4. Bijlage 2. Rapportage 2018 vliegtuiggeluid (1849018)

9.5 Geluidniveaus De volgende figuur geeft een beeld van de geluidniveaus die in Oegstgeest zijn gemeten in 2018.

Figuur 9.5: Verdeling geluidniveaus van vliegtuigpassages (jaargemiddeld)

De meeste vliegtuigpassages in Oegstgeest hebben een SEL-waarde tussen de 59 en 84 dB; het hoogste aantal ligt rond de 73 dB en wordt vooral gemeten aan Clinckenburgh.

39

10 In detail: Teylingen 10.1

Bijzonderheden

De betrouwbaarheid van de Sensornet meetposten scoort zoals gewoonlijk hoog in Teylingen. Behalve de vier meetposten van Sensornet heeft Teylingen inmiddels ook twee meetposten van NOMOS, het meetsysteem van Schiphol. Eind 2014 is in Warmond een geluidmeetpost van NOMOS neergezet, en sinds medio 2016 heeft ook Sassenheim een NOMOS meetpost. 10.2

Aantallen vliegtuigpassages

Per etmaal zijn er in Teylingen gemiddeld tussen de 163 en 216 vliegtuigpassages, gecorrigeerd voor het aantal geldige metingen. In Sassenheim zijn de cijfers hoger dan in Voorhout. Onderstaande kaart geeft de meetlocaties weer en de vliegtuigbewegingen per etmaal. Teylingen heeft vooral te maken met geluidoverlast door startend verkeer (“Bergi-route” tussen Lisse en Sassenheim, en “Valko-route” zuid langs Sassenheim richting Katwijk). Ook is er sprake van landend verkeer (Warmond en ZW-zijde Sassenheim) naar de Kaagbaan (ook ’s nachts).

Wilhelminalaan, Sassenheim: 185

J.P. Gouverneurlaan, Sassenheim: 216 Bonekruidstraat, Voorhout: 163

Smirnoffstraat, Sassenheim: 192

nachtnaderingsroute

Figuur 10.1: Kaart met meetlocaties en gemiddeld aantal passages per etmaal in Teylingen in 2018

40

Tabel 10.1 geeft inzicht in het jaartotaal van vliegtuigpassages per dagdeel, de jaargemiddelde geluidbelasting en het percentage geldige metingen. Tabel 10.1: Totaal aantal geregistreerde vliegtuigpassages in Teylingen in 2018 Teylingen

Aantal vliegtuigpassages

Meetpost

Locatie

mp214

Gouverneurlaan, Sassenheim Smirnoffstraat, Sassenheim Bonekruidstraat, Voorhout Wilhelminalaan, Sassenheim

mp220 mp211 mp216

nacht (23-7 u) 5818

dag (7-19 u) 54128

dvond (19-23 u) 17042

TOTAAL

Geluidbelasting vliegtuiggeluid Lden in dB

% geldige metingen

76988

51,6

97,6

5373

47885

15812

69070

51,3

98,6

4610

38059

13358

56027

49,3

93,9

5547

45981

14468

65996

50,4

98,0

In Teylingen wordt sinds 2009 vliegtuiggeluid gemeten. De jaarcijfers fluctueren, zoals uit de grafiek blijkt, maar er is vanaf 2010 een almaar stijgende trend, met uitzondering van 2017 (toen was er 10 weken onderhoud aan de Kaagbaan).

Figuur 10.2: Trend gemiddeld aantal vliegtuigpassages per etmaal in Teylingen

10.3

Verdeling vliegtuigpassages over het etmaal

In Teylingen is het vliegverkeer redelijk verdeeld over de dag, met een piek rond 10.00 uur, 13.00 uur en 19.00 uur (zie fig. 10.3). Het aantal gemeten nachtvluchten was in 2018 aanzienlijk meer dan in 2017, circa 15 per nacht, en is daarmee het hoogste in de regio Holland-Rijnland. Het lijkt wellicht niet veel, maar je hebt maar 1 vliegtuig nodig om gewekt te worden. De vaste naderingsroute wordt gebruikt tussen 22.30 uur en 6.30 uur. De vliegtuigen naderen dan indien mogelijk in een zgn. glijvlucht met weinig tot geen motorvermogen, waardoor ze relatief stil zijn. De nachtelijke aanvliegroute loopt over de Noordkant van Warmond.

