6. Beantwoording politieke vragen ex artikel 41 RvO ex art. 41 van het RvO van het lid Tensen van 12 januari 2022 inzake voorrang voor eigen inwoners bij nieuwbouwprojecten (2783999)

Postbus 589 – 2220 AN Katwijk

Contactpersoon:

Gemeenteraad Katwijk T.a.v. de heer Tensen

Marielle van der Plas Afdeling:

Beleid Fysieke Leefomgeving Te bereiken op:

071- 406 5000 marielle.vanderplas@katwijk.nl Ons kenmerk:

Z2783999D2784005 Bijlage(n): Verzenddatum: 12 januari 2022

Uw kenmerk: Onderwerp: Politieke vragen over voorrang voor eigen inwoners bij nieuwbouwprojecten Katwijk, 11 januari 2022 Geachte heer Tensen, Op 6 december 2021 heeft u politieke vragen gesteld op grond van artikel 41 van het Reglement van orde. Hieronder vindt u de beantwoording van deze vragen. Omwille van de leesbaarheid hebben wij in de brief ook de inleidende toelichting bij uw vragen opgenomen. Ons bereikte deze week het nieuws dat er landelijk wordt gesproken over een plan waarin bij nieuwbouwprojecten voorrang gegeven mag worden aan bewoners uit eigen stad of dorp. Tot op heden is dit voor bijna alle gemeenten nog niet toegestaan. Veel starters van Katwijkse, Rijnsburgse of Valkenburgse komaf zouden zich heel graag (weer) in onze gemeente willen vestigen. Velen vissen echter ‘achter het net’ door de enorme concurrentie en het competitieve karakter van de huidige (regionale) woningmarkt. Veel andere gemeenten in den lande reageren positief op het plan. De gemeente Zaanstad, Ede, Vijfheerenlanden, Utrechtse Heuvelrug, Bergen in Noord-Holland en Oldebroek hebben zelfs al aangegeven de voorrangsregel te willen toepassen. Het CDA is zich bewust van de complexiteit, op meerdere gebieden, van een dergelijke maatregel.

Voor het sociaal en economisch aantrekkelijk houden van de gemeente vinden wij het echter van groot belang dat juist jongeren en starters kans hebben zich hier te vestigen. Tegen die achtergrond hebben wij de volgende vragen: 1. Welke (andere) mogelijkheden heeft de gemeente nu om te bespoedigen dat bewoners uit eigen dorp zich hier kunnen vestigen? Als die er zijn, op welke manier worden ze nu toegepast? Het geven van voorrang aan specifieke doelgroepen bij nieuwbouw koopwoningen is op grond van de Huisvestingswet op dit moment nog niet toegestaan. Wel hebben gemeenten al de mogelijkheid om gemeente Katwijk: Koningin Julianalaan 3, 2224 EW Katwijk, Postbus 589, 2220 AN Katwijk, website: www.katwijk.nl, (T) 071 - 406 5000, (F) 071 - 406 5065, IBAN: NL13BNGH0285120271, BIC: BNGHNL2G, KvK: 27.37.09.56 Op alle opdrachten zijn, tenzij anders overeengekomen, de algemene inkoopvoorwaarden leveringen en diensten gemeente Katwijk 2017 van toepassing. Deze zijn te raadplegen op www.katwijk.nl en www.overheid.nl

*2784005*

2/5

Ons kenmerk: Z2783999D2784005

via een doelgroepenverordening te regelen dat woningen op grond van de Wet ruimtelijke ordening in specifieke categorieën (sociale huur, middeldure huur, sociale koop) worden gebouwd en aan inkomensgroepen gekoppeld worden, maar lokale voorrang bij de toewijzing van nieuwbouw koopwoningen wordt hiermee niet geregeld. Voor wat betreft de toewijzing van sociale huurwoningen biedt de Huisvestingswet al wel mogelijkheden. Op grond van de regionale huisvestingsverordening maakt de gemeente Katwijk gebruik van de wettelijke mogelijkheid om sociale huurwoningen met voorrang toe te wijzen aan lokale woningzoekenden. Een ander voorbeeld van lokaal maatwerk is het geven van voorrang aan huurders die een huurwoning uit de gemeente achterlaten om zo extra doorstroming binnen de sociale voorraad te creëren. Wij hebben hiertoe prestatieafspraken gemaakt en besluiten genomen. 2. Is het college op de hoogte van de hierboven beschreven landelijke ontwikkelingen? Het college volgt de ontwikkelingen op de woningmarkt en is op de hoogte van het voorstel tot wijziging van de Huisvestingswet. 3.

