6. Concept jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling KDB, ontvangen 22 april 2021 (1918434)

Jaarstukken 2020

Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek

24 maart 2021

Inhoudsopgave Jaarverslag Bericht van het dagelijkse bestuur 1. Doelstelling van de regeling 2. Algemene ontwikkelingen op bestuurlijk niveau 3. Beleidsvisie van het bestuur 4. Toekomstbeeld 5. Maatschappelijke ontwikkelingen die Gr KDB raken 6. Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid 7. Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening 8. Duurzaamheid

3 3 3 3 5 5 7 8 10

Programmaverantwoording

11 11 11 11 11

1. 2. 3. 4.

Algemeen Sociaal beleid Marketing- en productiebeleid Financieel beleid

Verplichte paragrafen 1. 2. 3. 4. 5.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Verbonden partijen Bedrijfsvoering Financiering

Jaarrekening • • • • • •

Balans per 31 december 2020 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar 2020 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans Toelichting op het programma Wsw Toelichting op het programma SPW

12 12 14 14 15 15 17 17 18 21 25 33 37

Wet normering topinkomens (WNT)

39

Overige gegevens • Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

40

Pagina 2

Bericht van het dagelijks bestuur 1. Doelstelling van de regeling De Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek (hierna Gr KDB) behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van de Wet sociale werkvoorziening, de participatievoorziening beschut werk als voorzien in artikel 10b van de Participatiewet en het plaatsen van werkzoekenden, al dan niet met een arbeidsbeperking, bij werkgevers.

2. Algemene ontwikkelingen op bestuurlijk niveau De Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek voert werkzaamheden uit op het gebied van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw), inmiddels onderdeel van de Participatiewet, voor de zeven deelnemende gemeenten; i.c. Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk, Oegstgeest, Teylingen en Wassenaar. De bestuursorganen van de Gr KDB zijn: het Algemeen Bestuur, het Dagelijks Bestuur en de voorzitter. Het Algemeen Bestuur bestaat uit zeven leden en zeven plaatsvervangende leden inclusief de voorzitter. Deze leden en plaatsvervangende leden zijn door de raden van de gemeenten uit hun midden – de voorzitter inbegrepen – en uit de wethouders aangewezen. Het Dagelijks Bestuur bestaat uit drie leden inclusief de voorzitter. Deze leden zijn door het Algemeen Bestuur aangewezen. Het bestuur in 2020 is als volgt samengesteld: Zittende bestuurders: Lisse Hillegom Katwijk Noordwijk Oegstgeest Teylingen Wassenaar

Mw. J.A.C. Langeveld (lid DB, tevens voorzitter) Dhr. J.A. van Rijn (lid DB) Dhr. A.Z. van Helden (lid DB) Dhr. D.T.C. Salman Dhr. H.J.T. Nieuwenhuis Dhr. A.L. van Kempen Mw. I.M. Zweerts de Jong

3. Beleidsvisie van het bestuur De Gr KDB is een gemeenschappelijke regeling van deelnemende gemeenten en daarmee een openbaar lichaam. De Gr KDB kent een modulaire opbouw waardoor gemeenten zelf beslissen of zij deelnemen aan één of meerdere modules. Alle zeven deelnemende gemeenten nemen deel aan de module Wsw oud. Aan de module Servicepunt Werk (SPW) nemen vijf van de zeven gemeenten deel (Oegstgeest en Wassenaar niet). Voor de module Beschut Werken geldt dit ook.

Pagina 3

Om beter uitvoer te kunnen geven aan de Participatiewet (voorheen de Wet sociale werkvoorziening (Wsw)) is gekozen voor de oprichting van het werkbedrijf MareGroep N.V. in 2002. Aan de oprichting van MareGroep N.V. lag een aantal argumenten ten grondslag, waarvan hieronder de belangrijkste worden genoemd: • Scheiding tussen beleid (gemeenten) en uitvoering (bedrijf); • Bedrijfsmatiger en slagvaardiger kunnen werken; • Uitvoeren van private re-integratietaken, voor personen met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt; • Het verhogen van het kostenbewustzijn en doelmatiger werken. Met andere woorden: van een ambtelijk bureaucratisch bedrijf naar een ondernemingsgericht bedrijf; • Meer mogelijkheden bieden om te fungeren als gelijkwaardige partner t.o.v. klanten en opdrachtgevers door het oprichten van een rechtspersoon. In het werkbedrijf vinden alle activiteiten voortkomend uit het deel werk en ontwikkeling van de Participatiewet plaats. De medewerkers die in het kader van de Wsw werkzaam zijn, vallen vanwege hun beschermde status echter onder de Gr KDB. De Gr KDB is 100% aandeelhouder van MareGroep N.V. In 2005 is MareFlex B.V. opgericht. MareFlex is een volle dochter van MareGroep N.V. en richt zich op private re-integratie- en personeelsdiensten. 4.

Toekomstbeeld Op het moment van schrijven van deze jaarrekening wordt hard gewerkt aan de optimale Pagina 4 integratie van Servicepunt Werk en MareGroep in één werkorganisatie. Daarbij is het volgende toekomstbeeld vastgesteld: “Wij zijn een sociaal-maatschappelijke onderneming in de Kust-, Duin- & Bollenstreek die

4. Toekomstbeeld Op het moment van schrijven van deze jaarrekening wordt hard gewerkt aan de optimale integratie van Servicepunt Werk en MareGroep in één werkorganisatie. Daarbij is het volgende toekomstbeeld vastgesteld: “Wij zijn een sociaal-maatschappelijke onderneming in de Kust-, Duin- & Bollenstreek die iedereen die het nodig heeft aan een passende plek op de arbeidsmarkt helpt. We ontwikkelen en re-integreren om dit doel te bereiken. Samen met werkgevers, gemeenten en andere partners in de regio. Wij doen dit vanuit 1 herkenbaar, zichtbaar loket waar iedereen zich welkom voelt. Onze houding is daarbij professioneel, ondernemend, creatief, bevlogen en initiatiefrijk. Kortom, een organisatie waar iedereen trots op is!”

5. Maatschappelijke ontwikkelingen die Gr KDB raken Het boekjaar 2020 is in meerdere opzichten een bijzonder jaar geweest. Significant is de impact die de uitbraak van het coronavirus heeft gehad op het afgelopen jaar. De uitvoerende werkorganisaties zijn hierdoor voor vele uitdagingen gesteld. Daarnaast is door het algemeen bestuur besloten tot “Maximale integratie van MareGroep en Servicepunt Werk in één werkorganisatie waarbinnen beider huidige taken worden uitgevoerd”. Deze twee grote onderwerpen vragen op zichzelf, maar ook in hun samenloop, een enorme flexibiliteit en inzet van de gehele organisatie. Half maart 2020 heeft Gr KDB als gevolg van de uitbraak van het coronavirus een aantal weken haar deuren grotendeels moeten sluiten. Dit in het belang van de zorg voor de gezondheid en het welzijn van onze, vaak kwetsbare, medewerkers. Deze tijdelijke sluiting had grote gevolgen in zowel sociaal als financieel opzicht. Sociaal gezien omdat het wegvallen van het werk en het dagritme flinke impact heeft op de mentale en psychische gezondheid van een aanzienlijk deel van onze medewerkers. Niet eerder werd zo duidelijk wat de waarde van werk is, in het bijzonder voor onze medewerkers en cliënten uit de diverse doelgroepen waarvoor onze organisatie zich inspant. In MareGroep N.V. is de schade in financiële zin goed zichtbaar.

