5. Brief van het college van 22 april 2021 inzake afdoening toezegging over verkeersmaatregelen Brouwerstraat uit commissie van 8 april (1919499)

Postbus 589 – 2220 AN Katwijk

Contactpersoon:

Gemeenteraad Katwijk Postbus 589 2220 AN Katwijk 2220AN589

De heer C. Moison Afdeling:

Beleid Fysieke Leefomgeving Te bereiken op:

071 – 406 5383 c.moison@katwijk.nl Ons kenmerk:

Bijlage(n):

1919499

geen

Verzenddatum: 22-04-2021

Uw kenmerk: Onderwerp: Toezegging college betreffende verkeersmaatregelen Brouwerstraat

Katwijk, 22 april 2021 Geachte heer/mevrouw, Inleiding Op 8 april 2021 heeft de raad tijdens de commissievergadering technische vragen gesteld aan het college over het raadsvoorstel maatregelen Brouwerstraat. Gevraagd is een nadere toelichting te geven over welke maatregelen er wel en niet mogelijk zijn bij een gebiedsontsluitingsweg en een erftoegangsweg en daarbij specifiek in te gaan op het plaatsen van een doserende verkeerslichtinstallatie aan het begin en aan het einde van de Brouwerstraat. Ook is de vraag gesteld wat dan de noodzaak is om voor het tussenliggende gedeelte een voorrangregeling toe te passen. Advies De afdeling Mobiliteit heeft met de rapportage “Afwegingskader en mogelijke maatregelen Brouwerstraat 3-11-2020” nauwkeurig gekeken naar de beste oplossingen Er is een combinatiepakket aan het college voorgelegd van drie maatregelen die het beste bijdragen aan het hoofddoel, namelijk een verkeersveiliger en leefbare Brouwerstraat voor bewoners en de verkeersdeelnemers. De drie maatregelen samen komen het meest tegemoet aan de klachten en wensen van bewoners, college en raad. De oversteekbaarheid en het in- en oprijden van de Brouwerstraat verbeteren en veiliger te laten plaatsvinden, de grote aantallen doorgaand (vracht) verkeer worden geweerd en er komt meer aandacht voor de verkeerssnelheid.

Huidige inrichting van de weg De Brouwerstaat is gecategoriseerd als een erftoegangsweg binnen de bebouwde kom (30 km). Erftoegangswegen liggen in een gebied met de functie ‘verblijven’ en hebben een dorps karakter. Dat betekent dat hier allerlei soorten verkeer met elkaar mengen: voetgangers, fietsers, auto’s, en vrachtauto’s. Vanwege het grote verschil in massa tussen de verkeersdeelnemers en het feit dat voetgangers en fietsers grotendeels onbeschermd zijn, moet de snelheid van het gemotoriseerde verkeer daarom op erftoegangswegen laag zijn. Erftoegangswegen bieden namelijk toegang tot woningen, bedrijven, scholen, winkels, enzovoort. De huidige inrichting van de Brouwerstraat zou moeten voldoen aan de inrichtingseisen van een erftoegangsweg binnen de bebouwde kom. Maar de huidige praktijk laat zien dat de weg nu niet goed als erftoegangsweg functioneert, wat problemen geeft voor de leerbaarheid en veiligheid. gemeente Katwijk: Koningin Julianalaan 3, 2224 EW Katwijk, Postbus 589, 2220 AN Katwijk, website: www.katwijk.nl, (T) 071 - 406 5000, (F) 071 - 406 5065, IBAN: NL13BNGH0285120271, BIC: BNGHNL2G, KvK: 27.37.09.56 Op alle opdrachten zijn, tenzij anders overeengekomen, de algemene inkoopvoorwaarden leveringen en diensten gemeente Katwijk 2017 van toepassing. Deze zijn te raadplegen op www.katwijk.nl en www.overheid.nl

