Bijlage 1. Stand van zaken onderzoeken Limes Erfgoedcentrum (3597691)

Bijlage 1. Stand van zaken onderzoeken Limes Erfgoedcentrum 1. Inleiding 1.1. Achtergrond Katwijk is een belangrijke locatie voor het Unesco Werelderfgoed de Limes. Er zijn al langer plannen om een bezoekerscentrum te maken met informatie over de Limes. De provincie is wettelijk verantwoordelijk voor de instandhouding van een archeologisch depot (conform de Erfgoedwet). Voor het uitvoeren van deze wettelijke taak is een modern gefaciliteerd en toekomstbestendig archeologisch depot nodig met een stabiel museaal binnenklimaat en voldoende capaciteit voor de groei van de collectie (conform het Kwaliteitsregister Nationale Archeologie). Toen de Provincie Zuid-Holland aangaf op zoek te zijn naar een nieuwe locatie voor het archeologisch depot, is onderzocht of een samenwerking mogelijk was. Na een zoektocht naar mogelijke geschikte locaties is de Uitwatering als voorkeurslocatie naar voren gekomen. Het doel is de realisatie van een erfgoedcentrum op de locatie Uitwatering. Het Limes Erfgoedcentrum is een samenvoeging van het provinciaal archeologisch depot en een bezoekerscentrum waar de lokale natuur en erfgoed worden getoond. Op 23 februari 2023 heeft de gemeenteraad besloten de locatie Uitwatering aan te wijzen als beoogde locatie voor een mogelijk erfgoedcentrum.

Tevens heeft de gemeenteraad kennis genomen van de uitgangspunten van de planuitwerking van de definitiefase en de ontwerpfase voor de huisvesting van het archeologisch depot en het bezoekerscentrum in het Limes Erfgoedcentrum als verwoord in Projectplan Limes Erfgoedcentrum, met name voor wat betreft: ✓ De beoogde functie en inhoud van het op te richten bezoekerscentrum; ✓ Zelfontwikkeling van het Limes Erfgoedcentrum door de Gemeente Katwijk; ✓ Het verwerven van grond van het Hoogheemraadschap van Rijnland. De gemeenteraad heeft ingestemd met een fasegewijze ontwikkeling naar een mogelijk Limes Erfgoedcentrum gericht op een definitief go/no go besluit in het vierde kwartaal van 2024. 1.2. Doel Het doel van dit project voor de gemeente Katwijk is het ontwikkelen van een nieuw gebouw, het erfgoedcentrum, aan de Uitwatering in Katwijk, ten behoeve van de Provincie Zuid-Holland (archeologisch depot) en van instanties (natuurcentrum Katwijk, Stichting Limes Legacy Katwijk (verder te noemen: Werkgroep Romeinen), Coast Busters en Katwijks Museum) die de lokale geschiedenis, cultuur en natuur beleefbaar maken (multifunctioneel bezoekerscentrum). 1.3. Resultaat Het eindresultaat van dit project is het realiseren van een Limes Erfgoedcentrum. Het gebouw is energieneutraal (ENG) en is voorzien van een ITS-keurmerk in verband met de toegankelijkheid.

Ook wordt de aanleg van aan- en afvoerwegen en benodigde (fiets-) parkeervakken gerealiseerd en wordt de natuur na afronding van de realisatie hersteld c.q. verbeterd 2. Stand van zaken definitie- en ontwerpfase 2.1. Toezeggingen aan de raad met betrekking tot de uitvoering-besluitvorming in raadsvoorstel d.d. 23 februari 2023 De gemeenteraad heeft op 23 februari 2023 € 515.000 voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Hiervoor zouden veel aspecten van het project besproken, onderzocht, onderhandeld en/of uitgewerkt moeten worden. Om de voortgang er enerzijds in te houden en anderzijds om de controle, beheersing van het project en optimale informatievoorziening mogelijk te maken, is aan de raad voorgesteld om het voorbereidingstraject gefaseerd uit te laten voeren. Middels planbesprekingen kan het college tussentijds op de hoogte worden gehouden van de ontwikkelingen en de haalbaarheid van het project. Indien onderzoeken aangeven dat realisatie om welke reden dan ook, op de beoogde locatie niet mogelijk is, of het college ernstige twijfels heeft over de haalbaarheid of de betaalbaarheid op grond van tussentijdse uitkomsten, onderzoeken en/of businesscase, dan zal het project worden beëindigd en zal er overleg met de gemeenteraad plaatsvinden over de ontstane situatie en over een eventuele vervolgstappen.