Het resultaat van MareGroep wordt een jaar later in de vorm van dividend uitgekeerd aan Gr KDB. Om deze

reden is de schade als gevolg van de coronacrisis nog niet zichtbaar in de voorliggende jaarrekening van Gr KDB. De financiële schade zal op deze manier de Gr KDB bereiken in 2021. Pagina 5 MareGroep heeft over 2020 een positief resultaat neer kunnen zetten van ongeveer € 200.000,-. De prognoses voor dit resultaat waren aan het begin van de coronacrisis gitzwart met donkerrode cijfers als gevolg. De tomeloze inzet en flexibiliteit van al onze medewerkers

reden is de schade als gevolg van de coronacrisis nog niet zichtbaar in de voorliggende jaarrekening van Gr KDB. De financiële schade zal op deze manier de Gr KDB bereiken in 2021. MareGroep heeft over 2020 een positief resultaat neer kunnen zetten van ongeveer € 200.000,-. De prognoses voor dit resultaat waren aan het begin van de coronacrisis gitzwart met donkerrode cijfers als gevolg. De tomeloze inzet en flexibiliteit van al onze medewerkers heeft er echter voor gezorgd dat, veel sneller dan verwacht, de werkzaamheden zoveel mogelijk weer opgepakt konden worden. Dit was en is nog steeds een puzzel om dat allemaal coronaproof voor elkaar te krijgen, maar het is gelukt! En daarmee is het doemscenario van donkerrode cijfers afgewend. In het programma Wsw van de begroting 2021 van Gr KDB wordt rekening gehouden met een dividenduitkering van MareGroep van € 1.750.000,-. In werkelijkheid zal een bedrag tussen nul en € 200.000,- worden ontvangen, afhankelijk van het besluit van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders later dit jaar. Daarmee ontstaat in potentie een gat in de begroting van € 1.500.000,- tot € 1.750.000,-. Uiteraard zal Gr KDB alles op alles zetten om dat gat verder te verkleinen, maar dat we gezamenlijk voor een financiële uitdaging staan is duidelijk.

Tegelijkertijd biedt het positieve resultaat over het boekjaar 2020 mogelijkheden om daar nu al een oplossing voor te vinden. We komen hier op terug in paragraaf 7 “Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening”. Zoals gezegd wordt momenteel hard gewerkt aan de opdracht tot maximale integratie van Servicepunt Werk en MareGroep. Dat leidde al tot het toekomstbeeld zoals dat geschetst is in paragraaf 4. Het gaat te ver om op deze plaats uitgebreid verslag van alle ontwikkelingen op dat gebied te doen. Maar vaststaat dat met groot enthousiasme wordt gewerkt om het geschetste toekomstbeeld snel tot waarheid te maken. Ook dat vraagt veel inzet en flexibiliteit van onze medewerkers. Maar de beloning mag er straks ook zijn: met z’n allen verwachten we nog meer mensen een passende plek op de (inclusieve) arbeidsmarkt te kunnen geven. Dat levert sociale winst op, werk is tenslotte belangrijk voor iedereen, maar ook financiële winst. In de diverse plannen spreken we telkens over “minder meerkosten”. Want de landelijke ontwikkelingen zorgen er ook in onze regio voor dat de kosten ontegenzeggelijk gaan stijgen. Er is ons veel aan gelegen om er gezamenlijk voor te zorgen dat we dat effect zoveel mogelijk dempen. De integratie biedt daar zeker mogelijkheden toe. Parallel aan de integratie van Servicepunt Werk en MareGroep lopen de ontwikkelingen in de arbeidsmarktregio Holland Rijnland.

Specifiek gaat het daarbij om de intensievere samenwerking op het gebied van de werkgeversdienstverlening. Een en ander vloeit met name voort uit de op 1 januari 2021 ingaande wijzigingen in de Wet SUWI (Wet structuur uitvoeringsorganisatie werkgeversdienstverlening werk en inkomen). De samenwerking in de netwerkorganisatie moet een goed georganiseerd en regionaal herkenbaar werkgeversservicepunt opleveren. Hieraan wordt momenteel hard gewerkt. Een mooie kans om aanvullend op de lokale en sub-regionale dienstverlening, ook op te kunnen schalen tot op het niveau van de arbeidsmarktregio. Volop kansen om voor werkgevers en werkzoekenden meer te kunnen betekenen. Door het rijk zijn extra gelden ter beschikking gesteld die via de centrumgemeente (Leiden) in de regio landen. De komende maanden wordt het uitvoeringsplan om te komen tot de maximale integratie en de positieve gevolgen daarvan, in zowel sociaal als financieel opzicht, afgerond en zullen de plannen verder concreet gemaakt worden. Het doel is om rond september 2021 in grote lijnen een nieuwe trotse organisatie te onthullen.

6. Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid 6.1 Doelmatigheid

Pagina 6

Op grond van de Gemeentewet is de doelmatigheid een bijzonder punt van aandacht. Omdat de Gr KDB door de relatie met MareGroep N.V. niet opereert in de markt, kent het speelveld

6. Realisatie van doelmatigheid en rechtmatigheid 6.1 Doelmatigheid Op grond van de Gemeentewet is de doelmatigheid een bijzonder punt van aandacht. Omdat de Gr KDB door de relatie met MareGroep N.V. niet opereert in de markt, kent het speelveld van doelmatig handelen een beperkt kader. Echter, de sociale doelstelling van het bedrijf draagt bij tot de specifieke invulling van de op dit gebied genomen maatregelen. Dit jaarverslag bevat een uiteenzetting over de (gerealiseerde) maatregelen in het kader van doelmatigheid. Het doelmatig handelen van Gr KDB dient ter borging van de volgende effecten: • Kostenbewuste houding en gedrag. Gr KDB streeft kostenreductie na door heldere en naleefbare procedures, door taakstellende budgetten en door duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Er is sprake van een compacte organisatiestructuur met één directeur, met een verantwoordelijkheid bij het dagelijks bestuur ten aanzien van het toezicht op naleving van de afspraken rondom beleid en budget. Voor het management is sprake van een personele unie met MareGroep N.V en met de inhuurconstructie zorgt dit voor beperking van de overheadkosten. • Inzicht in doelmatigheid. Voor de productiviteit van de medewerkers gelden normen en kengetallen. Het management en het bestuur worden periodiek geïnformeerd over de realisatie van normen. Dit maakt tijdig bijsturen mogelijk.

• Doelmatige verkrijging van middelen. Gr KDB is gericht op het zo volledig mogelijk benutten van subsidiemogelijkheden. Dit betreft zowel de rijkssubsidie als incidentele subsidies en bijdragen. De medewerkers zijn goed geïnformeerd over subsidievoorwaarden, zodat terugbetaling van subsidies tot een minimum wordt beperkt. • Het verzuimbeleid draagt bij aan het bevorderen van het welzijn van de medewerkers en de arbeidsproductiviteit. • Het beheer van de duurzame productiemiddelen is gericht op het in stand houden van de productiemiddelen en het realiseren van een marktconforme vergoeding voor het beschikbaar stellen daarvan. Treasury management heeft tot doel het rendement op de beschikbare middelen te maximaliseren binnen het vastgestelde risicoprofiel. 6.2 Rechtmatigheid Op grond van het “Besluit accountantscontrole decentrale overheden” (Bado) dient de accountant met ingang van het verslagjaar 2004 een oordeel te geven over de rechtmatigheid van de jaarrekening. Dit oordeel komt naast het al bestaande oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Financiële rechtmatigheid Het begrip rechtmatigheid in het kader van de accountantscontrole richt zich met name op de mate waarin het door het bestuur gevoerde financieel beheer in overeenstemming is met de hiervoor geldende regels (externe en interne wet- en regelgeving).