41

Figuur 10.3: Verdeling vliegtuigpassages over het etmaal (jaargemiddeld)

10.4 Verdeling vliegtuigpassages over het jaar In de maanden mei t/m juli was er in Teylingen het meeste vliegverkeer. In november t/m januari zijn er weinig nachtvluchten geweest.

Figuur 10.4: Verdeling vliegtuigbewegingen over het jaar

10.5 Geluidniveaus Onderstaande figuur geeft een overzicht van de gemeten geluidniveaus bij de meetposten in Teylingen. De meeste vliegtuigpassages in Teylingen hebben een geluidniveau met een SEL-waarde tussen de 60 en 83 dB, het grootste aantal ligt rond de 72 dB.

Figuur 10.5: Verdeling geluidniveaus van vliegtuigpassages (jaargemiddeld)

42

10.6

Aanvullende informatie afkomstig van de NOMOS meetposten

De NOMOS meetposten in Warmond (meetpost 43) en Sassenheim (meetpost 45) geven deels andersoortige informatie dan Sensornet. De relevante aanvullingen worden hieronder in grafieken weergegeven. Voor beide meetposten geldt dat de gemeten dalende vliegtuigen voor 95% gerelateerd zijn aan de Kaagbaan. Voor de startende vliegtuigen geldt een ander beeld: die zijn bij Warmond voor circa ¾ gekoppeld aan de Kaagbaan en voor de rest aan andere banen, bij Sassenheim is 93% van de starters afkomstig van de Kaagbaan. NOMOS Warmond, starts en landingen per baan:

NOMOS Sassenheim, starts en landingen per baan:

Hieronder is aangegeven welke route het vliegverkeer volgt; circa 80 % van het startende verkeer vliegt bij Warmond de zgn. Valko-route = (Zuid)west; bij Sassenheim is dat 96%. Het dalende verkeer komt in Warmond voor bijna 50% uit N tot W (‘Sugol’), 33% uit W tot ZO (‘River’) en circa 20% uit ZO tot N (‘Artip’). Het dalende verkeer bij Sassenheim komt voor 55% uit N tot W (‘Sugol’), 16% uit W tot ZO (‘River’) en circa 29% uit ZO tot N (‘Artip’). NOMOS Warmond, starts en landingen per richting:

43

NOMOS Sassenheim, starts en landingen per richting:

Hieronder is ook vermeld naar welke continenten wordt gevlogen door de gemeten vliegtuigen, zie de ronde groene diagrammen; circa 40% van de gemeten vliegbewegingen is binnen Europa. De hoogte van de passerende vliegtuigen wordt weergegeven in de onderstaande groene staafdiagrammen. Deze geven aan hoeveel vliegtuigen overkomen tussen bepaalde hoogten. NB: De categorie 1000 voet betreft alle vliegtuigen tussen 1000 voet en 2000 voet, d.w.z. tussen circa 300 en 600 meter. Verreweg de meeste gemeten vliegtuigen zitten tussen de 2000 en 4000 voet dus tussen 600 en 1200 meter. In Sassenheim zit ook een flink deel boven de 5.000 voet; dat komt omdat op deze meetpost meer startende vliegtuigen worden gemeten. NOMOS Warmond, regio’s en hoogtecategoriën:

NOMOS Sassenheim, regio’s en hoogtecategoriën:

44

Uit onderstaande linker figuren blijkt dat er voornamelijk landend verkeer wordt gemeten in Warmond; in Sassenheim is ook vrij veel startend verkeer gemeten. Ook blijkt de verdeling over het etmaal hieruit. De gemeten geluidniveaus in de rechter figuren zitten grotendeels tussen 62 en 76 dB in Warmond en tussen 60 en 78 dB Sassenheim. NOMOS Warmond: etmaalverdeling en geluidniveaus

(Rood = starten, blauw = landen)

NOMOS Sassenheim: etmaalverdeling en geluidniveaus

(Rood = starten, blauw = landen)

Concluderend kan voor Teylingen gesteld worden dat de geluidhinder van Schiphol fors is, omdat de gemeente (vooral in Sassenheim) zowel te maken heeft met stijgend als met landend verkeer. Dat verklaart ook de hoge aantallen vliegtuigbewegingen, die na Nieuwkoop de meeste zijn in onze regio. Ook de nachtvluchten, die recht over Warmond vliegen, geven ernstige hinder in de vorm van slaapverstoring. De stijgende lijn van de afgelopen jaren zet zich voort en zal naar verwachting in 2019 en 2020 afvlakken omdat Schiphol aan zijn plafond van 500.000 zit.