Is het college het met ons eens dat alle mogelijkheden moeten worden aangegrepen om het jongeren en starters te vergemakkelijken zich toch in deze gemeente te kunnen vestigen? Alle mogelijke sturingsinstrumenten die bijdragen aan het vergroten van de beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen voor onze woningzoekenden moeten worden ingezet. Dit sluit aan bij de ambities uit de Woonagenda 2020-2024 om ten minste in de lokale behoefte van de gemeente Katwijk te voorzien in een gedifferentieerd programma zodat mensen, als zij dat willen, in alle levensfasen in hun wijk kunnen wonen. De mogelijkheid om koopwoningen deels met lokale voorrang te kunnen toewijzen helpt daarbij. De doelgroep jongeren en starters is hierin een erg belangrijke. We moeten ons wel realiseren dat in deze schaarse woningmarkt een regeling voor een bepaalde doelgroep ook ten koste kan gaan van een andere doelgroep. Daarom is het belangrijk om vooraf goed te onderzoeken welke regeling voor welke groep kan worden ingezet om hiermee een zo optimaal mogelijk effect te bereiken. Aanvullend willen wij opmerken dat, als alle gemeenten in de regio ervoor gaan kiezen 30% van deze beleidsruimte in te vullen, dit ook negatieve effecten heeft voor Katwijkse woningzoekenden.

Zo ja, ziet het college, met ons, bovenstaande ontwikkelingen als kansrijk? De momenteel voor consultatie voorliggende wijziging van de Huisvestingswet 2014 biedt verschillende mogelijkheden. De gemeenteraad kan in een op te stellen lokale huisvestingsverordening sociale koopwoningen vergunningplichtig maken en daarbij sturen op voorrang aan lokale woningzoekenden. Daarbij kan gedacht worden aan jongeren, starters maar ook aan specifieke beroepsgroepen die van vitaal belang zijn voor de samenleving. Dit zijn doelgroepen die het op dit moment lastig hebben op de woningmarkt en die in het onderzoek moeten worden meegenomen. Zo nee, waarom niet? Zoals hierboven toegelicht zien wij deze ontwikkeling zeker als kansrijk. De voorrang voor eigen inwoners zou – volgens het plan – gelden voor sociale nieuwbouwwoningen tot 355.000 euro, tevens de nieuwe grens voor de Nationale Hypotheek Garantie. Maximaal 30 procent van de woningen mag dan via deze voorrangsregeling worden toegewezen.

3/5

Ons kenmerk: Z2783999D2784005

4. Hoe staat het college tegenover deze invulling van de voorrangsregel? Zoals bij de beantwoording van vraag 3 is aangegeven staat het college positief tegenover het toepassen van een voorrangsregel voor woningzoekenden met een lokale binding. In het voorliggend voorstel is ervoor gekozen om maximaal 30% van de woningen tot € 355.000 via de voorrangsregeling toe te mogen wijzen. Daarbij is het aan de gemeente om hieraan nadere invulling te geven. In dat kader zal onderzocht moeten worden voor welke specifieke doelgroepen de regeling ingezet zou moeten worden. Volgens het plan mag een gemeente behalve aan eigen inwoners ook voorrang geven aan mensen die er nog niet wonen, maar die wel een economische binding met de plaats hebben. Mensen met een minder dikke portemonnee zouden hiervan kunnen profiteren. 5. Ziet het college kans deze regeling toe te passen? Er wordt ook een voorstel tot een wetswijziging gedaan om bepaalde beroepsgroepen met een vitaal belang voor de (lokale en regionale) samenleving voorrang te kunnen geven bij het toewijzen van een woning. Ter voorkoming van willekeur en een onevenredige benadeling van andere beroepsgroepen is er een verplichting om in de huisvestingsverordening te onderbouwen dat de schaarste aan woonruimte in de gemeente ertoe leidt dat noodzakelijke beroepsgroepen zich niet kunnen vestigen in de gemeente.