1

Aan het einde van de ontwerpfase (dus als het programma van eisen, het ontwerp, de bouw- en investeringskosten bekend zijn en de businesscase is opgesteld) zouden de uitkomsten met de gemeenteraad worden gedeeld en zal toestemming worden gevraagd (Go/No-Go moment) voor het opstarten van voorbereidingen voor de realisatie. Tot dat moment zal de gemeenteraad tussentijds worden geïnformeerd (bijvoorbeeld d.m.v. een raadsbrief en/of een sessie). Mocht de gemeenteraad op een andere wijze geïnformeerd willen worden dan zal in overleg met de gemeenteraad een voorstel voor verdere informatievoorziening worden opgesteld. 2.2. Toezeggingen aan de raad - randvoorwaarden projectplan 14 december 2022 Na het raadsbesluit zijn de kwartiermaker en de projectleider aan de slag gegaan met hetgeen was opgenomen in het projectplan behorend bij het raadsvoorstel.

In het projectplan zijn de volgende randvoorwaarden opgenomen (gebundeld per onderwerp): - Samenwerking: o Partners bezoekerscentrum verzorgen verhaallijn en content van voldoende kwalitatief niveau; o Provincie huurt langjarig archeologisch depot tegen commercieel tarief; o Gemeente krijgt beschikking over grond Hoogheemraadschap van Rijnland; - Planologisch: o Omgevingsvergunning BOPA voor de afwijking van het omgevingsplan van rechtswege (bestemmingsplan); o Goede en verantwoorde inpassing van het erfgoedcentrum op de locatie; o Herstel of verbetering van natuurwaarden op planlocatie na afronding werkzaamheden; o Uit nader uit te voeren onderzoeken moet blijken dat er onderbouwd kan worden dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies naar locaties bij de realisatie van het Erfgoedcentrum op basis waarvan een omgevingsvergunning kan worden versterkt (Natura 2000/stikstof, Atlantikwall /explosieven, bodemonderzoek, mobiliteit, etc.); - Ruimtelijk: o Het pand voldoet aan de eisen die worden gesteld aan ENG en wordt voorzien van technische innovaties ten behoeve van multifunctioneel gebruik; o Project moet aansluiten bij gebiedsvisie “Havenscharnier” en “Hoornes”; o Herstel van natuurwaarden na realisatie. - Financieel: o Het project mag de gemeente over de looptijd van de afschrijving geen geld kosten. Dat betekent dat de exploitatie (o.b.v.

meerjarenbegroting) over de looptijd van 40 jaar niet negatief mag zijn en dat de investering binnen de looptijd terugverdiend moet kunnen worden; o Gebruikers bezoekerscentrum huren ruimtes volgens kaders in gemeentelijk accommodatiebeleid en de nota vastgoed; o Gezonde/ positieve exploitatie Limes Erfgoedcentrum voor Gemeente Katwijk Onderstaand wordt u geïnformeerd over de stand van zaken van deze randvoorwaarden. 3. Samenwerking 3.1. Samenwerking partners Bij het bezoekerscentrum zijn vier participanten betrokken: Werkgroep Romeinen1, Coast Busters, Katwijk Museum en het Natuurcentrum Katwijk. Het adviesbureau XPEX heeft de opdracht gekregen om een businesscase op te stellen, waarin wordt beschreven wat alle partijen wensen en hoe dat vorm kan krijgen in een erfgoedcentrum. Hierbij stond het uiteenzetten van het gezamenlijke verhaal en de mogelijkheden tot het delen hiervan centraal. Daarbij werd het verhaal gekoppeld aan een businesscase.