*1919499*

2/5

Ons kenmerk 1919499

In de rapportage “Afwegingskader en mogelijke maatregelen Brouwerstraat 3-11-2020” is in hoofdstuk 2 beknopt beschreven waarom in 2013 gekozen is voor de nu geldende inrichting waarbij ook is aangegeven dat de inrichting van de weg niet volledig voldoet aan de “Essentiële Herkenbaarheidskenmerken (EHK)van een erftoegangsweg. Hierin staat: “In de Brouwerstraat is geen gebruik gemaakt is van de zogenaamde SVT-drempels bij plateaus omdat OV-bedrijven aangaven dat dit de doorstroming voor de buslijn te veel zal belemmeren en dan niet op tijdschema kunnen rijden. Een andere reden is dat de meeste huizen aan de Brouwerstraat geen paalfundering hebben waar mogelijk door trillingen schade aan panden zou kunnen ontstaan. De gemeente heeft daarom besloten van de bestaande inrichtingseisen af te wijken.” De rijbaan van de weg is wel smaller gemaakt om het een dorps karakter te geven en zo automobilisten te beïnvloeden hun snelheid aan te passen. Uit metingen blijkt ook dat de snelheid van het verkeer (V85) gemiddeld 30 km is in de Brouwerstraat, ondanks dat er geen snelheidsremmende maatregelen zijn getroffen. De weg voldoet echter niet aan de gestelde inrichtingseisen zoals dat in de gedachten van het principe “Duurzaam Veilig”, bedoeld is. Dit is een van de redenen waarom politie en het Openbaar Ministerie nu geen actieve handhaving op deze weg uitvoeren.

Erftoegangsweg De weg is nu een erftoegangsweg, de functie van die weg zou hoofdzakelijk verblijven en ontsluiten moeten zijn. Daarom mogen er conform Duurzaam Veilig (landelijke richtlijnen) bepaalde maatregelen niet genomen worden: geen fietsvoorzieningen , zoals paden, stroken of suggestiestroken; geen voorrangsregeling, de weg moet gelijkwaardig zijn, rechts voorrang; geen (geregelde) oversteekplaatsen, de voetganger kan overal op eigen gelegenheid oversteken; geen verkeersregelinstallaties (wettelijke dient dan de voorrang geregeld te zijn en dat hier volgens de richtlijnen niet). Welke maatregelen kunnen er dan wel volgens Duurzaam Veilig in een erftoegangsweg: plateaus met verhogingen drempels met verhogingen wegversmallingen, sluizen. Idealiter wil je op een erftoegangsweg ook een open verharding, zoals gebakken klinkers, maar dit is op de Brouwerstraat niet mogelijk vanwege trillingen en geluidsoverlast. Om de bekende redenen in 2013 is afgezien van de drempels en plateau’s. Met als gevolg dat de snelheid van het verkeer wel omlaag is gegaan, maar het doel voor minder (vracht)verkeer over deze weg niet gehaald is. De hoge intensiteiten en het doorgaande karakter van de weg botsten met de gewenste functie van erftoegangsweg. De functie van de weg komt niet overeen met de praktijk.

Tegelijkertijd mogen maatregelen zoals die door raad en bewoners worden gevraagd vanuit de richtlijnen Duurzaam Veilig niet toegepast worden. De vraag om verkeerslichten toe te passen kan van vanwege die erftoegangsfunctie niet worden toegepast. Keuze voor pakket van drie maatregelen In het recente onderzoek naar mogelijk maatregelen is gekeken met welke maatregelen we nu wel de meest genoemde knelpunten konden oplossen. Belangrijk daarbij is dat de opmerkingen van bewoners en raadsleden als uitgangspunt genomen zijn, namelijk “het verbeteren van de oversteekbaarheid, het in- en oprijden van de Brouwerstraat veiliger laten plaatsvinden en de grote aantallen doorgaand (vracht)verkeer weren”. De oplossing daarvoor is de combinatie van de drie maatregelen die voorgesteld zijn door het college: 1. maak van de erftoegangsweg een gebiedsontsluitingsweg 30 km (GOW 30), zodat er verkeersinstallaties geplaatst kunnen worden. 2. stel een vrachtwagenverbod in voor doorgaand verkeer. 3. plaats verkeersinstallatie(s) op nog nader te bepalen locaties in overleg met bewoners. Verkeerskundig uitgangspunt is dat de maatregelen inpasbaar moeten zijn in het wegbeeld en de functie van de weg. Dit vertaalt zich naar de basiseisen, basiskenmerken en het wegontwerp. De eisen voor een Duurzaam Veilig wegennet vormen de grondslag voor selectie van de maatregelen. Deze functionele

