen

In het bezoekerscentrum is er ruimte voor een opstelling van de partners afzonderlijk, maar is er ook ruimte voor wisseltentoonstellingen die door alle deelnemers zelf beurtelings kunnen worden ingericht.

In het bezoekerscentrum is er ook mogelijkheid voor het Hoogheemraadschap van Rijnland om zichzelf te presenteren en aan de bezoekers inzicht te geven in hun geschiedenis en taken. Het bezoekerscentrum wordt gekoppeld aan het erfgoeddepot van de provincie Zuid-Holland. Het depot is niet direct toegankelijk voor bezoekers, maar er zal wel worden gekeken naar transparantie. Waardoor de bezoeker inzage krijgt in (een deel van) het depot. De locatie is uniek, mede vanwege het Romeinse verleden, de limes en ook de ligging van het voormalige fort Brittenburg. Het limes Erfgoedcentrum versterkt daarmee de zichtbaarheid van de Limes en ook de Limes route in haar geheel. Reeds bestaande wandel- en fietsroutes langs de Limes worden interessanter, naarmate er meer langs deze routes te zien en beleven valt. 1

De werkgroep Romeinen heet formeel Stichting Limes Legacy Katwijk (SLLK), maar wordt in het raadsvoorstel en bijlagen als werkgroep Romeinen aangeduid.

2

De status van Unesco Werelderfgoed van de Limes zal een versterkend effect hebben op de huidige bezoekersstroom. Zo zijn er belangstellenden die specifiek Unesco Werelderfgoederen bezoeken. Met slechts 12 werelderfgoederen binnen de grenzen van het Nederlandse Rijk, is het dus ook echt van historisch belang. Daarmee versterkt het Limes Erfgoedcentrum de aantrekkingskracht van Katwijk en daarmee de lokale economie. Door het toevoegen van het erfgoedcentrum kan de bezoeker na het afleggen van de Limes erfgoedroute daadwerkelijk een eindpunt als ‘apotheose’ ervaren. Het erfgoedcentrum zorgt dus ook voor een betere spreiding van de publiekstrekkers langs de Limes erfgoedroute. Het erfgoedcentrum geeft zo een meerwaarde voor de Limes als gehele lijn, met meerdere publiekstoegankelijke plekken waar het verhaal over de Romeinse geschiedenis en het werelderfgoed wordt verteld. Katwijk heeft tenslotte twee UNESCO werelderfgoedsites, maar geen bijbehorende publiekstrekker. Het Limes Erfgoed Centrum is een locatie waar men leert over de Romeinen in Katwijk, de natuur en waar het Limes Werelderfgoed zichtbaar en beleefbaar wordt gemaakt. De realisatie van het Limes Erfgoedcentrum is daarmee een stimulans voor het (lokaal) cultureel erfgoed en vormt een bron voor educatieve doeleinden.

De Rijnmonding is één van de belangrijkste schakels in het regionale groenblauwe raamwerk waaraan Katwijk samen met de andere gemeentes in de Westflank werkt. De drie speerpunten van het raamwerk (Groene Ring, Groene Randen en Groene Vingers) komen samen in de Rijnmonding. Het groenblauwe raamwerk is een van de prioritaire projecten van de RIA (Regionale Investeringsagenda). De Rijnmonding wordt één van de twee toegangspoorten van het Nationaal Park Hollandse Duinen (NPHD) in Katwijk. Als Groene Rand zorgt de Rijnmonding voor een goede overgang van de omliggende kernen naar het duingebied. Door het gebied aantrekkelijk te maken, wordt de recreatiedruk op het duingebied verminderd. De belangrijke opgaven zijn het versterken en naar binnentrekken van het duinlandschap, versterken van de recreatie, verbeteren van de fiets- en wandelroutes, de ontwikkeling van het eindpunt van de Limesroute en het Limes Erfgoedcentrum. Van oudsher heeft Katwijk aan Zee een unieke setting als vissersdorp in de duinen aan zee. Door uitbreidingen en menselijk ingrepen is de kwaliteit van de oorspronkelijke landschappelijke setting deels verloren gegaan. Met de kustversterking voor de Boulevard is de goede stap gezet om de verbinding met het landschap te herstellen.

