5. Raadsvoorstel Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2021 (1866702)

Aan de gemeenteraad

Kenmerk Programma Onderwerp

: 1866702 : Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing : Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2021

Katwijk, 23 maart 2021.

Aanleiding en doel In artikel 8 van de Financiële verordening gemeente Katwijk 2019 is vastgelegd dat het college van B&W eenmaal per jaar een Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) ter vaststelling aan de gemeenteraad aanbiedt. Het MPG kent primair een financiële insteek en wordt vanwege de nauwe relatie met de jaarrekening in de Planning & Control cyclus vooruitlopend daaraan vastgesteld. Het MPG, met de onderliggende geactualiseerde grondexploitatie berekeningen en risicoanalyses, geeft: • een onderbouwing voor de diverse in de jaarrekening op te nemen waarderingen zoals de balanspost onderhanden werk, vooruit ontvangen exploitatiebijdragen en nog te declareren exploitatiebijdragen. • Verantwoording en inzicht in de mutaties in de aan de grondexploitaties gerelateerde reserves en voorzieningen. • Inzicht in de verschillen tussen de gerealiseerde inkomsten en uitgaven in de grondexploitaties ten opzichte van de begrote inkomsten en uitgaven over het afgelopen jaar. • Inzicht in de gerealiseerde en nog te realiseren woningbouwproductie in de grondexploitaties. • Prognoses voor de verwachte winsten en verliezen van de grondexploitaties. • Op basis van risicoanalyses een onderbouwing voor het minimaal benodigde weerstandvermogen om de aan de betreffende projecten gerelateerde risico’s af te dekken.

Hieruit volgt de minimaal benodigde omvang van de Reserve Grondexploitaties. Het MPG met onderliggende documenten is voor de accountant een belangrijk document voor zijn beoordeling over de waardering van de post onderhanden werk in de jaarrekening. De grondexploitatieberekeningen, de toelichtingen daarop en de risicoanalyses bevatten informatie die van invloed kan zijn op de onderhandelingspositie van de gemeente. Het gaat dan om grondwaarden, zowel aankoop als verkoop, en begrotingen van civieltechnische werkzaamheden. Daarom zijn deze vertrouwelijk bijgevoegd. Motivering voorstel 1.

De herziene grondexploitaties vast te stellen voor de projecten B.010 De Horn, B.018 ’t Duyfrak en Meer, B.114 Klei-Oost Zuid, B.146 Rijnsoever-Noord fase 3, B.210 Oeverpolder en B.250 Hof Korte Vaart.

Alle grondexploitatieberekeningen zijn voor het MPG 2021 geactualiseerd. Hierin zijn de werkelijk in 2020 geboekte kosten en opbrengsten verwerkt en zijn de ramingen voor de in de komende jaren nog te realiseren kosten en opbrengsten geactualiseerd. Het vaststellen van de herziene grondexploitaties heeft meerdere doelen.  Primair dient de geactualiseerde grondexploitatieberekening als onderbouwing voor de balanspost onderhanden werk in de jaarrekening. Deze waardering dient te zijn gebaseerd op een adequate en recente berekening. Dit geeft dat de grondexploitatieberekeningen minimaal eenmaal per jaar dienen te worden herzien.  Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat als verliezen worden voorzien hier direct maatregelen voor moeten worden genomen. Om te beoordelen of er verliezen worden verwacht dienen de grondexploitaties regelmatig te worden doorgerekend naar de actuele stand van zaken.  Het MPG geeft een totaalbeeld van de grondexploitaties en de gevolgen van de resultaten op de gerelateerde reserves en voorzieningen. Wil het MPG een betrouwbaar beeld geven dan dienen de onderliggende grondexploitaties actueel te zijn. 2



Tot slot is in het kader van projectsturing en risicobeheersing gewenst om een actueel beeld te hebben in de financiële voortgang in projecten en daarmee samenhangend de te verwachten winsten of verliezen.

2.

De tussentijdse winstnemingen uit de projecten B.010 De Horn, B.146 Rijnsoever Noord fase 3 en B.210 Oeverpolder vast te stellen en onder aftrek van de gebruikelijke stortingen in verschillende reserves toe te voegen aan de reserve grondexploitaties.