3/5

Ons kenmerk 1919499

basiseisen en –kenmerken voor een wegontwerp zijn van toepassing geweest bij het bepalen en afwegen van de gekozen maatregelen. Zie in bijlage 1 een toelichting op basiseisen wegontwerp. Gevolgen voor advies Brouwerstraat: VRI Met een verkeersregelinstallatie (VRI) zijn de hoeveelheid verkeersstromen in de Brouwerstraat te regelen en kun je hiaten (kordons) creëren, waardoor er pauzes ontstaan tussen de verkeersstromen en het oversteken en invoegen wordt verbeterd. Die maatregelen kunnen we niet toepassen op een erftoegangsweg, maar wel op een gebiedsontsluitingsweg. Vandaar het verkeerskundig advies voor een GOW 30. Waarbij het snelheidsregime van 30 km/uur in stand blijft, onder andere om de overlast naar omwonenden beperkt te houden en de leefbaarheid en verkeersveiligheid optimaal te houden. Gevolgen voor advies Brouwerstraat: introductie GOW 30 Tijdens de uitwerking van de adviezen is in rapportage het principe van de GOW 30 ter sprake gekomen. De Brouwerstraat is in het huidige autonetwerk op dit moment nog een noodzakelijke doorgaande verbindingsweg. Er zijn weinig alternatieve routes te kiezen om naar de A44 te komen, alleen de N206 vormt voor een deel van het verkeer een alternatief. De verkeersfunctie is hier dus een noodzakelijk kwaad, maar past niet in de verblijfsfunctie van de Brouwerstraat.

Binnen de verkeerskunde voegen ze dit soort wegen dan onder de categorie “grijze wegen” waarvan de functie niet eenduidig is, waar de verkeersintensiteit hoog is voor een traditionele 30 km-straat, waar onvoldoende ruimte is voor een veilige plek voor het fietsverkeer, waar bijvoorbeeld de fiets of de bus moet kunnen doorstromen en/of waar andere ambities prevaleren, zoals verblijfskwaliteit, klimaat, groen. Een GOW 30 komt tegemoet aan enerzijds de wens tot een leefbare en veilige straat, waar de verblijfsfunctie tot uiting komt. En anderzijds aan de nog aanwezige ontsluitende functie, zo lang er geen goede alternatieve route ligt (Zuidelijke Randweg Duin- en Bollenstreek). Het principe van een GOW 30 is in hoofdstuk 5 van de rapportage beschreven. In december 2019 is door bewoners en raadsleden naast een verbod voor vrachtwagens ook gevraagd naar het terugplaatsen van VRI installaties op de Brouwerstraat. Aangezien de Brouwerstraat in de huidige vorm een erftoegangsweg is en daar de regeling “rechts heeft voorrang” geldt, is het gezien de geldende richtlijnen niet mogelijk om verkeerslichten te plaatsen. Verkeerslichten kunnen alleen bij gebiedsontsluitingswegen geplaatst worden.

In de overwegingen daarover hebben we het principe van een GOW 30 besproken en zijn tot de conclusie gekomen dat de keuze voor een GOW 30 veel voordelen geeft: door toepassing van verkeerslichten kan de verkeerstroom gereguleerd worden en creëert dit hiaten in de verkeersstromen, waardoor de oversteekbaarheid, uitrijden bij op- en afritten en het invoegend verkeer van de zijwegen verbetert; het snelheidsregime van 30 km wijzigt niet en zal dan ook geen negatief effect hebben op de geluidshinder (wettelijk) en dus ook niet op de snelheid; de VRI’s hebben een stagnerende werking op de doorstroming en zullen een positieve uitwerking hebben op de routekeuze van het doorgaande verkeer (sluipverkeer van de N206 naar de A44); een gebiedsontsluitingsweg biedt dit de mogelijkheid om een VRI te plaatsen, echter dan moet ook de voorrang geregeld zijn op alle kruispunten, dit past bij de richtlijnen voor gebiedsontsluitingswegen, en heeft als bijkomend voordeel dat de cordons ook beter functioneren; doordat de functie van de weg ook passend is bij de inrichting kan, mits de inrichting voldoet aan een GOW 30, de politie ook handhavend optreden. De handhaafbaarheid door politie is een belangrijk onderdeel van de verdere uitwerking voor de Brouwerstraat.