De groene inpassing van het archeologische depot zal de landschappelijke kwaliteiten versterken en het gebied een belangrijke schakel van het ringpark maken. Het gebied rond de Uitwatering kent een aantal belangrijke opgaves en projecten die samen komen, zoals de kustversterking, verbinding Hoornes met de kust, Havenscharnier, Limesroute, Ringpark en verbinden de route op de rechteroever. Door de inpassing van het Limes Erfgoedcentrum in dit bredere perspectief te plaatsen, kan voor het hele gebied tot een integrale aanpak gekomen worden. Daarbij wordt er ook ruimte geschapen om het Limes erfgoed leefbaar te maken en het landschap te versterken. Voor het Limes Erfgoedcentrum zijn parkeerplekken nodig voor bezoekers en medewerkers. Er is voldoende restcapaciteit aanwezig in de directe omgeving, zowel aan de Rijnmond (en directe omgeving) als ook (en vooral) de parkeerplaats Noordduinen. Voor medewerkers is er een mogelijkheid om naast de goedereningang (dus verdiept in het duin) voldoende parkeerplaatsen te realiseren. Een deel van de bezoekers van het bezoekerscentrum komen speciaal voor het bezoekerscentrum en komen ten dele met de auto. Dit zorgt voor verhoogde parkeeropbrengsten. Een groot deel van de bezoekers aan het bezoekerscentrum zal ook gebruik maken van de omliggende horeca en het winkelgebied. Dit zorgt voor een verhoging van de inkomsten van de middenstand.

Ook draagt het bij aan het uitbreiden van het recreatieve aanbod van de gemeente Katwijk. In het rapport van XPEX worden vier verschillende doelgroepen benoemd: inzichtbezoeker, verbindingszoeker, rustzoeker en harmoniezoeker. Drie van deze doelgroepen betreffen meerdaagse toeristen. Als hun verblijf in Katwijk is, levert dit hogere inkomsten op voor toeristenbelasting. Daarnaast zorgt een (meerdaags) verblijf voor een belangrijke impuls voor de lokale vrijetijdseconomie. In aanvulling op de doelgroepen ligt hier een kans om met het Limes Erfgoedcentrum in te spelen op gezinnen met kinderen. Een deel van het Limes Erfgoedcentrum kan zo ingericht worden dat het zich richt op activiteiten voor

3

jongere kinderen. Door de activiteiten zo in te richten dat het voor kinderen leuk is om een herhaal bezoek te brengen en voor bezoekers van Katwijk leuk is om te bezoeken op een bewolkte, regenachtige dag, draagt dit bij aan de bezoeken buiten het hoogseizoen. Daarmee voegt het zowel iets toe voor de bezoekers, als voor de inwoners van Katwijk. Er zijn mogelijkheden om inhoudelijk en fysiek samenwerking aan te gaan met de VVV. Door de exploitatiebegroting te Binnen de Plusvariant is er, in de maximaliseren op € 200.000 per ogen van de betrokkenen, jaar, worden de stakeholders in voldoende ruimte om hun verhaal te positie gezet. Zij hebben nu een vertellen drijfveer om meer fondsen te werven, want hoe meer financieringen zij binnenhalen, hoe meer de organisatie zich kan professionaliseren. Nadelen Binnen deze gemaximeerde exploitatiebegroting is er, in de ogen van de participanten, onvoldoende ruimte om hun verhaal te vertellen.

De participanten hebben aangegeven graag de samenwerking te willen aangaan met het VVV Katwijk. Binnen de m2 van de basisvariant is dit in hun ogen niet mogelijk.

De geraamde bezoekersaantallen in de varianten zijn hoog voor een nieuw centrum zonder naamsbekendheid of bestaand publiek. Vergelijkbare bezoekerscentra starten vaak met aanzienlijk lagere instroom, zeker bij inzet van vrijwilligers.