Vanuit de verantwoording en het accountantsoordeel daarover onderscheiden wij diverse elementen, waaronder de financiële rechtmatigheid en de niet-financiële rechtmatigheid. Overigens staat het hier geïntroduceerde rechtmatigheidbegrip los van het juridische begrip rechtmatigheid. De financiële rechtmatigheid gaat over de rechtmatigheid van het financieel beheer. Het financieel beheer omvat naast beheershandelingen ook de vastleggingen daarvan in de administratie en het naleven van verslaggevingregels. Niet-financiële rechtmatigheid De niet-financiële rechtmatigheid omvat handelingen en besluiten van niet-financiële aard (bijvoorbeeld het voldoen aan regelgeving op privacygebied zolang hieraan geen financiële sancties gekoppeld zijn). De accountant beperkt zich hierbij tot een beoordeling van het interne systeem van risicoafweging en -beheersing. Dit vergt van het bestuur een actieve inzet bij het scheppen van de voorwaarden om risico’s in te schatten. Beleid inzake misbruik & oneigenlijk gebruik Daarnaast is misbruik & oneigenlijk gebruik (M&O) expliciet als criterium van rechtmatigheid Pagina 7 aangemerkt. Om eventueel M&O-gebruik te kunnen constateren, is een minimumnorm noodzakelijk waarin ondubbelzinnig vastligt wat onder M&O-gebruik wordt begrepen. Rechtmatigheid in 2017 en verder

Beleid inzake misbruik & oneigenlijk gebruik Daarnaast is misbruik & oneigenlijk gebruik (M&O) expliciet als criterium van rechtmatigheid aangemerkt. Om eventueel M&O-gebruik te kunnen constateren, is een minimumnorm noodzakelijk waarin ondubbelzinnig vastligt wat onder M&O-gebruik wordt begrepen. Rechtmatigheid in 2017 en verder Op 26 november 2012 heeft het Algemeen Bestuur het normenkader vastgesteld dat geldt voor de interne en externe controle van het rechtmatige financiële handelen. Hierin zijn opgenomen de externe wet- en regelgeving alsmede interne verordeningen waaraan de totstandkoming van balansmutaties en baten en lasten moet voldoen. Per 20 april 2017 is door het Algemeen Bestuur de geactualiseerde controleverordening, die per 1 januari 2016 in werking is getreden, vastgesteld. 7. Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening Wij stellen u voor de jaarrekening 2020 vast te stellen. Zowel het programma Wsw als het programma SPW eindigen het jaar 2020 met een positief resultaat. Voor beide programma’s wordt voorgesteld om uit het positieve resultaat een (bestemmings)reserve te vormen ten behoeve van het resultaat in 2021. Voor het programma Wsw gebeurt dit ter dekking van het te verwachten gat in de begroting als gevolg van de lagere dividenduitkering van MareGroep N.V.

Voor het programma SPW geldt dat, als gevolg van de uitbraak van het coronavirus, minder ingezet heeft kunnen worden op re-integratie dan vooraf gepland. Voor 2021 geldt dat deze plannen zoveel mogelijk alsnog tot uitvoering worden gebracht met bijbehorende kosten. Daarom wordt voorgesteld het positieve resultaat ter beschikking te stellen van deze activiteiten en bijbehorende kosten in 2021. Binnen het programma SPW wordt verder voorgesteld de in 2018 gevormde bestemmingsreserve “Doorontwikkeling dienstverlening re-integratie binnen Gr KDB” volledig vrij te laten vallen en deze reserve te herbestemmen voor de “uitvoering maximale integratie Servicepunt Werk en MareGroep”. Het resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening over 2020 is voor Gr KDB totaal € 1.622.000,positief. Dit resultaat is inclusief een gemeentelijke bijdrage van € 1.800.000,-. De dividenduitkering over 2019 van MareGroep N.V. bedroeg € 1.370.000,- , zodat uiteindelijk het gerealiseerde resultaat € 2.992.000,- bedraagt.

Wij stellen u voor het gerealiseerde resultaat over 2020 als volgt te bestemmen:

Programma Wsw Gerealiseerd resultaat programma Wsw Dotatie bestemmingsreserve Wsw Nog te bestemmen resultaat 2020*

Pagina 8

2.836.000 -1.750.000 -1.086.000

Wij stellen u voor het gerealiseerde resultaat over 2020 als volgt te bestemmen:

Programma Wsw Gerealiseerd resultaat programma Wsw Dotatie bestemmingsreserve Wsw Nog te bestemmen resultaat 2020* Gerealiseerd resultaat na resultaatbestemming

2.836.000 -1.750.000 -1.086.000 0

Programma SPW Gerealiseerd resultaat programma SPW Dotatie bestemmingsreserve SPW Onttrekking bestemmingsreserve "Doorontwikkeling dienstverlening re-integratie binnen Gr KDB" Dotatie bestemmingsreserve “uitvoering maximale integratie Servicepunt Werk en MareGroep” Nog te bestemmen resultaat 2020 Gerealiseerd resultaat na resultaatbestemming

156.000 -156.000 423.000 -423.000 0 0

Gr KDB totaal Gerealiseerd resultaat programma's 2.992.000 Dotatie bestemmingsreserve Wsw -1.750.000 Dotatie bestemmingsreserve SPW -156.000 Onttrekking bestemmingsreserve "Doorontwikkeling dienstverlening re-integratie binnen Gr KDB" 423.000 Dotatie bestemmingsreserve “uitvoering maximale integratie Servicepunt Werk en MareGroep” -423.000 Nog te bestemmen resultaat 2020 -1.086.000 Gerealiseerd resultaat na resultaatbestemming

0

* De verdeling van het nog te bestemmen resultaat 2020 voor het programma Wsw per gemeente is als volgt:

Gemeente Hillegom Katwijk Lisse Noordwijk Oegstgeest Teylingen Wassenaar Totaal

Verdeling na bonus malus

Reeds gefactureerd over 2020

79.659 277.196 74.457 108.275 26.282 108.624 39.507 714.000

174.067 673.014 180.776 295.746 71.788 296.699 107.910 1.800.000

Verschil -94.408 -395.818 -106.319 -187.471 -45.506 -188.075 -68.403 -1.086.000

Toelichting op het resultaat in de Programmarekening In overeenstemming met de van toepassing zijnde verslaggevingsrichtlijnen ‘Besluit, Begroting en Verantwoording’ (BBV) moeten dividenden verantwoord worden in het jaar waarin het recht op het ontvangen dividend ontstaat. Aangezien de bijdrage van MareGroep aan de Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek voor het jaar 2020 besloten wordt in de Algemene vergadering

van Aandeelhouders in het jaar 2021, moet de bijdrage van MareGroep over het jaar 2020 verwerkt worden in het jaar 2021. Hetzelfde geldt voor de verwerking van de bijdrage van MareGroep over het jaar 2019, deze wordt verwerkt in het jaar 2020. Pagina 9 Het resultaat van de MareGroep over 2020 bedraagt € 200.000 (2019: € 2.323.000). Dit resultaat kan, na goedkeuring door de Algemene vergadering van Aandeelhouders van MareGroep, in de loop van 2021 worden uitgekeerd aan Gr KDB. Daarmee kan het resultaat

van Aandeelhouders in het jaar 2021, moet de bijdrage van MareGroep over het jaar 2020 verwerkt worden in het jaar 2021. Hetzelfde geldt voor de verwerking van de bijdrage van MareGroep over het jaar 2019, deze wordt verwerkt in het jaar 2020. Het resultaat van de MareGroep over 2020 bedraagt € 200.000 (2019: € 2.323.000). Dit resultaat kan, na goedkeuring door de Algemene vergadering van Aandeelhouders van MareGroep, in de loop van 2021 worden uitgekeerd aan Gr KDB. Daarmee kan het resultaat over 2020, naast de te vormen bestemmingsreserve, als dekking in de tekorten van Gr KDB over 2021 dienen. Een eventueel resterend tekort zal door gemeentelijke bijdragen worden gedekt (begrote gemeentelijke bijdrage over 2021 is € 2.150.000,-: zie begroting Gr KDB 2021). 8. Duurzaamheid Gr KDB heeft duurzaam ondernemen hoog op de agenda staan en blijft naar creatieve manieren zoeken om dit verder uit te breiden. Het ontwikkelen van medewerkers zorgt ervoor dat zij actief een bijdrage kunnen leveren aan de samenleving en niet noodgedwongen aan de kant staan. Het welzijn van onze medewerkers staat daarbij altijd hoog in het vaandel. Gr KDB biedt een voortzetting van het fietsenplan en stimuleert medewerkers om de fiets te gebruiken als vervoermiddel door middel van goede voorzieningen voor het stallen van fietsen.