Op grond van een door de commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) in 2018 gepubliceerde richtlijn dienen bij projecten met een winstverwachting tussentijdse winstnemingen te worden verwerkt. De te nemen winst wordt jaarlijks bepaald op grond van het Percentage Of Completion, POC. Deze POC methode is over alle gemeentelijke grondexploitaties toegepast. Voor de projecten De Horn, Oeverpolder en Rijnsoever – Noord fase 3 leidt de POC berekening tot een in 2020 te verantwoorden tussentijdse winstneming. Bij de andere grondexploitaties is over 2020 geen sprake van een tussentijdse winstneming. De winstnemingen worden in 2020 als last in de betreffende grondexploitatieberekeningen verwerkt. In de gemeentelijke Nota Kostenverhaal is vastgelegd dat ten laste van de winsten uit grondexploitaties stortingen worden gedaan in verschillende gemeentelijke reserves (= winstbestemming). Voor de genoemde projecten is dat over 2020 alleen het geval voor de winstneming uit het project Oeverpolder die wordt toegevoegd aan de reserve BSI. Het resterende saldo van de winstnemingen wordt overeenkomstig de gemeentelijke Nota Grondbeleid toegevoegd aan de reserve grondexploitaties. De bedragen zijn onder het kopje middelen gespecificeerd. 3.

Het MPG 2021 vast te stellen.

Het MPG geeft een samenvattend overzicht van de in het afgelopen jaar gerealiseerde opbrengsten en de gemaakte kosten in de grondexploitaties. Daarnaast geeft het inzicht in de kosten en opbrengsten die de komende jaren nog worden verwacht. Op basis hiervan zijn de verwachte eindresultaten van de betreffende projecten berekend. Daarnaast geeft het MPG inzicht in het verloop van de aan de grondexploitaties gerelateerde reserves en voorzieningen. 4.

De geraamde kosten en opbrengsten van de grondexploitatieberekeningen voor de jaarschijf 2021 vast te stellen als begroting voor deze projecten voor het lopende jaar.

De grondexploitatieberekeningen kennen een fasering in jaarschijven. Al enige jaren wordt met de vaststelling van het MPG tevens besloten de prognose voor de eerstvolgende jaarschijf te hanteren als basis voor de begroting voor dat jaar (zie beslispunt 6). Zo zijn de cijfers uit het MPG 2020 gebruikt voor de begroting 2021. Met het MPG 2021 wordt een actueler beeld van de prognoses over 2021 (= lopende jaarschijf) gegeven. Door dit actuelere beeld als begrotingswijziging voor de betreffende projecten vast te stellen wordt bewerkstelligd dat de begroting van 2021 en het MPG 2021 op elkaar aansluiten. 5.

de begrotingswijziging BW vast te stellen.

Uit beslispunt 4 volgt een begrotingswijziging voor de begroting 2021. Vanwege het gesloten systeem van de grondexploitaties heeft dit beslispunt geen budgettaire consequenties voor de begroting. 6.

De geraamde kosten en opbrengsten van de grondexploitatieberekeningen voor de jaarschijf 2022 hanteren voor de begroting 2022. 3

Dit is overeenkomstig artikel 8 van de financiële verordening Katwijk 2019. De ramingen uit de voor het MPG 2021 geactualiseerde grondexploitatieberekeningen geven op dit moment het meest actuele beeld voor de jaarschijf 2022. Deze ramingen kunnen daarom als zodanig in de begroting 2022 worden opgenomen. Bij de vaststelling van het MPG 2022 worden de prognoses voor de jaarschijf 2022 dan vervolgens weer als begrotingswijziging op de begroting 2022 vastgesteld, zie ook het beslispunt 4. Kanttekeningen Zoals onder aanleiding en doel is aangegeven, is het MPG primair een financieel document. Met het MPG wordt dan ook geen verantwoording afgelegd over de over de ruimtelijke en programmatische doelstellingen van de projecten met een grondexploitatie. Er worden alleen grondexploitatie berekeningen vastgesteld van de gemeentelijke grondexploitaties. Dit is een verplichting op grond van het BBV. In het MPG wordt ook inzicht gegeven in de financiële stand van zaken van de projecten met de status particulier initiatief. Uitgangspunt bij deze projecten is 100% toerekening van gemeentelijke kosten aan de initiatiefnemer. Afhankelijk van het onderhandelingsresultaat worden de kosten op verschillende tijdstippen gedeclareerd. Dit wordt per jaar verantwoord.