Het huidige provinciaal depot voldoet niet meer aan de huidige eisen en wordt te klein. Daarom zal deze binnen enkele jaren over moeten naar een nieuwe locatie. Hierom heeft de provincie aangegeven voor de zomer van 2025 een besluit te willen van de gemeenteraad van Katwijk. Wanneer dit niet op tijd lukt, zal de provincie opzoek gaan naar een nieuwe locatie en is daarmee ook de unieke kans verkeken. De provincie gaat op basis van bovenstaande niet akkoord met een uitstel van besluitvorming.

De nog op te richten stichting moet op basis van een niet uitgewerkt concept en plan op zoek naar externe financiering. De haalbaarheid van het vinden van externe financiering is groter als er een uitgewerkt plan ligt.

Katwijk heeft de aanbesteding voor het provinciaal depot gewonnen, vanwege de unieke locatie en combinatie met het bezoekerscentrum. Wanneer dit niet langer doorgaat, zal de provincie Zuid-Holland opnieuw moeten aanbesteden. Daarmee komt er mogelijk geen provinciaal depot in Katwijk.

Het Limes Erfgoedcentrum komt voort uit een initiatief van de lokale partners. Wanneer het Limes Erfgoedcentrum geen doorgang vindt, zal er gekeken moeten worden of we als gemeente op een andere wijze toch een bezoekerscentrum voor hen willen realiseren. Daarnaast maken Natuurcentrum Katwijk en Coast Busters gebruik van de Redschuur. Deze locatie zou bij de realisatie van het Limes Erfgoedcentrum vrij komen In de voorbereiding voor het komen tot een Limes Erfgoedcentrum, heeft de gemeente € 515.000 geïnvesteerd. Deze dienen versneld te worden afgeschreven.

4

De toename van bezoekers zorgt voor meer mobiliteitsbewegingen. Er zal onderzocht en onderbouwd moeten worden dat hiervoor ruimte is op het huidige wegennetwerk.

De capaciteit van een vrijwilligersorganisatie speelt een cruciale rol: wat vraagt het aan inzet en middelen om bijvoorbeeld zes dagen per week open te zijn? Zijn er voldoende mensen beschikbaar en is structurele ondersteuning georganiseerd? Ook het kostenaspect (vrijwilligerscoördinatie, planning, onkostenvergoedingen) is van belang. Daarnaast zal de stichting te maken krijgen met werkgeversverantwoordelijkheden.

De realisatie van het Limes Erfgoedcentrum zorgt voor een verhoogde stikstofuitstoot. Op dit moment is het erg onzeker wat de uitspraak van de Raad van State voor invloed heeft op de stikstofproblematiek. Wel weten we dat de locatie, het Wantveld, vlakbij een natura 2000 gebied ligt. Dit betekent dat er tijdens de bouw- en gebruiksfase scherp rekening gehouden moet worden met de stikstofuitstoot. Mocht de uitspraak van de Raad van State ernstigere gevolgen hebben dan verwacht, dan kan dit er mogelijk voor zorgen dat het project alsnog geen doorgang kan vinden.

De grond waarop het Limes Erfgoedcentrum gebouwd moet gaan worden, is in eigendom van het Hoogheemraadschap van Rijnland (HHR). HHR is bereidt deze grond aan de gemeente te verpachten. Hierbij hebben zij wel de voorwaarde, dat zij de huur mogen opzeggen in verband met klimatologische omstandigheden. Op dat moment moet de gemeente de grond schoon opleveren, mogelijk voordat de afschrijftermijn van het gebouw verstreken is. Dit kan leiden tot een forse incidentele afschrijving. De bestemming van de beoogde locatie, is op dit moment ‘Natuur - duinen’. Dit betekent dat er van het omgevingsplan, van rechtswege (bestemmingsplan Duinen), afgeweken moet worden, wanneer we het Limes Erfgoedcentrum op het Wantveld willen realiseren. Van deze bestemming kan worden afgeweken door middel van een omgevingsvergunning voor een Buitenplanse Omgevingplanactiviteit (BOPA). Voor deze BOPA is een onderbouwing nodig dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan deze locatie. Hiervoor zijn allerlei deelonderzoeken nodig zoals bodem-, parkeren en verkeers-, flora en faunaonderzoeken. Tegen een omgevingsvergunning kan bezwaar en beroep worden ingesteld. Omdat het perceel in eigendom is van HHR, is het nog niet mogelijk geweest om bodemonderzoeken uit te voeren. Wanneer de grond ter beschikking komt, kunnen deze onderzoeken uitgevoerd worden.