Zoals ook bij de beantwoording van vraag 4 aangegeven is het aan de gemeente om verdere invulling te geven aan de wettelijke regeling, zolang niet meer dan 30% van de woningen met voorrang wordt toegewezen. Wij zien dan ook zeker kansen om deze regeling toe te passen maar zoals bij de eerdere beantwoording aangegeven moeten we de ook de bezwaren goed doorspreken voordat we een nieuwe regeling gaan toepassen. Zo nee, wat zijn de bezwaren? Met de mogelijke wetswijziging kan tot 30% van de woningen tot € 355.000 worden toegewezen en dat vraagt om een goede afweging waarbij de verschillende belangen en effecten moeten worden afgewogen. Het toewijzen aan een bepaalde doelgroep kan ook ten koste kan gaan van een andere doelgroep. Om willekeur en een onevenredige benadeling van andere beroepsgroepen te voorkomen moet wel onderbouwd worden dat er in de gemeente Katwijk sprake is van schaarste aan woonruimte voor bepaalde beroepsgroepen. Binnen deze constructie zou de gemeente voor een deel eigenaar van de grond en de stenen zijn waardoor de starter in zijn totaliteit minder hoeft te betalen/lenen voor een koopwoning.

6) Zie de gemeente kans om, in samenwerking met corporaties en verenigingen, een dergelijke constructie in Katwijk toe te passen? Als u met deze vraag doelt op een andere maatregel, namelijk het inzetten van specifieke koopconstructies kunnen wij u hierover het volgende melden. De gemeente hecht veel waarde aan de bereikbaarheid van koopwoningen voor de lage en middeninkomens en ziet graag dat een deel van de betaalbare koopwoningvoorraad ook langdurig voor deze doelgroep bereikbaar blijft. Zoals bekend wordt momenteel een onderzoek uitgevoerd naar koop- en erfpachtconstructies en de mogelijkheden hiervan voor de gemeente Katwijk. In dit onderzoek is het uitgangspunt om koopwoningen betaalbaar te houden voor de betreffende doelgroep en via de privaatrechtelijke weg een langere instandhoudingstermijn te borgen. In januari 2022 wordt uw raad over de uitkomsten van dit onderzoek geïnformeerd.

4/5

Ons kenmerk: Z2783999D2784005

Zo nee, waarom niet? Zie bovenstaande beantwoording. 7. Het voorstel ligt nu landelijk voor ter consultatie. Ook is duidelijk dat het aan de gemeente zelf is om de regels in te vullen. Is het college bereid voorbereidende maatregelen te treffen zodat implementatie straks snel kan gaan? Verschillende acties waar het college momenteel aan werkt, zullen ervoor zorgen dat bij inwerkingtreding van de regeling deze snel in de gemeente ingevoerd kan worden. Met de vorig jaar vastgestelde Verordening doelgroepen woningbouw Katwijk beschikt de gemeente al over de juiste grondslag om sociale en betaalbare koopwoningen in de bestemmingsplannen vast te leggen. Voor de uitwerking van het Beleidskader gebruik woonruimte zal in 2022 een lokale Huisvestingsverordening worden opgesteld en ter besluitvorming aan de raad worden aangeboden. Wanneer de voornoemde regeling in werking zal treden, zal deze ook een uitwerking moeten krijgen in de lokale Huisvestingsverordening. Het helpt daarbij dat er dan al een nieuwe Huisvestingsverordening is. Nieuwe regelingen kunnen dan door middel van een wijzigingsverordening aan de Huisvestingsverordening worden toegevoegd Zo nee, waarom niet? Zie bovenstaande beantwoording.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Katwijk, de secretaris, de burgemeester,

mr. drs. R.T. Jie Sam Foek

Kopie aan Griffie

ir. C.L. Visser

5/5

Ons kenmerk: Z2783999D2784005