Daarnaast kunnen medewerkers gebruik maken van de regeling bedrijfsfitness en krijgen zij daarvoor korting bij een tweetal sportscholen in de regio. Het gebruik van openbaar vervoer wordt gestimuleerd, onder andere door de inzet van coaches die medewerkers in de opstartfase begeleiden bij het reizen. Ook worden aantrekkelijk geprijsde abonnementen aangeboden in samenwerking met het openbaar vervoersbedrijf. Deze maatregelen moeten leiden tot het terugdringen van eigen gemotoriseerd vervoer en het verder afbouwen en efficiënter maken van het collectief vervoer. Gr KDB geeft verder invulling aan duurzaam ondernemen door een in het inkoopprogramma opgenomen paragraaf over duurzaamheid. Investeringen worden daardoor niet alleen beoordeeld op prijs en kwaliteit, maar ook op milieubelasting en sociale gevolgen. In 2020 zijn een groot aantal zonnepanelen op het dak van het pand in Voorhout geplaatst. Dit zorgt gemiddeld over het jaar tot een reductie van het elektriciteitsverbruik van 50%. In de lente- en zomermaanden kan dit zelfs oplopen tot 100%. Actief wordt bekeken hoe het energieverbruik nog verder omlaag gebracht kan worden. Waar mogelijk wordt elektrisch vervoer en gereedschap aangeschaft. Er is aandacht voor gezonde voeding in het bedrijfsrestaurant en er wordt gebruik gemaakt van fair trade merken voor onder andere koffie- en theevoorziening.

Het spreekt voor zich dat gescheiden inzameling van afval plaatsvindt.

Pagina 10

Programmaverantwoording 1. Algemeen Per 1 januari 2004 zijn de activiteiten van Gr KDB overgedragen aan MareGroep N.V. Per diezelfde datum zijn ook de ambtenaren van Gr KDB overgegaan naar MareGroep N.V., uitgezonderd een klein aantal niet meer actieve ambtenaren (wachtgeld, ziek) en de secretaris. In 2002 werd aan de fusie tussen Het Spektrum, ’t Heem en Stichting Werkkring vorm gegeven door oprichting van de Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek. Na langdurig en frequent overleg tussen diverse gremia werd op 31 december 2002 MareGroep N.V. opgericht. Aan de oprichting van MareGroep N.V. lag een aantal argumenten ten grondslag, waarvan hieronder de belangrijkste worden genoemd: • Scheiding tussen beleid (gemeenten) en uitvoering (bedrijf); • Bedrijfsmatiger en slagvaardiger kunnen werken; • Uitvoeren van particuliere re-integratietaken voor personen met grote afstand tot de arbeidsmarkt; • Door privatisering het kostenbewustzijn en doelmatig werken verhogen. Met andere woorden van een ambtelijk bureaucratisch bedrijf naar een ondernemingsgericht bedrijf; • Meer mogelijkheden om te fungeren als gelijkwaardige partner t.o.v. klanten en opdrachtgevers door oprichten van een rechtspersoon.

2. Sociaal beleid Voor de verdere ontwikkeling van het P&O beleid zijn de hoofdlijnen uitgezet. De instrumenten functioneringsgesprekken en individuele ontwikkelingsplannen zijn geïntegreerd. Voorts is een methode ontwikkeld om de doorstroom van medewerkers vanuit de binnenbedrijven naar de buitenbedrijven, Groen en Detacheren, meer planmatig uit te voeren.

3. Marketing- en productiebeleid Zoals al bij het hoofdstuk ‘Algemeen’ aangegeven, zijn de activiteiten van Gr KDB per 1 januari 2004 overgedragen aan MareGroep N.V. Om die reden is er voor Gr KDB geen marketing – en productiebeleid.

4. Financieel beleid Zoals hierboven bij het hoofdstuk voorstel tot vaststelling van de jaarrekening reeds aangegeven bedraagt het gerealiseerde resultaat over 2020 in de Gr KDB € 2.992.000,positief. Dit is inclusief een gemeentelijke bijdrage van € 1.800.000,- en een dividenduitkering van MareGroep N.V. van € 1.370.000 over het boekjaar 2019. De totale gerealiseerde baten zijn € 21.635.000,- (Rijksbijdrage, gemeentelijke bijdrage en bedrijfsopbrengsten), de totale lasten die hier tegenover staan zijn € 20.014.000,(bedrijfslasten en loonkostensubsidie). Het aantal SE in het boekjaar 2020 bedroeg gemiddeld 583, wat 21 SE lager is dan begroting/taakstelling van het jaar. In het boekjaar 2020 zijn geen nieuwe leningen aangegaan.

Pagina 11

Verplichte paragrafen 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 1.1 Inleiding De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing gaat in op de vraag in welke mate de financiële positie van Gr KDB toereikend is om de financiële gevolgen van risico’s die Gr KDB loopt op te kunnen vangen. In deze paragraaf worden achtereenvolgens besproken: • Inventarisatie van de weerstandscapaciteit; • Inventarisatie van de risico’s; • Weerstandsvermogen; • Beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico’s en de realisatie daarvan. 1.2 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bevat de middelen en de mogelijkheden waarover Gr KDB beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Onderdelen van de weerstandscapaciteit zijn: • Het gedeelte van de algemene reserve en de bestemmingsreserves dat als vrij besteedbaar kan worden aangemerkt. • De meerwaarde van activa die tegen een lagere of nulwaarde zijn gewaardeerd en desgewenst direct verkoopbaar zijn (de stille reserves). • De omvang van de post ‘Onvoorzien’ in de begroting. • Mogelijkheden tot het genereren van extra inkomsten. De weerstandscapaciteit is naar de stand van 31 december 2020 als volgt samengesteld: Onderdeel van de Weerstandscapaciteit Algemene en bestemmingsreserves Stille reserves* Onvoorzien in de begroting Mogelijkheden tot het genereren van extra inkomsten Overige Totaal

Financiële omvang € 6.078.000 €0 €0 €0 €0 € 6.078.000

* Het pand in Voorhout is getaxeerd in 2002 en is tegen taxatiewaarde overgedragen aan Gr KDB. De weerstandscapaciteit heeft zich in het afgelopen boekjaar als volgt ontwikkeld: Omschrijving Weerstandscapaciteit Saldo risicoafweging

2020 € 6,1 miljoen € 2,1 miljoen

2019 € 3,6 miljoen € 2,1 miljoen

Weerstandscapaciteit / Saldo risicoafweging

€ 4,0 miljoen

€ 1,5 miljoen

Uit deze tabel blijkt dat de weerstandscapaciteit in het verslagjaar voldoende is. Binnen de organisatie van Gr KDB zal verbetering voornamelijk kunnen plaatsvinden door versteviging van het eigen vermogen.

1.3 Inventarisatie van de risico’s Vanuit de risico-inventarisatie zijn de volgende risico’s naar voren gekomen: Pagina • Daling resultaat MareGroep: door de afbouw van 12 de Wsw-populatie en mogelijke economische omstandigheden kan het resultaat van MareGroep lager worden dan voorheen. Het resultaat van MareGroep wordt aan Gr KDB uitgekeerd en vormt zo

1.3 Inventarisatie van de risico’s Vanuit de risico-inventarisatie zijn de volgende risico’s naar voren gekomen: • Daling resultaat MareGroep: door de afbouw van de Wsw-populatie en mogelijke economische omstandigheden kan het resultaat van MareGroep lager worden dan voorheen. Het resultaat van MareGroep wordt aan Gr KDB uitgekeerd en vormt zo een deel van de dekking in het exploitatietekort Gr KDB. • Personeelskosten Wsw: arbeidsvoorwaardelijke omstandigheden kunnen leiden tot een stijging van de personeelskosten. Een voorbeeld hiervan is de verplichting om een transitievergoeding te betalen bij ontslag. • Personeelskosten SPW: de huidige bezetting is mogelijk niet toereikend of er worden andere kwaliteiten gevraagd dan aanwezig zijn om de taken te vervullen. Extra kosten kunnen ontstaan in de vorm van omscholing, outplacement en het aantrekken van extra vast personeel.

