60. Collegebesluit Beleidsregels Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) Katwijk (1883872)

Voorstel

Aan

: Burgemeester en Wethouders

Kenmerk

: 1883872

Status

: Openbaar / ter besluitvorming

Datum

: 16 maart 2021

Afdeling

: Beleid Sociale Leefomgeving

Raad

: Ja, ter kennisname

Medewerk(st)er

: M. Lucassen

Telefoonnummer

: 071 406 5659

Or

: Nee

Portefeuillehouder

: Helden (Wethouder), van A.Z. (Adger)

Communicatie

: Ja

Bijlage(n)

:1

Evaluatie

: Nee

Onderwerp:

Beleidsregels Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) Katwijk

Samenvatting:

Door de coronacrisis en de daarbij horende maatregelen hebben huishoudens te maken met een onvoorzienbare, onvermijdelijke en plotselinge terugval in hun inkomen. Deze huishoudens kunnen daardoor de noodzakelijke kosten, zoals de woonlasten, niet meer betalen. Aangezien een deel van deze huishoudens geen gebruik kan maken van het stelsel van sociale zekerheid en de huidige steunpakketten is er voor deze huishoudens de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten in het leven geroepen. Dit voorstel behandelt de beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) in Katwijk.

Gevraagde beslissing:

1.

In te stemmen met bijgevoegde beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Katwijk

Intern advies

Servicepunt, Fin, Comm, JZ

Extern advies

Besluit:

Deze versie is met portefeuillehouder afgestemd op:

16 maart 2021

maandag 8 maart 2021

Kenmerk Programma Onderwerp

: 1883872 : Sociaal domein : Beleidsregels Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) Katwijk

Aanleiding en doel Door de coronacrisis en de daarbij horende maatregelen hebben huishoudens te maken met een onvoorzienbare, onvermijdelijke en plotselinge terugval in hun inkomen. Deze huishoudens kunnen daardoor in de problemen raken met de betaling van de noodzakelijke kosten, waaronder de woonlasten. Deze problemen kunnen niet worden opgelost door het stelsel van sociale zekerheid en de eerder genomen maatregelen uit de steunpakketten. Voor deze huishoudens is de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) in het leven geroepen. De TONK voorziet huishoudens, die te maken hebben met een inkomensterugval door de coronacrisis en daardoor de noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen uit het inkomen, van een tegemoetkoming. Er zijn voor de tegemoetkoming TONK géén nadere landelijke regels vastgesteld. Gemeenten hebben de beleidsvrijheid om invulling te geven aan de TONK. De beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Katwijk zijn opgesteld op basis van het doel en de invulling van de TONK zoals bestuurlijk afgesproken tussen het ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid (SZW) en de VNG. Hiervoor is gebruik gemaakt van de opgestelde handreiking en modelbeleidsregels vanuit het ministerie SZW, VNG, Divosa, een aantal gemeenten en Stimulansz.

Tevens sluiten de beleidsregels grotendeels aan op de verscheidene moties die zijn aangenomen in de Tweede Kamer. De beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Katwijk beschrijven op welke wijze invulling wordt gegeven aan de TONK in Katwijk.

Motivering voorstel 1.

De TONK maakt het binnen de bijzondere bijstand mogelijk om inwoners die te maken hebben met een inkomensterugval als gevolg van de coronacrisis een (gedeeltelijke) tegemoetkoming te geven voor de daadwerkelijke woonlasten

Huishoudens die te maken hebben met een terugval in het inkomen door de coronacrisis en daarom niet meer de noodzakelijke woonlasten kunnen betalen, kunnen in aanmerking komen voor een (gedeeltelijke) vergoeding van de werkelijk gemaakte woonlasten. De TONK is bedoeld voor huishoudens die in de afgelopen periode geen gebruik konden maken van het stelsel van sociale zekerheid en de eerder genomen maatregelen uit de steunpakketten, zoals de Tozo. Zelfstandigen, flexwerkers en uitkeringsgerechtigden met hoge huurlasten kwamen niet in aanmerking door bijvoorbeeld het inkomen van de partner of de hoogte van het vermogen. Met de TONK wordt een ruimere toegang tot het instrument van de bijzondere bijstand geboden, waardoor ook deze huishoudens in aanmerking kunnen komen voor een (gedeeltelijke) tegemoetkoming van de daadwerkelijke woonlasten. 2.

Er wordt maatwerk toegepast

Huishoudens die de daadwerkelijke noodzakelijke woonkosten niet meer kunnen betalen en te maken hebben met een inkomensterugval van 30% kunnen in aanmerking komen voor een (gedeeltelijke) tegemoetkoming. Onder de noodzakelijke woonkosten worden de daadwerkelijke kosten voor huur - inclusief servicekosten - of kosten van de netto hypotheekrente voor de woning gerekend. Ook vallen de daadwerkelijke kosten van gas, water en elektriciteit tot een maximum van € 125,00 per maand onder de noodzakelijke kosten. Afhankelijk van 16 maart 2021

de persoonlijke situatie bedraagt de maximale tegemoetkoming TONK € 500,00 per maand. Er is gekozen voor maatwerk en niet voor een forfaitair bedrag. Maatwerk wordt ook toegepast door te werken met een draagkrachtpercentage op het nieuwe inkomen. Het Nibud geeft de richtlijn dat huishoudens gemiddeld 40% van het inkomen besteden aan woonlasten. In de beleidsregels wordt uitgegaan van een draagkrachtpercentage van 35% van het nieuwe inkomen. Mochten de woonlasten meer dan 35% van het nieuwe inkomen bedragen, dan wordt er afhankelijk van het vermogen een tegemoetkoming verstrekt. 3.