1 De werkgroep Romeinen heet formeel Stichting Limes Legacy Katwijk, maar in het voorstel en de bijlagen wordt werkgroep Romeinen

gehanteerd.

2

Het concept dat XPEX samen met de participanten heeft opgesteld luidt: Unieke plek in het heden en verleden; Waar water bepalend is geweest voor mens en natuur. In het bezoekerscentrum leer je over deze plek en zijn geschiedenis. Door verschillende ‘vensters’ kijk je naar de Romeinen, de Natuur, het Water en de Mens. Als je naar buiten loopt, zie je dingen die je eerst niet zag. Het Limes Erfgoed is absoluut relevant en bezoekerscentrumwaardig. Natuur (duinlandschap, rivieren, zee, milieu) is leerzaam. Bovenregionaal is het interessant voor een specifieke doelgroep en is het geschikt voor educatiedoeleinden (o.a. scholen). Kijk onder de grond en ontdek het Romeinse verleden. Vervolgens kijk je via de ‘vensters’ boven de grond anders naar het heden met verrassing en verdieping. De provinciale collectie – die voor de helft bestaat uit bodemvondstmateriaal uit de Romeinse tijd – sluit hierbij aan. Dit betreft zowel materiaal van de inheems-Romeinse bevolking die al dan niet te maken kregen met de invloeden van de Romeinen als de materiele cultuur van de Romeinen zelf. Het sluit ook aan bij de voorgenomen ‘ontdekking van de Romeinen en vervolgens de uitkijk op het landschap’, aangezien bodemvondsten en documentatie afkomstig zijn van de Romeinse forten die langs de Limes zijn opgegraven. De participanten kunnen zich vinden in bovenstaande concept en zien kansen.

In de 2e fase van hun opdracht heeft XPEX een drietal scenario’s uitgewerkt. Basisvariant

Plusvariant

Amibitievariant

In bijlage 1a treft u de definitieve rapportage van XPEX aan. 3.2. Visserij Ontwikkel Plan De gemeente Katwijk neemt deel aan het Visserij Ontwikkelplan. Het Ministerie van LVVN stelt hierbij subsidie beschikbaar voor de Bomschuit, de Redschuur en de visserij driehoek. Daarnaast is er subsidie beschikbaar voor samenwerking tussen de drie musea in de Hollandse Haringkust. waarbij zij samen de ontsluiting en co-waardering van de visserijcollectie in verhaalvorm willen ophalen bij bewoners. De gemeente gaat projecten die het verleden, heden en toekomst van de visserij zichtbaar en beleefbaar maken, faciliteren en initiëren en verbinden met plekken die voor de visserij en daarmee de identiteit van Katwijk belangrijk zijn. De projecten worden naar verwachting in 2025 opgestart en moeten in de periode tot en met 2030 zijn gerealiseerd. 3.3. Museale samenwerking Op 7 november 2024 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin wordt opgeroepen tot het uitwerken van een langetermijnvisie voor musea. Waarbij onder andere specifieke aandacht is gevraagd voor het versterken van de onderlinge samenwerking tussen musea en het verkennen van

3

gezamenlijke initiatieven op het gebied van publieksbereik, educatie en marketing, zodat de unieke culturele waarde van de musea behouden blijft en er ruimte is voor vernieuwing en structurele samenwerking. Ook wordt gevraagd om tijdens de langetermijnvisie te onderzoeken of gedeelde overheadfuncties, zoals personeelszaken, administratie, fondsenwerving en ICT, kostenefficiënt kunnen werken en daarmee de samenwerking tussen musea kunnen bevorderen. Er wordt gewerkt aan een opdracht voor het opstellen van een uitvoeringsagenda cultuur en een museumvisie. Het organisatorisch vraagstuk van het bezoekerscentrum zou hierbij betrokken kunnen worden. 3.4. Marktconsultatie Om de nog te vormen stichting zo goed mogelijk te ondersteunen is de gemeente Katwijk op zoek naar een partij die het beheer en exploitatie van het bezoekerscentrum op zich wil nemen. Hiertoe is een marktconsultatie uitgezet via TenderNed. Door middel van een marktconsulatie wilde het college meer inzicht krijgen in de (on)mogelijkheden van de rol van een nieuwe partij in het bezoekerscentrum en het beheer en exploitatie van het bezoekerscentrum. Van de contractpartij werd verwacht dat ze een compleet pakket aanbieden voor het bezoekerscentrum én de nog op te richten stichting.

