8. Raadsvoorstel Nieuwe bestuurlijke afspraken Unmanned Valley (3190321)

Aan de gemeenteraad

Kenmerk Programma

: Z3190321D3198865 : Economie

Katwijk, 29 augustus 2023.

Aanleiding en doel Voormalig marinevliegkamp Valkenburg is de afgelopen jaren gedeeltelijk getransformeerd tot het fieldlab UMV. Het bestaande hangaargebied wordt ontwikkeld tot woon- en werkgebied, waarvan circa 5 hectare gereserveerd is voor de ontwikkeling van UMV. Dit fieldlab biedt test- en kantoorruimte voor de opkomende drone-en sensorgerelateerde industrie. De ontwikkeling van UMV volgt uit bestuurlijke afspraken in het zogeheten vierpartijenoverleg, bestaande uit de provincie Zuid-Holland, het Rijksvastgoedbedrijf en de gemeenten Wassenaar en Katwijk. De vier partijen hebben afgesproken dat de ontwikkeling van UMV in 2022 geëvalueerd wordt. In de evaluatie stond de vraag centraal wat de toekomstwaarde en levensvatbaarheid van UMV is. Hierna kan er gemotiveerd besloten worden over een eventuele voortzetting en definitieve inpassing in het gebied. Het evaluatierapport geeft de uitkomsten weer van de evaluatie van de ontwikkeling van UMV over de periode 2018 tot en met 2022. Daarbij is gekeken naar de resultaten van de bestuurlijke afspraken 2018 (en daaruit volgende maatschappelijke impact). Tevens is gekeken naar de levensvatbaarheid en positie van UMV in breder perspectief. Deze evaluatie is in juni aan de raad aangeboden. Op basis van de evaluatie en verwachtingen over UMV zijn nieuwe bestuurlijke afspraken gemaakt voor de periode 2023 – 2028.

Indicatoren Niet van toepassing. Motivering voorstel De ontwikkeling van UMV is in het licht van de bestuurlijke afspraken uit 2018 de afgelopen jaren succesvol verlopen en zelfs boven verwachting. Ook wanneer het fieldlab vergeleken wordt met andere relevante fieldlabs, heeft UMV relatief betere prestaties laten zien. Op UMV zijn 190 personen werkzaam, die een toegevoegde waarde van jaarlijks € 26 miljoen op locatie genereren. Indirect zorgt UMV (via lokale en bovenlokale relaties in de waardeketen) voor nog eens 126 banen en € 11 miljoen aan toegevoegde waarde. In 2021 en met name 2022 is veel geïnvesteerd in het op locatie organiseren van kleinere en grootschalige evenementen van statuur. Het toekomstperspectief voor de levensvatbaarheid en relevantie van UMV is, mits de randvoorwaarden gewaarborgd blijven, positief. Met de komst van meer studenten, bedrijven en faciliteiten ontstaan nieuwe kansen om UMV door te laten groeien naar een internationaal centrum voor de dronesector en gerelateerde technologie en diensten met veel meerwaarde voor Katwijk op het gebied van werkgelegenheid, innovatie en scholing. Dit betekent ook een uitdaging aangezien dit ook een groei van de benodigde ruimte met zich meebrengt. Valkenhorst wordt ontwikkeld als een woongebied met ruimte voor recreatie waar UMV goed ingepast kan worden.

Toepassing van dronetechnologie kan in dat opzicht zelfs een bijdrage leveren aan genoemde functies, bv. monitoring ontwikkeling van natuur. Om deze randvoorwaarden te borgen, dienen de bestuurlijke afspraken uit 2018 vernieuwd te worden. Deze afspraken spelen daarnaast in op de nieuwe fase van UMV – van pionier- naar doorgroeifase – en op de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in Valkenhorst. Kanttekeningen • De ruimtelijke inpassing van het testveld met de start- en landingslocatie is cruciaal voor het succes en doorontwikkeling van UMV. Hiervoor kan nog geen garantie worden gegeven vanwege de ontwikkeling van andere functies als wonen en recreatie. Wat betreft een nieuwe OV2

verbinding (busbaan), die ook van groot belang is voor UMV, kan voorlopig nog niet gesteld worden of die kan worden gerealiseerd. Hiervoor is nog onderzoek en overleg met andere (overheids-)partijen nodig. •

De vooruitzichten van drone- en sensorgerelateerde toepassingen zijn zeer goed en zullen in combinatie met de testmogelijkheden naar verwachting een drijvende kracht voor UMV betekenen. De verwachte groei van UMV in de zin van aantal bedrijven en de beperkte beschikbare ruimte dwingt op termijn ook tot het maken van keuzes over welke ondernemingen zich daar wel niet vestigen of doorgroeien. Op termijn kan Zijlhoek/De Woerd de locatie zijn waar specifieke dienstverleners of assemblagebedrijven vanuit UMV zich gaan vestigen, gezien het beoogde kennisintensieve karakter van dat terrein.

•

Een fieldlab zal nooit volledig financieel zelfstandig zijn. Ondanks dat de verwachte eigen inkomsten van UMV relatief hoog zijn (67,4% van de begroting voor de komende periode) zeker in vergelijking met andere fieldlabs, zal er altijd een zekere mate van afhankelijkheid zijn van subsidies en/of andere vormen van overheidsbijdrage. Als daar voldoende opbrengsten tegenover staan, is dat geen groot bezwaar. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om meer aandeelhouders aan te trekken die een deel van de begroting financieren.