1.4 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. Uit de paragrafen 1.2 en 1.3 is af te leiden dat het weerstandsvermogen van Gr KDB per 31 december 2020 positief is. 1.5 Beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico’s en de realisatie daarvan Beleid ten aanzien van de weerstandscapaciteit Op 29 november 2010 heeft het Algemeen Bestuur de nota ‘Weerstandsvermogen en risicomanagement’ vastgesteld. Gr KDB heeft eind 2020 een weerstandscapaciteit van € 6,1 miljoen (2019: € 3,6 miljoen). Deze reserve wordt geacht voldoende te zijn om tegenvallers uit lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken. Jaarlijks zal de omvang van de risico’s worden afgezet tegen de weerstandscapaciteit. Indien nodig worden maatregelen getroffen om de omvang van de weerstandscapaciteit in overeenstemming te brengen met de risico’s.

Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

2020 Begroting 2020 -7% n.v.t. Pagina 13 -7%

n.v.t

2019 3% 3%

Financiële kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

2020 Begroting 2020 -7% n.v.t.

2019 3%

-7% 58% n.v.t 13% n.v.t

3% 50% n.v.t 2% n.v.t

n.v.t n.v.t n.v.t 0% n.v.t

De financiële positie is ten opzichte van het verslagjaar 2019 sterk verbeterd. Risicomanagement en risicoafweging Gr KDB beschikt over een goede administratieve organisatie. Dit draagt bij aan de beheersing van de bedrijfsprocessen en de risico’s. Tevens inventariseert Gr KDB jaarlijks de risico’s die niet zijn verwerkt in de jaarrekening. Deze risico-inventarisatie is het product van samenwerking tussen het management (financieel, personeel en overig) en het bestuur.

2. Onderhoud kapitaalgoederen In de loop van 2007 heeft het bestuur een beleidskader geformuleerd voor het onderhoud van de kapitaalgoederen, ingaande 1 januari 2008. Hierin is beschreven dat kapitaalgoederen in goede staat gehouden worden ter voorkoming van achterstallig onderhoud. Per 31 december 2016 wordt niet meer voldaan aan de voorwaarden die gelden volgens het BBV voor de opname van de voorziening groot onderhoud. Als gevolg daarvan is het saldo van de voorziening groot onderhoud per 31 december 2016 vrijgevallen ten gunste van het resultaat. Voorgesteld wordt om de vrijval van de voorziening aan te wenden voor het vormen van een bestemmingsreserve groot onderhoud gebouw. De onderhoudskosten verband houdende met het groot onderhoud aan de kapitaalgoederen worden met ingang van het begrotingsjaar 2017 ten laste van het resultaat gebracht op het moment dat deze zich voordoen. Eenzelfde bedrag zal dan worden onttrokken aan de bestemmingsreserve groot onderhoud. In 2020 heeft er geen groot onderhoud plaatsgevonden. Gr KDB heeft het volgende gebouw in eigendom en beheer: •

Nijverheidsweg 22 te Voorhout

De Gr KDB en haar deelnemingen zijn gehuisvest aan de Nijverheidsweg 22. Het onderhoud van het pand is voor rekening van de Gr KDB. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.

3. Verbonden partijen Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin Gr KDB een bestuurlijk en financieel belang heeft. Dit geldt uitsluitend voor het belang dat Gr KDB heeft in MareGroep N.V. (100%) en indirect via MareGroep N.V. heeft in MareFlex B.V. (100%). De samenwerking tussen Gr KDB en MareGroep N.V. is geregeld in een aanwijzingsbesluit, in een samenwerkingsovereenkomst en een jaarovereenkomst. MareGroep N.V. voert voor Gr KDB de Wsw uit. Het beleidskader rondom deelnemingen is niet geformaliseerd, echter het voornaamste uitgangspunt is dat Gr KDB niet over gaat tot de oprichting van of de deelneming in een privaatrechtelijke rechtspersoon, tenzij op deze wijze een publiek belang wordt behartigd dat niet op een andere wijze tot stand wordt gebracht. Hierna is een overzicht opgenomen van verbonden partijen op geconsolideerd niveau (dat wil zeggen MareGroep N.V. en haar 100% deelneming MareFlex B.V.):

MareGroep N.V. Pagina 14

Vestigingsplaats Openbaar belang

Voorhout Uitvoering deel Wsw van de Participatiewet

MareGroep N.V. Vestigingsplaats Openbaar belang

Voorhout Uitvoering deel Wsw van de Participatiewet

Veranderingen

In 2018 zijn er geen veranderingen in het belang geweest

Vertegenwoordiging Gr KDB

Algemene Vergadering van Aandeelhouders: mevrouw J.A.C. Langeveld, wethouder gemeente Lisse en voorzitter van het Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur

Financiële gegevens Eigen vermogen Vreemd vermogen Omvang financieel resultaat

1-1-2020 € 4.234.000 € 1.069.000 2019 € 2.323.000

31-12-2020 € 3.158.000 € 1.745.000 2020 € 294.000

4. Bedrijfsvoering In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan de beleidsmatige, toekomstgerichte aspecten van bedrijfsvoering. Daarbij wordt zoveel mogelijk verwezen naar andere onderdelen van dit jaarverslag, waar het betreffende onderwerp is toegelicht. 4.1 Investeringsbeleid Investeringen binnen de Gr KDB hebben hoofdzakelijk betrekking op de verbeteringen/ aanpassingen aan het pand in Voorhout. Overige investeringen vinden plaats binnen MareGroep. 4.2 Administratieve organisatie In 2009 is de opzet van de administratieve organisatie herschreven. Tevens is een intern controleplan opgesteld dat dient als kader voor de toetsing op de juiste naleving van de procedures. In 2020 is dit verder ingevoerd in de organisatie. 4.3 Informatisering en Automatisering De informatisering en automatisering van Gr KDB worden verzorgd door MareGroep N.V. 4.4 P&O beleid Voor de verdere ontwikkeling van het P&O-beleid zijn de hoofdlijnen uitgezet. De instrumenten ‘functioneringsgesprekken’ en ‘individuele ontwikkelingsplannen’ zijn geïntegreerd. Voorts is een methode ontwikkeld om de doorstroom van medewerkers vanuit de binnenbedrijven naar de buitenbedrijven, Groen en Detacheren, meer planmatig uit te voeren.

5. Financiering Treasurybeleid

Pagina 15

Het treasurybeleid is vastgelegd in het treasurystatuut dat in 2013 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur. De activiteiten op het gebied van treasury dienen zo transparant en beheersbaar mogelijk te

5. Financiering Treasurybeleid Het treasurybeleid is vastgelegd in het treasurystatuut dat in 2013 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur. De activiteiten op het gebied van treasury dienen zo transparant en beheersbaar mogelijk te worden ingericht. De Gr KDB streeft een laag risico na. Zo wordt alleen belegd in papier met A-Rating en hoofdsomgarantie van organisaties die de instemming hebben van het Algemeen Bestuur. Er wordt geen gebruikt gemaakt van derivaten of van vreemde valuta. Beheersing renterisico’s Het renterisico bestaat uit de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. De kasgeldlimiet is door het ministerie van Financiën vastgesteld op 8,2% van de begrotingsomvang per 1 januari van het boekjaar. De omvang van de netto vlottende schuld heeft in 2020 de kasgeldlimiet niet overschreden. De renterisiconorm is door het ministerie vastgesteld op 20%. Er geldt een drempelbedrag van € 2,5 miljoen. De herfinancieringbehoefte van Gr KDB is lager dan de renterisiconorm. Uitgevoerde treasuryactiviteiten In 2020 zijn geen nieuwe leningen afgesloten. Liquiditeitsprognose De meerjarenliquiditeitsprognose is gebaseerd op de gezamenlijke liquiditeitsbehoefte van Gr KDB en MareGroep N.V. Er is geen meerjarenliquiditeitsprognose voor Gr KDB afzonderlijk.