Waarbij de contractpartij ook zelf activiteiten kan ontplooien die zoveel als mogelijk aansluiten bij de uitgangspunten van het bezoekerscentrum. Hierbij heeft de gemeente Katwijk ook een voorkeur voor een link met de gevestigde commerciële en niet-commerciële organisaties in Katwijk. Uit de marktconsultatie is één geïnteresseerde partij naar voren gekomen. Deze partij heeft in een verkennend gesprek aangegeven dat veel mogelijk is, maar dat hun aandachtspunt vooral zit in de locatie. Zij denken dat het Limes Erfgoedcentrum veel meer potentie zal hebben als niet wordt gekozen voor de uitwatering aan de Rijnmond zijde, maar aan de andere zijde. Daar waar de Limesroute start en ook de informatiepanelen staan. De situering kan dan veel meer een open houding hebben naar Katwijk. Deze locatie is wel onderzocht maar eerder afgevallen vanwege de directe ligging in het Natura2000-gebied. Na een “go” van de gemeenteraad zal de aanbesteding van een vijfde partij verder worden opgepakt en zal daarbij zal ook de geïnteresseerde partij worden betrokken. 3.5. Afspraken met provincie Zuid-Holland en Hoogheemraadschap van Rijnland 3.5.1.

Intentieovereenkomst Op 9 maart 2023 hebben de gemeente Katwijk, de Provincie Zuid-Holland en Het Hoogheemraadschap van Rijnland, een intentieovereenkomst ‘met betrekking tot de verkenning van een nieuw te vestigen provinciaal archeologisch depot in de Gemeente Katwijk’ ondertekend. Deze intentieovereenkomst bevatte een looptijd van 18 maanden, welke eindigde op 9 september 2024. Tot op heden is deze intentieovereenkomst nog niet verlengd, omdat in overleg met Provincie ZuidHolland is besloten om het raadsbesluit over de voortgang van het Limes Erfgoedcentrum af te wachten. 3.5.2. Huur archeologisch depot De provincie Zuid-Holland heeft in de intentieovereenkomst verklaard dat zij voornemens zijn de ruimte die benodigd is voor het provinciaal archeologisch depot en de kantoorruimte ter ondersteuning van de depotfuncties in ieder geval op meerjarig termijn te huren, voor de huurperiode die zich kan uitstrekken tot 30 jaar. De provincie heeft onderstaand voorstel gedaan: In het bijgaande rekenmodel is uitgegaan van een markthuur van € 100/m2 voor de opslagruimte en €140/m2 voor de meer ‘kantoorachtige functies’, met als resultaat een kale marktconforme huur van €265.940 per jaar. 3.5.3. Afspraken met Hoogheemraadschap van Rijnland De ondergrond op de voorkeurslocatie Uitwatering, is in eigendom van het Hoogheemraadschap van Rijnland.

In de intentieovereenkomst van 9 maart 2023 is vastgelegd dat het Hoogheemraadschap van Rijnland bereid is, onder voorbehoud van goedkeuring van het bestuur van het Hoogheemraadschap van Rijnland, in gesprek te gaan met als doel te onderzoeken op welke manier en onder nader te bepalen voorwaarden, zij de gemeente met recht van opstal ter beschikking kunnen stellen voor de realisatie van het bouwplan. De gesprekken hebben erin geresulteerd dat het uitgangspunt recht van opstal zal zijn. Waarbij de erfpachtovereenkomst wordt aangegaan voor een periode van 50 jaar met een tussentijdse opzegmogelijkheid in het kader van klimatologisch belang. Mogelijk kan in de bouw- en ontwerpfase dit risico deels worden ondervangen door gebruik te maken demontabele en circulaire elementen, zodat deze verplaatsbaar en herbruikbaar zijn. Deze afspraken zullen worden geformaliseerd na positieve besluitvorming van de gemeenteraad.