Middelen In principe zijn grondexploitaties voor de begroting en de jaarrekening een gesloten systeem, zonder directe invloed op het resultaat van de begroting of jaarrekening. Winsten en verliezen worden verrekend met de reserve grondexploitaties. De financiële gevolgen van de beslispunt 2 (tussentijdse winstnemingen) wordt verwerkt in de jaarrekening 2020. De tussentijdse winstneming bedraagt € 3.043.885. Overeenkomstig het in de nota grondbeleid vastgelegde beleid wordt ten laste van deze winstneming eerst de nodige stortingen gedaan in de reserve bovenwijkse voorzieningen (€ 81.465) en de reserve BSI (€ 438.641). Het restant ad. € 2.523.779 wordt, eveneens op grond van hetgeen hierover in de nota grondbeleid is vastgelegd, toegevoegd aan de reserve grondexploitaties.

Met de toevoeging over 2020 is de reserve grondexploitaties toegenomen tot € 6,1 miljoen. Op grond van de geïnventariseerde risico’s is maximaal € 1,3 miljoen aan weerstandcapaciteit nodig voor de lopende grondexploitaties nodig. Er dient echter ook rekening te worden gehouden met weerstandcapaciteit voor toekomstige grondexploitaties. Bij de jaarrekening 2020 zal een voorstel worden gedaan over afroming van deze reserve. Voor beslispunt 4 dient een wijziging op de begroting 2021 te worden vastgesteld. Vanwege het gesloten systeem van de grondexploitaties verloopt deze begrotingswijziging budgetneutraal voor de gemeentelijke begroting. In hoofdstuk 6 van het MPG 2021 wordt nader ingegaan op de over 2020 behaalde resultaten en de prognoses tot over de resterende looptijd.

Uitvoering 4

N.v.t. Juridisch advies N.v.t. Communicatie N.v.t. Bijlage(n) Openbaar: Vertrouwelijk:

- MPG 2021 - Begrotingswijziging BW 8 van begroting 2021. - grondexploitaties voor de projecten B.010 De Horn, B.018 ’t Duyfrak en Meer, B.114 Klei-Oost Zuid, B.146 Rijnsoever-Noord fase 3, B.210 Oeverpolder, B.250 Hof Korte Vaart. - risicoanalyse grondexploitaties

5

Raadsbesluit Kenmerk Programma Onderwerp

: 1866702 : Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing : Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2021

De raad van de gemeente Katwijk; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Katwijk van 23 maart 2021.; gelet op artikel 192 van de Gemeentewet, de gemeentelijke nota grondbeleid, de gemeentelijke nota kostenverhaal en de financiële verordening 212 Katwijk 2017;

BESLUIT: 1.

2. 3.

4. 5. 6. 7.

de herziene grondexploitatieberekeningen voor de projecten B.010 De Horn, B.018 ‘t Duyfrak en Meer, B.114 Klei-Oost Zuid, B.146 Rijnsoever Noord fase 3, B.210 Oeverpolder, en B.250 Hof Korte Vaart vast te stellen. De tussentijdse winstnemingen van totaal € 3.043.885 uit de projecten B.010 De Horn, B.146 Rijnsoever Noord fase 3 en B.210 Oeverpolder vast te stellen. Van deze tussentijdse winstnemingen € 81.465 toe te voegen aan de reserve bovenwijkse voorzieningen, € 438.641 toe te voegen aan de reserve BSI en het restant van € 2.523.779 toe te voegen aan de reserve grondexploitaties. Het MPG 2021 vast te stellen. De geraamde kosten en opbrengsten uit de grondexploitatieberekeningen voor de jaarschijf 2021 vast te stellen als begroting voor deze projecten voor het lopende jaar. De begrotingswijziging BW 8 van de begroting 2021 vast te stellen. De geraamde kosten en opbrengsten uit de grondexploitatieberekeningen voor de jaarschijf 2022 hanteren voor de begroting 2022.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Katwijk in zijn openbare vergadering van De griffier

De voorzitter

6