Pagina 16

Balans per 31 december 2020 Voor resultaatbestemming (alle bedragen X € 1.000 ) ACTIVA

31-12-2020

31-12-2019

4.339

4.223

45

45

Vaste Activa Materiële vaste activa, economisch nut Financiële vaste activa, kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Totaal

4.384

4.268

Vlottende Activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal

6.091 0 28

Totaal activa

PASSIVA

2.832 0 28 6.118

2.860

10.502

7.128

31-12-2019

31-12-2018

2.107 979 2.992

2.107 1.082 397

Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserve Gerealiseerde resultaat Totaal

6.078

3.585

422

633

Vaste schulden Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Onderhandse leningen binnenlandse banken en overige financiële instellingen Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overlopende passiva Totaal

2.330 1.673

Totaal Passiva

Pagina 17

2.331 579 4.003

2.910

10.502

7.127

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar 2020 (alle bedragen X € 1.000 )

Realisatie Begroting Realisatie 2020 2020 2019 Verhuur pand aan MareGroep NV

435

435

430

Bedrijfsopbrengsten

435

435

430

Uitvoeringskosten Lonen, salarissen en sociale lasten WSW Salarissen ambtelijk personeel Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa Managementvergoeding MareGroep NV Overige bedrijfskosten Incidentele baten en lasten Rentekosten en -baten

-1.072 -16.213 -934

-850 -16.450 -1.165

-858 -17.302 -1.319

-187 -690 -210 0 -25

-210 -690 -275 0 -40

-165 -683 -272 -9 -36

Som der bedrijfslasten

-19.331

-19.680

-20.644

Bedrijfsresultaat

-18.896

-19.245

-20.214

Rijksvergoeding loonkostensubsidie Gemeentelijke bijdrage Totaal

19.400 -683 1.800 20.518

16.785 -705 1.800 17.880

18.196 -698 1.500 18.998

Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening

1.622

-1.365

-1.216

Dividenduitkering MareGroep NV

1.370

1.365

1.612

2.992

0

396

Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves

0 0 0

0 0 0

0 0 0

Gerealiseerde resultaat

2.992

0

396

Gereliseerd totaal saldo van baten en lasten

Pagina 18

Programma Wsw (alle bedragen X € 1.000 )

Realisatie Begroting Realisatie 2020 2020 2019 Verhuur pand aan MareGroep NV

435

435

430

Bedrijfsopbrengsten

435

435

430

Lonen, salarissen en sociale lasten WSW Salarissen ambtelijk personeel Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa Managementvergoeding MareGroep NV Overige bedrijfskosten Incidentele baten en lasten Rentekosten en -baten

-16.213 -42

-16.450 -40

-17.302 -41

-187 -690 -65 0 -25

-210 -690 -60 0 -40

-165 -683 -40 -9 -36

Som der bedrijfslasten

-17.221

-17.490

-18.276

Bedrijfsresultaat

-16.786

-17.055

-17.846

Rijksvergoeding loonkostensubsidie Gemeentelijke bijdrage Totaal

17.135 -683 1.800 18.253

14.595 -705 1.800 15.690

16.161 -698 1.500 16.963

Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening

1.466

-1.365

-883

Dividenduitkering MareGroep NV

1.370

1.365

1.612

2.836

0

729

Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves

0 0 0

0 0 0

0 0 0

Gerealiseerde resultaat

2.836

0

729

Gereliseerd totaal saldo van baten en lasten

Pagina 19

Programma SPW (alle bedragen X € 1.000 )

Realisatie Begroting Realisatie 2020 2020 2019 Uitvoeringskosten Salarissen ambtelijk personeel Overige bedrijfskosten

-1.072 -892 -145

-850 -1.125 -215

-858 -1.278 -232

Som der bedrijfslasten

-2.109

-2.190

-2.367

Bedrijfsresultaat

-2.109

-2.190

-2.367

Rijksvergoeding Gemeentelijke bijdrage Totaal

2.265 0 2.265

2.190 0 2.190

2.035 0 2.035

156

0

-332

Onttrekkingen aan reserves Toevoegingen aan reserves

0 0 0

0 0 0

0 0 0

Gerealiseerde resultaat

156

0

-332

Gereliseerd totaal saldo van baten en lasten

Pagina 20

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding Onderstaande grondslagen, waarop de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling is gebaseerd, zijn bedoeld als leidraad voor een juiste interpretatie van de financiële overzichten. De jaarrekening voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. Voorzover het BBV niet anders voorschrijft, zijn de baten en lasten toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voorzover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Balans Vaste activa Materiële vaste activa, met economisch nut De waardering van de materiële vaste activa is gebaseerd op de verkrijgings- of vervaardigingsprijs, verminderd met de afschrijvingen. Bij de waardering van de materiële vaste activa wordt rekening gehouden met een vermindering van hun waarde indien deze naar verwachting duurzaam is. In het begrotingsjaar heeft een dergelijke vermindering niet plaatsgevonden. Op grond wordt niet afgeschreven. Voor het overige vindt afschrijving plaats op basis van de historische aanschafprijs volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur, rekeninghoudend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikname van het actief. De maximale afschrijvingstermijnen volgens de lineaire methode bedragen in jaren: • • • •

Inrichting terreinen Bedrijfsgebouwen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa

2.5% 2.5% 10% 20%

Financiële vaste activa Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. Tot dusver is een dergelijke afwaardering gelukkig niet noodzakelijk gebleken. De actuele waarde ligt ruim boven de verkrijgingsprijs.

Vlottende activa

Pagina Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan21 één jaar De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van

Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Eigen vermogen Algemene reserve De algemene reserve dient als algehele buffer om toekomstige tegenvallers te kunnen opvangen. Bestemmingsreserves Onder bestemmingsreserves wordt verstaan een reserve waaraan door het bestuur een bepaalde bestemming is gegeven. Het gehele bedrag van de bestemmingsreserves ultimo het jaar dient onderbouwd te zijn met bestuursbesluiten van het algemeen bestuur, dan wel opgenomen te zijn in het voorliggende voorstel tot resultaatbestemming. Gerealiseerde resultaat Het gerealiseerde resultaat is het resterende resultaat na reeds bestemde mutaties in de reserves. Vaste schulden De vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met de reeds gedane aflossingen. Vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening bestaat Pagina 22 uit één programma. Overige bedrijfsopbrengsten

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening bestaat uit één programma. Overige bedrijfsopbrengsten De overige bedrijfsopbrengsten omvatten de resultaten uit de verhuur van onroerend goed. Lonen en salarissen Wsw en ambtelijk Hierop worden de loon- en salariskosten van de Wsw-medewerkers en respectievelijk de salariskosten van het ambtelijk personeel verantwoord. Onder loon- en salariskosten wordt verstaan het bruto bedrag van de aan het boekjaar toe te rekenen lonen c.q. salarissen, vermeerderd met de uitbetaalde vakantiegeldrechten. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken. Voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar.

Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld door reorganisaties) wordt wel een verplichting opgenomen. Sociale lasten De sociale lasten betreffen de ter zake van de werknemersverzekeringen verschuldigde werkgeverslasten, alsmede het werkgeversaandeel in de pensioenvoorziening. Dit betreft tevens de aan het boekjaar toe te rekenen ziekengelden. Afschrijvingen Dit betreft de afschrijvingskosten van de vaste activa. De afschrijvingstermijn bedraagt maximaal de economische levensduur. Rentekosten en -baten De rentekosten bestaan uit de rentelasten van de langlopende leningen. De rentebaten betreffen de inkomsten van gelden in rekening-courant. Overige bedrijfskosten Hierin zijn onder meer begrepen de kosten voor bedrijfsgeneeskundige zorg, opleidingen van Wsw-werknemers, vervoerskosten en onderhoudskosten. De overige bedrijfskosten worden berekend op basis van historische kosten. Rijksvergoeding Dit betreft de (via de in Gr KDB deelnemende gemeenten) ontvangen rijksbijdrage voor SWgeïndiceerden en het re-integratiebudget. Gemeentelijke bijdrage De gemeentelijke bijdrage omvat de in de gemeenschappelijke regeling of anderszins overeengekomen bijdrage in het exploitatietekort. Dividenduitkering MareGroep N.V. Dividendopbrengsten van de deelneming MareGroep N.V. worden als baten verantwoord op Pagina 23 het moment dat het dividend betaalbaar wordt gesteld.