4

4. Planologische aspecten 4.1 Stedenbouw Op 13 september 2023 heeft het team Stedenbouw een onderzoek opgeleverd naar de inpassing van het archeologisch depot. Dit onderzoek is bijgevoegd (bijlage 1b). Geconcludeerd wordt dat in het gebied rond de Uitwatering een aantal belangrijke opgaves en projecten samen komen, zoals de kustversterking, verbinding Hoornes met de kust, Havenscharnier, Limesroute en Ringpark. Door de inpassing van het archeologisch depot in dit bredere perspectief te plaatsen kan voor het hele gebied tot een integrale aanpak gekomen worden. Daarbij wordt er ook ruimte geschapen om het Limes erfgoed leefbaar te maken en het landschap te versterken. 4.2. Omgevingsvisie In de omgevingsvisie van de gemeente Katwijk zijn meerdere passages opgenomen met betrekking tot het erfgoedcentrum: • Pagina 18: De Oude Rijn is onderdeel van de Romeinse Limes: een complex aan Romeins militaire werken, dorpen en structuren. Dit vormde de noordwestelijke grenszone van het Europese Romeins rijk. Deze ‘landschappelijke dragers’ zijn deels nog herkenbaar in het stedelijk gebied en belangrijk voor de identiteit van de kernen. Rondom Katwijk is het landschap divers, heeft hoge kwaliteit en is bepalend voor de stedelijke en recreatieve ontwikkeling.

• Pagina 29: - doelstelling 7: Benutten van Katwijks historische en landschappelijke kwaliteiten en erfgoed De kernen langs de Oude Rijn (Limes) en de geschiedenis van het vormen een sterke cultuurhistorische basis. Ent nieuwe ontwikkelingen op deze basis en versterk ze. Ze kunnen ook van betekenis zijn voor de vrije tijdseconomie. “Maak de Romeinse cultuur beter zichtbaar! • Pagina 36: doorontwikkeling van de badplaats Katwijk aan Zee in samenhang met cultureel historisch erfgoed. • Pagina 40: De toerismesector staat voor de ambitie om jaarlijks 5% te groeien. Behalve marketing en regionale samenwerking, vraagt dit om doorontwikkeling van het aanbod. Het gaat dan om uitbreiding van het aantal bedden, maar ook om nieuwe recreatieve infrastructuur en het beter benutten van bestaande parels zoals de Limes. 4.2. Omgevingsplan Katwijk van rechtswege/ Bestemmingsplan Duinen Het Limes Erfgoedcentrum past niet binnen de huidige bestemming Natuur - Duinen. Hiervoor zal een Buitenplanse Omgevingplanactiviteit (BOPA) moeten worden doorlopen. Voor een BOPA is een onderbouwing nodig, waarin wordt onderbouwd dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van de functies aan deze locatie. Hierin moeten alle omgevingsaspecten zoals ecologie, archeologie, bodem, landschappelijke inpassing, parkeren, vervoersbewegingen etc.

worden meegenomen en in sommige gevallen moet dit worden onderbouwd met een rapport. Aangezien het oppervlakte van het plangebied meer is dan 150 m², heeft de gemeenteraad ook bindend adviesrecht op de te verlenen BOPA. Er zal hiervoor een omgevingsvergunningprocedure doorlopen moeten worden, waarbij er ook sprake moet zijn van participatie. 4.3. Stikstof De bouwlocatie ligt op minder dan 100 meter van het Natura 2000-gebied (Coepelduynen). Dit betekent dat zelfs bij beperkte stikstofemissies tijdens de bouw- en gebruiksfase al stikstofdepositie plaatsvindt. Op dit moment is het erg onzeker wat de uitspraak van de Raad van State voor invloed heeft op de stikstofproblematiek. Wel weten we dat de locatie, het Wantveld, vlakbij een natura 2000 gebied ligt. Dit betekent dat er tijdens de bouw- en gebruiksfase scherp rekening gehouden moet worden met de stikstofuitstoot. Mocht de uitspraak van de Raad van State ernstigere gevolgen hebben dan verwacht, dan kan dit er mogelijk voor zorgen dat het project alsnog geen doorgang kan vinden.