Mogelijk blijkt uit deze onderzoeken dat de bouw van een Limes Erfgoedcentrum, op deze locatie, niet mogelijk is of extra kosten met zich meebrengt. In het projectplan, dat is vastgesteld door de raad, is een investeringskrediet van € 12,5 miljoen opgenomen. Uit de berekeningen blijkt, dat het goedkoopste scenario 15,4 miljoen zal kosten. Dit betekent dat er een extra investeringskrediet aangevraagd zal moeten worden bij de raad.

De nog op te richten stichting moet, zonder dat er duidelijkheid over het besluit van de gemeenteraad is, op zoek naar externe financiering. De haalbaarheid van het vinden van externe financiering is groter als er een positief besluit van de gemeenteraad is. De toekomstige stichting is nog niet opgericht en kan ook pas worden opgericht als er meer duidelijkheid is over onder andere de exploitatie. Vraag is welke partij de leiding neemt in het vinden van externe financiering. Afspraak is dat dit een gezamenlijke inspanning is, waarbij met commitment van de gemeente ook de verantwoordelijkheid van de participanten toe neemt. Wanneer de participanten geen aanvullende financiering binnen halen, zal de tussenvariant minder vierkante meters hebben dan de basisvariant van XPEX. Over de basisvariant hebben verschillende participanten al gezegd, dat deze te klein is om alle activiteiten en participanten in te herbergen. .

De combinatie van het erfgoeddepot en het bezoekerscentrum is uniek. Bij een no-go vindt niet alleen het Limes Erfgoed geen doorgang, ook wordt er nee gezegd tegen een kans om Katwijk op de kaart te zetten met een uniek erfgoedcentrum. Door nee te zeggen op het Limes Erfgoedcentrum wordt Katwijk op het gebied van erfgoed niet regionaal op de kaart gezet. Dit betekent ook geen verhoging van het aantal bezoekers aan Katwijk en geen verhoging van de inkomsten van de middenstand en parkeerinkomsten.

De combinatie van depot en bezoekerscentrum is essentieel voor realisatie van het erfgoeddepot op deze locatie. Als het bezoekerscentrum geen doorgang vindt zal waarschijnlijk het Hoogheemraadschap van Rijnland de locatie niet ter beschikking stellen. De diverse betrokken partijen hebben vele (vrijwillige) uren gestoken in dit burgerinitiatief.

5

Een extern bureau heeft de subsidie- en fondsenmogelijkheden in kaart gebracht voor de drie fasen in het project (voorbereidings-, realisatie- en exploitatiefase). Uit de scan is gebleken dat het aantal incidentele subsidiemogelijkheden voor dit project beperkt zijn. Binnen het thema cultuur en erfgoed zijn het aantal incidentele subsidieregelingen schaars. De verwachting is, zeker met het oog op het huidige kabinet, dat het aantal incidentele subsidies voor cultuur en erfgoed de komende jaren beperkt zal zijn. De afgelopen jaren is gebleken dat de 4 partners niet voldoende in staat zijn om zich te professionaliseren. Daarom is het zeer gewenst om een 5e partij te vinden die kan helpen om het bezoekerscentrum te professionaliseren. Door het bezoekerscentrum zal het aantal bezoekers aan Katwijk toenemen met als gevolg meer inkomsten voor de middenstand en hogere parkeeropbrengsten. Op dit moment zijn er onvoldoende gegevens beschikbaar om een kosten-baten analyse hiervoor op te stellen. De exploitatielasten zijn op dit moment nog exclusief de kosten voor groen, vastgoed, facilitair en wegen. Dit betekent dat de definitieve exploitatie negatiever uit zal komen dan nu het geval is. Gezien de afstand van het bezoekerscentrum naar de parkeerplaats Noordduinen is een afwijkingsbesluit nodig zijn, omdat de afstand enkele meters meer is dan volgens het gemeentelijk beleid zou mogen.