Vennootschapsbelasting

Dividenduitkering MareGroep N.V. Dividendopbrengsten van de deelneming MareGroep N.V. worden als baten verantwoord op het moment dat het dividend betaalbaar wordt gesteld. Vennootschapsbelasting Tot 1 januari 2016 was Gr KDB als overheidsonderneming niet onderworpen aan vennootschapsbelasting. Dit is veranderd, omdat vanaf 1 januari 2016 de wet ‘modernisering vennootschapsbelasting overheidsondernemingen’ van toepassing is op overheidsondernemingen. In opdracht van het management van Gr KDB heeft de externe specialist beoordeeld of er een beroep kan worden gedaan op vrijstellingen voor de activiteiten die door Gr KDB worden verricht. Hieruit volgt dat Gr KDB bij ongewijzigde voortzetting van de activiteiten geen fiscale onderneming drijft. De externe specialist heeft de uitkomsten van het hiervoor genoemde onderzoek in opdracht van het management van Gr KDB voorgelegd aan de Belastingdienst. De Belastingdienst heeft bevestigd dat er geen sprake is van een fiscale onderneming indien in achtereen- en opeenvolgende jaren de fiscale opbrengsten ten hoogste gelijk zijn aan de fiscale kosten. Omdat hiervan sprake is, is Gr KDB niet onderworpen aan vennootschapsbelasting. Meerjarige contractuele verplichtingen

Seniorenregeling In overeenstemming met artikel 6.11 tot en met 6.13 van de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor de Sociale Werkvoorziening voor de periode 1 januari 2019 tot en met 31 december 2019 is bij de Gemeenschappelijke regeling werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek (Gr KDB) sprake van een seniorenregeling. De seniorenregeling houdt in dat werknemers van 58 jaar en ouder, die een ononderbroken diensttijd hebben van ten minste 5 jaren voorafgaand aan de ingangsdatum van de vermindering werktijd, op verzoek de formele arbeidsduur kunnen verkorten, onder gedeeltelijke doorbetaling van het geldende loon. De onderstaande tabel geeft een samenvatting van de seniorenregelingen.

Gr KDB ontvangt jaarlijks rijksbijdrage voor de gerealiseerde SE’s; hierdoor is deze verplichting niet van invloed op het resultaat van Gr KDB.

Pagina 24

Toelichting op de Balans (alle bedragen X € 1.000 )

ACTIVA Vaste Activa Materiële vaste activa Een overzicht van de materiële vaste activa is onderstaand opgenomen. Het betreft uitsluitend activa met een economisch nut.

Gronden & terreinen

Bedrijfsgebouwen

Boekwaarde per 1 januari 2020 Investeringen

2.468 0 2.468

1.290 3 1.294

Machines, apparaten & installaties 463 300 763

Desinvesteringen Afschrijving op desinvesteringen Desinvesteringen

0 0 0

0 0 0

Afschrijvingen

-8

Boekwaarde per 31 december 2020

Overige materiële vaste activa

Totaal 1 0 1

4.223 303 4.526

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-118

-61

0

-187

2.461

1.176

702

1

4.339

Cumulatieve afschrijvingen en overige Waardeverminderingen per 31-12-2020

324

2.984

1.321

57

4.686

Afschrijvingspercentages

2,5%

2,5%

10%

20%

De investeringen in het boekjaar blijven binnen de in het boekjaar gevoteerde kredieten.

Pagina 25

Toelichting op de Balans (alle bedragen X € 1.000 ) ACTIVA Vaste Activa Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen: 2020

2019

MareGroep NV

45

45

Totaal

45

45

Per 31 december 2002 is de MareGroep NV opgericht met een eigen vermogen van € 45.000,Vlottende Activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd van korter dan één jaar 2020

2019

Vorderingen op openbare lichamen Debiteuren openbare lichamen Voorziening dubieuze debiteuren

144 0 144

186 0 186

5.563

2.116

Rekening courant met MareGroep N.V.

0

33

Omzetbelasting

0

52

384

366

6.091

2.753

Uitzettingen in ’s Rijks schatkist

Overige vorderingen Totaal Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar

Onder de overige vorderingen is een vordering van € 206.000 met betrekking tot nog te ontvangen dividenbelasting opgenomen. Daarnaast is onder de overige vorderingen een vordering van € 168.000 met betrekking tot het lage-inkomensvoordeel opgenomen. Uitzettingen in 's Rijks schatkist Decentrale overheden zijn verplicht hun overtollige middelen in 's Rijks schatkist aan te houden. Het drempelbedrag waarboven de middelen in 's Rijks schatkist aangehouden moeten worden bedraagt 0,75% van het begrotinstotaal, maar is nooit lager dan € 250.000. Op de volgende pagina is de toelichting inzake het schatkistbankieren opgenomen:

Pagina 26

Toelichting op de Balans (alle bedragen X € 1.000 )

Liquide middelen 2020

2019

Banken

0

0

Totaal

0

0

Ten aanzien van de liquide middelen gelden geen opnamebeperkingen. Evenmin worden er ten aanzien van de liquide middelen valutarisico's gelopen. Overlopende activa 2020 Fietsregeling OV-regeling Afrekening ziektenkosten Vooruitbetaalde kosten Totaal

Pagina 27

2019 7 12 8 0 28

8 14 5 6 33

Toelichting op de Balans ( alle bedragen X € 1.000 ) PASSIVA Eigen vermogen Algemene Reserve Algemene reserve per 1 januari Resultaatbestemming 2019/2018 Terugbetaling gemeentelijke bijdrage 2019/2018 Algemene reserve per 31 december

2020 2.107 500 -500 2.107

2019 2.107 600 -600 2.107

De teveel betaalde gemeentelijke bijdrage over 2019 is terugbetaald aan de gemeenten Bestemmingsreserves 2020 Bestemmingsreserve 'Kerstensgelden' per 1 januari Resultaatbestemming 2019/2018 Onttrekkingen Bestemmingsreserve 'Kerstensgelden' per 31 december

279 0 0

2019 279 0 0

279

279

Uit de bestemmingsreserve 'Kerstensgelden' dienen de bestedingen in het kader van de herstructurering van de Gr KDB en haar dochterondernemingen (als gevolg van de invoering van de Participatiewet) te worden gedekt. De onttrekkingen hebben betrekking op de uitgevoerde herstructureringswerkzaamheden.

Bestemmingsreserve 'Toekomstvisie' per 1 januari Resultaatbestemming 2019/2018 Onttrekkingen Bestemmingsreserve 'Toekomstvisie' per 31 december

2020 200 0 0

2019 200 0 0

200

200

Uit de bestemmingsreserve 'Toekomstvisie' dienen de bestedingen in het kader van de uitvoering van het Masterplan “Change”, MareGroep 2.0 te worden gedekt. Het Masterplan voorziet in een nieuwe Missie en Visie, financiële en sociale bedrijfsdoelstellingen en strategie voor de periode 2017-2021. Het Masterplan is “de kapstok” voor de veranderingen die MareGroep in deze 4 jaar zal doorlopen om het gestelde doel, de omvorming tot een breed georiënteerd sociaal werkbedrijf, te bereiken. 2020 Bestemmingsreserve groot onderhoud per 1 januari Resultaatbestemming 2019/2018 Dotaties Bestemmingsreserve groot onderhoud per 31 december

2019 77 0 0

77 0 0

77

77

Uit de bestemmingsreserve groot onderhoud worden de bestedingen in het kader van groot onderhoud gedekt.