5

4.3. Mobiliteit Er zijn plekken nodig voor bezoekers en voor medewerkers. Deze berekening is nog niet gedifferentieerd naar de drie scenario’s van XPEX. Een eerste conclusie is dat er voldoende restcapaciteit is in de directe omgeving, zowel aan de Rijnmond (en directe omgeving) als ook (en vooral) de parkeerplaats Noordduinen. Op basis van ervaringen blijkt dat hier een uitzondering op is op zomerse dagen. Op stranddagen is er een tekort aan parkeerplaatsen. Uit de parkeertelling van december 2024 blijkt dat overdag er voldoende parkeerplaatsen zijn maar 's avonds en 's nachts niet. Gezien de afstand van het bezoekerscentrum naar deze parkeerplaats zou mogelijk een afwijkingsbesluit nodig zijn, omdat de afstand enkele meters meer is dan volgens het gemeentelijk beleid zou mogen. Voor medewerkers is er een mogelijkheid om naast de goedereningang (dus verdiept in het duin) voldoende parkeerplaatsen te realiseren. Deze plekken zijn nog niet in mindering gebracht op de parkeerbalans. 4.3. Milieueffectrapportage (MER) Bij het opstellen van de Goflo, onderbouwing voor de omgevingsvergunningaanvraag, worden de resultaten van de verschillende onderzoeken gebruikt en kan worden beoordeeld of er aanvullend een MER nodig is. 4.4. Natuurwaarden soortenbescherming Er kan nog geen flora- en fauna onderzoek worden gedaan, omdat de gemeente nog geen recht van opstal op de grond heeft. 4.5.

Bodemonderzoek Er kan nog geen onderzoek worden gedaan ,omdat de gemeente nog geen recht van opstal op de grond heeft. Het is niet mogelijk om op andermans grond proefsleuven te graven. 4.6. Explosieven Uit het rapport “”vooronderzoek ontplofbare oorlogsresten” blijkt het volgende: Er is feitelijk materiaal aangetroffen, waaruit blijkt dat er mogelijk verschillende typen explosieven in het onderzoeksgebied zijn achtergebleven tijdens WOII. Hierdoor geldt dat het onderzoeksgebied (deels) verdacht is op de aanwezigheid van explosieven/onontplofte oorlogsresten. Om de veiligheid tijdens de uitvoering te waarborgen wordt op basis van de resultaten aanbevolen om nader opsporingsonderzoek te laten uitvoeren en dient rekening te worden gehouden bij trillingen. Hoewel er voor delen van het onderzoeksgebied geen feitenmateriaal is op basis waarvan het verdacht verklaard kan worden, wordt geadviseerd de reguliere, grondroerende werkzaamheden in het onverdachte gebied uit te voeren onder een werkprotocol “onverwacht aantreffen explosieven. 4.7. Kabels en leidingen Er is een zogenaamde KLICK-melding gedaan om inzage te krijgen in de kabels en leidingen op beoogde locatie. Er lopen geen kabels en leidingen door het “duingebied” in de Uitwatering. 4.8. Gebiedsontwikkeling Rijnmonding De gemeente Katwijk werkt aan een gebiedsvisie voor de Rijnmonding.

Dit gebied ligt op een strategische locatie aan de rand van en deels in Natura 2000-gebied Coepelduynen, vormt een toegangspoort tot het Nationaal Park Hollandse Duinen en hier eindigt de Romeinse limes wat sinds 2021 behoort tot werelderfgoed. In de gemeentelijke Omgevingsvisie is de Rijnmonding aangemerkt als belangrijk onderdeel van de ontwikkelstrategie Sterke Kust, waarin kansen liggen op het gebied van natuur, recreatie, cultuurhistorie (specifiek Limes Werelderfgoed en visserij), toerisme en duurzame energie. Directe aanleiding voor het opstellen van de gebiedsvisie is de door de raad aangenomen motie van 23 februari 2023, waarin is gevraagd om in de kadernota en begroting 2024 middelen te reserveren voor het opstellen van een integrale visie. Aanleiding vormt ook het beoogde archeologisch depot en bezoekerscentrum op het Wantveld, evenals andere lopende initiatieven in het gebied en de verkregen status in 2021 van Unesco voor de Romeinse limes. De gebiedsvisie is bedoeld om deze verschillende ruimtelijke ontwikkelingen – inclusief initiatieven zoals het erfgoedcentrum, de transformatie van de manege naar hotel, het project ‘Visserijdriehoek’ uit het Visserij Ontwikkel Plan en recreatieve of ecologische ingrepen – in samenhang te bekijken en op