De regeling is ruimhartig

De TONK is een ruimhartige regeling. Qua draagkrachtberekening uit het vermogen is ervoor gekozen om aan te sluiten op de vermogenstoets van de Wet op de huurtoeslag. Dit betekent dat huishoudens in aanmerking komen als het vermogen onder € 31.340,- voor een alleenstaande/alleenstaande ouders en onder € 62.680,voor gehuwden/samenwonenden ligt. Er wordt uitgegaan van deze vermogenstoets in plaats van de vermogenstoets uit de Participatiewet, omdat zelfstandigen en ondernemers hun opgebouwde vermogen moeten kunnen blijven inzetten voor hun pensioen. Door een beperkte vermogenstoets op te nemen wordt voorkomen dat de TONK wordt verstrekt aan huishoudens die het niet nodig hebben. Het vermogen van inwonende minderjarige kinderen wordt ook niet meegenomen in de draagkrachtberekening. Tot slot kan de TONK met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021 worden verleend.

Kanttekeningen 1.1 Aantal aanvragen is onbekend. Gemeenten hebben veel beleidsvrijheid bij het opstellen van de beleidsregels. Gemeenten moeten de toekenningscriteria vaststellen, maar hebben geen zicht op de omvang van de doelgroep. Het ministerie van SZW bevestigt: ‘Het is op voorhand moeilijk te zeggen hoe groot de doelgroep is. Pas bij de uitvoering van TONK zal blijken hoeveel huishoudens hier een beroep op doen.’ Het aantal en daarmee de hoogte van de toekenningen is daarom lastig te bepalen. De verwachting is dat dit voorstel een passende, op maat en eerlijke regeling biedt aan huishoudens die het daadwerkelijk nodig hebben. 1.2 Het is onduidelijk of het budget toereikend is. Het Rijk heeft opgeroepen tot een ruimhartige benadering van de TONK. Hier willen we als gemeente aan tegemoetkomen. Het is echter de vraag wat een passende tegemoetkoming is voor de verschillende huishoudens, die te maken hebben met een inkomensterugval door de coronacrisis. Daarnaast is het ook niet duidelijk of de aankomende maanden meer versoepelingen zullen plaatsvinden, waardoor minder huishoudens een beroep zullen doen op de TONK. De balans moet dus worden gezocht tussen een tegemoetkomingsbedrag waar mensen echt wat aan hebben, en waarmee zoveel mogelijk huishoudens de aankomende maanden kunnen worden ondersteund. Door de mail van de minister (mail Informatie over TONK en Tozo d.d.

25 februari 2021 van dhr. Koolmees, Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) wordt verwacht dat het Rijk meer middelen beschikbaar zal stellen als dat nodig is.

Middelen Het Rijk heeft in totaal een bedrag van maximaal € 130 miljoen gereserveerd voor het eerste halfjaar van 2021. Voor het eerste kwartaal komt € 65 miljoen beschikbaar. Aan het einde van het eerste kwartaal van 2021 zal op basis van de dan geldende situatie rondom de maatregelen tegen het coronavirus de inzet voor het tweede kwartaal van 2021 worden gewogen (decembercirculaire 2020).

3

In het voorstel Besteding gereserveerde gelden 3e steunpakket corona + ambulantisering GGZ (kenmerk 1870404) is uitgegaan van een voorzichtige schatting van € 150.000,- voor het eerste halfjaar van 2021. Op basis van de verdeelsleutel minimabeleid ontvangt Katwijk van het Rijk voor de eerste twee kwartalen ongeveer € 350.000,- (€ 175.000 per kwartaal). De € 350.000,- wordt via de meicirculaire ontvangen. Het budget is niet geoormerkt en wordt ook aangewend voor uitvoeringskosten. De verwachting is dat de uitvoeringskosten – de extra inzet van capaciteit - ongeveer € 25.000,- bedragen.

Uitvoering Op basis van de beleidsregels worden de werkprocessen opgesteld en het ICT-systeem ingericht (aanvraagformulieren en beschikkingen). Om de TONK uit te voeren wordt er extra capaciteit vanuit het cluster Servicepunt ingezet en een FTE ingehuurd om de aanvragen te beoordelen en af te handelen. De uitvoering kan na vaststelling van de beleidsregels direct van start om uitvoering te geven aan de TONK. Begin april 2021 wordt er onderzocht in hoeverre de maximale vergoeding wordt verstrekt. Op basis van het onderzoek kan de uitvoering worden aangepast. Bij de aanvraag van de TONK wordt er ook aandacht besteed of er nog andere problematiek speelt, zoals armoede en schulden. Mocht de aanvrager - naast de financiële tegemoetkoming - andere ondersteuning nodig hebben, dan wordt de aanvrager doorverwezen naar bijvoorbeeld het wijkteam of naar Grip op de Knip. Ook worden de Geldplannen van Startpunt Geldzaken onder de aandacht gebracht.

Juridisch advies De beleidsregels zijn opgesteld met de Unit Inkoop en Juridische Zaken. De beleidsregels treden met terugwerkende kracht in werking vanaf 1 januari 2021 en vervallen op 1 augustus 2021.

Communicatie De beleidsregels worden, na vaststelling, gepubliceerd via de officiële kanalen. De regeling wordt ook bekend gemaakt via o.a. de gemeentelijke website en een persbericht. Daarnaast wordt de TONK onder de aandacht gebracht van de Katwijkse Ondernemersvereniging en de winkeliersvereniging.

Bijlage(n) 1.

Beleidsregels Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) Katwijk

4