Pagina 28

Toelichting op de Balans ( alle bedragen X € 1.000 ) 2020 Bestemmingsreserve 'SPW' per 1 januari Resultaatbestemming 2019/2018 Onttrekkingen Bestemmingsreserve 'SPW' per 31 december

103 -103 0 0

2019 216 -113 0 103

Uit de bestemmingsreserve 'SPW' worden de tekorten van het 'Programma SPW' gefinancierd. Eventuele positieve gerealiseerde resultaten worden gedoteerd aan de bestemmingsreserve 'SPW'. 2020 Bestemmingsreserve 'Doorontwikkeling dienstverlening re-integratie binnen Gr KDB' per 1 januari Resultaatbestemming 2019/2018 Onttrekkingen Bestemmingsreserve 'Doorontwikkeling dienstverlening re-integratie binnen Gr KDB' per 31 december

2019

423 0 0

0 423 0

423

423

Aanwending van deze reserve kan plaatshebben door middel van een begrotingswijziging of door middel van een herbestemming via de jaarrekening. Gerealiseerde resultaat

2.992

397

Totaal eigen vermogen

6.078

3.163

Pagina 29

Toelichting op de Balans (alle bedragen X € 1.000 ) Vaste Schulden Langlopende schulden met een rentetypische looptijd van meer dan één jaar Het verloop van de onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen is als volgt: Afloopdatum Rentepercentage BNG BNG

2-5-2022 2-5-2022

5,37% 4,60%

Saldo per 01-01-2020 300 333 633

Nieuwe Aflossing- Saldo per Rentelast leningen en 31-12-2020 verslagjaar 0 100 200 18 0 111 222 17 0 211 422 35

Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd van korter dan één jaar Banksaldi 2020 BNG bank

212 212

2019 1.126 1.126

Overige schulden 2020 Crediteuren Belastingen en premies sociale verzekeringen Omzetbelasting Nog te betalen pensioen Netto lonen en salarissen Rekening courant met MareGroep N.V. Rekening courant met MareFlex B.V. Overige schulden

214 441 107 9 0 1.344 0 3 2.118

2019 221 497 -32 7 0 507 0 4 1.205

Overlopende passiva 2020 Teveel/Vooruitontvangen Rijksbijdrage Rente langlopende leningen Nog te betalen loonkostensubsidie Individueel Keuze Budget (IKB) Overige nog te betalen kosten

1.222 14 345 14 78 1.673

Pagina 30

2019 -0 21 345 9 204 579

Toelichting op de Balans ( alle bedragen X € 1.000 ) Niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen Opgebouwd recht V.T. (WSW-werknemers) Verlofdagenverplichting (WSW-werknemers en ambtelijk personeel)

629 568

Opgebouwd VT Betreft 7 maanden vakantiegeld inclusief toeslag sociale lasten. Verlofdagenverplichting Betreft openstaande verlofdagen per eind 2020. Gr KDB is onderdeel van een fiscale eenheid voor de omzetbelasting met de MareGroep NV en MareFlex BV. Meerjarige contractuele verplichtingen

Seniorenregeling In overeenstemming met artikel 6.11 tot en met 6.13 van de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor de Sociale Werkvoorziening voor de periode 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020 is bij de gemeenschappelijke regeling Kust- Duin- en Bollenstreek (Gr KDB) sprake van een seniorenregeling. De seniorenregeling houdt in dat werknemers van 58 jaar en ouder, die een ononderbroken diensttijd hebben van ten minste 5 jaren voorafgaand aan de ingangsdatum van de vermindering werktijd, op verzoek de formele arbeidsduur kunnen verkorten, onder gedeeltelijke doorbetaling van het geldende loon. De onderstaande tabel geeft een samenvatting van de seniorenregelingen.

De Gr KDB ontvangt jaarlijks rijksbijdrage voor de gerealiseerde SE’s, hierdoor is deze verplichting niet van invloed op het resultaat van de Gr KDB.

Pagina 31

Toelichting op de Balans Kredietfaciliteit BNG Bank Gemeenschappelijke regeling Kust-, Duin- en Bollenstreek en MareGroep N.V. beschikken gezamenlijk over een kredietfaciliteit bij BNG Bank van € 1.500.000. Beide zijn hoofdelijk aansprakelijk voor terugbetalingsverplichtingen uit hoofde van deze kredietfaciliteit. Gebeurtenissen na balansdatum

Gr KDB ondervindt, net zoals vele bedrijven in Nederland, forse gevolgen van het Coronavirus. Er vanuit gaande dat de geraamde ontvangsten aan subsidie en gemeentelijke bijdrage niet veranderen, zal het effect vooral bestaan uit een daling van de dividendontvangsten van MareGroep NV over het boekjaar 2020. Deze dividendontvangst zal voor Gr KDB pas in het boekjaar 2021 worden ontvangen en administratief worden verwerkt. Gr KDB heeft de situatie onderkend en werkt aan passende maatregelen om deze situatie het hoofd te kunnen bieden. Daarnaast wordt op het moment van schrijven door de Rijksoverheid hard gewerkt aan een op maat gemaakte compensatieregeling die recht doet aan de situatie van participatiebedrijven zoals Gr KDB. Alle maatregelen tezamen geven voldoende reden om te vertrouwen op de duurzame voortzetting van de activiteiten. De jaarrekening is dan ook opgesteld op basis van deze continuïteitsveronderstelling.

Pagina 32

Toelichting op het programma Wsw (alle bedragen X € 1.000 ) Begrotingsrechtmatigheid Op programmaniveau hebben zich in het boekjaar geen (van belang zijnde) begrotingsoverschrijdingen voorgedaan. Binnen de programma's komen over- en onderschreidingen voor. Deze zijn gedurende het jaar via de tussentijdse informatie aan het Dagelijks Bestuur gemeld en geaccordeerd. Overige bedrijfsopbrengsten Begroting 2020 435 435

Realisatie 2019 430 430

Realisatie 2020 -12.570 -12.570

Begroting 2020 -12.582 -12.582

Realisatie 2019 -13.255 -13.255

Ziekengelden Totale sociale lasten WSW

-2.177 -1.099 -3.277 10 -3.267

-2.326 -1.098 -3.424 5 -3.418

-2.450 -1.157 -3.607 6 -3.602

Arbo dienst Opleidingen Vervoerskosten Eigen bijdrage vervoer Overige personeelskosten Totaal overige personeelskosten WSW

-84 -0 -247 12 -56 -376

-98 -17 -301 15 -49 -450

-97 -17 -298 15 -48 -445

Totaal generaal

-16.213

-16.450

-17.302

Verhuur pand aan MareGroep NV Verhuur pand aan MareGroep NV

Realisatie 2020 435 435

Lonen, salarissen en sociale lasten WSW-personeel

Loonkosten WSW-werknemers Totale loonkosten WSW Sociale lasten Pensioenpremies

Het Lage-inkomensvoordeel over 2020 (€ 168.000) is opgenomen onder de loonkosten WSW-werknemers.

Pagina 33

Toelichting op het programma Wsw (alle bedragen X € 1.000 ) Salarissen ambtelijk personeel

Loonkosten ambtelijk personeel Overige loonkosten Totale loonkosten ambtelijk personeel

Realisatie 2020 -39 -1 -40

Begroting 2020 -40 0 -40

Realisatie 2019 -38 -1 -39

Sociale lasten Pensioenpremies Totale sociale lasten ambtelijk personeel

-2 0 -2

0 0 0

-2 0 -2

Totaal generaal

-42

-40

-41

Realisatie 2020 583 1

Begroting 2020 604 1

Realisatie 2019 621 1

-27 -42

-26 -40

-27 -41

Aantal WSW-ers SE (gemiddeld) Aantal FTE ambtelijk personeel (gemiddeld) Totale loonkosten WSW per SE Totale loonkosten ambtelijk personeel per FTE

Per 1 januari 2004 is het ambtelijk personeel overgegaan van de GR KDB naar de MareGroep NV. Slechts de niet actieve ambtenaren zijn nog in dienst van de GR KDB. Afschrijvingen