6

elkaar af te stemmen en waar mogelijk het Limes Werelderfgoed zichtbaar en beleefbaar te maken. Zo wordt versnippering voorkomen, participatie gecoördineerd en ruimtelijke kwaliteit gewaarborgd. Bovendien vormt de gebiedsvisie de basis voor het omgevingsplan voor dit gebied. 5. Financiën 5.1. Voorbereidingskrediet Uw raad heeft 23 februari 2023 een voorbereidingskrediet ter hoogte van € 515.000 beschikbaar gesteld. Dit voorbereidingskrediet is de afgelopen periode ingezet voor het opstellen van de scenario's, het opstellen van de stichtingskosten, het maken van een subsidiescan en ambtelijke inzet. De ambtelijke capaciteit betreft onder andere de inzet van de kwartiermaker en projectleider. Zij hebben zich ingezet voor het uitwerken van de scenario’s, stimuleren van de samenwerking tussen de partners, uitzetten diverse onderzoeken en het maken van de afspraken met de provincie ZuidHolland en het Hoogheemraadschap van Rijnland. Ook vanuit de lijnafdelingen zijn er uren gemaakt ten behoeve van het project. Het voorbereidingskrediet is volledig gebruikt. Daarom heeft het college, om uw raad een gedegen besluit voor te kunnen leggen, besloten een afwijking van maximaal €100.000 toe te staan, conform artikel 4, lid 3 van de financiële verordening 2024.

In de voorjaarsnota zal aan de gemeenteraad gevraagd worden de aanvullende middelen van het krediet over te hevelen naar het voorbereidingskrediet Limes Erfgoedcentrum. U bent hierover geïnformeerd middels raadsinformatiebrief van 7 februari 2025 (Z3580157D3580172). 5.2. BTW In het raadsvoorstel van 23 februari 2023 is de onzekerheid van de vooraftrek van de BTW benoemd. Voor dit project zal de BTW van het bezoekerscentrum niet aftrekbaar zijn (dus prijsverhogend). Voor wat betreft het depot: dit valt onder de wettelijke taken voor archief/archeologie en is ook BTW prijsverhogend. 5.3. Raming stichtingskosten van de bouw en exploitatie van de stichting van het bezoekerscentrum De afgelopen periode zijn op basis van de drie scenario’s van XPEX de benodigde investeringen en exploitatie uitgewerkt. XPEX heeft bij de varianten ook een businesscase gepresenteerd. In bijlage 1c treft u vertrouwelijk de raming van de stichtingskosten aan. Op pagina 90 t/m 95 van het rapport van XPEX treft u de toelichting aan van de geraamde exploitatie van de nog te vormen stichting. De ontwikkeling van het archeologisch depot is op termijn kostendekkend, maar de exploitatie van het bezoekerscentrum niet. De vier participanten kunnen geen marktconforme huur betalen, zoals de provincie dat wel kan voor het archeologisch depot.

In de loop van de afschrijvingsperiode wordt het resultaat voor de gemeentelijke begroting per jaar minder negatief. Bovenstaande effect is nog niet verwerkt in de gemeentelijke begroting en zal worden meegenomen in het voorstel aan uw raad bij de aanvraag definitief krediet na afronding van het Voorlopig – en Definitief Ontwerp. Uitgangspunt is dat het depot kostendekkend is. Voor het bezoekerscentrum wordt een tekort verwacht.