45

Bijlage 1 – Overzichtstabel Aantal vliegtuigpassages en jaargemiddelde geluidbelasting in de periode 1-11-2017 t/m 31-10-2018 Kaag en Braassem, Leimuiden Aantal vliegtuigpassages Geluidbelasting Geldige vliegtuiggeluid metingen Meetpost Locatie nacht dag avond TOTAAL Lden in dB % (23-7 u) (7-19 u) (19-23 u) mp262 Meerewijck 3649 44694 13424 61767 53,1 97,2 mp263 Drechtlaan 2350 38546 12146 53042 51,1 96,0 Leiden

Aantal vliegtuigpassages

Meetpost

Locatie

mp149 mp141 mp161 mp139

Valkenpad Regenboogpad Broekplein Groene Maredijk

nacht (23-7 u) 515 724 489 646

Lisse

avond (19-23 u) 8724 11375 8222 9862

TOTAAL

Geldige metingen %

33317 42718 30818 38972

46,8 46,4 47,8 45,3

94,9 96,8 81,0 89,7

TOTAAL

Geluidbelasting vliegtuiggeluid Lden in dB

Geldige metingen %

32822 34634 51085

47,9 51,2 50,9

93,6 71,4 99,6

TOTAAL

Geluidbelasting vliegtuiggeluid Lden in dB

Geldige metingen %

72765 80342 83619

54,4 53,8 53,3

95,6 98,5 98,2

TOTAAL

Geluidbelasting vliegtuiggeluid Lden in dB

Geldige metingen %

18822 19437

49,2 46,1

94,6 98,7

TOTAAL

Geluidbelasting vliegtuiggeluid Lden in dB

Geldige metingen %

61502 44208 39174

51,3 47,9 49,2

96,8 98,7 79,8

TOTAAL

Geluidbelasting vliegtuiggeluid Lden in dB

Geldige metingen %

76988 69070 56027 65996

51,6 51,3 49,3 50,4

97,6 98,6 93,9 98,0

Aantal vliegtuigpassages

Meetpost

Locatie

mp189 mp201 mp391

Vivaldistraat Heereweg IBB-straat

nacht (23-7 u) 155 161 3427

Nieuwkoop, Nieuwveen Meetpost

Locatie

mp252 mp265 mp250

Teylersplein Sportlaan Zevenh. Ambroziolaan

dag (7-19 u) 24954 26643 36665

avond (19-23 u) 7713 7830 10993

Aantal vliegtuigpassages nacht (23-7 u) 4044 2446 4712

Noordwijk

dag (7-19 u) 51394 60137 59863

avond (19-23 u) 17327 17759 19044

Aantal vliegtuigpassages

Meetpost

Locatie

Mp178 Mp231

Voorstraat Alk

nacht (23-7 u) 4035 4798

Oegstgeest

dag (7-19 u) 10987 10823

avond (19-23 u) 3800 3816

Aantal vliegtuigpassages

Meetpost

Locatie

mp128 mp147 mp162

Clinckenburgh Lange Voort Poelmeer

Teylingen, Sassenheim/Voorhout Meetpost Locatie mp214 mp220 mp211 mp216

dag (7-19 u) 24078 30619 22107 28464

Geluidbelasting vliegtuiggeluid Lden in dB

Gouverneurlaan Smirnoffstraat Bonekruidstraat Wilhelminalaan

nacht (23-7 u) 5052 3008 899

dag (7-19 u) 42751 30786 28812

avond (19-23 u) 13699 10414 9463

Aantal vliegtuigpassages nacht (23-7 u) 5818 5373 4610 5547

dag (7-19 u) 54128 47885 38059 45981

avond (19-23 u) 17042 15812 13358 14468

46

Bijlage 2 – Banenstelsel, geluid en vliegpaden (Bron: Evaluatie gebruiksprognose 2018 en BAS)

Jaargemiddelde berekende geluidbelasting in de nacht Lnight (bron BAS)