Een organisatie die volledig wordt gedragen door vrijwilligers is kwetsbaar. De permanente beschikbaarheid van nieuwe lichtingen vrijwilligers ie een voorwaarde voor de continuïteit van het bezoekerscentrum. De werving van vrijwilligers behoeft daarmee grote aandacht, ook de binding met de vrijwilligers is noodzakelijk. Het grootste risico hierbij is dat een van de participanten door een gebrek aan vrijwilligers uitvalt. Wanneer de participanten geen aanvullende financiering binnen halen, zal de tussenvariant minder vierkante meters hebben dan de basisvariant van XPEX. Over de basisvariant hebben verschillende participanten al gezegd, dat deze te klein is om alle activiteiten en participanten in te herbergen Financiële aspecten De eerste raming van de benodigde investering komt hoger uit dan is gereserveerd in de Investeringsagenda.

De eerste raming van de benodigde investering komt hoger uit dan is gereserveerd in de Investeringsagenda.

De eerste raming van de benodigde investering komt hoger uit dan is gereserveerd in de Investeringsagenda.

In de investeringsraming is een bedrag van € 12,5 miljoen gereserveerd. De Basisvariant is geraamd op (afgerond) € 15,4 miljoen.

In de investeringsraming is een bedrag van € 12,5 miljoen gereserveerd. De investeringskosten zullen iets lager zijn dan de raming van de Basisvariant.

In de investeringsraming is een bedrag van € 12,5 miljoen gereserveerd. De Plusvariant is geraamd op (afgerond) € 19,9 miljoen.

In het projectplan, dat is vastgesteld door de raad, is een investeringskrediet van 12,5 miljoen opgenomen. Voor de Basisvariant zijn de investeringen geraamd op ruim € 15 miljoen. Hiermee is het huidige voorbereidingskrediet niet toereikend. Dit in combinatie met het ravijnjaar, is het voordelig deze investering niet te hoeven doen.

6

In deze variant laat de exploitatie In deze variant laat de exploitatie In deze variant laat de exploitatie van het bezoekerscentrum een van het bezoekerscentrum een van het bezoekerscentrum een tekort zien van € 269.471. tekort zien van € 200.000. tekort zien van € 451.830. Vooralsnog wordt ervanuit gegaan Vooralsnog wordt ervanuit gegaan Vooralsnog wordt ervanuit gegaan dat dit gefinancierd zal worden door dat dit gefinancierd zal worden door dat dit gefinancierd zal worden door de gemeente. de gemeente. de gemeente. De exploitatie is mede gebaseerd op entree-inkomsten van circa € 7 per bezoeker. Dat is relatief hoog voor een (erfgoed) bezoekerscentrum, zeker bij beperkte schaal en beleving. Het is bovendien onzeker of bezoekers bereid zijn die prijs te betalen in de eerste jaren, bij nog op te bouwen publiekswerking en onbekendheid. Inkomsten uit entreegelden zijn geen vanzelfsprekende solide basis. In de kostenberekening wordt uitgegaan van direct (grootschalige) uitvoering. Er zal eerder sprake zijn van een gefaseerde opbouw. Bijsturing op basis van ervaringen is realistischer en beheersbaarder. In het raadsvoorstel van 23 februari 2023 is de onzekerheid van de vooraftrek van de BTW benoemd. Momenteel vinden er nog gesprekken plaats met onze externe fiscaal adviseur over verschillende projecten en de Btw-heffing.

Voor wat betreft het depot: dit valt onder de wettelijke taken voor archief/archeologie en is BTW compensabel. Een ander aspect is het bezoekerscentrum. Dit valt niet onder deze wettelijke taak en is naar verwachting niet BTW compensabel. Vanuit Fiscaliade is aangegeven dat tot en met het raadsbesluit over go / no go alle facturen voor depot en bezoekerscentrum BTW compensabel zijn. Mogelijk wordt de BTW later nog wel in rekening gebracht.

7