7

In de exploitatiebegroting is de afschrijving van de inrichting opgenomen. Deze kosten kunnen naar beneden worden bijgesteld als er fondsen worden gevonden ten behoeve van de inrichtingskosten. Elke bijdrage van € 100.000 zorgt voor een verlaging van € 10.000 in de exploitatiebegroting, aangezien de afschrijving voor de inventaris op 10 jaar is gesteld. 5.4. Subsidiescan Een extern bureau is gevraagd om subsidie- en fondsenmogelijkheden in kaart te brengen voor drie fasen in het project (voorbereidings-, realisatie- en exploitatiefase. Uit de scan is gebleken dat het aantal incidentele subsidiemogelijkheden voor dit project beperkt zijn. Binnen het thema cultuur en erfgoed zijn het aantal incidentele subsidieregelingen schaars. De meeste voorbereidings- en investeringssubsidies gericht op fysieke ontwikkelingenrichten zich op (transformaties) van bestaande bouw om hier cultuur- en erfgoedactiviteiten te organiseren of bestaande panden met een monumentale status. De exploitatiesubsidies richten zich veelal op de organisatie van kunstexposities/tentoonstellingen in de openbare ruimte etc. 6. Planning Product Raadsbesluit go/nogo Aanbesteding architect en bouwmanager Voorlopig ontwerp Onderzoeken (o.a. parkeren, mobiliteit, stikstof, flora en fauna) Definitief ontwerp Raadsbesluit realisatie Limes Erfgoedcentrum Vergunningen Oplevering Limes Erfgoedcentrum

Planning Juli 2025 December 2025 Q2 – Q3 2026 Q1, Q2 en Q3 2026

Verhuizen archeologisch depot Aflopen huurcontract huidige locatie archeologisch depot

Geheel 2029 31-12-2029

Q4 2026 Q2 2027 Q1 2028 Q1 2029

7. Participatie Op 17 oktober 2022 werd een informatieavond georganiseerd voor omwonenden, initiatiefnemers, betrokken en/of geïnteresseerde inwoners of organisaties, raadsleden en de pers. Op deze avond, waarbij ca. 60 personen aanwezig waren, heeft Wethouder Knape samen met de Projectleider inzage gegeven aan de aanwezigen over de plannen rondom het Limes Erfgoedcentrum. In februari 2024 is er naar aanleiding van een raadsinformatiebrief ook een bewonersbrief verzonden. Verder is er een projectpagina op de website van de gemeente aangemaakt, waarop alle informatie over het project en de laatste stand van zaken wordt weergegeven. Ook worden op deze website veel

8

gestelde vragen en antwoorden beantwoord over het project; zie: http://www.katwijk.nl/limeserfgoedcentrum. Uitgangspunt was dat zodra de gemeenteraad instemt met verdere uitwerking van het projectplan het projectteam, samen met de afdeling Wijkregie en Communicatie, een participatietraject opstarten met alle betrokkenen en omwonenden. Hiervoor zal in de vervolgfase een participatieplan worden opgesteld. De wijkraad en de wijkregisseur zullen hierbij nauw worden betrokken. Insteek van het op te starten participatietraject is om alle stakeholders te betrekken bij de verdere uitwerking van het project. Tijdens de informatieavond werd ook een oproep aan omwonenden gedaan om zich aan te melden voor het nog op te starten participatie traject. Daarop werden de eerste aanmeldingen ontvangen. De uitwerking naar een participatieplan is nog niet opgepakt. Bij het vervolg van de participatie zal de gemeenteraad worden betrokken, evenals bij de participatie rondom de gebiedsvisie Rijnmonding. Naast directe bewonersparticipatie zullen ook de inwonersadviesraad en het Platform Gehandicaptenbeleid Katwijk worden betrokken in het vervolgtraject. Bijlagen: Bijlage 1a: Bijlage 1b: Bijlage 1c:

Rapport XPEX d.d. 12 maart 2025 Onderzoek inpassing Limes Erfgoedcentrum bij Uitwatering d.d. 13 september 2023 Raming stichtingskosten Limes Erfgoedcentrum (GEHEIM)

9