Aangezien de weg nu niet voldoet aan de inrichtingseisen van een erftoegangsweg, moet bezien worden om met die functiewijziging naar GOW 30 de weg wel voldoet aan de nog in ontwikkeling zijnde richtlijnen van een GOW 30. In het raadsbesluit vragen wij ook dit nader uit te werken en de gelegenheid te geven om met landelijke partijen overeenstemming te zoeken om de inrichting passend te maken. De maatregelen die we voorstellen passen daar in, maar dit moet zorgvuldig worden afgestemd en uitgewerkt.

4/5

Ons kenmerk 1919499

Aanvullende vraag: VRI aan weerszijde van de Brouwerstraat plaatsen Het voorstel gaat er van uit dat er met de functiewijziging naar GOW 30 mogelijk verkeerslichten komen aan het begin en het einde van de Brouwerstraat. Raadslid de Mooij heeft gevraagd of het in die situatie mogelijk is om af te zien van een voorrangsweg. Wanneer we van een weg een gebiedsontsluitingsweg maken moeten we hem conform de richtlijnen Duurzaam Veilig in zijn geheel als zodanig in te richten, dus met een voorrangsregeling. We begrijpen de vrees dat wanneer de weg een voorrangsweg wordt de snelheden mogelijk gaan toenemen. Toch verwachten wij niet dat dit gaat gebeuren. In eerdere antwoorden hebben wij aangegeven dat het niet in de verwachting ligt dat op deze weg met de smalle maatvoering en het dorpse karakter de snelheden drastisch toenemen. De huidige snelheden (V 85 van 30km/uur in dag situatie en 40km/uur in nacht) gaan naar verwachting niet veel wijzigen. Maar we gaan dit uiteraard nauw monitoren. Als de resultaten toch negatief uitvallen dan kunnen we, mits we voldoen aan de richtlijnen voor een GOW 30, handhavend optreden en in uiterste geval aanvullende maatregelen nemen.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Katwijk, namens hen,

P. Koetsier Clustermanager Beleid Fysieke Leefomgeving

5/5

Ons kenmerk 1919499

Bijlage 1.: toelichting Basiseisen, Basiskenmerken en wegontwerp De basiseisen die relatie hebben met wegontwerp zijn: 1) wegcategorieën herkenbaar maken; 2) conflicten vermijden met tegemoetkomend verkeer; 3) conflicten vermijden met kruisend en overstekend verkeer; 4) scheiden van voertuigsoorten; 5) vermijden van obstakels langs de rijbaan; 6) relatie leggen tussen de weg en omgeving. Deze basiseisen worden via basiskenmerken vertaald in het wegontwerp waarbij een basiskenmerk in het ontwerp altijd voorkomt óf juist ontbreekt zodat de wegcategorieën onderling een zo groot mogelijk verschil hebben. Hierdoor stijgt de herkenbaarheid en daarmee de verkeersveiligheid, omdat weggebruikers weten welk gedrag gewenst is en wat zij op de weg wel en niet kunnen verwachten. Indien aan een basiseis niet wordt voldaan, dan wordt ingeleverd op de mate van verkeersveiligheid. Totaal zijn 19 basiskenmerken te onderscheiden: verharding, fysieke rijrichtingscheiding, lengtemarkering, verlichting, voorzieningen landbouwverkeer, oversteken langzaam verkeer op wegvakken, erfaansluitingen, menging verkeerssoorten, fietsvoorzieningen, redresseerstrook, obstakelafstand, OV-haltes, parkeren, horizontaal- en verticaal alignement, hectometerpaaltjes, reflectorpaaltjes, helling talud, pechvoorzieningen en draagkrachtige berm.

Een basiskenmerk wegontwerp is een ontwerpelement dat altijd of juist nooit in het wegontwerp van een wegcategorie aanwezig is, zodat de herkenbaarheid wordt bevorderd en de weg veilig functioneert. Indien een basiskenmerk ontbreekt of wordt toegevoegd in afwijking van de richtlijn, dan wordt ingeleverd op één van de zes basiseisen en daarmee op de mate van herkenbaarheid en verkeersveiligheid.