Voorstel voor raadsbehandeling (facultatief) Gezien de gezamenlijke ondertekening van de nieuwe afspraken UMV door gemeente Katwijk, gemeente Wassenaar, provincie Zuid-Holland en Rijksvastgoedbedrijf, eind oktober, wordt de volgende planning aangehouden: Informatief 28 september 2023 Oordeelsvormend 12 oktober 2023 Besluitvormend 26 oktober 2023 De informatieve raadsbijeenkomst wordt, indien mogelijk, ingevuld door een presentatie door UMV. Aanpassingen naar aanleiding van commissiebehandeling

Middelen De subsidieperiode van EFRO-1 voor UMV loopt in 2023 af. In 2020 is reeds gestart met het ontwikkelen van een eigen verdienmodel (diensten aan bedrijven, evenementen, partnerships). Dit ontwikkelt zich zeer positief, van 29,7% in de begroting van de vorige periode naar 67,4% in de komende 4 jaar, maar dit is nog niet voldoende om de huidige UMV-organisatie geheel te financieren. Op 30 juni 2023 liep de bijdrage van de gemeente Katwijk af. In de Katwijkse meerjarenbegroting is voor de komende 5 jaar een aflopend werkbudget voor wordt gereserveerd, waar UMV op basis van jaarlijkse subsidieaanvragen een beroep op kan doen. Deze staffel is als volgt: 2023: €150.000,-, 2024: €275.000,-, 2025: €200.000,-, 2026: €175.000,-, 2027: €100.000 en 2028: €50.000. Hierover worden op korte termijn nog afspraken over gemaakt met UMV, onder andere over de wijze van subsidiëring. De bijdrage van de provincie ZuidHolland wordt in de loop van 2023 concreet. Uitvoering Het beoogde ondertekeningsmoment van de nieuwe bestuurlijke afspraken over UMV door Katwijk, Wassenaar, Zuid-Holland en Rijksvastgoedbedrijf, is voor Q4 2023 gepland. Er zal nog separaat aan dit voorstel volmacht gevraagd worden aan: de burgemeester voor ondertekening door wethouder Knape. Tot deze ondertekening: • Zal de provincie Zuid-Holland in overleg met UMV de mogelijke subsidievormen uitwerken.

• Zullen provincie Zuid-Holland, gemeente Katwijk en regio Holland-Rijnland afspraken maken om tot het aflopen van de concessie de OV-verbinding naar UMV te garanderen. • Zal UMV een proces oplijnen om tot de ruimtelijke inpassing te komen van testfaciliteiten. Na deze ondertekening: 3

• •

Gaan gemeenten Katwijk en Wassenaar, provincie Zuid-Holland en RVB het proces voortzetten om tot een invulling te komen van de regionale OV-verbinding. Zet UMV het traject in gang om binnen 1,5 jaar een principebesluit te kunnen nemen over de ruimtelijke inpassing van de testfaciliteiten.

In relatie tot de bestuurlijke afspraken en de aanbevelingen uit de eerder uitgevoerde evaluatie zijn er op de langere termijn ook acties vanuit de gemeente nodig: • Binnen de beoogde ruimte voor kennisintensieve bedrijven op Zijlhoek/De Woerd rekening houden en voorbereidingen treffen voor drone- en sensorbased bedrijven die op termijn geen ruimte kunnen verkrijgen op UMV. • Het verstrekken van subsidie vanuit de middelen die gereserveerd zijn in de meerjarenbegroting van de gemeente Katwijk. • Het doorzetten van de acties om het bedrijfsleven en bewoners te verbinden met en sterker te betrekken bij UMV, onder meer door het uitvoeren van het communicatie- en marketingplan wat in Q3 2023 afgerond wordt. • Samen met provincie Zuid-Holland en Rijksvastgoedbedrijf een permanente OV-verbinding van en naar UMV realiseren. • Binnen de geldende regel- en wetgeving de ruimtelijke voorwaarden laten invullen wat betreft de fysieke faciliteiten als het testveld. • Het thema ‘Onderwijs’ nog sterker te verbinden met UMV dan nu het geval is door Katwijkse jongeren die een keuze voor technisch MBO, HBO moeten maken of stage gaan lopen, te informeren over wat de mogelijkheden die de bedrijven op UMV bieden en te onderzoeken of op UMV de leergang ‘Drones’ kan worden aangeboden. Juridisch advies Opmerkingen van Juridische Zaken zijn meegenomen in dit voorstel.

Communicatie Als de gemeenten Katwijk en Wassenaar, de provincie Zuid-Holland en het Rijksvastgoedbedrijf hebben getekend, wordt een gezamenlijk persbericht uitgedaan. Dit wordt gecoördineerd door de provincie ZuidHolland. De gemeente Katwijk zal in samenwerking met UMV via diverse kanalen de doorontwikkeling van UMV door genoemde partijen communiceren. Bijlagen • Bestuurlijke afspraken Unmanned Valley. • Burgemeestersvoorstel voor machtiging ondertekening afspraken. • Machtiging wethouder Knape.

Burgemeester en wethouders van Katwijk, De secretaris De burgemeester

4

Raadsbesluit Kenmerk Programma Onderwerp

: Z3190321D3198865 : Economie : Besluitvorming nieuwe bestuurlijke afspraken Unmanned Valley

De raad van de gemeente Katwijk; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Katwijk van 29 augustus 2023; gelet op artikel 169, lid 4 Gemeentewet;

BESLUIT: Geen wensen en bedenkingen te uiten ten aanzien van de nieuwe bestuurlijke afspraken Unmanned Valley tussen de gemeente Katwijk, gemeente Wassenaar, provincie Zuid-Holland en het Rijksvastgoedbedrijf over de doorontwikkeling van UMV.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Katwijk in zijn openbare vergadering van 26 oktober 2023. De griffier

De voorzitter

5