48 dB 40 dB

43 dB

Hierboven staan de Lnight-geluidcontouren rond Schiphol van het gebruiksjaar 2014, van resp. 48, 43 en 40 dB Lnight. Deze wijken zowel in vorm als in weergegeven waarden af van de Lden-contouren. De Lden-contouren omvatten de gebieden waar de berekende geluidbelasting gedurende het gehele etmaal meer is dan 48 dB(A), terwijl de Lnight-contouren de gebieden omvatten waar de berekende geluidbelasting tussen 23:00 en 07.00 uur meer is dan 40 dB(A). De Lden is een door de Europese Unie gekozen maat voor de beoordeling van de door mensen ondervonden hinder als gevolg van omgevingsgeluid. De Lnight is een maat voor de beoordeling van de gezondheidseffecten (in dit geval slaapverstoringen) bij mensen door nachtelijk geluid. (Bron BAS)

47

Hieronder staan kaarten die een indicatie geven van de gevlogen vliegpaden en aantallen vliegbewegingen boven de Leidse Regio/Bollenstreek van en naar de Kaagbaan. In de nacht wordt uitsluitend de oranje route gevlogen. Landend verkeer Leidse Regio en Bollenstreek

Startend verkeer Leidse regio en Bollenstreek

48

Hieronder staan kaarten die een indicatie geven van de gevlogen vliegpaden en aantallen vliegtuigbewegingen boven het Groene Hart: In de nacht wordt de oranje route gevlogen. Landend verkeer Nieuwkoop en Groene Hart

Startend verkeer Nieuwkoop en Groene Hart

49

Jaargemiddelde berekende geluidbelasting etmaalwaarden in Lden (bron BAS)

50

Bijlage 3 - Verklarende woordenlijst Geluidniveau Van iedere vliegtuigpassage wordt het ‘geluidniveau’ bepaald. Dit is een maat voor de hoeveelheid geluid veroorzaakt door één vliegtuig dat voorbij vliegt. Het geluidniveau kan op meerdere manieren worden uitgedrukt: ▪ Piekwaarde – het maximale geluidniveau dat kortstondig optreedt gedurende een passage ▪ SEL-waarde – Sound Exposure Level, een maat voor de totale geluidenergie van een vliegtuigpassage. Deze maat is een combinatie van hoe hard het geluid was en hoe lang het duurde. Geluidbelasting Een maat voor het geluid dat door alle vliegtuigen gezamenlijk gedurende een jaar wordt veroorzaakt op een bepaalde plaats. Daarbij worden de geluidniveaus van alle vliegtuigen die van het vliegveld vertrekken en daarop aankomen op een voorgeschreven manier bij elkaar opgeteld. De maat voor geluidbelasting door vliegtuigen (maar ook van wegverkeerslawaai en spoorweglawaai) is decibel Lden. Hierbij telt het geluid in de avond en nacht extra zwaar mee. Ke Kosten-eenheden. Een maat voor geluidbelasting door vliegtuiggeluid, ontwikkeld in de jaren ‘60 door prof. Kosten. Geluidniveaus lager dan 65 dB worden niet meegeteld. Lden De Lden (Engels: Level day-evening-night) is een maat om de geluidbelasting door omgevingslawaai uit te drukken. Met ingang van 2004 werd het gebruik van de Lden in alle Europese landen verplicht.

Voor de bepaling van Lden wordt het etmaal in drie periodes verdeeld: ▪ dagperiode 07.00-19.00 uur ▪ avondperiode 19.00-23.00 uur ▪ nachtperiode 23.00-07.00 uur Bij de avond- en de nachtwaarde wordt vervolgens een straffactor van respectievelijk 5 en 10 dB opgeteld. De reden hiervan is dat een bepaald geluidniveau in de avond en de nacht door het verminderen van geluiden uit de omgeving als hinderlijker wordt ervaren dan het geluid van overdag. Een andere reden is dat het voor eventuele slaapverstoring gedurende de nacht van belang is 's nachts strengere eisen te stellen. Er is geen wetenschappelijke basis voor de exacte grootte van deze straffactoren, maar ze worden algemeen gehanteerd en zijn in regelgeving vastgelegd. De Lden is tenslotte het logaritmisch gemiddelde van de dag-, avond- en nachtwaarde, waarbij gebruik wordt gemaakt van een 'energetische' middeling. Dit betekent dat de duur van elke periode ook wordt meegewogen. Slot Tijdsperiode waarbinnen een vliegtuig mag opstijgen of landen. Vliegtuigpassage Een hoorbare en meetbare passage van een vliegtuig. Of een passage hoorbaar is hangt af van omgevingsfactoren, zoals verkeer, wind en weerkaatsing of absorptie door de bodem.

51